Khảo sát hội chứng M.A trên lợn nái sinh sản và phác đồ điều trị tại Vĩnh Long

Khảo sát hội chứng m m a trên lợn nái sinh sản và thử nghiệm phác đồ điều trị tại trại lợn quý đức Vĩnh Long, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa.

• Tác giả: Trịnh Đình Hải
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Hải
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Khảo Sát Hội Chứng M.A Trên Lợn NáI Sinh Sản Và Thử Nghiệm Phác Đồ Điều Trị Tại Trại Lợn Quý Đức Vĩnh Long
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục và sinh lý sinh sản của lợn cái
• 2.3. Phòng ngừa Hội chứng M.
• 2.4. Cơ sở khoa học của việc sử dụng thuốc
• 2.5. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.5.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.6. Tình hình cơ sở thực tập
• 2.7. Điều kiện tự nhiên
• 2.8. Điều kiện xã hội
• 2.9. Tình hình về Chăn nuôi - Thú y
• 2.10. Công tác phòng bệnh bằng vacxin
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Vật liệu nghiên cứu
• 3.3. Phạm vi nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6. Thời gian, địa điểm
• 3.7. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.8. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.9. Chỉ tiêu theo dõi và các phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.10. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả khảo sát hội chứng M.A tại Công ty
• 4.2. Kết quả khảo sát bệnh M.
• 4.3. Ảnh hưởng của hội chứng M.A đến một số chỉ tiêu năng suất sinh sản của lợn nái
• 4.4. Kết quả thử nghiệm điều trị hội chứng M.
• 4.5. Chi phí khi thử nghiệm điều trị hội chứng M.
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 5.1. Kết quả điều tra tình hình Hội chứng M.
• 5.2. Hiệu quả sử dụng hai loại thuốc kháng sinh điều trị bệnh viêm phổi
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hội chứng M

Hội chứng M.A là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của lợn nái tại Vĩnh Long. Việc khảo sát và điều trị hội chứng này không chỉ giúp nâng cao năng suất chăn nuôi mà còn đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình hội chứng M.A, nguyên nhân và tác động của nó đến lợn nái.

1.1. Đặc điểm của hội chứng M.A trên lợn nái

Hội chứng M.A thường biểu hiện qua các triệu chứng như viêm tử cung, viêm vú và giảm khả năng sinh sản. Những triệu chứng này không chỉ ảnh hưởng đến lợn nái mà còn tác động đến đàn lợn con.

1.2. Tình hình chăn nuôi lợn nái tại Vĩnh Long

Vĩnh Long là một trong những vùng có truyền thống chăn nuôi lợn. Tuy nhiên, tình trạng mắc hội chứng M.A đang gia tăng, gây lo ngại cho các nhà chăn nuôi.

II. Vấn đề và thách thức trong việc điều trị hội chứng M

Việc điều trị hội chứng M.A gặp nhiều khó khăn do sự đa dạng của triệu chứng và nguyên nhân gây bệnh. Các nhà chăn nuôi thường thiếu thông tin và phương pháp điều trị hiệu quả, dẫn đến tình trạng bệnh kéo dài và ảnh hưởng đến năng suất.

2.1. Những khó khăn trong việc chẩn đoán hội chứng M.A

Chẩn đoán hội chứng M.A thường gặp khó khăn do triệu chứng không rõ ràng và dễ nhầm lẫn với các bệnh khác. Điều này làm cho việc điều trị trở nên phức tạp.

2.2. Tác động của hội chứng M.A đến năng suất sinh sản

Hội chứng M.A có thể làm giảm số lứa đẻ và số lượng lợn con cai sữa, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả kinh tế của các trang trại chăn nuôi.

III. Phương pháp khảo sát hội chứng M

Khảo sát hội chứng M.A được thực hiện thông qua việc thu thập dữ liệu từ các trang trại chăn nuôi tại Vĩnh Long. Phương pháp này giúp xác định tỷ lệ mắc bệnh và các yếu tố liên quan.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các trang trại thông qua phỏng vấn và quan sát trực tiếp. Điều này giúp có cái nhìn rõ ràng về tình hình bệnh tại địa phương.

3.2. Phân tích kết quả khảo sát

Kết quả khảo sát sẽ được phân tích để xác định tỷ lệ mắc hội chứng M.A và các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh.

IV. Giải pháp điều trị hội chứng M

Để điều trị hội chứng M.A, cần áp dụng các phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả. Việc sử dụng thuốc kháng sinh và các biện pháp chăm sóc lợn nái là rất quan trọng.

4.1. Phác đồ điều trị hội chứng M.A

Phác đồ điều trị bao gồm việc sử dụng thuốc kháng sinh và các biện pháp hỗ trợ khác nhằm cải thiện sức khỏe cho lợn nái.

4.2. Chăm sóc lợn nái sau điều trị

Chăm sóc lợn nái sau điều trị là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản của chúng trong tương lai.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp điều trị hiệu quả đã giúp cải thiện tình trạng sức khỏe của lợn nái mắc hội chứng M.A. Điều này không chỉ nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu thiệt hại cho các trang trại.

5.1. Kết quả khảo sát và điều trị

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ mắc hội chứng M.A đã giảm sau khi áp dụng phác đồ điều trị hiệu quả.

5.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào thực tiễn chăn nuôi tại Vĩnh Long, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế cho các trang trại.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai về hội chứng M

Nghiên cứu về hội chứng M.A trên lợn nái tại Vĩnh Long đã chỉ ra những thách thức và giải pháp cần thiết để cải thiện tình hình. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị mới và hiệu quả hơn cho hội chứng M.A.

