phần mở đầu và kết luận gồm 3 phần: Phần I: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả trong các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ. Phần II: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần, thương mại và du lịch Thân Thiện Việt Nam. Phần III: Một số ý kiến nhận xét và ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện nghiệp vụ kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần, thương mại và du lịch Thân Thiện Việt Nam. Do đây là lần đầu tiên được tiếp xúc với thực tiễn và thời gian tìm hiểu, thực tập cũng không dài nên luận văn không tránh khỏi những sai xót.
Em rất mong nhận được sự góp ý của thầy cô giáo để luận văn của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ của các cô chú, anh chị trong Công ty và đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của Cô giáo ThS Nguyễn Thị Thu Thủy đã giúp em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. SVTH: Lê Thị Hoa Lớp K19_ KT1 Viện đại học mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ 1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh dịch vụ: 1.Đặc điểm của hoạt động kinh doanh dịch vụ có ảnh hưởng đến kế toán Trong bối cảnh nền kinh tế đa phương hoá, toàn cầu hoá, hợp nhất kinh tế quốc tế, ngành du lịch dịch vụ đã và đang phát triển mạnh mẽ với nhiều loại hình kinh doanh phục vụ du khách trong và ngoài nước thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Dịch vụ du lịch là một trong những ngành kinh doanh chuyên cung cấp những lao vụ, dịch vụ phục vụ nhu cầu sinh hoạt và thoả mãn nhu cầu đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân. Hoạt động kinh doanh dịch vụ có những đặc điểm ảnh hưởng đến công tác kế toán như sau: - Hoạt động kinh doanh dịch vụ là ngành kinh tế tổng hợp, liên quan tới nhiều mặt khác nhau của đời sống xã hội (hoạt động xã hội, kinh tế, văn hoá, chính trị, giao lưu quốc tế…). Điều này xuất phát từ các nhu cầu phong phú, đa dạng của khách du lịch; đồng thời cũng xuất phát từ tính an toàn và hiệu quả trong kinh doanh của các doanh nghiệp. Do vậy, kinh doanh dịch vụ thường bao gồm nhiều ngành nghề khác nhau như kinh doanh lữ hành, kinh doanh lưu trú, kinh doanh vận chuyển, kinh doanh hàng hoá… - Mỗi loại sản phẩm của hoạt động kinh doanh dịch vụ tạo ra có tính khác nhau, nhưng nhìn chung những sản phẩm này đều có đặc điểm là không có hình thái vật chất, không có quá trình nhập xuất kho, chất lượng sản phẩm cũng nhiều khi không ổn định.
Do đó, kế toán trong các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ có nhiều điểm khác biệt so với kế toán trong các doanh nghiệp sản xuất thông thường. - Trong kinh doanh dịch vụ quá trình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm dịch vụ được tiến hành đồng thời, ngay cùng một địa điểm vì các dịch vụ được thực hiện trực tiếp với khách hàng. - Kinh doanh dịch vụ là ngành kinh tế có hiệu quả cao, tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn nhanh, song đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu phải nhiều. SVTH: Lê Thị Hoa 1 Lớp K19_ KT1 Viện đại học mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp - Hoạt động kinh doanh dịch vụ mang tính thời vụ, phụ thuộc nhiều vào các điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội, điều kiện di sản lịch sử văn hoá, phong cảnh chùa chiền độc đáo, hấp dẫn.
Đây cũng là một lợi thế cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ nếu biết tận dụng và phát huy những điều kiện sẵn có của nước mình để đưa ra các chiến lược kinh doanh phù hợp. - Đối tượng phục vụ của ngành du lịch dịch vụ cũng không ổn định và luôn biến động và rất phức tạp. Số lượng khách du lịch cũng như số ngày lưu lại của khách luôn luôn biến động. Trong cùng một đợt nghỉ, nhu cầu của từng nhóm khách về ăn, ở, tham quan cũng rất khác nhau.
