Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại DNTN Uyển Như" được thực hiện bởi sinh viên Võ Thị Uyên Như (Khoa Kế toán Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) dưới sự hướng dẫn của ThS. Phạm Thị Hồng Quyên. Đề tài thuộc chuyên ngành Kế toán, tập trung vào thực tiễn tổ chức công tác kế toán tài chính trong khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV).

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả đặt vấn đề trong bối cảnh nền kinh tế thị trường cạnh tranh gay gắt, nơi các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách để duy trì sự tồn tại và phát triển. Mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận của nhà quản trị chỉ có thể đạt được khi có chiến lược kinh doanh đúng đắn dựa trên việc phân tích toàn diện các nghiệp vụ kinh tế đã phát sinh. Do đó, việc tổ chức tốt công tác kế toán doanh thu và chi phí giữ vai trò trọng yếu: giúp nhà quản lý nắm bắt tình hình tiêu thụ, kiểm soát các khoản chi phí hợp lý hoặc bất hợp lý, phát hiện kịp thời các mất cân đối giữa các khâu mua – dự trữ – bán, và đánh giá chính xác kết quả kinh doanh định kỳ. Nhận thức tầm quan trọng đó tại Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Uyển Như, tác giả đã lựa chọn đề tài nhằm phản ánh và hoàn thiện phần hành kế toán này tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng thành hai cấp độ:

  1. Mục tiêu chung: Phản ánh thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại DNTN Uyển Như; qua đó nhận diện các ưu điểm, hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp khắc phục nhằm nâng cao chất lượng công tác kế toán tại doanh nghiệp.
  2. Mục tiêu cụ thể:
    • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp ngành dịch vụ.
    • Khảo sát, mô tả và phân tích thực trạng tổ chức hạch toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại DNTN Uyển Như.
    • Đề xuất các giải pháp và kiến nghị cụ thể xuất phát từ đối chiếu giữa lý luận và thực tế nhằm hoàn thiện phần hành kế toán này tại đơn vị khảo sát.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống chứng từ kế toán, sổ sách kế toán (sổ chi tiết, sổ tổng hợp, chứng từ ghi sổ, sổ cái) và các tài khoản kế toán liên quan đến phần hành doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại DNTN Uyển Như.
  • Phạm vi nghiên cứu về không gian: Nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại bộ phận kế toán của DNTN Uyển Như.
  • Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Nghiên cứu tổng quan tình hình hoạt động, nguồn lực và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp qua giai đoạn 3 năm từ 2018 đến 2020; tìm hiểu quy trình hạch toán kế toán trong năm 2020; thu thập và phân tích chi tiết dữ liệu chứng từ, sổ sách kế toán phát sinh trong Quý IV năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành:

  • Chuẩn mực kế toán số 14 (Doanh thu và thu nhập khác, ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC): Quy định khái niệm doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ làm tăng vốn chủ sở hữu; quy định 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ; định nghĩa các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, chiết khấu thanh toán).
  • Chuẩn mực kế toán số 01 (Chuẩn mực chung): Quy định các nguyên tắc và điều kiện ghi nhận chi phí trong Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí, nguyên tắc dồn tích, nguyên tắc phân bổ chi phí theo hệ thống khi phát sinh lợi ích kinh tế trong nhiều kỳ).
  • Thông tư 133/2016/TT-BTC: Khung pháp lý chủ đạo chi phối hệ thống tài khoản và kỹ thuật hạch toán:
    • Điều 57: Quy định điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ.
    • Điều 64: Hướng dẫn hạch toán chi phí quản lý kinh doanh (bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp).
    • Điều 65: Quy định nội dung và điều kiện ghi nhận thu nhập khác (nhượng bán, thanh lý tài sản cố định; thu tiền phạt vi phạm hợp đồng; bồi thường tổn thất; nợ khó đòi đã xóa thu hồi được; hoàn thuế...).
    • Điều 66: Quy định các khoản chi phí khác (chi phí thanh lý nhượng bán tài sản cố định; tiền phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế hoặc vi phạm hành chính...).
    • Điều 68: Quy định phương pháp xác định và phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh (hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động tài chính, hoạt động khác).
  • Các công thức kế toán được vận dụng trong văn bản:
    • Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán - Chi phí quản lý kinh doanh (chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp).
    • Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu hoạt động tài chính - Chi phí tài chính.
    • Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác.
    • Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp = [Thu nhập tính thuế - Phần trích lập quỹ KH&CN (nếu có)] × Thuế suất thuế TNDN. Trong đó: Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - (Thu nhập được miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định); Thu nhập chịu thuế = Doanh thu - Chi phí hợp lý được trừ + Các khoản thu nhập khác.
  • Phương pháp xác định giá trị xuất kho hàng tồn kho: Khóa luận hệ thống hóa 3 phương pháp gồm phương pháp thực tế đích danh, phương pháp đơn giá bình quân cuối kỳ và phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO).