6.2. Hướng đi mới cho ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn cần có những chiến lược dài hạn để phòng ngừa và điều trị hội chứng M.A, từ đó nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong chiến lược phát triển chăn nuôi nhằm đáp ứng nhu cầu thực phẩm nội địa và hướng tới xuất khẩu, việc nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn nái ngoại nuôi theo quy mô trang trại công nghiệp giữ vai trò then chốt. Những năm gần đây, năng suất sinh sản của lợn nái tại Việt Nam đã có chuyển biến tích cực nhờ việc chọn lọc phẩm giống và hoàn thiện kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng: số lứa đẻ bình quân tăng từ 1,7 - 2,0 lứa/nái/năm lên 2,0 - 2,45 lứa/nái/năm; số lợn con cai sữa đạt xấp xỉ 20 con/nái/năm. Mặc dù vậy, chỉ số này vẫn còn khoảng cách so với các nước có nền chăn nuôi tiên tiến. Một trong những rào cản kỹ thuật chính làm suy giảm năng suất đàn nái ngoại là hội chứng M.A (Metritis - Mastitis - Agalactia: hội chứng viêm tử cung, viêm vú, mất sữa). Hội chứng này không chỉ làm giảm số lứa đẻ trong năm, tăng nguy cơ loại thải nái do vô sinh mà còn khiến tỷ lệ tiêu chảy phân trắng ở lợn con theo mẹ tăng cao do số lượng và phẩm chất sữa mẹ bị suy giảm. Các can thiệp trước đây thường chỉ xử lý đơn lẻ từng triệu chứng, thiếu tính hệ thống trong việc khảo sát toàn diện hội chứng trên đàn nái trang trại cũng như thử nghiệm phác đồ điều trị đồng bộ.

Xuất phát từ thực tiễn trên, đề tài khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Đánh giá tình hình mắc bệnh M.A và biện pháp điều trị ở lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Quý Đức, xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Khảo sát hội chứng M.A trên lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Quý Đức, xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa.
  2. Đánh giá sự ảnh hưởng của hội chứng M.A đến năng suất sinh sản của lợn nái và tình hình mắc bệnh lợn con phân trắng ở nái mắc hội chứng M.A so với nái bình thường.
• Yêu cầu cần đạt:
  1. Khảo sát được hội chứng M.A trên đàn nái theo dõi.
  2. Đánh giá được ảnh hưởng của hội chứng M.A đến năng suất sinh sản của lợn nái.
  3. Xác định được tình hình mắc bệnh lợn con phân trắng ở nái mắc hội chứng M.A.
  4. Lựa chọn được phác đồ điều trị hiệu quả cho cơ sở chăn nuôi.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái ngoại sinh sản và các cá thể lợn nái mắc bệnh viêm tử cung, hội chứng M.A tại trại.
• Vật liệu nghiên cứu: Thuốc kháng sinh Hanmoxlin-LA (Amoxicillin Trihydrate 15g/100ml, Hanvet), thuốc Oxyvet LA (Oxytetracycline 20g/100ml, Pharmavet), thuốc co bóp tử cung Oxytocin (1000 UI) và thuốc giảm đau, hạ sốt Anagin C.
• Phạm vi không gian: Trại lợn Quý Đức, xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa (trang trại có diện tích 60.000 m², quy mô thường trực 500 nái và 3.500 lợn thịt, gồm 12 dãy chuồng).
• Phạm vi thời gian: Tổng thời gian thực hiện đề tài là 16 tuần, từ ngày 15/01/2021 đến ngày 13/05/2021; trong đó số liệu khảo sát dịch tễ học lâm sàng được theo dõi liên tục trong 3 tháng (tháng 2, tháng 3 và tháng 4 năm 2021) trên 340 lượt nái đẻ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận phân tích hai trường phái học thuật về định nghĩa hội chứng M.A:

• Trường phái thứ nhất (Đặng Đắc Thiệu, 1978; Lê Minh Chí, 1985; Berstchinger và Pohlenz, 1980; Mercy, 1990; Radostits và cộng sự, 1997; Gardner và cộng sự, 1990): Hội chứng M.A là phức hợp bệnh lý xuất hiện trong khoảng 12 - 72 giờ sau sinh với các biểu hiện sốt, viêm tử cung (chảy dịch viêm), viêm vú (sưng cứng, nóng đỏ) và mất sữa hoặc giảm sữa; các triệu chứng có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc kết hợp 2 - 3 chứng trên cùng một cá thể.
• Trường phái thứ hai (Taylor, 1995): Bắt buộc phải có sự kết hợp đồng thời cả ba bệnh tích (viêm tử cung, viêm vú, mất sữa) trên cùng một cá thể mới xác định là hội chứng M.A.

Trong công trình này, tác giả lựa chọn quan điểm của Đặng Đắc Thiệu và Lê Minh Chí: những cá thể nái sau sinh bị viêm tử cung kèm mất sữa/giảm sữa hoặc viêm tử cung kèm viêm vú được xác định là mắc hội chứng M.A; trường hợp hội tụ cả ba triệu chứng được gọi là thể điển hình (loại trừ trường hợp chỉ viêm vú kèm mất sữa đơn thuần do nguyên nhân không đặc hiệu).

Về giải phẫu và sinh lý, cơ quan sinh dục lợn nái gồm bộ phận ngoài (âm môn, âm vật, tiền đình) và bộ phận trong (âm đạo; cổ tử cung dài 10 - 18 cm cấu tạo các cột thịt cài răng lược; thân tử cung ngắn 3 - 5 cm; hai sừng tử cung dài 0,5 - 1 m; ống dẫn trứng dài và hẹp 0,2 - 0,4 mm; buồng trứng hình chùm dâu dài 1,5 - 2,5 cm, khối lượng 3 - 5 g). Chu kỳ tính kéo dài 18 - 22 ngày (trung bình 21 ngày), chia làm 4 giai đoạn: trước động dục (1 - 2 ngày), động dục (2 - 3 ngày), sau động dục (2 ngày) và nghỉ ngơi (10 - 12 ngày), chịu sự điều hòa chặt chẽ của trục thần kinh - thể dịch Vùng dưới đồi - Tuyến yên - Buồng trứng (FSH, LH, Oestrogen, Progesterone, Oxytocin, PGF2α).

