Khảo Sát Địa Danh Choang Ở Thành Phố Sùng Tả, Trung Quốc

Luận án tiến sĩ nghiên cứu khảo sát địa danh choang ở thành phố sùng tả trung quốc có liên hệ với địa danh tày nùng ở tỉnh, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề

• Tác giả: Vi Hồng Bình
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Hiệu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ các dân tộc thiểu số Việt Nam
• Đề tài: Khảo Sát Địa Danh Choang Tại Thành Phố Sùng Tả, Trung Quốc
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khảo Sát Địa Danh Choang Sùng Tả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về Địa danh Choang Sùng Tả là một lĩnh vực quan trọng, mở ra cánh cửa để hiểu sâu hơn về văn hóa Choang Sùng Tả, lịch sử và địa lý Sùng Tả. Nghiên cứu này không chỉ giới hạn trong phạm vi địa lý mà còn liên quan mật thiết đến văn hóa dân tộc Choang, phong tục tập quán và cả ngôn ngữ. Việc khảo cổ Sùng Tả cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định niên đại và nguồn gốc của các địa danh lịch sử Sùng Tả. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn toàn diện về sự phát triển của khu vực Sùng Tả Trung Quốc, và mối liên hệ với các dân tộc lân cận như Tày và Nùng. Tài liệu gốc của Vi Hồng Bình (2018) đã đặt nền móng quan trọng cho các nghiên cứu sâu hơn về Địa danh Choang và các yếu tố văn hóa Choang Sùng Tả liên quan.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Địa Danh Choang

Lịch sử hình thành địa danh Choang Sùng Tả gắn liền với quá trình di cư, sinh sống và phát triển của dân tộc Choang. Các địa danh lịch sử Sùng Tả thường phản ánh những sự kiện quan trọng, các nhân vật lịch sử hoặc các đặc điểm tự nhiên nổi bật của khu vực. Việc nghiên cứu lịch sử địa danh Choang giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá trình định cư và khai phá vùng đất này của người Choang. Điều này góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Choang Sùng Tả.

1.2. Mối Liên Hệ Giữa Địa Danh và Văn Hóa Dân Tộc Choang

Mỗi địa danh Choang Sùng Tả đều mang trong mình những câu chuyện văn hóa, những giá trị tinh thần của dân tộc Choang. Các phong tục tập quán, tín ngưỡng, lễ hội thường được phản ánh qua tên gọi của các địa điểm, dòng sông, ngọn núi. Ví dụ, tên một ngôi làng có thể liên quan đến một vị thần bảo hộ hoặc một sự kiện lịch sử quan trọng. Nghiên cứu mối liên hệ này giúp chúng ta bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Choang Sùng Tả.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Địa Danh Choang Sùng Tả Khó Khăn

Việc nghiên cứu Địa danh Choang Sùng Tả đối mặt với nhiều thách thức. Sự thay đổi ngôn ngữ, Hán hóa tên gọi, và thiếu tài liệu ghi chép là những rào cản lớn. Nhiều địa danh gốc Choang đã bị biến đổi theo thời gian, gây khó khăn cho việc xác định nguồn gốc và ý nghĩa ban đầu. Hơn nữa, việc thu thập thông tin từ người dân địa phương cũng gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt về thế hệ và trình độ học vấn. Việc bảo tồn văn hóa Choang Sùng Tả cũng là một thách thức, vì thế hệ trẻ ngày càng ít sử dụng tiếng Choang.

2.1. Quá Trình Hán Hóa và Biến Đổi Địa Danh Choang

Quá trình Hán hóa đã tác động mạnh mẽ đến hệ thống địa danh Choang Sùng Tả. Nhiều địa danh gốc Choang đã bị thay thế bằng tên gọi Hán Việt, hoặc bị biến đổi về mặt ngữ âm và ngữ nghĩa. Điều này gây khó khăn cho việc phục dựng lại lịch sử và văn hóa Choang Sùng Tả, cũng như việc hiểu rõ ý nghĩa ban đầu của các địa danh. Theo Vi Hồng Bình, việc Hán hóa địa danh phản ánh sự giao thoa văn hóa và sự ảnh hưởng của văn hóa Hán đối với dân tộc Choang.

