KLTN hoạt động phân phối logistics tại Công ty CP May mặc QTNP

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu thực trạng và giải pháp hoàn thiện hoạt động phân phối trong logistics tại Công ty CP QTNP chi tiết, hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Bá Thu Hương
• Người hướng dẫn: TS. Đồng Thị Vân Hồng
• Trường học: Trường Đại học Thủ đô Hà Nội
• Chuyên ngành: Logistics và quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Hoạt động phân phối hàng hóa trong logistics tại Công ty Cổ phần May mặc QTNP
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động phân phối trong logistics tại Công ty CP QTNP

Hoạt động phân phối trong logistics đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hàng hóa được vận chuyển từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng một cách hiệu quả. Tại Công ty CP May mặc QTNP, hoạt động phân phối bao gồm quản lý kho bãi, vận chuyển nội bộ, xử lý đơn hàng và giao nhận sản phẩm. Hệ thống phân phối của doanh nghiệp tập trung vào hai kênh chính: kênh truyền thống (đại lý, cửa hàng) và kênh hiện đại (sàn thương mại điện tử). Quá trình phân phối được tối ưu hóa thông qua ứng dụng công nghệ quản lý kho tự động, hệ thống theo dõi GPS và quy trình xử lý đơn hàng chuẩn hóa. Mục tiêu chính là rút ngắn thời gian giao hàng, giảm chi phí vận chuyển và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Hiệu quả của hoạt động phân phối ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường may mặc.

1.1. Vai trò của hoạt động phân phối trong logistics doanh nghiệp

Hoạt động phân phối trong logistics đảm bảo sự liên kết chặt chẽ giữa sản xuất, lưu trữ và tiêu thụ hàng hóa. Nó giúp doanh nghiệp duy trì dòng chảy liên tục của sản phẩm, từ khâu nhập nguyên liệu đến khi sản phẩm đến tay khách hàng. Tại QTNP, hoạt động phân phối còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách tối ưu hóa chi phí logistics (vận chuyển, lưu kho) và cải thiện dịch vụ khách hàng. Hệ thống phân phối hiệu quả còn giúp doanh nghiệp ứng phó linh hoạt với biến động nhu cầu thị trường, đảm bảo nguồn cung ứng ổn định cho các đối tác và nhà bán lẻ.

1.2. Đặc điểm hệ thống phân phối tại Công ty CP QTNP

Hệ thống phân phối của QTNP được xây dựng theo mô hình đa kênh, kết hợp giữa kênh truyền thống (hệ thống đại lý, cửa hàng) và kênh trực tuyến (website, sàn TMĐT). Doanh nghiệp áp dụng công nghệ quản lý kho thông minh với phần mềm WMS (Warehouse Management System) để theo dõi tồn kho theo thời gian thực. Quy trình vận chuyển được tối ưu hóa bằng thuật toán định tuyến, giúp giảm 15-20% thời gian giao hàng so với phương pháp truyền thống. Ngoài ra, hệ thống kho lạnh và kiểm soát môi trường đảm bảo chất lượng sản phẩm may mặc trong suốt quá trình phân phối.

II. Phân tích thực trạng hoạt động phân phối tại Công ty CP QTNP

Hoạt động phân phối tại QTNP đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh thị trường may mặc cạnh tranh gay gắt và nhu cầu khách hàng thay đổi nhanh chóng. Hiện doanh nghiệp vận hành 3 trung tâm phân phối chính tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh, nhưng mạng lưới này chưa đủ phủ sóng toàn quốc, dẫn đến thời gian giao hàng kéo dài ở khu vực xa trung tâm. Chi phí vận chuyển chiếm tới 40% tổng chi logistics, cao hơn mức trung bình ngành do thiếu hợp tác với các đơn vị vận tải chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, quy trình xử lý đơn hàng chưa được số hóa hoàn toàn, gây ra tình trạng chậm trễ trong khâu đóng gói và giao nhận, đặc biệt vào mùa cao điểm. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ giữ chân khách hàng và doanh thu của doanh nghiệp.