Về cơ chế bệnh sinh, hội chứng M.A do nhiều loài vi khuẩn gây ra như Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Streptococcus spp., Klebsiella spp., Proteus mirabilis, Pseudomonas. Độc tố do vi khuẩn tiết ra (đặc biệt là nội độc tố của E. coli) ức chế tuyến yên tiết Prolactin làm cạn sữa; sự giải phóng Prostaglandin F2α (PGF2α) tại ổ viêm niêm mạc tử cung gây tiêu biến thể vàng làm giảm Progesterone dẫn tới sảy thai, hoặc ở thể mạn tính lại làm tồn lưu thể vàng khiến lợn không động dục trở lại. Bệnh viêm tử cung được phân chia thành 3 thể: viêm nội mạc tử cung (thể cata cấp tính có mủ và thể màng giả hoại tử), viêm cơ tử cung và viêm tương mạc tử cung. Khóa luận sử dụng thang điểm lâm sàng (tính số ngày chảy mủ từ ngày 1 đến ngày 5 và ngưỡng thân nhiệt sốt từ 39°C trở lên) để phân loại mức độ bệnh.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

• Phương pháp khảo sát dịch tễ phi thực nghiệm: Theo dõi trực tiếp biểu hiện lâm sàng hàng ngày trên 340 lợn nái sau sinh; thu thập số liệu qua sổ theo dõi lý lịch lợn nái và biên bản kỹ thuật tại trại.
• Phương pháp thử nghiệm lâm sàng: Chọn 30 lợn nái mắc hội chứng M.A có thể trạng và điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng đồng đều, phân chia ngẫu nhiên thành 2 lô thí nghiệm (mỗi lô 15 nái):
  • Lô 1 (Phác đồ 1): Kháng sinh Hanmoxlin-LA (Amoxicillin Trihydrate 15%, tiêm bắp 1 ml/15 kg thể trọng) phối hợp Oxytocin (tiêm bắp hoặc dưới da 2 - 4 ml/con) và Anagin C (tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng).
  • Lô 2 (Phác đồ 2): Kháng sinh Oxyvet LA (Oxytetracycline 20%, tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng) phối hợp Oxytocin (2 - 4 ml/con) và Anagin C (1 ml/10 kg thể trọng).
• Các chỉ tiêu theo dõi: Tỷ lệ mắc bệnh (%), tỷ lệ khỏi (%), tỷ lệ không khỏi (%), thời gian điều trị/ca (ngày), chi phí điều trị/ca (đồng); các chỉ tiêu năng suất sinh sản (số con sơ sinh, số con sống sau 24 giờ, số con cai sữa, khối lượng cai sữa, khoảng thời gian động dục lại sau cai sữa, tỷ lệ đậu thai lứa kế tiếp).
• Xử lý số liệu: Số liệu thu thập được xử lý thống kê sinh học trên phần mềm Microsoft Excel bằng các thuật toán kiểm định Student (T-test) và kiểm định Chi bình phương (Chi-test).

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Tác giả nêu bật tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ yêu cầu gia tăng sản lượng thịt lợn và nâng cao hiệu quả chăn nuôi nái ngoại theo mô hình trang trại. Khóa luận chỉ rõ dù số lứa đẻ và số con cai sữa/nái/năm tại Việt Nam đã có bước tiến bộ, hội chứng M.A vẫn là nguyên nhân bệnh lý hàng đầu làm giảm độ mắn đẻ, gây tiêu chảy ở lợn con bú mẹ và làm phát sinh chi phí thú y. Tác giả xác lập hệ thống mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, 4 yêu cầu cần đạt cùng ý nghĩa khoa học (bổ sung tài liệu tham khảo cho giảng dạy, nghiên cứu ngành chăn nuôi - thú y) và ý nghĩa thực tiễn (giúp các trang trại tại Thanh Hóa xây dựng kế hoạch phòng trị bệnh cho nái ngoại).

Phần 2: Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Phần này hệ thống hóa các tài liệu khoa học về:

• Giải phẫu và sinh lý sinh sản lợn nái: Mô tả chi tiết cấu tạo các phần của đường sinh dục, đặc điểm chu kỳ tính 21 ngày, cơ chế tác động của các hormone hướng sinh dục (FSH, LH, Oestrogen, Progesterone, Oxytocin), sinh lý mang thai, cơ chế đẻ và các biểu hiện báo hiệu đẻ (sụt mông, tiết sữa đầu theo từng hàng vú).
• Bệnh học viêm tử cung, viêm vú, mất sữa: Phân tích cơ chế viêm, các dạng dịch rỉ viêm, tổn thương mô bào và vai trò của các tế bào viêm; phân loại chi tiết 3 thể viêm tử cung kèm bảng tiêu chí chẩn đoán phân biệt dựa trên màu sắc dịch (trắng xám, trắng sữa, hồng, nâu đỏ, nâu rỉ sắt), mùi dịch (tanh, tanh thối, thối khắm), mức độ đau và phản xạ co cơ tử cung; các dạng viêm vú do nhiễm khuẩn cơ giới hoặc kế phát từ viêm tử cung; nguyên nhân mất sữa do tồn dư nhau thai, sụt Canxi huyết, thiếu hụt năng lượng hay stress nhiệt.
• Nghiên cứu phòng trị trong và ngoài nước: Tổng kết các công bố về điều chỉnh dinh dưỡng hạn chế M.A (nghiên cứu của Olmedo, Becker, Nguyễn Như Pho về việc giảm khẩu phần ăn xuống còn 1 - 1,2 kg trước đẻ 1 tuần kết hợp tăng chất xơ lên 9%; bổ sung khoáng Cu, Zn, Mn của Nguyễn Bá Thành); các phương pháp điều trị của Nguyễn Văn Thanh (kết hợp PGF2α với thụt rửa Lugol 0,1%), Mendler và cộng sự (sử dụng Enrofloxacin 2,5 mg/kg thể trọng), Wowron (đặt viên kháng sinh Sulfamethoxazole - Trimethoprim).
• Cơ sở dược lý của thuốc thử nghiệm: Amoxicillin Trihydrate (Hanmoxlin-LA) diệt khuẩn qua ức chế thành tế bào Peptidoglycan; Oxytetracycline (Oxyvet LA) kìm khuẩn phổ rộng ức chế tổng hợp protein tại tiểu phần ribosome; hormone tổng hợp Oxytocin tăng co bóp cơ trơn tử cung tống đẩy sản dịch và kích thích hạ sữa.
• Cơ sở thực tập: Khái quát điều kiện tự nhiên, thời tiết nhiệt đới gió mùa của huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa; quy mô cơ sở vật chất trại Quý Đức (500 nái, 3.500 lợn thịt, hệ thống chuồng kín làm mát, máng ăn uống tự động, sử dụng cám hỗn hợp Greenfeed, TH, Cargill, Newhope) và bảng quy trình tiêm phòng vaccine định kỳ cho các lứa lợn (lợn con, hậu bị, nái sinh sản và đực giống).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Tác giả trình bày phương pháp luận và thiết kế thực nghiệm:

• Xác định đối tượng nái ngoại và các ca bệnh M.A tại trại Quý Đức; các loại dược phẩm sử dụng.
• Thiết kế phương pháp điều tra dịch tễ phi thực nghiệm bằng cách lập phiếu theo dõi lâm sàng hàng ngày trên 340 nái đẻ.
• Thiết kế mô hình thử nghiệm điều trị đối chứng trên 30 nái mắc M.A chia thành 2 lô (mỗi lô 15 nái) áp dụng Phác đồ 1 (Hanmoxlin-LA + Oxytocin + Anagin C) và Phác đồ 2 (Oxyvet LA + Oxytocin + Anagin C) kèm liều lượng, đường dùng chi tiết.
• Xác lập 9 chỉ tiêu theo dõi về bệnh học và năng suất sinh sản, cùng công thức toán học tính tỷ lệ mắc, tỷ lệ khỏi, thời gian điều trị trung bình/ca, chi phí thuốc/ca và quy chuẩn xử lý số liệu bằng kiểm định T-test, Chi-test trên Microsoft Excel.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Nội dung tập trung phân tích các số liệu thực chứng thu thập tại trại lợn Quý Đức:

• Bảng số liệu khảo sát dịch tễ hội chứng M.A qua các tháng 2, 3, 4 năm 2021 trên 340 nái.
• Phân tích cơ cấu bệnh theo thể lâm sàng: thể viêm tử cung kèm mất sữa chiếm tỷ lệ cao nhất (6,98% tổng đàn), kế tiếp là thể viêm tử cung kèm viêm vú (6,18%), không ghi nhận thể điển hình (0%).
• Thảo luận nguyên nhân gây bệnh tại trại: tỷ lệ mắc tập trung ở lợn nái đẻ lứa 1 và lứa 2 có thể trạng quá béo; thao tác móc thai thô bạo của công nhân khi can thiệp đẻ khó gây trầy xước đường sinh dục; quy trình tiêu độc chuồng đẻ trước và sau sinh chưa triệt để.
• Phân tích mức độ ảnh hưởng của hội chứng M.A đến các chỉ tiêu năng suất sinh sản của nái, tỷ lệ phát sinh tiêu chảy phân trắng ở đàn con theo mẹ và đánh giá so sánh hiệu lực, thời gian điều trị, chi phí kinh tế của 2 phác đồ thử nghiệm.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết các chỉ số dịch tễ chủ yếu của hội chứng M.A ghi nhận tại cơ sở; kết luận về tính khả thi và hiệu quả lâm sàng của các phác đồ điều trị thử nghiệm; đề xuất các kiến nghị kỹ thuật cụ thể về quản lý dinh dưỡng nái chửa, chuẩn hóa kỹ thuật can thiệp đỡ đẻ và vệ sinh phòng dịch tại trại Quý Đức.

Kết quả và đóng góp

Kết quả khảo sát tình hình lưu hành hội chứng M.A trên 340 lượt nái ngoại tại Trại lợn Quý Đức từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2021 được tổng hợp trong bảng số liệu sau:

Chỉ tiêu theo dõi	Tháng 2	Tháng 3	Tháng 4	Tính chung
Số nái khảo sát (con)	110	122	108	340
Số nái mắc hội chứng M.A (con)	15	18	12	45
Tỷ lệ mắc hội chứng M.A (%)	13,64	14,75	11,11	13,23
Số nái viêm tử cung + viêm vú (con)	9	7	5	21
Tỷ lệ viêm tử cung + viêm vú (%)	8,18	5,74	4,63	6,18
Số nái viêm tử cung + mất sữa (con)	6	11	7	24
Tỷ lệ viêm tử cung + mất sữa (%)	5,45	9,02	6,48	6,98
Số nái mắc thể điển hình (con)	0	0	0	0
Tỷ lệ mắc thể điển hình (%)	0	0	0	0

Các phát hiện chính từ kết quả nghiên cứu:

• Tỷ lệ lưu hành hội chứng M.A trung bình tại cơ sở đạt 13,23% (45 ca bệnh/340 nái theo dõi). Trong cơ cấu bệnh lý, nái mắc thể viêm tử cung kết hợp mất sữa chiếm tỷ lệ cao nhất với 24 con (6,98% tổng đàn khảo sát, chiếm 53,33% tổng số ca mắc bệnh); nái mắc thể viêm tử cung kết hợp viêm vú ghi nhận 21 con (6,18% tổng đàn, chiếm 46,67% tổng số ca bệnh); hoàn toàn không ghi nhận ca bệnh nào mắc thể điển hình đồng thời cả 3 triệu chứng.
• So sánh dịch tễ: Tỷ lệ mắc 13,23% tại trại Quý Đức thấp hơn đáng kể so với các công bố trước đây của Nguyễn Như Pho (2002) trên đàn nái ngoại (40 - 60%) và nghiên cứu của Raszyk cùng cộng sự (1979) tại các trại chăn nuôi công nghiệp (20 - 50%).
• Nguyên nhân phát sinh hội chứng: Bệnh tập trung chủ yếu ở đàn nái đẻ lứa 1 và lứa 2 do thể trạng nái quá béo làm hẹp khung chậu; kỹ thuật can thiệp móc thai của công nhân khi nái đẻ khó chưa chuẩn xác gây tổn thương niêm mạc; khâu thụ tinh nhân tạo và vệ sinh chuồng đẻ trước - sau khi sinh còn sơ sót tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Giải pháp và kiến nghị tác giả đề xuất:

• Cải tiến quy trình dinh dưỡng: Kiểm soát nghiêm ngặt thể trạng nái giai đoạn mang thai, thực hiện giảm lượng thức ăn tinh xuống 1 - 1,2 kg/ngày trong tuần cuối trước khi sinh kết hợp tăng cường chất xơ và rau xanh để chống táo bón và hạn chế tích mỡ tuyến vú.
• Chuẩn hóa kỹ thuật chăn nuôi - thú y: Tập huấn nâng cao tay nghề đỡ đẻ cho công nhân, hạn chế tối đa việc can thiệp móc thai thủ công; thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc vô trùng đối với dụng cụ dẫn tinh và dụng cụ thú y; rửa sạch và sát trùng bầu vú, âm hộ nái trước và sau khi sinh.
• Kiểm soát thú y định kỳ: Thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại định kỳ và tuân thủ lịch tiêm phòng vaccine phòng các bệnh truyền nhiễm (Dịch tả, Lở mồm long móng, Tai xanh, Parvovirus, Lepto).
• Điều trị can thiệp: Khi nái xuất hiện triệu chứng, cần phối hợp đồng thời kháng sinh phổ rộng tác dụng kéo dài (Amoxicillin LA hoặc Oxytetracycline LA) với Oxytocin để tống đẩy triệt để dịch rỉ viêm, nhau sót và Analgin C nhằm hạ sốt, giảm đau, kháng viêm.

Đóng góp khoa học và thực tiễn:

• Cung cấp dẫn liệu thực tế có giá trị về cơ cấu bệnh học và tỷ lệ lưu hành hội chứng M.A trên giống lợn nái ngoại nuôi công nghiệp tại địa bàn Thanh Hóa năm 2021.
• Minh chứng trên thực địa rằng hội chứng M.A trong điều kiện chăn nuôi trang trại khép kín chủ yếu biểu hiện ở thể kết hợp hai triệu chứng (viêm tử cung kèm mất sữa hoặc viêm tử cung kèm viêm vú), không xuất hiện thể điển hình cả ba triệu chứng.
• Xây dựng mô hình thử nghiệm lâm sàng so sánh trực tiếp hai phác đồ điều trị thực địa, cung cấp cơ sở dữ liệu giúp người chăn nuôi lựa chọn giải pháp điều trị phù hợp với điều kiện kinh tế của trang trại.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế do điều kiện thực hiện:

• Giới hạn về thời gian và mùa vụ: Đề tài tiến hành trong 16 tuần, số liệu dịch tễ thu thập tập trung trong 3 tháng (tháng 2 đến tháng 4 năm 2021). Khoảng thời gian này chưa bao quát trọn vẹn diễn biến bệnh lý qua các mùa khí hậu khác nhau trong năm (đặc biệt là mùa hè nắng nóng gay gắt có gió Tây khô nóng tại miền Trung - yếu tố gây stress nhiệt làm tăng nguy cơ viêm vú và mất sữa).
• Quy mô mẫu và địa bàn: Nghiên cứu thực hiện đơn lẻ tại một trang trại (Trại lợn Quý Đức, huyện Vĩnh Lộc) với dung lượng 340 lượt nái khảo sát và 30 nái thử nghiệm điều trị; chưa tiến hành khảo sát mở rộng trên nhiều trang trại có quy mô và phương thức chăn nuôi khác nhau trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
• Phương pháp chẩn đoán: Việc xác định ca bệnh chủ yếu dựa vào quan sát triệu chứng lâm sàng và hồ sơ quản lý của trại; khóa luận chưa thực hiện phân lập, định danh vi sinh vật từ dịch viêm tử cung hay sữa viêm và chưa làm kháng sinh đồ để xác định mức độ mẫn cảm của từng chủng vi khuẩn gây bệnh trong phòng thí nghiệm.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Kéo dài thời gian theo dõi qua đủ 4 mùa trong năm để xác định rõ quy luật biến động theo mùa của hội chứng M.A dưới tác động của nhiệt độ và ẩm độ chuồng nuôi.
• Thực hiện lấy mẫu bệnh phẩm để nuôi cấy, phân lập và định danh các loài vi khuẩn chủ yếu (E. coli, Staphylococcus aureus, Streptococcus spp.), đồng thời lập kháng sinh đồ nhằm đánh giá mức độ kháng thuốc của vi khuẩn tại địa phương.
• Tiếp tục theo dõi dài hạn các chỉ tiêu sinh sản ở các lứa đẻ tiếp theo của đàn nái sau khi được điều trị khỏi để đánh giá mức độ phục hồi sinh lý sinh sản toàn diện.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Giảng viên, sinh viên và học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y: Là nguồn tư liệu thực tế phục vụ học tập, thực tập tốt nghiệp và nghiên cứu khoa học chuyên sâu về bệnh lý sinh sản gia súc.
• Cán bộ kỹ thuật và chủ trang trại chăn nuôi lợn: Cung cấp tài liệu tham khảo trực tiếp về quy trình theo dõi lâm sàng, thang điểm chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung, phác đồ kết hợp thuốc điều trị hội chứng M.A và quy trình tiêm phòng vaccine định kỳ cho đàn nái sinh sản.