2.2. Thiếu Dữ Liệu Ghi Chép và Khó Khăn Thu Thập Thông Tin

Một trong những khó khăn lớn nhất trong nghiên cứu địa danh Choang Sùng Tả là sự thiếu hụt về dữ liệu ghi chép. Nhiều địa danh gốc Choang chỉ được truyền miệng qua các thế hệ, mà không có văn bản ghi lại. Điều này gây khó khăn cho việc xác định chính xác tên gọi, nguồn gốc và ý nghĩa của các địa danh. Việc thu thập thông tin từ người dân địa phương cũng gặp nhiều trở ngại do sự khác biệt về thế hệ, trình độ học vấn và khả năng ghi nhớ.

III. Phương Pháp Khảo Sát Địa Danh Choang Sùng Tả Chi Tiết

Để vượt qua những thách thức, nghiên cứu địa danh Choang Sùng Tả cần áp dụng các phương pháp khoa học và bài bản. Điều tra điền dã, phỏng vấn người dân địa phương, thu thập tài liệu lịch sử và văn hóa là những bước quan trọng. Phân tích ngôn ngữ học, so sánh đối chiếu với các địa danh Tày Nùng, và sử dụng các công cụ GIS để lập bản đồ cũng cần thiết. Kết hợp liên ngành, bao gồm ngôn ngữ học, lịch sử học, dân tộc học và địa lý học, để có cái nhìn toàn diện.

3.1. Điều Tra Điền Dã và Phỏng Vấn Cộng Đồng Người Choang

Điều tra điền dã là phương pháp quan trọng để thu thập thông tin trực tiếp từ người dân địa phương về địa danh Choang Sùng Tả. Việc phỏng vấn những người lớn tuổi, những người am hiểu về lịch sử và văn hóa địa phương, giúp chúng ta có được những thông tin quý giá về nguồn gốc, ý nghĩa và cách phát âm của các địa danh. Những câu chuyện truyền miệng, những giai thoại lịch sử liên quan đến địa danh cũng là những nguồn thông tin quan trọng.

3.2. Phân Tích Ngôn Ngữ Học và So Sánh Với Địa Danh Tày Nùng

Phân tích ngôn ngữ học là phương pháp giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cấu trúc, ngữ nghĩa và nguồn gốc của địa danh Choang Sùng Tả. Việc so sánh với các địa danh Tày Nùng giúp chúng ta tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt, từ đó suy luận về mối quan hệ lịch sử và văn hóa giữa các dân tộc. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trong việc xác định những địa danh có nguồn gốc chung hoặc bị ảnh hưởng lẫn nhau.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Địa Danh Choang Du Lịch và Bảo Tồn

Nghiên cứu địa danh Choang Sùng Tả có nhiều ứng dụng thực tiễn. Thông tin về lịch sử và văn hóa của các địa danh có thể được sử dụng để phát triển du lịch văn hóa, thu hút du khách và tạo nguồn thu nhập cho cộng đồng địa phương. Đồng thời, việc nghiên cứu và bảo tồn địa danh gốc Choang góp phần bảo tồn di sản văn hóa, giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử và truyền thống của dân tộc. Việc phục dựng và quảng bá những câu chuyện liên quan đến địa danh cũng góp phần tăng cường lòng tự hào dân tộc và ý thức bảo vệ di sản văn hóa.

4.1. Phát Triển Du Lịch Văn Hóa Dựa Trên Địa Danh Lịch Sử

Các địa danh lịch sử Sùng Tả là nguồn tài nguyên du lịch vô giá. Việc khai thác và phát triển du lịch văn hóa dựa trên các địa danh này không chỉ thu hút du khách mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Choang Sùng Tả. Các tour du lịch có thể tập trung vào việc khám phá những địa điểm lịch sử, tìm hiểu về những câu chuyện và truyền thuyết liên quan đến địa danh.

4.2. Giáo Dục và Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa Cho Thế Hệ Trẻ

Nghiên cứu và bảo tồn địa danh Choang Sùng Tả có vai trò quan trọng trong việc giáo dục và truyền lại di sản văn hóa cho thế hệ trẻ. Thông qua việc tìm hiểu về lịch sử và ý nghĩa của các địa danh, thế hệ trẻ có thể hiểu rõ hơn về nguồn gốc, truyền thống và bản sắc văn hóa của dân tộc. Điều này góp phần tăng cường lòng tự hào dân tộc và ý thức bảo vệ di sản văn hóa.