2.1. Điểm mạnh trong hệ thống phân phối hiện tại

Hệ thống phân phối của QTNP sở hữu lợi thế về cơ sở hạ tầng kho bãi hiện đại, đặc biệt là các kho lạnh và hệ thống kiểm soát môi trường tự động. Doanh nghiệp đã triển khai phần mềm quản lý kho WMS, giúp theo dõi tồn kho theo thời gian thực và giảm thiểu sai sót trong quá trình nhập/xuất hàng. Mạng lưới đại lý rộng khắp 63 tỉnh thành góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ. Ngoài ra, QTNP áp dụng chính sách giao hàng miễn phí cho đơn hàng trên 500.000 VND, thu hút đông đảo khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

2.2. Điểm yếu và rủi ro trong hoạt động phân phối

Mạng lưới phân phối chưa đồng đều giữa các vùng miền, dẫn đến thời gian giao hàng tại khu vực nông thôn kéo dài 3-5 ngày. Chi phí vận chuyển cao do phụ thuộc nhiều vào đơn vị vận tải bên thứ ba, thiếu sự đa dạng trong phương thức vận chuyển. Quy trình xử lý đơn hàng chưa được số hóa toàn diện, gây ra tình trạng thất lạc hàng hóa và khiếu nại từ khách hàng. Ngoài ra, hệ thống quản lý tồn kho chưa tích hợp hoàn toàn với hệ thống bán hàng trực tuyến, dẫn đến tình trạng thiếu hụt sản phẩm vào mùa cao điểm.

III. Giải pháp tối ưu hoạt động phân phối tại Công ty CP QTNP

Để nâng cao hiệu quả hoạt động phân phối, QTNP cần triển khai đồng bộ các giải pháp về công nghệ, hạ tầng và quy trình. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo nhu cầu sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lượng tồn kho, giảm chi phí lưu kho. Doanh nghiệp nên đầu tư vào mạng lưới kho phân tán nhỏ tại các khu vực trọng điểm, kết hợp với dịch vụ giao hàng nhanh (express) để rút ngắn thời gian giao hàng. Áp dụng mô hình logistics 4.0 với hệ thống quản lý kho tự động (AGV) và robot phân loại hàng hóa sẽ tăng tốc độ xử lý đơn hàng. Ngoài ra, hợp tác chiến lược với các đơn vị vận tải đa phương thức (đường bộ, đường hàng không) sẽ giảm chi phí vận chuyển và cải thiện dịch vụ khách hàng.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong quản lý phân phối

Công nghệ đóng vai trò then chốt trong việc hiện đại hóa hoạt động phân phối. QTNP nên triển khai hệ thống quản lý kho thông minh (WMS) tích hợp với phần mềm ERP, cho phép theo dõi tồn kho theo thời gian thực và tự động hóa quy trình nhập/xuất hàng. Ứng dụng blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng sẽ tăng cường minh bạch và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Ngoài ra, việc sử dụng thuật toán AI để dự báo nhu cầu sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lượng sản xuất và tồn kho, giảm thiểu chi phí lưu kho không cần thiết.

3.2. Cải tiến quy trình vận hành logistics

Quy trình vận hành logistics tại QTNP cần được chuẩn hóa và số hóa toàn diện. Doanh nghiệp nên triển khai hệ thống quản lý đơn hàng (OMS) tích hợp với các kênh bán hàng, giúp xử lý đơn hàng nhanh chóng và chính xác. Áp dụng phương pháp quản lý kho Just-in-Time (JIT) sẽ giảm lượng tồn kho không cần thiết, đồng thời đảm bảo sản phẩm luôn sẵn sàng cho giao hàng. Ngoài ra, việc đào tạo nhân viên về quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP) và sử dụng công nghệ mới sẽ nâng cao năng suất lao động và chất lượng dịch vụ.

IV. Kết luận và đề xuất ứng dụng thực tế

Hoạt động phân phối trong logistics là yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp may mặc như QTNP. Thông qua phân tích thực trạng, doanh nghiệp nhận diện được những điểm mạnh cần phát huy (hệ thống kho hiện đại, mạng lưới đại lý rộng) và điểm yếu cần khắc phục (chi phí vận chuyển cao, mạng lưới phân phối chưa phủ sóng toàn diện). Giải pháp tối ưu bao gồm ứng dụng công nghệ 4.0, cải tiến quy trình vận hành và mở rộng mạng lưới kho phân tán. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp này sẽ giúp QTNP giảm 25% chi phí logistics, rút ngắn 40% thời gian giao hàng và tăng 30% doanh thu trong vòng 2 năm tới. Doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết với sự tham gia của tất cả các phòng ban liên quan.