Các nội dung đáng tham khảo nhất trong văn bản:

• Bảng tổng hợp các tiêu chí chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung (viêm nội mạc, viêm cơ, viêm tương mạc) dựa trên đặc tính dịch rỉ viêm (màu sắc, mùi), phản ứng đau và mức độ sốt.
• Mô hình thiết kế thử nghiệm lâm sàng so sánh đối chứng hai phác đồ kháng sinh thực địa (Hanmoxlin-LA so với Oxyvet LA kết hợp Oxytocin và Anagin C).
• Bảng quy trình lịch tiêm phòng vaccine chi tiết áp dụng cho từng lứa lợn (lợn con, hậu bị, nái mang thai, đực giống) tại trang trại công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận định nghĩa hội chứng M.A trên lợn nái sinh sản dựa theo quan điểm học thuật nào?

Tác giả áp dụng quan điểm của Đặng Đắc Thiệu (1978) và Lê Minh Chí (1985): lợn nái sau khi sinh bị viêm tử cung kèm theo mất sữa/giảm sữa hoặc viêm tử cung kèm theo viêm vú được xác định là mắc hội chứng M.A. Trường hợp xuất hiện đồng thời cả ba triệu chứng được gọi là thể điển hình; khóa luận không xét riêng trường hợp chỉ viêm vú kèm mất sữa đơn thuần.

Tỷ lệ mắc hội chứng M.A ghi nhận tại Trại lợn Quý Đức là bao nhiêu và phân bố theo các thể bệnh như thế nào?

Khảo sát trên 340 lợn nái đẻ từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2021 ghi nhận 45 nái mắc bệnh, tỷ lệ mắc chung là 13,23%. Trong đó, thể viêm tử cung kèm mất sữa chiếm tỷ lệ cao nhất với 24 con (6,98% tổng đàn khảo sát, tương ứng 53,33% tổng số nái mắc bệnh); thể viêm tử cung kèm viêm vú có 21 con (6,18% tổng đàn khảo sát, tương ứng 46,67% tổng số nái bệnh); không ghi nhận trường hợp nào mắc thể điển hình cả ba triệu chứng (0%).

Thành phần và liều lượng sử dụng của hai phác đồ điều trị được thử nghiệm trong khóa luận gồm những gì?

Thử nghiệm được tiến hành trên 30 nái mắc bệnh chia làm 2 lô (mỗi lô 15 nái):

• Phác đồ 1: Hanmoxlin-LA (Amoxicillin Trihydrate 15%, tiêm bắp liều 1 ml/15 kg thể trọng) kết hợp Oxytocin (tiêm bắp hoặc dưới da 2 - 4 ml/con) và Anagin C (tiêm bắp liều 1 ml/10 kg thể trọng).
• Phác đồ 2: Oxyvet LA (Oxytetracycline 20%, tiêm bắp liều 1 ml/10 kg thể trọng) kết hợp Oxytocin (tiêm bắp hoặc dưới da 2 - 4 ml/con) và Anagin C (tiêm bắp liều 1 ml/10 kg thể trọng).

Những nguyên nhân chính nào dẫn đến tỷ lệ mắc hội chứng M.A tại Trại lợn Quý Đức theo phân tích của tác giả?

Tác giả chỉ ra 4 nguyên nhân thực tế tại trại: đàn nái sinh sản chủ yếu ở lứa đẻ 1 và 2; thể trạng nái trước khi đẻ quá béo; công nhân can thiệp móc thai khi nái đẻ khó chưa đảm bảo đúng thao tác kỹ thuật gây tổn thương cơ học đường sinh dục; khâu vệ sinh tiêu độc chuồng đẻ và bộ phận sinh dục nái trước - sau khi sinh còn sơ sót.

Lịch tiêm phòng vaccine cho lợn nái sinh sản tại Trại lợn Quý Đức được quy định cụ thể ra sao?

Theo quy trình kỹ thuật của trại, lợn nái sinh sản được tiêm phòng định kỳ theo các mốc thời gian mang thai:

• Thời điểm 11 tuần sau phối giống: Tiêm bắp 2 ml vaccine phòng bệnh Lở mồm long móng.
• Thời điểm 12 tuần sau phối giống: Tiêm bắp 1 ml vaccine phòng bệnh Dịch tả lợn.
• Thời điểm 13 tuần sau phối giống: Tiêm bắp 5 ml vaccine Farrowsure B phòng ngừa Parvovirus, Lepto và Đóng dấu lợn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trịnh Đình Hải đã khảo sát thực trạng lưu hành hội chứng M.A trên 340 lợn nái ngoại sinh sản tại Trại lợn Quý Đức (huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa), ghi nhận tỷ lệ mắc chung là 13,23% với hai thể bệnh lâm sàng chính là viêm tử cung kèm mất sữa (6,98%) và viêm tử cung kèm viêm vú (6,18%). Công trình đã hệ thống hóa cơ sở giải phẫu, sinh lý sinh sản, phân tích các nguyên nhân gây bệnh liên quan đến lứa đẻ, thể trạng nái và kỹ thuật đỡ đẻ tại trang trại. Đồng thời, đề tài đã thiết kế và thử nghiệm đối chứng hai phác đồ điều trị phối hợp giữa kháng sinh phổ rộng tác dụng kéo dài (Hanmoxlin-LA và Oxyvet LA) với Oxytocin và Anagin C, cung cấp luận cứ thực tiễn phục vụ công tác phòng ngừa và kiểm soát bệnh sinh sản trên đàn nái ngoại nuôi công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Để tạo ra nhiều thịt lợn phục vụ cho nhu cầu thực phẩm trong nước và xuất khẩu, việc nâng cao khả năng sinh sản của đàn lợn nái ngoại nội theo mô hình trang trại luôn là mối quan tâm, mục tiêu hàng đầu của các nhà chăn nuôi và các nhà khoa học. Trong những năm gần đây, khả năng sinh sản của lợn công nghiệp ở nước ta đã có nhiều cải thiện nhờ chất lượng con giống được nâng cao và chọn lọc tốt, kĩ thuật chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái ngoại dần được hoàn thiện và ứng dụng rộng rãi. Do đó, đã góp phần nâng cao số lứa đẻ của nái/năm từ 1,7 - 2 lứa/nái/năm lên 2,0 - 2,45 lứa/nái/năm.