V. Kết Luận Về Khảo Sát Địa Danh Choang Sùng Tả Quan Trọng

Nghiên cứu địa danh Choang Sùng Tả không chỉ là một công việc khoa học mà còn là một nhiệm vụ văn hóa. Việc hiểu rõ và bảo tồn địa danh góp phần bảo tồn di sản văn hóa, phát triển du lịch bền vững và tăng cường lòng tự hào dân tộc. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu hơn về địa danh Choang, cũng như sự hợp tác giữa các nhà khoa học, chính quyền địa phương và cộng đồng để bảo vệ và phát huy giá trị của văn hóa Choang Sùng Tả.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Bảo Tồn Địa Danh Gốc Choang

Bảo tồn địa danh gốc Choang là việc làm cần thiết để duy trì bản sắc văn hóa và ngôn ngữ của dân tộc Choang. Việc khôi phục lại những địa danh đã bị Hán hóa, đồng thời ghi chép và bảo tồn những địa danh còn tồn tại trong trí nhớ của người dân địa phương, là những biện pháp quan trọng để bảo tồn di sản văn hóa.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai và Hợp Tác Liên Ngành

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu hơn về địa danh Choang Sùng Tả, đặc biệt là về mặt ngôn ngữ học, lịch sử học và văn hóa học. Sự hợp tác giữa các nhà khoa học, chính quyền địa phương và cộng đồng là yếu tố then chốt để bảo vệ và phát huy giá trị của văn hóa Choang Sùng Tả. Cần khuyến khích sự tham gia của thế hệ trẻ vào các hoạt động nghiên cứu và bảo tồn di sản văn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu và Phần kết luận và các phụ lục ra, luận án của chúng tôi được chia thành 3 chương như sau: CHƢƠNG 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lí thuyết Chương này sẽ trình bày tổng quan tình hình nghiên cứu địa danh Choang ở Trung Quốc và tình hình nghiên cứu địa danh Tày-Nùng ở Việt Nam, tình hình nghiên cứu về địa danh ở Trung Quốc và Việt Nam. Đồng thời trình bày những vấn đề lý thuyết về địa danh làm cơ sở cho việc triển khai các chương mục tiếp theo của luận án. CHƢƠNG 2: Đặc điểm cấu tạo địa danh Choang ở TP. Sùng Tả Quảng Tây Trung Quốc (có liên hệ với địa danh Tày/Nùng ở tỉnh Lạng Sơn Việt Nam) Chương này sẽ trình bày cấu trúc địa danh, đi sâu tìm hiểu những đặc điểm về cấu tạo, phương thức định danh Choang ở Sùng Tả (Trung Quốc) và có so sánh với mô hình cấu tạo cũng như cách thức định danh Tày/Nùng ở tỉnh Lạng Sơn (Việt Nam).

CHƢƠNG 3: Đặc điểm ngữ nghĩa văn hóa của địa danh Choang ở Sùng Tả Quảng Tây Trung Quốc (có liên hệ với địa danh gốc Tày/Nùng ở tỉnh Lạng Sơn Việt Nam) Đi sâu khai thác ý nghĩa của các yếu tố cấu tạo nên địa danh gốc Choang ở Sùng Tả Trung Quốc. Tìm hiểu những ảnh hưởng của địa lý, lịch sử, văn hoá, dân tộc, khí hậu đối với một số địa danh trong địa bàn. So sánh với các ý nghĩa của địa danh gốc Tày/Nùng ở tỉnh Lạng Sơn Việt Nam. Qua đó thấy được đặc điểm và sự biến đổi của địa danh Tày -Choang của hai khu vực này.Nam) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.

Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Vấn đề nghiên cứu địa danh trên thế giới Địa danh học (toponymy) là một phân ngành nghiên cứu địa danh, bao gồm nguồn gốc, nghĩa sử dụng và nghĩa biểu trưng của địa danh. Thuật ngữ tiếng Hy Lạp ―toponymy‖ bắt nguồn từ ―tópos‖ tương ứng với place, chỉ ―địa điểm, nơi chốn‖ và từ ―ónoma‖ tương ứng với name chỉ ―tên gọi‖. Địa danh học là một nhánh của danh xưng học (onomastics).

Theo từ điển Oxford, ―toponym‖ lúc đầu xuất hiện ở nước Anh, nhưng về sau từ này được giới nghiên cứu địa danh thay thế bẳng thuật ngữ ―place name‖ Địa danh học mới bắt nguồn từ thế kỷ 19 hoặc đầu thế kỷ 20, nhưng đã phát triển rất nhanh. Thời kỳ ban đầu là nghiên cứu tên địa phương và lấy việc khảo sát địa danh làm chính hoặc khảo chứng các địa danh lớn như tên quận huyện hay tên nước, theo hướng nghiên cứu lịch sử văn hóa. Nội dung nghiên cứu thời kỳ này chủ yếu là nguồn gốc và ý nghĩa của địa danh. Những nhà nghiên cứu địa danh đầu tiên của nước Anh là bác học và nhà thơ; ban đầu họ chỉ lấy nguồn gốc địa danh làm câu chuyện thông báo cho mọi người cùng biết.

