chương 1 Trên đây là những cơ sở lý luận về phát triển du lịch tâm linh. Sự khác nhau giữa du lịch tâm linh với du lịch tôn giáo, du lịch văn hóa. Đặc điểm chính của du lịch tâm linh là tập trung vào hoạt động tâm linh, như hành hương, tham gia lễ hội, tìm hiểu về tôn giáo và văn hóa địa phương. Việc phát triển du lịch tâm linh mang lại nhiều lợi ích kinh tế và văn hóa, tạo ra cơ hội việc làm, thúc đẩy sự phát triển kinh tế và tăng cường hiểu biết về văn hóa và tôn giáo của địa phương.
16 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TÂM LINH TẠI DI TÍCH ĐỀN HÙNG, TỈNH PHÚ THỌ 2. Khái quát về tỉnh Phú Thọ 2. Điều kiện tự nhiên Tỉnh Phú Thọ nằm ở vùng Tây Bắc Việt Nam, giáp ranh với Hà Nội và các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Kạn, Yên Bái, Tuyên Quang, Thái Nguyên. Tỉnh Phú Thọ có diện tích 3.528,9 km² và dân số khoảng 1,4 triệu người.
Phú Thọ có địa hình đa dạng, từ dãy núi Tam Đảo đến đồng bằng sông Hồng. Địa hình cao nguyên núi phía Bắc, phía Nam là vùng đồng bằng sông Hồng, có độ cao trung bình từ 30 đến 100 mét so với mực nước biển. Phú Thọ có nhiều con sông, trong đó sông Hồng là con sông lớn nhất chảy qua địa bàn. Khí hậu của Phú Thọ là khí hậu ôn đới gió mùa, có mùa đông lạnh, mùa hè nóng ẩm.
Phú Thọ là một trong những trung tâm du lịch tâm linh hàng đầu ở Việt Nam, với nhiều điểm đến như Đền Hùng, Đền Tam Giang, Chùa Đại Bi, Đền Thiên Cổ Miếu, Đình Hùng Lô. Ngoài ra, tỉnh Phú Thọ còn có nhiều danh lam thắng cảnh như ao Giời – suối Tiên, đầm Ao Châu, Thác Mây, Bản Cỏi, Đầm Vân Hội. Điều kiện kinh tế - xã hội Là một tỉnh có nền kinh tế đa dạng, với các ngành chính bao gồm nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Nông nghiệp là ngành kinh tế chủ lực của tỉnh Phú Thọ, với các sản phẩm chủ yếu như lúa, hoa màu, cây ăn trái, đặc biệt là cây chè.
Công nghiệp cũng phát triển khá mạnh ở Phú Thọ, đặc biệt là các ngành công nghiệp như sản xuất đồ gỗ, sản xuất vật liệu xây dựng và thực phẩm. Về mặt xã hội, dân cư của Phú Thọ chủ yếu là người Kinh. Nơi đây cũng là địa điểm du lịch hấp dẫn với nhiều điểm tham quan như khu di tích Đền Hùng, đồi chè Long Cốc, Vườn quốc gia Xuân Sơn và nhiều địa điểm khác. Du lịch là một ngành kinh tế tiềm năng của Phú Thọ, góp phần trong phát triển kinh tế và cải thiện mức sống của địa phương.
Tuy nhiên, Phú Thọ vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển kinh tế - xã hội như thấp hơn so với trung bình cả nước về mức độ phát triển kinh 17 tế, vấn đề lao động và việc làm, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển, chất lượng đời sống nhiều nơi còn thấp. Khu di tích lịch sử Đền Hùng 2. Vị trí địa lý Đền Hùng là một khu di tích lịch sử nằm ở xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam. Nó nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, cách trung tâm thành phố Việt Trì khoảng 20 km về phía đông bắc và cách thủ đô Hà Nội khoảng 85 km về phía tây bắc.
Đền Hùng nằm ở độ cao khoảng 175 mét so với mực nước biển và có tọa độ địa lý là 21°08′58″B và 105°23′21″Đ. Khu di tích bao gồm nhiều đền thờ và di tích lịch sử, với các đền chính là Thượng, đền Trung và Đền Hạ. Đền Hùng được xây dựng từ thời kỳ Hùng Vương, là nơi được coi là cội nguồn của dân tộc được tôn vinh và tưởng nhớ. Rừng Đền Hùng là một trong những khu rừng nguyên sinh còn lại tại Việt Nam, với đa dạng sinh học phong phú.
Tạo nên một không gian trong lành, thư thái phù hợp với không gian tâm linh và hoạt động tâm linh tại nơi đây. Tính đến hiện tại, đã có 636 loài thực vật thuộc 429 chi của 144 họ được xác định trong khu vực này. Trong số đó, có 15 loài cây quý hiếm được liệt kê trong sách Đỏ Việt Nam và đang cần được bảo vệ, bao gồm Cẩu tích, Tuế lược, Trầm hương, Kim Giao, Gõ đỏ, Sến Mật, Lát hoa, Giáng hương, Vù hương, Sưa, Vừ, Konia, Chò chỉ, Trúc bụng phật, và Thổ phục linh. Về giá trị kinh tế của rừng Đền Hùng, đó là một kho tàng của 205 loài cây lấy gỗ, 192 loài cây được sử dụng trong ngành dược, 97 loài cây cảnh, 104 loài thực vật phẩm và 94 loài cho dầu nhựa.
