BO GIAO DUG VA DAO TAG DAI HOG QLOG GIA HA NOI TRGONG DAI HOG KHOA HOG TGNHIEN DANG THI HANG KHAO SAT KHA NANG TACH LOAI PHOTPHAT TIJf fl DUNG njCH NUOC B A N G V O I , M U O I SAT (III) CLORUA, NHOM SIJNFAT VA CfNG DUNG DE XLf LY NUOC THAI CUA CONG TY SLPE PHOTPHAT VA HOA CHAT LAM THAO Chuyen nganh: Hoa V6 co Ma so: 1,04.01 LUAN VAN THAG SY KHOA HOG HOA HOG Nguai hirorng d^n khoa hoc: TS. NGO SY Ll/ONG i *^^•ML^: .I I V HA NOI-2001 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MUC LUC Tn M6 DAU PHAN A. TONG QUAN Chirorng I Trang thai photphat trong tir nhien va anh hirong photphat doi voi moi trircmg 1. Giai thieu so lirac ve cac muoi photphat 1.
Trang thai photphat trong tir nhien 1. Vong tuan hoan ciia photphat trong tir nhien 1-4. Anh hirong cua photpho doi vai moi truong nircfc Chirorng II. Tinh hinh 6 nhiem nirac va nirac thai Nha may supe photphat II.
Vai net ve vai tro niroc sach va tinh trang 6 nhifim niroc II. Vai tro ciia niroc sach 11. Tinh trang 6 nhiem niTOc II. Nuac thai Cong ty Supe photphat Lam Thao 11.
Giai thieu so bo ve Cong ty Supe photphat Lam Thao 11. So do nguyen ly cong nghe san xuat supe photphat 11. Nguon nuoc thai cua Cong ty Chirong HI. Cac phirang phap xur ly nirac thai chiira photphat III.
Cac phuong phap tach loai photphat trong niroc thai III. Phuong phap sinh hoc III. PhacTng phap hap phu III.3 Phuong phap dien hoa III-2. Tach loai photphat tir nuac thai theo phuong phap ket tua 111.
Tach loai photphat b^ng cac muoi canxi 111. Dijng muoi nhom de tach loai photphat 111. Dung muoi Fe-^"" de tach loai photphat III. Muc dfch va cac noi dunz n<:;hien cuu cua luan van Ghirong IV.
Phucmg phap phan tich IV. 1 Cac phucmg phap xac dinh ham liiang photpho IV. Cac phmmg phap hoa hoc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cac phuong phap hoa ly IV.
Cac phuong phap xac dinh ion Fe-^^, AI'^, Ca"^, F IV. Phuong phap xac dinh ion Fe-^"" IV. Xac dinh ion AI'^ IV. Xac dinh Ca'"" trong dung dich nuac rV.
Xac dinh nong do F" PHAN B - THirC NGHIEM Chircmg V. Dung cu, thiet bi va hoa chat V. Pha dung dich V. Cac phuctng phap nghien cuu V.L PhU(mg phap xac dinh nong do photphat trong dung dich nuoc V.
Phucrng phap xac dinh nong dC) Al^"^ thco phUcmg phap chiet-trac quang V. Phucmg phap xac dinh nong do ion sat trong dung dich nuac V. Phuemg phap chuan do xac dinh nong do Ca""^ trong dun^i dich nuac V. Xac dinh nonir do tlorua Chirong VI.
Ket qua nghien curu va thao luan VI. Ket qua phan tich nuac thai tii Nha may supe photphat Lam Thao VI. Nhan xet chung ve mSu nuoc thai VI. Xac dinh nong do oclophotphat trong nuac thai VI.
Xac dinh nong do tong cong cua photphat trong mSu nuoc thai VI. Xac dinh nong do AI^"^ trong mau nuac thai VI. Xac dinh nong do cua sat trong mau nuac thai VI. Ket qua phan tfch nong do P troni: mau nuoc thai LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Ket qua phan tfch mot so thanh phan co mat trong mSu nuac thai nghien cuu VI. Kha nang tach loai photphat tren m^u gia VI. Phuong phap thuc nghiem VI. Khao sat qua trinh tach loai P04'~ b^ng tac nhan Al'^"" VI.