Tổ chức hoạt động du lịch cũng khá phân tán và không ổn định. Do đó đòi hỏi công tác kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ không những phải rất chặt chẽ mà còn phải linh động, phù hợp với đặc thù của từng đơn vị.Vai trò của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ Cùng với xu hướng đa phương hoá và quốc tế hoá nền kinh tế, nhu cầu thông tin ngày càng đòi hỏi một cách cấp thiết. Kế toán với tư cách là một công cụ cung cấp thông tin hữu hiệu cho các nhà quản lý lại càng trở lên quan trọng hơn bao giờ hết. Dịch vụ du lịch ở Việt Nam hiện nay đang là ngành kinh tế mũi nhọn của nền kinh tế quốc dân.
Du lịch nước nhà đang có những bước phát triển vượt bậc và vươn xa trên thị trường rộng lớn trên thế giới. Để bền vững và phát triển, việc quản lý vốn, sử dụng tài sản ngày càng được chú trọng. Để làm tốt việc đó, kế toán đặc biệt là kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả đã góp phần không nhỏ vào việc theo dõi kết quả đầu ra, sử dụng hiệu quả chi phí đầu vào cũng như việc quản lý và điều hành quá trình kinh doanh của các doanh nghiệp dịch vụ. Thật vậy, việc ghi nhận doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là một vấn đề quan trọng, mang tính chất cấp thiết và không thể thiếu đối với một doanh nghiệp.
Qua quá trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm dịch vụ chuyển sang hình thái tiền tệ và kết thúc một vòng luân chuyển vốn. Qua việc hạch toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh, doanh nghiệp có thể theo dõi một cách chính xác, đầy đủ về toàn bộ quá trình hoạt động và kịp thời đưa ra những SVTH: Lê Thị Hoa 2 Lớp K19_ KT1 Viện đại học mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp quyết định kinh tế để tăng doanh số đầu ra, giảm chi phí đầu vào, tạo ra lợi nhuận, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Đối với nền kinh tế, kết quả của quá trình cung cấp dịch vụ rạo ra nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước, để thực hiện được các chính sách kinh tế - chính trị - văn hoá. Mặt khác, trong giai đoạn hiện nay, khi quá trình hội nhập đang phát triển mạnh mẽ thì chất lượng của việc cung cấp các dịch vụ sẽ tạo ra uy tín trên trường quốc tế.
Chính vì những ý nghĩa quan trọng đó đòi hỏi các doanh nghiệp phải không ngừng hoàn thiện công tác kế toán, đặc biệt là kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ: 1. Kế toán doanh thu trong các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ Doanh thu là một trong những yếu tố quan trọng để phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp. Khi được phản ánh theo lĩnh vực và khu vực kinh doanh, doanh thu giúp cho người nhận thông tin có thể hiểu được hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp theo từng loại hoạt động và từng khu vực, đánh giá rủi ro, mức sinh lời của doanh doanh nghiệp và đưa ra được những nhận định đầy đủ hơn, từ đó có thể đưa ra những quyết định kinh tế đúng đắn.
Đối với doanh nghiệp, phân tích doanh thu thực hiện so với doanh thu kế hoạch giúp doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh kế hoạch tiêu thụ và tổ chức công tác bán hàng cũng như các công tác có liên quan. Đặc điểm và phân loại doanh thu: - Khái niệm doanh thu: + Theo chuẩn mực số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” (Ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính), doanh thu được định nghĩa: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu. + Theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ban hành ngày 20/03/2006 thì doanh thu được định nghĩa: Là tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất SVTH: Lê Thị Hoa 3 Lớp K19_ KT1 Viện đại học mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Các khoản thu hộ bên thứ ba, không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp sẽ không được coi là doanh thu.
Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không là doanh thu. Như vậy, Quyết định 15/2006 đã làm rõ hơn về khái niệm doanh thu so với Quyết định số 149/2001. + Doanh thu về cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi kết quả của giao dịch đó được xác định một cách đáng tin cậy. Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh thu được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán của kỳ đó.
Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thoả mãn tất cả 4 điều kiện sau: Doanh thu được xác định là tương đối chắc chắn; Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ; Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán; Xác định được các chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. - Đặc điểm doanh thu dịch vụ: Du lịch, dịch vụ là ngành kinh tế tổng hợp phục vụ nhu cầu tham quan, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí kết hợp với các hoạt động nghiên cứu tìm kiếm cơ hội đầu tư… của khách du lịch.