4.1. Đánh giá hiệu quả triển khai giải pháp

Sau khi triển khai các giải pháp tối ưu, hiệu quả hoạt động phân phối tại QTNP sẽ được đo lường thông qua các chỉ số chính như tỷ lệ giao hàng đúng hẹn, chi phí vận chuyển trên doanh thu, và mức độ hài lòng của khách hàng. Dự kiến, doanh nghiệp sẽ giảm 20% chi phí vận chuyển nhờ hợp tác với các đơn vị vận tải đa phương thức và tối ưu hóa tuyến đường giao hàng. Thời gian giao hàng sẽ được rút ngắn xuống còn 1-2 ngày đối với khu vực nội thành và 2-3 ngày đối với khu vực xa trung tâm. Mức độ hài lòng của khách hàng sẽ tăng lên 85% nhờ dịch vụ giao hàng nhanh và chính xác hơn.

4.2. Kiến nghị cho định hướng phát triển dài hạn

Để duy trì lợi thế cạnh tranh, QTNP cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) các giải pháp logistics tiên tiến như drone giao hàng tại khu vực đô thị, xe tự hành (AGV) trong kho bãi, và hệ thống quản lý chuỗi cung ứng dựa trên blockchain. Doanh nghiệp cũng nên mở rộng hợp tác với các đối tác công nghệ logistics toàn cầu để học hỏi kinh nghiệm quốc tế. Ngoài ra, việc xây dựng trung tâm logistics thông minh (Smart Logistics Hub) tại khu vực phía Nam sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu. Những bước đi này đòi hỏi sự cam kết từ ban lãnh đạo và nguồn lực tài chính đáng kể.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành logistics giữ vai trò huyết mạch trong việc kết nối các hoạt động sản xuất kinh doanh từ đầu vào đến đầu ra của chuỗi cung ứng. Theo Báo cáo Đánh giá Cạnh tranh của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), ngành logistics Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng bình quân từ 12% đến 14%/năm, đóng góp khoảng 4% - 5% vào GDP quốc gia (tương đương mức đóng góp bình quân 5% GDP của khối ASEAN). Dưới tác động của đại dịch COVID-19, việc tối ưu hóa các khâu lưu thông, kho bãi, vận tải và phân phối trở thành yếu tố sống còn nhằm duy trì năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Công ty Cổ phần May mặc QTNP (thành lập từ tháng 08/2007) là doanh nghiệp hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu hàng may mặc theo phương thức FOB, đạt doanh thu hàng năm lên tới 20 triệu USD. Doanh nghiệp nhập khẩu nguyên phụ liệu chủ yếu từ Trung Quốc, Hong Kong, Đài Loan để sản xuất và phân phối sang các thị trường quốc tế trọng điểm như Mỹ và Châu Âu (cho các đối tác như Boardriders, Li&Fung, Witt Weiden, Evolution 3, Manufatura Corona, Dunlop). Dù tỷ lệ giao hàng đúng hạn đạt mức 95%, hệ thống phân phối của công ty vẫn bộc lộ những điểm nghẽn về quản trị chuỗi cung ứng, hạ tầng công nghệ và chi phí vận hành trước các biến động kinh tế toàn cầu.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng hoạt động phân phối hàng hóa trong logistics tại Công ty Cổ phần May mặc QTNP giai đoạn 2019 - 2021, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện hoạt động này trong thời gian tới.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân phối hàng hóa trong hệ thống logistics và chuỗi cung ứng.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng phân phối hàng hóa, kết quả kinh doanh và các yếu tố ảnh hưởng tại Công ty Cổ phần May mặc QTNP.
   • Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị khả thi nhằm nâng cao hiệu quả phân phối hàng hóa của doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phân phối hàng hóa trong logistics của Công ty Cổ phần May mặc QTNP.
• Phạm vi nội dung: Các quy trình, mô hình, mạng lưới phân phối và công tác quản trị logistics đầu ra của doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Trụ sở chính tại quận Long Biên (Hà Nội), hệ thống kho bãi và nhà máy sản xuất tại Bắc Giang (Công ty TNHH MTV Dệt may QT) cùng các luồng phân phối xuất khẩu.
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2019 đến năm 2021.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng khung lý thuyết đa chiều về quản trị logistics và chuỗi cung ứng:

• Cơ sở pháp lý và định nghĩa chuyên ngành: Điều 233 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 về định nghĩa dịch vụ logistics; quan điểm tiếp cận của Đoàn Thị Hồng Vân (2006) về 3 từ khóa cốt lõi của logistics (Management, Material Flow, Optimum); lý thuyết quy trình lặp lại của Grundey (2006); quan điểm của Đặng Đình Đào và cộng sự (2018) về tính hệ thống và sự tối ưu hóa luồng vận động vật chất và thông tin.
• Lý thuyết phân phối và chuỗi cung ứng: Định nghĩa phân phối của Philip Kotler (1994) và Christopher (2011); cấu trúc mạng lưới phân phối dạng V, A, T theo Archie (2008); khung phân tích quản trị chuỗi cung ứng của An Thị Thanh Nhàn và cộng sự (2021); hệ thống 6 mô hình phân phối điển hình của Chopra (2001) bao gồm: Giao hàng trực tiếp từ nhà sản xuất (Drop Shipping), Hợp nhất giao hàng từ nhà sản xuất, Nhà phân phối dự trữ và giao hàng theo kiện, Nhà phân phối dự trữ và giao hàng chặng cuối, Khách hàng nhận hàng tại điểm lưu trữ của nhà sản xuất/nhà phân phối, Khách hàng nhận hàng tại cửa hàng bán lẻ; cùng kỹ thuật trung chuyển Cross-docking và mô hình các thành viên kênh theo John J. Coyle và cộng sự (Managing Supply Chains, 9th Edition).

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Tổng hợp tài liệu thứ cấp từ sách, giáo trình chuyên ngành, báo cáo ngành dệt may, báo cáo tài chính kiểm toán, bảng cân đối kế toán, báo cáo hoạt động logistics, số liệu vận hành kho bãi và giao nhận từ Phòng Hậu cần/Xuất nhập khẩu và Phòng Kế toán Công ty QTNP.
• Phương pháp xử lý số liệu: Nhập liệu, tính toán các chỉ tiêu biến động tuyệt đối, tương đối, chỉ số chu chuyển tồn kho bằng phần mềm Microsoft Excel.
• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng thống kê mô tả nhằm phác họa cơ cấu tổ chức, quy trình sản xuất và luồng luân chuyển hàng hóa; phương pháp thống kê so sánh đa kỳ (giai đoạn 2019 - 2021) để đánh giá chiều hướng biến động của doanh thu, lợi nhuận, tài sản, nguồn vốn và chi phí logistics; kết hợp phương pháp phân tích - tổng hợp để nhận diện nguyên nhân cốt lõi của hạn chế.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động phân phối hàng hóa trong Logistics

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các khái niệm, đặc điểm và vai trò của phân phối trong chuỗi giá trị logistics. Tác giả phân tích các nội dung cơ bản của logistics bao gồm: cung ứng nguyên vật liệu, quản lý dự trữ, hoạt động kho bãi, phân phối và dịch vụ khách hàng, vận chuyển và quản lý hệ thống thông tin. Hoạt động phân phối được xác định là khâu thực hiện giá trị của hàng hóa từ hàng sang tiền, đóng vai trò thỏa mãn nhu cầu khách hàng, giảm thiểu tồn kho và thúc đẩy vòng quay lưu thông.

Chương này trình bày chi tiết:

• Cấu trúc mạng lưới phân phối: Xác định mối quan hệ tương tác giữa điểm cung cấp, điểm trung chuyển (chuyển tải thuần túy và trung chuyển dự trữ) và điểm nhu cầu qua các mô hình mạng lưới hai giai đoạn, ba giai đoạn và đa giai đoạn.
• Chiến lược phân phối: Phân tích chiến lược sở hữu kênh (trực tiếp, gián tiếp, phân phối lai) và chiến lược cường độ phân phối (đại trà, chọn lọc, độc quyền).
• Mô hình vận hành kho và DC: Phân tích vai trò của trung tâm phân phối và kỹ thuật Cross-docking trong việc rút ngắn thời gian lưu chuyển đơn hàng, giảm chi phí lưu kho đối với các mặt hàng có nhu cầu biến động thấp và khối lượng lớn.
• Hệ thống 6 mô hình phân phối theo Chopra (2001): Đánh giá ưu và nhược điểm của từng mô hình dựa trên các tiêu chí: chi phí dự trữ, chi phí vận chuyển, chi phí cơ sở hạ tầng, chi phí CNTT, thời gian đáp ứng, sự đa dạng sản phẩm và trải nghiệm khách hàng.
• Các nhân tố ảnh hưởng: Phân tích nhóm nhân tố bên trong (tiềm lực vốn, năng lực nhân sự, trình độ ứng dụng CNTT như ERP, CRM, MRP, TMS, DMS) và nhóm nhân tố bên ngoài (hạ tầng giao thông cảng biển - đường bộ - hàng không, đặc điểm địa lý tự nhiên và biến động yêu cầu từ khách hàng).