Về phương pháp nghiên cứu thực tế, tác giả kết hợp nhóm phương pháp thu thập và xử lý số liệu:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu:
    • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập thông tin học thuật và căn cứ pháp lý qua hệ thống giáo trình đại học, các thông tư, nghị định của Bộ Tài chính và các công trình luận văn mẫu.
    • Phương pháp quan sát trực tiếp: Tiếp cận môi trường làm việc tại phòng kế toán DNTN Uyển Như, quan sát các bước xử lý nghiệp vụ hằng ngày của kế toán viên, thực hiện sao chụp, in ấn các biểu mẫu chứng từ gốc, bảng tính lương, tờ khai thuế và các trang sổ cái kế toán.
  • Phương pháp xử lý dữ liệu:
    • Phương pháp mô tả: Hệ thống hóa số liệu và tái hiện quy trình luân chuyển chứng từ theo đúng trình tự nghiệp vụ kế toán phát sinh.
    • Phương pháp so sánh: Vận dụng so sánh số tuyệt đối và số tương đối để phân tích xu hướng biến động nguồn vốn, tài sản và kết quả kinh doanh qua các năm 2018 - 2020; so sánh giữa quy định lý thuyết với thực tế hạch toán tại doanh nghiệp.
    • Phương pháp phỏng vấn: Trực tiếp trao đổi với nhân viên kế toán phụ trách doanh thu - chi phí (chị Đặng Thị Thu Hà) nhằm làm rõ quy trình tiếp nhận hóa đơn, lập phiếu thu, phiếu chi, ghi chép sổ theo dõi doanh thu hằng ngày và lập báo cáo tài chính.
    • Phương pháp phân tích, đánh giá: Tổng hợp dữ liệu để rút ra ưu điểm, nhược điểm trong khâu hạch toán và tổ chức bộ máy.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chương 1 tập trung chuẩn hóa lý thuyết hạch toán kế toán theo định hướng Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng cho DNNVV:

  • Hệ thống tài khoản sử dụng:
    • Kế toán doanh thu: Sử dụng TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ) với 6 tài khoản cấp 2 gồm: TK 5111 (Doanh thu bán hàng hóa), TK 5112 (Doanh thu bán các thành phẩm), TK 5113 (Doanh thu cung cấp dịch vụ), TK 5114 (Doanh thu trợ cấp, trợ giá), TK 5117 (Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư), TK 5118 (Doanh thu khác).
    • Kế toán giảm trừ doanh thu: Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, không mở các tài khoản giảm trừ doanh thu riêng biệt (như TK 521 ở Thông tư 200). Mọi khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại phát sinh trong kỳ được hạch toán trực tiếp vào bên Nợ của TK 511.
    • Kế toán giá vốn hàng bán: Sử dụng TK 632, phản ánh giá trị vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ xuất bán trong kỳ; chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp vượt mức bình thường; trích lập hoặc hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.
    • Kế toán chi phí quản lý kinh doanh: Sử dụng TK 642, gồm 2 tài khoản cấp 2 là TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).
    • Các tài khoản hoạt động tài chính, thu nhập khác và xác định kết quả: TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 711 (Thu nhập khác), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế TNDN) và TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh).
  • Quy trình hạch toán và kết chuyển: Khóa luận chi tiết hóa quy trình định khoản qua 14 sơ đồ hạch toán chuẩn, mô tả luồng luân chuyển tài khoản từ các phương thức bán hàng (bán trực tiếp, trả góp/trả chậm qua TK 3387, bán hàng đại lý), tập hợp chi phí và các bút toán kết chuyển số dư doanh thu thuần, giá vốn, chi phí vào TK 911 cuối kỳ để xác định lãi/lỗ (chuyển sang TK 421).
Tài khoản Tên gọi theo Thông tư 133/2016/TT-BTC Nội dung phản ánh chính Kết cấu cuối kỳ
TK 511 Doanh thu bán hàng và CCDV Doanh thu tiêu thụ thực tế; ghi giảm trực tiếp các khoản chiết khấu, giảm giá, hàng trả lại Không có số dư cuối kỳ
TK 632 Giá vốn hàng bán Giá vốn thực tế của HHDV đã tiêu thụ; chi phí vượt định mức; trích lập/hoàn nhập dự phòng Không có số dư cuối kỳ
TK 642 Chi phí quản lý kinh doanh Chi phí bán hàng (TK 6421) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422) Không có số dư cuối kỳ
TK 515 Doanh thu hoạt động tài chính Tiền lãi gửi, lãi cho vay, cổ tức, chênh lệch lãi tỷ giá, chiết khấu thanh toán được hưởng Không có số dư cuối kỳ
TK 635 Chi phí tài chính Lãi tiền vay, lỗ tỷ giá, chiết khấu thanh toán cho người mua, dự phòng giảm giá đầu tư Không có số dư cuối kỳ
TK 711 Thu nhập khác Thu thanh lý TSCĐ, thu tiền phạt hợp đồng, nợ khó đòi xử lý xóa nay thu được Không có số dư cuối kỳ
TK 811 Chi phí khác Chi phí thanh lý TSCĐ, tiền phạt vi phạm hợp đồng kinh tế, phạt vi phạm hành chính Không có số dư cuối kỳ
TK 821 Chi phí thuế TNDN Chi phí thuế TNDN hiện hành phát sinh trong năm của doanh nghiệp Không có số dư cuối kỳ
TK 911 Xác định kết quả kinh doanh Tập hợp doanh thu, thu nhập (bên Có) và giá vốn, chi phí (bên Nợ) để kết chuyển lãi/lỗ Không có số dư cuối kỳ