Bình quân số lợn con cai sữa/nái/năm xấp xỉ 20 con/nái. Tuy nhiên so với các nước trong khu vực đặc biệt đối với các nước chăn nuôi tiên tiến thì khả năng sinh sản của lợn nái nước ta còn thấp. Theo các nhà chăn nuôi, một trong những nguyên nhân làm hạn chế khả năng sinh sản của lợn nái ngoại ở nước ta hiện nay là mắc các bệnh hội chứng M. Bệnh không những ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn nái, làm giảm số lứa đẻ trong năm hoặc có thể làm mất khả năng sinh sản của lợn nái.

Không những thế bệnh đường sinh dục còn là nguyên nhân làm cho tỉ lệ mắc bệnh tiêu chảy ở các đàn lợn con trong giai đoạn bú sữa mẹ tăng cao do số lượng và chất lượng của sữa mẹ bị ảnh hưởng. Đã có các nghiên cứu và đưa ra các biện pháp khắc phục riêng lẻ từng triệu chứng bệnh: viêm tử cung, viêm vú, mất sữa, tiêu chảy lợn con,. Tuy nhiên chưa có nhiều nghiên cứu sâu và có hệ thống về hội chứng M. Vì vậy việc nghiên cứu về hội chứng M.A ở lợn nái ngoại nôi nuôi theo mô hình trang trại và tìm ra được biện pháp phòng tránh là việc làm rất cần thiết.

Với mục đích góp phần hoàn chỉnh quy trình kí thuật chăn nuôi lợn nái, giúp phòng ngừa bệnh đường sinh dục và nâng cao khả năng sinh sản của lợn nái. Chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Khảo sát hội chứng M.A trên lợn nái sinh sản và thử nghiệm phác đồ điều trị tại trại lợn Quý Đức xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc tỉnh Thanh Hóa” 1 1 2 Mục đích và u cầu của đề tài 1. Mục tiêu chung - Đánh giá tình hình mắc bệnh M.A và biện pháp điều trị ở lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Quý Đức xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa 1. Mục tiêu cụ thể - Khảo sát hội chứng M.A trên lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Quý Đức xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa - Đánh giá sự của hội chứng M.A ảnh hưởng đến năng suất sinh sản của lợn nái và tình hình mắc bệnh lợn con phân trắng ở nái mắc hội chứng M.A và nái không bình thường.

Yêu cầu cần đạt - Khảo sát được hội chứng M. - Đánh giá được ảnh hưởng của Hội chứng M.A đến năng suất sinh sản của lợn nái. - Xác định được tình hình mắc bệnh lợn con phân trắng ở nái mắc hội chứng M. - Lựa chọn được phác đồ điều trị hiệu quả.

1 3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực ti n của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Số liệu nghiên cứu là cơ sở bổ sung vào tài liệu tham khảo về hội chứng M.A trên lợn nái sinh sản, đồng thời làm tài liệu giảng dạy và nghiên cứu khoa học của sinh viên và giảng viên chuyên ngành chăn nuôi thú y. Ý nghĩa thực tiễn Qua kết quả nghiên cứu về hội chứng M.A trên lợn nái từ đó làm cơ sở để ngành chăn nuôi lợn trên cả nước nói chung và các trang trại chăn lợn nái tại Thanh Hóa nói riêng có biện pháp, kế hoạch nhằm phòng và trị bệnh cho đàn nái ngoại từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế. 2 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2 1 Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục và sinh lý sinh sản của lợn cái 2. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục của lợn cái Cũng giống như các loài gia súc khác, cơ quan sinh dục lợn nái gồm: bộ phận sinh dục bên ngoài và bộ phận sinh dục bên trong. + Bộ phận sinh dục bên ngoài - Âm môn(Vulva): Còn gọi là âm hộ (Vulva) nằm phía dưới hậu môn và ngăn cách với hậu môn bởi vùng hồi âm. Bên ngoài có 2 môi đính với nhau ở mép trên và mép dưới.

Môi âm hộ có sắc tố đen, tuyến mồ hôi, tuyến bã tiết ra chất nhờn trong và hơi dính. - Âm vật: Âm vật có cấu tạo giống như dương vật nhưng thu nhỏ lại và là tạng cương của đường sinh dục cái, được dính vào phần trên khớp bán động ngồi, bị bao xung quanh bởi thể hổng. Âm vật được phủ bởi lớp niêm mạc có chữa các đầu mút thần kinh cảm giác, lớp thể hổng và tổ chức liên kết bao bọc gọi là mạc âm vật. - Tiền đình Là giới hạn giữa âm đạo và âm hộ.

Tiền đình bao gồm: - Màng trinh là một nếp gấp gồm 2 lá, phía trước thông với âm đạo, phía sau thông với âm hộ. Màng trinh gồm các sợi cơ đàn hồi ở giữa và do 2 lá niêm mạc gấp lại một nếp. - Lỗ niệu đạo ở sau và dưới màng trinh. - Hành tiền đình là 2 tạng cương ở 2 bên lỗ niệu đạo.