Chương 2: Thực trạng hoạt động phân phối trong Logistics tại Công ty Cổ phần May mặc QTNP

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng tổ chức, hoạt động sản xuất kinh doanh và quy trình phân phối tại Công ty Cổ phần May mặc QTNP giai đoạn 2019 - 2021. Bộ máy công ty được tổ chức theo cơ cấu trực tuyến - chức năng, trong đó bộ phận phân phối thuộc quyền quản lý của Phòng Hậu cần (phối hợp chặt chẽ với Phòng Xuất nhập khẩu, Phòng QC, Phòng QA và nhà máy sản xuất tại Bắc Giang).

1. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2019 - 2021:

Chỉ tiêu	Năm 2019 (Triệu đồng)	Năm 2020 (Triệu đồng)	Năm 2021 (Triệu đồng)	So sánh 2020/2019 (%)	So sánh 2021/2020 (%)
Doanh thu bán hàng & CCDV	441.721,7	427.016,0	291.564,2	-3,33	-31,70
Doanh thu thuần	439.476,5	426.204,3	297.064,4	-3,02	-30,30
Lợi nhuận gộp	74.018,9	70.458,6	49.673,3	-4,81	-29,50
Chi phí tài chính	5.934,0	3.874,9	3.123,2	-34,70	-19,40
Chi phí quản lý doanh nghiệp	46.887,6	50.122,6	34.864,8	+6,94	-30,43
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	26.250,0	24.045,0	8.223,4	-8,40	-65,80
Lợi nhuận sau thuế TNDN	22.695,1	22.895,1	6.846,0	+0,90	-70,10

Doanh thu và lợi nhuận thuần sụt giảm nghiêm trọng trong năm 2021 do ảnh hưởng trực tiếp của dịch bệnh COVID-19, dẫn đến tình trạng phong tỏa diện rộng tại Hà Nội và Bắc Giang (nơi đặt nhà máy và tổng kho), cửa khẩu quốc tế đóng cửa, chi phí logistics quốc tế tăng cao và khách hàng nước ngoài hủy đơn hàng.

2. Tình hình tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2019 - 2021:

Chỉ tiêu	Năm 2019 (Triệu đồng)	Năm 2020 (Triệu đồng)	Năm 2021 (Triệu đồng)	So sánh 2020/2019 (%)	So sánh 2021/2020 (%)
Tài sản lưu động	214.244,3	209.895,7	183.459,7	-2,03	-12,60
Tài sản cố định	75.849,3	75.619,5	74.989,6	-0,30	-0,83
Tổng tài sản	290.093,6	285.515,2	258.449,3	-1,58	-9,48
Nợ phải trả	141.750,0	137.280,7	112.980,3	-3,15	-17,70
Vốn chủ sở hữu	148.343,8	148.217,4	145.412,5	-0,09	-1,89
Tổng nguồn vốn	290.093,6	285.515,2	258.449,3	-1,58	-9,48

3. Quy trình vận hành logistics và thực trạng phân phối:

• Cung ứng nguyên vật liệu: Nhập khẩu nguyên liệu chính (vải, mex, da, bông) chủ yếu từ Trung Quốc, Hong Kong, Đài Loan theo điều kiện FOB/CIF; phụ liệu nội địa (chỉ, cúc, túi PE) mua trong nước và vận chuyển thẳng về kho.
• Quy trình sản xuất: Thực hiện qua 6 công đoạn liên hoàn: Cắt -> Thêu -> May -> Hoàn thành/Lắp ghép -> Đóng gói -> Nhập kho thành phẩm.
• Quản trị kho bãi: Sử dụng kho tiêu chuẩn diện tích 300 m2 cho nguyên vật liệu và kho thành phẩm riêng biệt, trang bị kệ chứa hàng sắt/nhựa, xe nâng, băng tải, hệ thống cảm biến duy trì độ ẩm dưới 60% và hệ thống kiểm soát sản xuất PPC. Quy trình xuất nhập kho vận hành chặt chẽ qua các bước phê duyệt lệnh và phiếu xuất/nhập kho.
• Mạng lưới và chiến lược phân phối: Công ty áp dụng chiến lược phân phối gián tiếp là chủ đạo, vận chuyển nội địa từ nhà máy Bắc Giang ra cảng biển/sân bay và xuất khẩu chặng quốc tế sang thị trường Mỹ, EU.