Dần dần, các nhà bác học phát hiện ra ngữ âm, từ vựng và ngữ nghĩa của địa danh có ý nghĩa rất lớn đối với việc nghiên cứu địa danh: địa danh học góp phần nghiên cứu địa lý lịch sử của một khu vực nhất định và cung cấp thông tin độc đáo rất có giá trị. Ví dụ như Địa danh ký (62 cuốn, năm 1803) của Utiyama Sinnryuu (内山真龙) và Địa danh Vương triều Owari của Tsuda Masao 津田正生 đều là những công trình nổi tiếng ở Nhật Bản[71;tr. Vào thế kỷ 20, địa danh học đã trở thành hướng nghiên cứu liên ngành sử học, địa lý học và ngôn ngữ học. Nghiên cứu địa danh từ cách tiếp cận ngôn ngữ học là một phương pháp rất cần thiết và quan trọng.

Giai đoạn này bắt đầu tiến hành những nghiên cứu lý thuyết; lý luận nghiên cứu chín muồi và đã hình thành một số trường phái nghiên cứu trong lĩnh vực địa danh học với nhiều kết quả 8 (LUAN.Nam) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) nghiên cứu rất lớn. Ví dụ Địa danh học Nhật Bản của Kagami Kanji (镜味完二) vận dụng phương pháp ngôn ngữ địa lý học và phương pháp nghiên cứu lịch sử tộc người, tiếp thu thành quả nghiên cứu Đức đã phân tích loại hình phân bố địa danh cũng như trật tự phân tầng niên đại địa danh[59;tr. Về mặt lý thuyết, có Lý luận địa danh của Ichiro Yamaguchi Keiichirou (山口惠一郎, năm 1984), Nhập môn địa danh học của Kagami Akira (镜味明克 năm 1984). Ở Anh, việc nghiên cứu địa danh có hệ thống là do nhà ngôn ngữ học A.

Do ông đề xướng, năm 1923 tại London đã thành lập Hiệp hội địa danh học. Mawer lần đầu tiên giảng dạy môn học về địa danh ở Trường Đại học London và viết cuốn sách Vấn đề địa danh học. Trong công trình này, tác giả trình bày tỉ mỉ các vấn đề về mối quan hệ giữa địa danh với lịch sử đất nước, các lớp khác nhau của ngôn ngữ cư dân thời cổ cũng như ý nghĩa của địa danh, v.Powicke cho rằng ―Nghiên cứu và sử dụng địa danh học, đã làm phong phú và kiểm tra sự phát hiện của khảo cổ học, sử học và qui luật ngôn ngữ, không chỉ giải thích mô hình cư trú tộc người mà còn có thể phân tích các thời kỳ di dân khác nhau‖ [128;tr. Gilliron xuất bản ―Tập bản đồ ngôn ngữ háp‖, cho thấy quy luật phân bố ngôn ngữ theo khu vực, đưa ra cách hiểu về quan hệ hạn chế giữa ngôn ngữ và địa lý, tác giả chú trọng nghiên cứu địa danh theo hướng phát triển địa lý học.

Dauzat （Pháp） với ―Nguồn gốc và diễn tiến của địa danh‖[134;tr.24], đã đi sâu vào nghiên cứu phân tầng niên đại điạ danh bằng phương pháp văn hoá - địa lý học, tác giả cho rằng các nét văn hoá cổ đại như phát triển kinh tế, chiến tranh, di chuyển tộc người, v. thường được thể hiện bằng những đặc trưng lịch sử của địa danh ở địa phương. Người đặt nền móng cho địa danh học của Pháp là A.Longnon, Cuốn sách Địa danh nước Pháp [135;tr.36] của tác giả phân tích nguồn gốc và sự diễn biến địa danh của các khu vực dân cư, sông ngòi và rừng núi. Mục đích và phương pháp nghiên cứu địa danh Pháp của ông là chỉ ra nguồn gốc và diễn biến của địa danh, phân tích sự cấu thành địa danh ở nước Pháp, đưa ra quan niệm nên coi địa danh học là một 9 (LUAN.Nam) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) ngành khoa học nghiên cứu độc lập, với mối quan hệ giữa địa danh học với các khoa học khác.

