Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản ph m trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản ph m tại Công ty .ội Thất Quạt. Chương 3: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản ph m ở Công ty .ội Thất Quạt. 3 Phần 3: Kết luận và kiến nghị.
4 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ CHI PHÍ SẢ XUẤT VÀ TÍ H GIÁ THÀ H SẢ PHẨM TRO G DOA H GHIỆP XÂY LẮP 1. Cơ sở lý luận chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản ph€m xây lắp. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất sản ph m xây lắp. Theo ChuNn mực kế toán Việt N am số 01 “ChuNn mực chung” (Ban hành và Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC) định nghĩa về chi phí sau: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu” Theo thông tư 133/2016/TT-BTC về Hướng dẫn chế độ kế toán DN “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân đã có tiền hay chưa” Chi phí bao gồm các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và các chi phí khác.
Theo giáo trình kế toán chi phí 2010 của TS. Huỳnh Lợi: “Chi phí sản xuất biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động và lao động vật hóa cần thiết cho quá trình sản xuất kinh doanh mà doanh nghiệp phải chỉ ra để tiến hành các hoạt động sản xuất trong một kỳ kinh doanh”. Trong đó, chi phí về lao động sống là những chi phí về tiền lương, tiền thưởng phụ cấp và các khoản trích theo lương của người lao động: chi phí lao động vật hóa là những yếu tố về sử dụng các yếu tố tư liệu lao động, đối tượng lao động dưới các hình thức vật chất, tài chính và phi tài chính. 5 N hư vậy chi phí sản xuất trong ngành kinh doanh xây lắp là biểu hiện bằng tiền của các khoản hao phí về vật tư, tài sản cố định, nhân công, dịch vụ trong quá trình sản xuất có liên quan tới khối lượng xây lắp trong một thời kỳ nhất định.
Phân loại Căn cứ vào nội dung kinh tế mà sắp xếp các loại chi phí đầu vào giống nhau vào cùng một nhóm chi phí. Phân loại theo tiêu thức này, DN không phân biệt nơi chi phí phát sinh cũng như mục đích của chi phí ấy. Phân loại theo yếu tố chi phí: Theo yếu tố chi phí thì chi phí sản xuất gồm: Chi phí nguyên vật liệu là toàn bộ chi phí nguyên vật liệu mà được DN sử dụng cho hoạt động sản xuất. Chi phí nhân công: đây là toàn bộ số tiền lương, tiền công phải trả hay tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân viên chức trong DN.
Chi phí khấu hao TSCĐ là giá trị khấu hao mà DN phải trích cho TSCĐ sử dụng trong DN phục vụ sản xuất. Chi phí mua ngoài là số tiền mà DN chi trả cho các dịch vụ mua từ bên ngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh như tiền điện nước, điện thoại… Chi phí bằng tiền khác là toàn bộ các khoản chi phí khá mà DN trả bằng tiền mặt dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh cho DN như chi phí tiếp khách, hội họp… Mục đích của cách phân loại theo chi phí như trên sẽ giúp DN biết được chi phí sản xuất gồm những loại nào, số lượng, giá trị từng loại chi phí là bao nhiêu. •Phân loại theo khoản mục chi phí. Căn cứ vào công dụng của chi phí mà chi phí sản xuất được phân loại như sau: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là toàn bộ chi phí thực tế của cá loại nguyên vật liệu được DN sử dụng trực tiếp cho sản xuất.
6 Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm tiền lương và các khoản phải trả trực tiếp cho công nhân sản xuất, các khoản trích theo lương của công nhân sản xuất như kinh phí công đoàn, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội. Chi phí sử dụng máy thi công: đây là chi phí thường xuyên và chi phí tạm thời sử dụng máy thi công. Chi phí sản xuất chung là các khoản chi phí sản xuất liên quan đến việc phục vụ và quản lý sản xuất trong phạm vi các phân xưởng, đội sản xuất. Trong chi phí sản xuất bao gồm có: chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu, chi phí dụng cụ, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí khác bằng tiền.
Mục đích của cách phân loại theo khoản mục chi phí như trên giúp DN tìm ra các nguyên nhân làm thay đổi giá thành so với định mức và có thể đề ra các biện pháp hạ giá thành sản phNm, giúp DN hoạt động hiệu quả hơn. Phân loại theo mối quan hệ giữa chi phí và khối lượng sản xuất sản phNm. Dựa vào mối quan hệ này, chi phí sản xuất bao gồm: Chi phí cố định: đây là những khoản chi phí mang tính tương đối ổn định, không phụ thuộc vào số lượng sản phNm sản xuất được trong một mức sản lượng nhất định. Khi sản lượng sản phNm tăng thì chi phí tính trên một sản phNm có xu hướng giảm.