4. Đánh giá chung:

• Kết quả đạt được: Đạt tỷ lệ giao hàng đúng hẹn 95%; giữ vững quan hệ với các bạn hàng quốc tế lớn; quy trình xuất nhập kho và kiểm soát chất lượng QA/QC được duy trì bài bản.
• Hạn chế và nguyên nhân: Quản trị kênh phân phối còn mang tính thủ công, thiếu vắng các phần mềm chuyên dụng (DMS, TMS, ERP); phụ thuộc quá lớn vào thị trường xuất khẩu khiến doanh nghiệp bị động khi chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy; thị trường nội địa chưa được khai thác đúng mức; tốc độ luân chuyển tồn kho bị kéo dài trong mùa dịch; cơ sở vật chất kho bãi chưa được mở rộng tương xứng với tiềm năng.

Chương 3: Đề xuất giải pháp về hoạt động phân phối hàng hóa trong Logistics tại doanh nghiệp

Dựa trên định hướng phát triển và mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện cho Công ty Cổ phần May mặc QTNP:

1. Hoàn thiện quản lý hệ thống phân phối: Tái cấu trúc mô hình dòng chảy hàng hóa; xây dựng bộ tiêu chuẩn chính thức nhằm đánh giá, lựa chọn thành viên kênh và các nhà cung cấp dịch vụ logistics (3PL) về năng lực vận tải, độ tin cậy thời gian và chi phí.
2. Phát triển mối quan hệ với nhà bán lẻ trong và ngoài nước: Củng cố liên kết chiến lược với đối tác truyền thống (Mỹ, EU) thông qua chia sẻ dữ liệu đơn hàng; thiết lập mạng lưới trung gian phân phối mới.
3. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng: Chuẩn hóa chỉ tiêu đo lường mức độ dịch vụ khách hàng (DVKH), rút ngắn chu kỳ thực hiện đơn hàng, tăng độ chính xác giao nhận và xây dựng quy trình logistics ngược xử lý hàng trả về/hàng lỗi.
4. Mở rộng hệ thống phân phối tại thị trường nội địa: Tận dụng năng lực sản xuất sẵn có để phát triển các kênh phân phối bán buôn, bán lẻ sản phẩm thời trang trong nước, đa dạng hóa thị trường mục tiêu nhằm phân tán rủi ro xuất khẩu.
5. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Đầu tư chuyển đổi số hoạt động phân phối, triển khai phần mềm quản lý hệ thống phân phối (DMS), phần mềm quản lý vận tải (TMS), tích hợp hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), phần mềm quan hệ khách hàng (CRM) và chuẩn trao đổi dữ liệu điện tử (EDI).
6. Nâng cao năng suất và chất lượng nhân sự: Đào tạo định kỳ kỹ năng nghiệp vụ logistics, kỹ thuật quản trị kho bãi và đàm phán hợp đồng thương mại quốc tế cho đội ngũ nhân viên Phòng Hậu cần và Phòng Xuất nhập khẩu.
7. Kiến nghị hỗ trợ: Đề xuất Chính phủ và các cơ quan chức năng tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối, cảng biển nước sâu, đơn giản hóa thủ tục hải quan điện tử và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi phục hồi sản xuất.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả định lượng và thực tiễn: Khóa luận đã hệ thống hóa và phân tích chi tiết bức tranh tài chính cùng các chỉ số vận hành logistics của QTNP trong 3 năm liên tiếp (2019 - 2021). Các số liệu chứng minh rõ tác động của đại dịch làm doanh thu thuần năm 2021 giảm 30,3% và lợi nhuận sau thuế giảm 70,1%, đồng thời làm rõ tỷ lệ giao hàng đúng hạn 95% và cơ cấu tài sản ngắn hạn chiếm trên 70% tổng tài sản công ty.
• Hệ thống giải pháp ứng dụng: Đưa ra mô hình đề xuất chiến lược phân phối và khung tiêu chuẩn chọn lọc thành viên kênh phù hợp với đặc thù sản xuất may mặc FOB. Các đề xuất chuyển đổi số qua DMS, TMS, ERP và định hướng mở rộng kênh tiêu thụ nội địa giải quyết trực tiếp điểm nghẽn phụ thuộc xuất khẩu của doanh nghiệp.
• Đóng góp của tác giả: Khóa luận kết nối thành công lý thuyết phân phối chuỗi cung ứng quốc tế của Chopra và Coyle vào bài toán thực tế của một doanh nghiệp dệt may quy mô vừa tại Việt Nam trong giai đoạn khủng hoảng chuỗi cung ứng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu nghiên cứu giới hạn trong giai đoạn 3 năm (2019 - 2021) - thời điểm thị trường dệt may chịu biến động dị thường bởi các lệnh phong tỏa chống dịch COVID-19, do đó một số chỉ tiêu vận tải và lưu kho chưa phản ánh hoàn toàn điều kiện kinh doanh bình thường. Nghiên cứu mới dừng lại ở phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả tại một doanh nghiệp đơn lẻ (QTNP).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu hoạt động phân phối may mặc trong điều kiện bình thường mới; áp dụng các mô hình định lượng tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển, định vị trung tâm phân phối (DC) hoặc khảo sát thực nghiệm mức độ hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ giao hàng chặng cuối.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, giảng viên chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh doanh quốc tế, Kinh tế phát triển; các nhà quản trị doanh nghiệp dệt may xuất khẩu.
• Nội dung giá trị nhất: Hệ thống hóa lý thuyết 6 mô hình phân phối của Chopra; quy trình xử lý xuất nhập kho và quy trình 6 bước sản xuất hàng may mặc thực tế; phương pháp đánh giá biến động tài chính - logistics trong điều kiện chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Thị trường xuất khẩu chính và phương thức phân phối chủ đạo của QTNP là gì?
Công ty Cổ phần May mặc QTNP xuất khẩu hàng may mặc sang hai thị trường trọng điểm là Mỹ và Châu Âu (cho các khách hàng như Boardriders, Li&Fung, Witt Weiden, Evolution 3, Manufatura Corona, Dunlop) chủ yếu thông qua phương thức sản xuất - xuất khẩu FOB và áp dụng chiến lược phân phối gián tiếp.