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Doanh nghiệp tư nhân Uyển Như

Chương 2 trình bày toàn bộ số liệu khảo sát thực tế tại DNTN Uyển Như:

  • Đặc điểm hoạt động và cơ cấu tổ chức: Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống/nhà hàng (thể hiện qua danh mục chứng từ tính lương bộ phận phòng bếp và sử dụng TK 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ). Cơ cấu bộ máy quản lý và bộ máy kế toán được tổ chức tinh gọn, phù hợp với quy mô doanh nghiệp tư nhân.
  • Nguồn lực và kết quả kinh doanh giai đoạn 2018 - 2020: Tác giả lập hệ thống bảng biểu phân tích tình hình biến động lao động (Bảng 2.1 qua các năm 2019-2021), biến động tài sản - nguồn vốn (Bảng 2.2 giai đoạn 2018-2020) và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Bảng 2.3 giai đoạn 2018-2020).
  • Thực tế luân chuyển chứng từ và hạch toán tại doanh nghiệp (minh họa bằng các số liệu cụ thể trong Quý IV/2020):
    • Kế toán doanh thu: Doanh nghiệp sử dụng Hóa đơn GTGT (tiêu biểu như Hóa đơn GTGT số 0000336), Phiếu thu theo hóa đơn số 0000336, Sổ tay theo dõi doanh thu hàng ngày, lập Chứng từ ghi sổ và vào Sổ cái TK 5113.
    • Kế toán giá vốn hàng bán: Xuất kho nguyên vật liệu qua Phiếu xuất kho, tính lương nhân viên trực tiếp qua Bảng thanh toán tiền lương tháng 12/2020 bộ phận phòng bếp, lập Chứng từ ghi sổ và vào Sổ cái TK 632.
    • Kế toán chi phí quản lý kinh doanh: Doanh nghiệp theo dõi chi phí quản lý qua Giấy đề nghị thanh toán, Phiếu chi mua văn phòng phẩm, lập Chứng từ ghi sổ tài khoản 6422 và phản ánh vào Sổ cái TK 6422.
    • Kế toán chi phí khác: Ghi nhận nghiệp vụ chi tiền phạt hợp đồng kinh tế bằng chứng từ Phiếu chi tiền phạt vi phạm hợp đồng, Chứng từ ghi sổ tài khoản 811 và phản ánh vào Sổ cái TK 811.
    • Kế toán thuế TNDN và xác định kết quả: Doanh nghiệp lập Tờ khai quyết toán thuế TNDN, thực hiện các bút toán kết chuyển doanh thu, giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí quản lý và chi phí khác vào Sổ cái tài khoản 911 để xác định kết quả kinh doanh của đơn vị.