Lịch sử hình thành của Đền Hùng Về ngày giỗ Tổ Hùng Vương Ngày giỗ tổ Hùng Vương là ngày tưởng nhớ và cúng dường các Vua Hùng có công khai thiên, lập địa trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Truyền thuyết kể lại rằng: Kinh Dương Vương sinh một con trai, sau nối ngôi vua cha niên hiệu là Lạc 18 Long Quân. Lạc Long Quân lấy Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng nở ra một trăm người con là tổ tiên của người Bách Việt. Một hôm vua Lạc Long Quân bảo bà Âu Cơ: "Ta là giống Rồng, nàng là giống Tiên, thủy hỏa khắc nhau, chung hợp thật khó".
Vì vậy, năm mươi người con theo mẹ lên núi, năm mươi người con theo cha về miền biển. Lạc Long Quân phong cho con trưởng Hùng Vương nối ngôi, làm vua. Trải qua 18 đời, Hùng Vương thứ 18 đã nhường ngôi cho Thục Phán - An Dương Vương. [6] Để ghi nhớ công ơn của các Vua Hùng, vua Lê Thánh Tông năm 1470 và vua Lê Kính Tông năm 1601 đã sao chép đóng dấu kiềm để tại Đền Hùng, chọn ngày 11 và 12 tháng 3 âm lịch làm ngày giỗ Tổ Hùng Vương.
Sau đó, nhà Nguyễn - năm Khải Định thứ 2 chính thức chọn ngày 10 tháng 3 Âm lịch làm ngày giỗ Tổ Hùng Vương. Sau Cách mạng tháng 8, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22/SL- CTN vào ngày 28/02/1946, quy định công chức và viên chức được nghỉ ngày 10/3 âm lịch hàng năm để tham gia các hoạt động kỷ niệm giỗ Tổ Hùng Vương. Năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 82/2001/NĐ-CP để quy định quy mô và nghi lễ tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương. Theo nghị định này, ngày 10/3 hàng năm được xác định là ngày Quốc lễ của dân tộc.
Năm 2007, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Điều 73 của Bộ Luật Lao động cho phép người lao động được nghỉ làm việc và được hưởng nguyên lương trong ngày giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm. Về Đền Hùng Năm 2009, với vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt, Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, bao gồm hệ thống các đền chùa trên núi Nghĩa Lĩnh, đền Tổ Mẫu Âu Cơ trên núi Vặn, đền Quốc Tổ Lạc Long Quân tại núi Sim, Khu rừng quốc gia và hơn 4000 hiện vật gốc liên quan đến thời đại Hùng Vương được lưu giữ tại Bảo tàng Hùng Vương. Trong đó, có 02 hiện vật được công nhận là bảo vật quốc gia. Vì tính đại diện nổi bật toàn cầu, vào ngày 06/12/2012, Tín ngưỡng 19 thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại.
Trong những năm qua, Đảng và nhà nước đã áp dụng nhiều chính sách hỗ trợ đầu tư, tu bổ và tôn tạo để phát huy giá trị của Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định số 2260/QĐ-TTg vào ngày 31/12/2021, điều chỉnh các phân khu chức năng của Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích lịch sử Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ đến năm 2025. Mục đích của việc này là phát triển các sản phẩm du lịch trên nguyên tắc bảo tồn và phát huy giá trị di tích để đạt được sự phát triển bền vững, đồng thời cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân địa phương. Khu di tích lịch sử Đền Hùng sẽ trở thành một trong những khu du lịch trọng điểm của cả nước.
Bên cạnh đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã công nhận Đền Hùng là khu du lịch quốc gia thông qua Quyết định số 3040/QĐ-BVHTTDL vào ngày 22/10/2020. Quá trình trùng tu Vào thời kỳ nhà Lê, Đền Hùng được sắp đặt trang trí và tu bổ thường xuyên. Công trình trùng tu lớn nhất được thực hiện vào thế kỷ 18, khi vua Lê Hiển Tông yêu cầu trùng tu lại toàn bộ Đền Hùng vào năm 1744. Công trình trùng tu lần này bao gồm việc sửa chữa những hư hỏng của các tòa tháp, thay thế các vật dụng và trang trí cũ, và tân trang cho các công trình kiến trúc khác trong khuôn viên Đền Hùng.
Trong thời kỳ thuộc địa Pháp, Đền Hùng bị tổn thất nghiêm trọng do các cuộc chiến tranh, và quá trình phục hồi và trùng tu Đền Hùng lại trở nên cấp bách. Sau khi độc lập, Chính phủ Việt Nam đã tiến hành một số dự án trùng tu Đền Hùng, như xây dựng lại cột đài Hùng Vương (năm 1958), phục chế tòa tháp thứ bảy (năm 1976), và xây dựng lại cổng Đền Hùng (năm 1992). Để trùng tu phát huy giá trị của di tích lịch sử Đền Hùng các cơ quan chính quyền như Tỉnh ủy, hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về công tác phát triển du lịch: “Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ khóa XVIII Nhiệm kỳ 2015-2020 xác định phát triển du lịch là một 20 trong 4 khâu đột phá trong phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh; Tỉnh ủy ban hành chương trình, hành động số 24-Ctr/TU ngày 4/4/2017 thực hiện nghị quyết số 08- NQ//TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 4971/KH-UBND ngày 27/10/2021 về phát triển du lịch tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2021-2025, trong đó xác định Đền Hùng là trung tâm, là điểm nhấn. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Khu di tích lịch sử Đền Hùng nhiệm kỳ 2020-2025 cũng xác định nhiệm vụ lãnh đạo phát triển dịch vụ, du lịch là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng bộ trong cả nhiệm kỳ.” [7] Từ đó đến nay, Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã được đầu tư và phát triển liên tục.
Các đền, chùa đã được tu bổ, cải tạo để trở nên khang trang hơn.