Khao sat kha nang tach loai P04'^~ b^ng muoi Fe-^"*" VI. Khao sat kha nang tach loai ion PO,-" b^ng Ca(OH), VI. Khao sat kha nang ket hcrp giua CaCOH). vai Fe-^ va Al-^"" de tach ioai ion PO^-^" khi co mat F^ va SiF^'" n(5ng do cao VI.
Khao sat kha nang su dung voi de tach loai photphat khoi nuac thai Cong ty Supe photphat VI. Tien hanh xuly bang tac nhan Ca(OH)-, VI. Tien hanh xu ly bing tac nhan Ca(OH). va FeCl^ VI.
Tien hanh xu ly vai tac nhan Ca(OH)^ va muoi nhom KET LUAN TAI LIEU THAM KHAO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MO DAU Photpho la nguyen to co vai tro rat quan trong trong sir song. No c6 trong thanh phan ciia cac chat giu vai tro tfch cue trong nhieu qua trinh sinh hoc quan trong cua dong vat va thuc vat. Vi vay dong, thuc vat phai duac cung cap nhung luang photpho nhat dinh hang ngay de duy tri sir song va phat trien. Tuy vay khi co mat trong nuac nhung luc;tng qua kVn vircrt qua giai han cho phep photpho lai gay ra nhieu tac hai cho moi truemg.
V\ vay van de tach loai cac hcrpchat photpho trong nuac thai cong nghiep da duac nhieu nha nghien cuu quan tam. Cong ty Supe photphat va hoa chat Lam Thao - Phil Tho c6 nhiem vu san xuat phan Ian (supe photphat dtmX phan bon hon hc^ NPK phuc vu cho nong nghiep ciia ca nuac. San pham phan bon ciia Cong ty nay dong vai tro het sue quan trong trong sir phat trien nong nghiep ciia nuoc ta. Phan Ian supe photphat dctn ciia Cong ty hien tai chiem xap xi 5/6 tong san luang phan bon cting loai ciia ca nuoc.
Trong boat dong san xuat hang ngay Cong ty thai ra mot luang chat thai kha Icm a ca 3 dang ran, long, khf. Cac chat thai nay da duac Cong ty quan tam xay dung qui trinh xu ly kha thfch hap. Tuy vay qua trinh xu ly con co nhung van de bat cap chua dap ung duac yeu cau ve moi truang. Chang han nuac thai cua Cong ty supe photphat Lam Tliao - Phii Tho tuy da duac xu ly van co chua nhieu chat gay tac hai cho moi tructng a nong do ktn trong do co cac ion photphat.
Nuac thai ciia Cong ty supe photphat Lam Thao - Phii Tho cung vai nuac thai Cong ty giay Bai Bang da gop phan lam o nhiem nuac song Hong va gay tac hai trong mot vung kha rong [1]. Vi vay nhu cau ciia viec khao sat xay dung nhung qui trinh xu ly thich hcrp de tach loai c(3 hieu qua cac chat gay doc hai co trong nuac thai Cong ty bao dam tn^ng sach me)i tmang nuac la mot nhu cau can thiet. Trong ban luan van nay chung toi de cap den van de khao sat kha nang tach loai photphat bang voi, sat (UI) clorua, nhom sunfat tir dung dich nuac va ap dung cac ket qua khao sat duac de xu ly mau nuac thai ciia Cong ty Super photphat va hoa chat Lam Thao - Phii Tho. VI thai gian co han nen viec khao sat mai chi dilng lai a mot so nehien ciai cct ban ban dau.
Moni^ rang nhung ket qua nghien cuu ciia luan van se la nhung goi y tham khao bo fch cho nhiimg nguoi quan tam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com A- PHAN TONG QUAN CHUONG I - TRANG THAI PHOTPHO TRONG TlT NHIEN VA ANH HUONG PHOTPHAT DOI VOl MOI TRUCING I. Gidi thieu sa lirac ve cac muoi photphat Axit octo photphoric H^POj la mot axit 3 nac ung vai cac qua trinh dien li trong dung dich nuac [3] : H3PO, + H3O ^ ^ H,0^ + H. l(r^-^ VI vay axit nay tao nen 3 loai muoi tucmg ung: muoi dihidrophotphat (chua anion H-.PO4"), muoi monohidrophotphat (chua ion HPO4"") va muoi photphat trung ti'nh (chua anion POj"^").