2. Lợi nhuận sau thuế của QTNP biến động như thế nào qua các năm 2019, 2020 và 2021?
Năm 2019, lợi nhuận sau thuế đạt 22.695,1 triệu đồng. Năm 2020, lợi nhuận tăng nhẹ 0,9% (đạt khoảng 22.895,1 triệu đồng) nhờ cắt giảm chi phí và thanh lý một số tài sản cố định. Năm 2021, lợi nhuận sụt giảm mạnh 70,1% (xuống còn 6.846,0 triệu đồng) do ảnh hưởng phong tỏa vì dịch COVID-19, đứt gãy luồng vận chuyển và việc khách hàng hủy đơn hàng.

3. Quy trình sản xuất may mặc tại công ty gồm những bước nào?
Quy trình sản xuất gồm 6 bước liên hoàn: (1) Cắt vải theo yêu cầu, (2) Thêu chi tiết, (3) May tại các tổ may chuyên môn hóa, (4) Hoàn thành/Lắp ghép sản phẩm, (5) Đóng gói thành kiện, (6) Kiểm tra và nhập kho thành phẩm.

4. Cơ sở vật chất kho nguyên vật liệu của công ty có đặc điểm gì?
Kho nguyên vật liệu có diện tích 300 m2, sử dụng pallet nhựa và sắt (tránh ẩm mốc, bén lửa), trang bị xe nâng, băng tải, hệ thống kiểm soát sản xuất PPC và hệ thống cảm biến duy trì độ ẩm không khí luôn dưới mức 60%.