Chi phí biến đổi: đây là những khoản chi phí thay đổi phụ thuộc vào số lượng sản phNm. Ví dụ như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy…đây đều thuộc chi phí biến đổi. Bởi dù sản lượng sản phNm sản xuất có thay đổi nhưng chi phí biến đổi cho một sản phNm thì mang tính ổn định. Mục đích của cách phân loại theo tiêu thức mối quan hệ này giúp DN trong việc phân tích điểm hòa vốn.
Điều này giúp ích cho việc ra quyết định kinh doanh của DN. Khái niệm và phân loại giá thành sản ph m xây lắp 1. “Giá thành sản phNm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao 7 động sống, lao động vật hóa và chi phí khác biểu hiện bằng tiền mà doanh nghiệp xây lắp bỏ ra để hoàn thành khối lượng xây lắp công trình quy định” (Võ Văn N hị, năm 2008 - Kế toán doanh nghiệp xây lắp) “Giá thành sản phNm là chi phí sản xuất tính cho một khối lượng sản phNm dịch vụ hoàn thành nhất định. Giá thành sản phNm là một thước đo giá trị và cũng là một đòn bNy kinh tế.
Giá thành sản phNm thường mang tính khách quan và chủ quan, đồng thời nó là một loại đại lượng cá biệt, mang tính giới hạn và là một chỉ tiêu, biện pháp quản lý chi phí” (TS. Huỳnh Lợi, 2010, Kế toán chi phí 2010). N hư vậy, giá thành sản phNm xây lắp là biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí về vật tư, vật liệu, tài sản cố định, tiền công, dịch vụ phát sinh trong quá trình sản xuất có liên quan tới khối lượng xây lắp đã hoàn thành. Dựa vào các tiêu chí khác nhau mà có thể phân loại giá thành sản phNm thành những loại sau: � Phân loại theo thời điểm tính và số liệu tính giá thành Giá thành dự toán: Do đặc điểm của hoạt động xây lắp, thời gian sản xuất thi công dài, mang tính chất đơn chiếc nên mỗi công trình, hạng mục công trình đều phải dự toán trước khi sản xuất thi công.
Giá thành dự toán được tính theo công thức sau: Giá thành dự toán = Giá trị dự toán sản ph€m xây lắp - Lãi định mức Mặt khác, đơn giá về vật liệu, nhân công, máy móc của các cơ quan có thNm quyền ban hành và dựa trên mặt bằng giá cả thị trường. Chính vì vậy giá thành dự toán không theo sát được sự biến động thực tế, không phản ánh được thực chất giá trị công trình. Giá thành kế hoạch: Là loại giá thành được xác định trên cơ sở các định mức của doanh nghiệp, phù hợp với điều kiện cụ thể ở một tổ chức xây lắp, một công trình trong một thời kỳ kế hoạch nhất định. Tính cho từng công trình 8 Được xác định theo công thức sau: Giá thành dự Giá thành kế Mức hạn giá Chênh Lệch vượt = toán công tác - - hoạch thành dự toán định mức(nếu có ) xây lắp Giá thành định mức: Giá thành định mức cũng được xác định khi tiến hành sản xuất sản phNm như giá thành kế hoạch.
N ếu giá thành kế hoạch được xây dựng trên cơ sở định mức bình quân tiên tiến và không biến đổi trong suốt thời kỳ kế hoạch thì giá thành định mức được xây dựng trên cơ sở các định mức về chi phí hiện hành tại thời điểm nhất định trong kỳ kế hoạch (thường là ngày đầu tháng) vì thế giá thành định mức luôn thay đổi phù hợp với sự thay đổi của các định mức chi phí đạt được trong kế hoạch thực hiện giá thành Giá thành thực tế: Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí thực tế mà doanh nghiệp bỏ ra để hoàn thành khối lượng xây lắp nhất định và được tính trên cơ sở số liệu kế toán về chi phí sản xuất đã tập hợp cho khối lượng xây dựng thực hiện trong kỳ Giá thành thực tế là chi tiêu phản ánh kết quả thực hiện phấn đấu của doanh nghiệp, là cơ sở xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. N goài ra, sản phNm xây lắp còn có các loại giá thành sau: Giá đấu thầu xây lắp: Là một loại giá thành dự toán mà chủ đầu tư đưa ra để các đơn vị xây lắp làm căn cứ xác định giá đấu thầu của mình với nguyên tắc giá đấu thầu công tác xây lắp nhỏ hơn hoặc bằng giá dự toán, đáp ứng tiết kiệm nguồn vốn đầu tư. Giá hợp đồng xây lắp: Là loại giá thành dự toán xây lắp ghi trong hợp đồng kinh tế được ký kết giữa đơn vị xây lắp và chủ đầu tư sau khi thỏa thuận giao nhận thầu. Về nguyên tắc giá hợp đồng xây lắp phải nhỏ hơn hoặc bằng giá đấu thầu công trình xây lắp.