Chương 3: Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại DNTN Uyển Như

Trên cơ sở khảo sát thực tế tại Chương 2, tác giả tiến hành đánh giá hệ thống kế toán của DNTN Uyển Như:

  • Đánh giá thực trạng: Nêu rõ những mặt đạt được (ưu điểm) trong việc áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, tổ chức bộ máy kế toán gọn nhẹ, tuân thủ tương đối đầy đủ quy trình mở sổ và kết chuyển tài khoản. Đồng thời, tác giả chỉ ra các mặt hạn chế (nhược điểm) trong tổ chức lưu chuyển chứng từ, phương pháp theo dõi doanh thu hằng ngày còn mang tính thủ công (sổ tay), việc phân bổ chi phí và theo dõi giá vốn dịch vụ phòng bếp còn chưa thật sự chặt chẽ.
  • Hệ thống giải pháp hoàn thiện được đề xuất:
    1. Hoàn thiện công tác tổ chức bộ máy kế toán: Sắp xếp lại quy trình luân chuyển chứng từ, phân định trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu số liệu giữa các bộ phận.
    2. Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu: Chuẩn hóa quy trình ghi nhận doanh thu dịch vụ, hạn chế phụ thuộc vào sổ tay theo dõi thủ công, cập nhật số liệu hóa đơn bán hàng kịp thời vào hệ thống sổ kế toán tổng hợp.
    3. Hoàn thiện công tác kế toán chi phí: Xây dựng quy trình tập hợp và phân bổ chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công phòng bếp vào giá vốn dịch vụ (TK 632) chính xác hơn; kiểm soát chặt chẽ các khoản chi phí văn phòng phẩm và chi phí quản lý phát sinh (TK 6422).
    4. Các ý kiến đóng góp khác: Đề xuất các biện pháp tăng cường quản trị tài chính, kiểm soát các khoản chi phí phạt vi phạm hợp đồng nhằm giảm thiểu chi phí khác (TK 811) và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu thực tế:

  • Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đối với loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC.
  • Tác giả phản ánh trung thực toàn bộ thực tế công tác kế toán tại DNTN Uyển Như trong năm 2020 (trọng tâm là Quý IV/2020), chỉ rõ việc sử dụng các chứng từ gốc có thật tại đơn vị như Hóa đơn GTGT số 0000336, Phiếu thu kèm theo, Bảng thanh toán lương tháng 12/2020 của bộ phận phòng bếp, Phiếu chi mua văn phòng phẩm và Phiếu chi tiền phạt vi phạm hợp đồng.
  • Làm rõ quy trình ghi sổ kế toán thực tế theo hình thức Chứng từ ghi sổ, từ chứng từ gốc vào Chứng từ ghi sổ tương ứng và phản ánh lên Sổ cái các tài khoản trọng yếu: TK 5113, TK 632, TK 6422, TK 811 và TK 911.

Về giải pháp và đóng góp:

  • Tác giả đã đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao nhằm giải quyết các tồn tại cụ thể tại DNTN Uyển Như: hoàn thiện tổ chức bộ máy, hoàn thiện khâu ghi nhận doanh thu, hoàn thiện kiểm soát giá vốn - chi phí quản lý và các kiến nghị quản trị khác.
  • So với các nghiên cứu lý thuyết đơn thuần, công trình đóng góp một bản mô tả thực nghiệm chi tiết về sự vận hành của Thông tư 133/2016/TT-BTC trong một doanh nghiệp tư nhân ngành dịch vụ. Khóa luận chỉ ra khoảng cách giữa quy định chuẩn mực (lý thuyết kết chuyển, tài khoản tổng hợp) với cách thức xử lý thực tế tại doanh nghiệp quy mô nhỏ (kết hợp sổ tay theo dõi hàng ngày với chứng từ ghi sổ).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số hạn chế nhất định xuất phát từ phạm vi nghiên cứu và dữ liệu tiếp cận:

  • Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Số liệu chứng từ chi tiết chỉ tập trung khảo sát trong Quý IV năm 2020; các phân tích tài chính giai đoạn 2018 - 2020 dừng lại ở mức độ khái quát tổng quan từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và bảng cân đối kế toán.
  • Hạn chế về tính đa dạng nghiệp vụ: Do đặc thù của DNTN Uyển Như là doanh nghiệp dịch vụ quy mô nhỏ, khóa luận chưa đi sâu phân tích các nghiệp vụ kinh tế phức tạp như bán hàng đại lý, bán hàng trả chậm/trả góp, các giao dịch tài chính lớn, hoặc trích lập các khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho.
  • Hướng nghiên cứu tiếp:
    • Mở rộng phạm vi nghiên cứu theo chuỗi thời gian nhiều năm liên tục sau năm 2020 để đánh giá sự biến động kết quả kinh doanh trong dài hạn.
    • Nghiên cứu giải pháp ứng dụng đồng bộ phần mềm kế toán chuyên dụng nhằm thay thế hoàn toàn phương pháp ghi chép sổ tay thủ công, tự động hóa quy trình kết chuyển từ chứng từ gốc lên sổ cái.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về đề tài kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
  • Kế toán viên tại các doanh nghiệp tư nhân, công ty dịch vụ đang áp dụng Thông tư số 133/2016/TT-BTC: cung cấp hướng dẫn rõ ràng về cách hạch toán chi phí quản lý kinh doanh (gộp chung vào TK 642 với hai tiểu khoản TK 6421 và TK 6422) và cách xử lý các khoản giảm trừ doanh thu trực tiếp trên TK 511.
  • Phần đáng tham khảo nhất của công trình là hệ thống 14 sơ đồ hạch toán luân chuyển tài khoản kế toán tại Chương 1 và quy trình luân chuyển chứng từ thực tế từ hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi sang chứng từ ghi sổ và sổ cái tài khoản tại Chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại đơn vị nào và thuộc ngành nghề kinh doanh gì?
Khóa luận nghiên cứu thực tế tại Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Uyển Như. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ ăn uống/nhà hàng, thể hiện qua việc hạch toán doanh thu vào TK 5113 (Doanh thu cung cấp dịch vụ) và tập hợp chi phí nhân công qua Bảng thanh toán tiền lương bộ phận phòng bếp tính vào giá vốn hàng bán (TK 632).

2. DNTN Uyển Như áp dụng chế độ kế toán nào và cách hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu ra sao?
Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC. Theo quy định này, doanh nghiệp không mở các tài khoản giảm trừ doanh thu riêng biệt (như TK 521 ở Thông tư 200), mà khi phát sinh chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hoặc hàng bán bị trả lại, kế toán sẽ ghi trực tiếp vào bên Nợ của TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ).

3. Khóa luận sử dụng dữ liệu kế toán trong giai đoạn thời gian nào để phân tích?
Khóa luận khảo sát khái quát tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh của DNTN Uyển Như qua 3 năm (2018, 2019 và 2020); tìm hiểu quy trình kế toán tổng thể trong năm 2020; đồng thời tập trung thu thập, trích dẫn số liệu chứng từ, sổ sách kế toán chi tiết trong Quý IV năm 2020.

4. Nghiệp vụ chi tiền phạt vi phạm hợp đồng tại DNTN Uyển Như được hạch toán vào tài khoản nào và có chứng từ gì đi kèm?
Nghiệp vụ chi tiền phạt do vi phạm hợp đồng tại doanh nghiệp được hạch toán vào bên Nợ TK 811 (Chi phí khác) theo đúng quy định tại Điều 66 Thông tư 133/2016/TT-BTC. Chứng từ kế toán thực tế đi kèm gồm có Phiếu chi tiền phạt vi phạm hợp đồng, Chứng từ ghi sổ tài khoản 811 và được ghi vào Sổ cái tài khoản 811.

5. Cơ cấu chi phí quản lý kinh doanh được quy định như thế nào theo cơ sở lý luận của khóa luận?
Căn cứ Điều 64 Thông tư 133/2016/TT-BTC, chi phí quản lý kinh doanh được theo dõi trên tài khoản 642, bao gồm hai bộ phận: chi phí bán hàng (hạch toán vào TK 6421 - phản ánh chi phí chào hàng, quảng cáo, lương nhân viên bán hàng, bảo quản, đóng gói...) và chi phí quản lý doanh nghiệp (hạch toán vào TK 6422 - phản ánh lương bộ phận quản lý, bảo hiểm xã hội, chi phí văn phòng phẩm, khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý). Cuối kỳ, toàn bộ số dư của TK 642 được kết chuyển vào bên Nợ TK 911 để xác định kết quả kinh doanh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Võ Thị Uyên Như đã hệ thống hóa một cách mạch lạc cơ sở lý thuyết về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thông qua quá trình khảo sát trực tiếp tại DNTN Uyển Như với trọng tâm là dữ liệu Quý IV năm 2020, công trình đã phản ánh chi tiết thực trạng luân chuyển chứng từ gốc, ghi sổ kế toán và lập báo cáo kết quả hoạt động tại đơn vị. Trên cơ sở nhận diện các điểm hạn chế trong khâu ghi nhận doanh thu và kiểm soát chi phí, khóa luận đề xuất bốn nhóm giải pháp có giá trị thực tiễn, đóng góp thiết thực vào việc hoàn thiện công tác quản lý tài chính kế toán tại doanh nghiệp tư nhân.