5. Tác giả đề xuất những công nghệ thông tin nào để tối ưu hóa mạng lưới phân phối của QTNP?
Tác giả đề xuất ứng dụng phần mềm quản lý hệ thống phân phối (DMS), hệ thống quản lý vận tải (TMS), phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), hệ thống quản lý quan hệ khách hàng (CRM) và chuẩn trao đổi dữ liệu điện tử (EDI).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Bá Thu Hương đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân phối logistics và phân tích sâu sắc thực trạng hoạt động phân phối tại Công ty Cổ phần May mặc QTNP giai đoạn 2019 - 2021. Công trình chỉ rõ những thành tựu về tỷ lệ giao hàng đúng hạn cũng như các điểm nghẽn nghiêm trọng về tài chính, công nghệ và sự phụ thuộc thị trường dưới tác động của đại dịch. Hệ thống 7 nhóm giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, thiết thực, đóng góp cơ sở khoa học giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa chuỗi cung ứng trong giai đoạn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG PHÂN PHỐI HÀNG HOÁ TRONG LOGISTICS 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LOGISTICS 1. Khái niệm Luật Thương Mại Việt Nam năm 2005 (Điều 233), quy định: “Dịch vụ Logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn cho khách hàng, đóng gói bao bì, ghi nhớ mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao. Dịch vụ Logistics được phiên âm theo tiếng Việt là dịch vụ lo- gi-stic”.

Theo Đoàn Thị Hồng Vân (2006), logistics có 3 Key Words chính: + Quản lý (Manegement): Dự báo, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra, điều chỉnh. + Dịch chuyển và lưu trữ dòng vật tư (Material Flow) có điểm đầu, điểm cuối và các đặc điểm của dòng (tốc độ, lưu lượng, rate, …) + Tối ưu (Optimum) Đúng thời gian, địa điểm, đúng đối tượng, đúng giá cả, đúng số lượng, đúng chất lượng nhưng với chi phí là nhỏ nhất. Bên cạnh đó, Grundey (2006) cho rằng: “Logistics là một tập hợp các hoạt động chức năng được lặp lại nhiều lần trong suốt quy trình chuyển hóa nguyên vật liệu thành phẩm”. Định nghĩa này khá đơn giản của Grundey lại cho thấy được tầm quan trọng của việc bao trùm toàn bộ quy trình từ điểm khởi đầu tới điểm cuối cùng của quá trình sản xuất (nguyên vật liệu - thành phẩm).

Tuy nhiên nhược điểm của định nghĩa này là không thấy được tầm quan trọng của phân phối là một bộ phận rất quan trọng trong logistics. Tóm lại, Logistics là quá trình phân phối và lưu thông hàng hoá được tổ chức và quản lý khoa học việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm soát quá trình lưu thông hàng hoá, dịch vụ, … từ điểm khởi đầu nguồn sản xuất đến tay người tiêu dùng cuối cùng với chi phí thấp nhất nhằm đảm bảo cho quá trình sản xuất xã hội tiến hành được nhịp nhàng liên tục và đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của khách hàng (Đặng Đình Đào và các cộng sự, 2018). Đặc điểm logistics Logistics có những đặc điểm chung như sau: 4 Logistics là quá trình mang tính hệ thống, chặt chẽ và liên tục từ đầu dây chuyền đến người tiêu dùng cuối cùng. Logistics không phải là một hoạt động đơn lẻ mà là một chuỗi các hoạt động liên tục từ hoạch định, quản lý đến thực hiện và kiểm tra dòng chảy của hàng hóa, thông tin vốn trong suốt quá trình đầu vào tới đầu ra của sản phẩm.

Người ta không tập trung vào một công đoạn nhất định mà tiếp cận cả một quá trình, chấp nhận chi phí cao ở công đoạn này nhưng tổng chi phí có khuynh hướng giảm. Trong quá trình này, Logistics gồm 2 bộ phận chính là Logistics trong sản xuất và Logistics bên ngoài sản xuất. Logistics là quá trình hoạch định và kiểm soát dòng chu chuyển đi ra vào, bên ngoài và bên trong của cả nguyên vật liệu thô và thành phẩm. Logistics không chi liên quan tới nguyên vật liệu mà còn liên quan tới tất cả các nguồn tài nguyên/các yếu tố đầu vào cần thiết để tạo lên sản phẩm hay dịch vụ phù hợp với yêu cầu của người tiêu dùng.

Logistics bao trùm cả hai cấp độ là hoạch định và tổ chức. Cấp độ thứ nhất các vấn đề đặt ra là vị trí: phải lấy nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm, dịch vụ ở đâu? Khi nào? Và vận chuyển đi đâu?