Cac muoi photphat nhin chung khong c(') mau do cac ion photphat dcu khong mau. Cac muoi dihidrophotphat deu de tan trong nuoc. Trong cac muoi monohidrophatphat va photphat tioing tfnh chi co muoi cua kim loai kiem la de tan. Trong cac muoi photphat tan thi muoi photphat trung tfnh ciia kim loai kiem bi thuy phan manh trong dung dich va cho moi truang kiem: Na.HPO, Qua trinh nay xay ra manh han so voi qua tnnh phan ly ciia ion HPO^"" H P O / - + H.O ^ ^ H , 0 " + PC,-'' Nen dung dich Na3HP04 co moi trucmg kiem yeu.
Muoi NaH^P04 bi thuy phan yeu hctn Na^PO^ va qua trinh thuy phan xay ra kem han so vai qua trinh phan li axit cua ion H .O ^ ^ H,0^ -f HPO4- Nen dung dich NaH.POj co moi tnrong axit vcu. Khi CO mat ion Mg"", N H / trong dung dich NH„ ion PC/'' tao ket tiia mau trang NHjMgPO^ khong tan trong dung dich amoniac nhung tan trong axit v6 ca. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com N H / + Mg-^ + PO/- ^ ^ NH.MgPO^I ,4,,g Khi CO mat mu(5i amoni molipdat (NH4).Mo04 trong dung dich axit HNO3, ion P O / ' tao ket tiia mau vang amoniphotpho molipdat (TIHJ3[PMoi304o]. Ket tua nay khong tan trong HNO3 nhung tan trong kiem va dung dich NH3.
3 N H / + PO/^- + 12M0O4-- + 24H" = (NH4)3[PMoj,04o] + 12H,0 Phan ung tren duac diing de nhan biet va dinh luang ion PO4'" trong dung dich. Muoi photphat co nhieu ung dung trong cong nghiep, nong nghiep va ky thuat. Muoi photphat ciia canxi va amoni duac dijng lam phan bon v6 co. Rieng CaHP04 duac diing lam thuc an gia siic.
Muoi Na3P04 duac diing lam mem nuoc, diing trong cac noi hoi cao ap va lam chat tay ma. Cac muoi photphat kim loai kiem thuang duac dieu che bang each cho axit H^P04 lucmg tac vai hidroxit hay cacbonat kim loai kiem. Con cac muoi ph(^tphat ft tan duac dieu che bang phan ung trao doi. Cac photphat co Uong phan tu hoac ion cua n(') h(m mot nguyen tu P duoc goi la photphat ngung tu.
Cac photphat ngung tu duac cau tao iii nhijmg tu dien deu, P04^" lien ket vcn nhau qua nhung dinh oxi chung, gio'ng nhu trong cac http chat silicat. Kieu cau tiTic quan trong nhat ciia cac hctp chat photphat n^un^ tu CO dan!:Z mach than^ chua anion, c6 conu thuc chun;^ P,0!""*":!~ Vf du nhu muoi diphotphat (hay piro photphat) M4P2O- va triphotphat M^P^O^Q (a day M la kim loai kiem). Cac ion nay c6 cau tao nhu sau: 0 0 0 0 0 II II II II li —0-P-O-P-O— - —0-P-O-P-O-P-O— I I ' I I I • 0 0. 0 0 0 aniofi I PjOy^' ^ anion [P ^O10' ^ Cac photphat ngung tu mach vong hay metaphotphat mach vong chua anion co cong thuc chung (P03),/'\ Vf du: triphotphat M^P^O,^ (M: la kim loai kiem), anion cua chiiniz co ca'u tao: I 01 0 0 II ii/O— 0=P-0-P-0— —0 0-P 1 1 \ ' -0 0 0 // ^ / 1 1 0 0-P 0-P-0-P=0 ^ ll\ II 1 0 0— 0 0 anion ^(PC),)/-^ : anion ,(P(),}/-l LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cac photphat ngimg tu duac tao nen khi dun nong muoi ortho photphat a nhGng nhiet do khac nhau de lam mat nirdc.
Chiing co nhirng cong dung khac nhau trong cong nghiep.O- diing lam chat tay nJa va lam chat toi khi ren kim loai. Muoi nay duoc tao nen khi nung ncmg Na.O Muoi Na5P,0,o diing lam hot giat (ti le ^45%), lam mem niroc. duoc tao nen khi dun nong h6n hcfp Na.HPO, va NaH.PO, = Na,P,Ojo + 2H3O 1.