Ngoài ra còn có Địa danh nước Pháp của A.Vincent; Địa danh của huyện Rabastens tỉnh Tarn của E. Trong thời kỳ này, các nước khác cũng xuất bản rất nhiều cuốn từ điển địa danh. Năm 1930, Mỹ thành lập Uỷ ban Địa danh. Năm 1952 thành lập Hiệp hội chuyên về tên gọi.

Năm 1953, Hiệp hội chuyên về tên gọi sáng lập ra tạp chí Names. Tap chí này có đăng những bài về địa danh học, đa số là liên quan với địa danh Mỹ. Trong số đó, nhiều bài trình bày về nguồn gốc địa danh và đặc trưng địa danh trong khu vực, cũng có một số bài liên quan đến tên gọi các nước khác. Ở các nước khác như Canada, Đức, Thụy Điển, Arập, v.v… cũng có nhiều công trình về địa danh học.

Năm 1960, Liên Hợp Quốc thành lập tổ chuyên gia địa danh Liên Hợp Quốc, đã tổ chức nhiều cuộc hội nghị tổ chuyên gia địa danh và hội nghị tiêu chuẩn hóa địa danh Liên Hợp Quốc, việc nghiên cứu địa danh đã phát triển mở rộng đến khắp nơi trên thế giới. Nói chung các nước phương Tây chủ yếu nghiên cứu địa danh từ thực tiễn và trong nghiên cứu có nhắc đến phương pháp và lý luận. Còn các công trình chuyên về lý luận và phương pháp nghiên cứu thì ở Liên Xô, Nhật Bản, Trung Quốc tương đối nhiều. Vấn đề nghiên cứu địa danh ở Trung Quốc 1.

Tình hình nghiên cứu thời cổ Thuật ngữ ―địa danh‖ được ghi chép sớm nhất trong cuốn sách Chu lý, là công trình ở thời kỳ Chiến quốc. Công trình chủ yếu viết về quan chế thời nhà Chu và chế độ kinh tế chính trị của các nước thời kỳ Chiến quốc. Thời kỳ này lần lượt ra đời các cuốn sách Sơn hải kinh và Vũ cống, có ghi khoảng 1100 địa danh. Các địa danh ghi trong Vũ Cống có đóng góp rất lớn cho đời sau.

Sau đó, dần dần có nhiều sách giải thích về nguồn gốc địa danh. Thủy kinh chú ghi nhận hơn 20.000 địa danh, có 2400 chỗ giải thích về nguồn gốc địa danh. Tuy nhiên trong thời kỳ phong kiến, việc nghiên cứu địa danh Trung Quốc chỉ thiên về việc ghi chép địa danh, giải thích nguồn gốc, tìm hiểu lịch sử địa danh, khái quát nguyên 10 (LUAN.Nam) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) tắc định danh và quy phạm hóa địa danh. Các nghiên cứu này thiếu tính hệ thống và tính tổng hợp, cũng chưa có những khám phá mới và chưa hề hình thành ngành khoa học độc lâp.

Tình hình nghiên cứu cận đại Sau cuộc chiến tranh Nha phiến, những người truyền giáo bắt đầu dịch và giới thiệu những công trình nghiên cứu địa danh. Ngoài những ảnh hưởng của các nước phương Tây, vấn đề nghiên cứu địa danh cũng lấy Thủy kinh chú, Thủy kinh chú đồ, Lịch đại dư địa đồ của Dương Thủ Kính và Tiểu phương hồ trai dư địa tùng Sao,； Bồng lai hiên địa học lý tùng thư làm những công trình tham khảo tiêu biểu. Để kỷ niệm 60 năm thành lập Thân Báo, Đinh Văn Giang và Tăng Thế Anh xuất bản Bản đồ mới Trung Hoa Dân Quốc, trở thành một tập bản đồ Trung Quốc có ghi địa danh nhiều nhất trước khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Lúc đó, về phương pháp nghiên cứu, phương pháp so sánh ngôn ngữ học được đưa vào nghiên cứu địa danh là một bước tiến mới và đã giành được thành quả khá lớn.

Phòng Thừa Quân và La Thường Bồi là những nhà nghiên cứu tiêu biểu. Đầu những năm 30 thế kỷ trước đã xuất bản Trung Quốc địa danh đại từ điển và Trung Quốc cổ kim địa danh đại từ điển cùng với những chú thích về lịch sử địa danh và vị trí địa danh trên hơn 40.000 địa danh đã thu thập. Từ đó các nhà khoa học Trung Quốc bắt đầu áp dụng các phương pháp địa danh học để nghiên cứu địa danh với thành quả là một loạt các công trình về địa danh học đã ra đời.