Cấu tạo giống thể hổng ở bao dương vật con đực. Tiền đình có một số tuyến, các tuyến này xếp theo hàng chéo, hướng quay về âm vật. + Bộ phận sinh dục bên trong 3 - Âm đạo (Vagina): Phía trước là tiền đình có màng trinh che lỗ âm đạo, phía sau là tử cung (tính từ ngoài vào trong). Âm đạo là một cái ống tròn để chứa cơ quan sinh dục đực khi giao phối, đồng thời là bộ phận cho thai đi ra ngoài trong qúa trình đẻ.

Cấu tạo âm đạo chia làm 3 lớp: Lớp ngoài là tổ chức liên kết. Lớp giữa là lớp cơ trơn gồm: cơ dọc ngoài, cơ vòng bên. Các lớp cơ âm đạo liên kết với các cơ ở cổ tử cung. Lớp niêm mạc có chứa nhiều tế bào thượng bì, gấp nếp dọc hai bên nhiều hơn ở giữa.

- Tử cung: Tử cung của các loài động vật có vú đều có 2 sừng, một thân và một cổ tử cung. Đối với lợn hậu bị thì toàn bộ tử cung nằm trong xoang chậu, phía trên là trực tràng, phía dưới là bàng quang. Khi đã đẻ nhiều lứa thì tử cung nằm trong xoang bụng. Tử cung là nơi làm tổ của hợp tử, ở đây hợp tử phát triển được là nhờ vào chất dinh dưỡng từ cơ thể mẹ cung cấp qua lớp nội mạc tử cung.

Trong giai đoạn đầu hợp tử sống được nhờ vào noãn hoàng, một phần nhờ vào sữa mẹ thống qua cơ chế thẩm thấu. Sau này giữa mẹ và thai hình thành hệ thống nhau thai. Niêm mạc tử cung và dịch tử cung giữ vai trò quan trọng trong quá trình vận chuyển tinh trùng và trứng, tham gia điều hòa chức năng thể vàng, đảm nhận sự làm tổ, mang thai và đẻ. Cổ tử cung: Là phần ngoài tử cung, cổ tử cung của lợn dài và tròn, không gấp nếp hoa nở mà là những cột thịt xen kẽ cài răng lược với nhau do đó dễ dàng cho việc thụ tinh nhân tạo đồng thời cũng dễ gây sảy thai (Đặng Quang Nam, Phạm Đức Chương, 2002).

Theo Trần Tiến Dũng, Dương Đình Long, Nguyễn Văn Thanh (2002) [6], thì cổ tử cung lợn dài 10- 18cm. Thân tử cung: Thân tử cung của lợn ngắn, độ dài khoảng 3 - 5 cm nối giữa sừng tử cung và cổ tử cung theo chiều dọc. Sừng tử cung: Sừng tử cung của lợn dài, ngoằn nghèo, như ruột non dài 4 0,5- 1m. Ở lợn thì làm tổ ở đều 2 bên sừng tử cung.

Tử cung được cấu tạo bởi 3 lớp: - Lớp tương mạc (Perimetrium): là lớp màng sợi, dai, chắc phủ mặt ngoài tử cung và nối tiếp vào hệ thống các dây chằng. - Lớp cơ trơn (Myometrium): Giữ vai trò quan trọng trong việc đẩy thai ra ngoài. Nó có cấu tạo khá phức tạp, là lớp cơ trơn khỏe nhất trong cơ thể. Bên trong các cơ trơn có những sợi liên kết đàn hồi và tĩnh mạch lớn.

Các lớp cơ đan vào nhau làm cho tử cung chắc, có tính đàn hồi cao. Do vậy, nó có đặc tính co thắt. Theo Trần Thị Dân (2004) [3] trương lực co càng cao (tử cung trở nên càng cứng) khi có nhiều Oestrogen trong máu và trương lực co giảm (tử cung mềm) khi có nhiều Progesterone trong máu. Vai trò của cơ tử cung là góp phần cho sự di chuyển của tinh trùng và chất nhày trong cơ tử cung, đồng thời đẩy thai ra ngoài khi sinh đẻ.

Khi mang thai, sự co thắt của cơ tử cung giảm khi dưới tác dụng của Progesterone, nhờ vậy phôi thai có thể bám chắc vào tử cung. - Lớp nội mạc tử cung: Là lớp niêm mạc màu hồng được phủ bởi lớp tế bào biểu mô hình trụ, xen kẽ có các ống đổ của các tuyến nhày tử cung. Nhiều tế bào biểu mô kéo dài thành lông rung. Trên niêm mạc có các nếp gấp.

Lớp nội mạc tử cung có chức năng tiết các chất vào lòng tử cung để giúp phôi thai phát triển và duy trì sự sống của tinh trùng trong thời gian di chuyển đến ống dẫn trứng. Dưới ảnh hưởng của Estrogen, các tuyến tử cung phát triển từ lớp màng nhày, xâm nhập vào lớp dưới màng nhày và cuộn lại. Tuy nhiên các tuyến chỉ đạt khả năng phân tiết tối đa khi có tác dụng của Progesterone. Sự phân tiết của tuyến tử cung thay đổi tùy theo giai đoạn của chu kỳ lên giống.

- Ống dẫn trứng (Oviductus): Còn goị là vòi Fallop nằm ở màng treo buồng trứng, gồm có phễu, phần rộng, phần eo. Phễu mở ra để tiếp nhận noãn và có những sợi lông nhung để gia tăng diện tích tiếp xúc với buồng trứng khi xuất noãn. Phễu tiếp xúc với phần rộng, phần rộng bằng ½ chiều dài của ống dẫn trứng, đường kính tương đối lớn 5 và có mặt trong có nhiều nếp gấp với tế bào biểu mô có lông nhỏ. Phần eo nối tiếp với sừng tử cung, nó có thành dày hơn phần rộng và ít nếp gấp.

Cấu tạo của ống dẫn trứng gồm có 3 lớp: Phía ngoái cùng là lớp sợi liên kết, giữa là lớp cơ trơn và phía trong cùng là lớp niêm mạc có các tế bào thượng bì tạo thành nhung mao.