Đặt vấn đề Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường, đang ngày một phát triển, đặc biệt trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Đất nước ta đã chuyển sang nền kinh tế thị trường với nhiều thành phần kinh tế đã tạo ra một sức mạnh cạnh tranh mạnh mẽ, gay gắt, vì thế các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì điều đầu tiên các doanh nghiệp cần quan tâm đó chính là lợi nhuận. Một doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững cần phải biết tự chủ về mọi mặt trong hoạt động sản xuất kinh doanh từ việc đầu tư, sử dụng vốn, tổ chức sản xuất cho đến tiêu thụ sản phẩm, phải biết tận dụng năng lực, cơ hội để lựa chọn cho mình một hướng đi đúng đắn. Để có được điều đó, một trong những biện pháp là mỗi doanh nghiệp đều không ngừng hạ giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm luôn được xác định là khâu trọng tâm của công tác kế toán trong doanh nghiệp sản xuất. Công ty Cổ phần WILSON Hòa Bình là một công ty sản xuất đồ gỗ mới đang trong quá trình phát triển nên việc hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là việc làm thực sự cần thiết và có ý nghĩa. Doanh nghiệp muốn phát triển kinh doanh bền vững, lâu dài, ổn định thì doanh nghiệp phải có chính sách linh hoạt về giá cả, hiểu rõ được bản chất của chi phí phát sinh trong doanh nghiệp, cùng các chính sách quản lý chi phí hợp lý trong quá trình sản xuất để mang lại lợi nhuận cao nhất. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm với chức năng giám sát và phản ánh trung thực, kịp thời các thông tin về chi phí sản xuất phát sinh trong thời gian, tính đúng, đủ chi phí sản xuất vào giá thành sản phẩm sẽ giúp cho các nhà quản trị đưa ra được các phương án thích hợp giữa sản xuất kinh doanh, xác định giá bán sản phẩm, đảm bảo sản xuất kinh doanh có hiệu quả.
1 Vì vậy hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một công tác trọng tâm không thể thiếu trong các doanh nghiệp sản xuất nói riêng cũng như toàn xã hội nói chung. Nhận thức được tầm quan trọng này, sau thời gian học tập tại trường, và thực tập tại Công ty Cổ phần WILSON Hòa Bình, với sự hướng dẫn của Th.s Lê Thị Thanh Hảo, cùng các anh chị phòng kế toán trong Công ty, chúng tôi đã đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu và chọn đề tài tốt nghiệp: “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần WILSON Hòa Bình” 1. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Phản ánh thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần WILSON Hòa Bình, từ đó đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở doanh nghiệp.
Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm của doanh nghiệp - Đánh giá và phản ánh thực trạng về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần WILSON Hòa Bình - Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu 2 Những vấn đề liên quan đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm của Công ty Cổ phần WILSON Hòa Bình bao gồm các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong quá trình sản xuất, các chứng từ, bảng biểu, sổ sách kế toán cũng như công tác hạch toán của Công ty. Phạm vi nghiên cứu 1.
Phạm vi không gian - Đề tài được thực hiện tại Công ty Cổ phần WILSON Hòa Bình - Địa chỉ: Thôn Sỏi, Xã Phú Thành, Huyện Lạc Thủy, Tỉnh Hòa Bình, Việt Nam 1. Phạm vi thời gian - Đề tài được thực hiện từ 25/07/2022 – 25/12/2022 - Thời gian của số liệu: Năm 2019, năm 2020, năm 2021 1. Phạm vi nội dung - Đề tài nghiên cứu kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm - Tại Công ty Cổ phần WILSON Hòa Bình là một công ty sản xuất đồ gỗ, sản phẩm chủ yếu là sàn gỗ công nghiệp 3 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. Tổng quan tài liệu 2.
Một số vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm A. Chi phí sản xuất Quá trình SXKD là quá trình mà doanh nghiệp phải thường xuyên đầu tư các loại chi phí khác nhau để cùng đạt được mục đích là tạo ra khối lượng sản phẩm, dịch vụ hoặc khối lượng công việc phù hợp với nhiệm vụ sản xuất đã xác định và thực hiện. Thực chất hoạt động SXKD của DN là sự vận động, kết hợp, tiêu dùng và chuyển đổi các yếu tố tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động để tạo ra kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất. Vậy để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh của mình các doanh nghiệp phải huy động, sử dụng các nguồn lực như lao động, vật tư, tiền vốn.
để tạo ra sản phẩm hay hoàn thành công việc, dịch vụ của mình. Những chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành sản xuất sản phẩm, hoàn thành công việc, dịch vụ đó được gọi là chi phí sản xuất. Khái niệm: Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp phải chi ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định. Các chi phí này phát sinh có tính chất thường xuyên gắn liền với quá trình sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp (Lê Thị Hồng Thắm, 2016) 4 Đặc điểm: Chi phí sản xuất bao gồm nhiều khoản khác nhau như: chi phí về nguyên vật liệu, chi phí về nhân công, chi phí về khấu hao TSCĐ và các chi phí khác bằng tiền.
Để tiến hành sản xuất kinh doanh , các doanh nghiệp cần có đầy đủ các yếu tố: lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động. Sự tham gia của các yếu tố vào quá trình sản xuất (các yếu tố đầu vào) hình thành các khoản chi phí tương ứng. Giá trị sản phẩm, dịch vụ, dịch vụ gồm 3 bộ phận C, V, m: + C: là toàn bộ giá trị tư liệu sản xuất đã tiêu hao trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ như: khấu hao tài sản, chi phí nguyên vật liệu… Bộ phận này gọi là lao động quá khứ (lao động vật hóa). + V: là chi phí về tiền lương, tiền công phải trả cho người lao động tham gia vào quá trình sản xuất tiêu thụ sản phẩm, lao vụ dịch vụ.
Bộ phận này gọi là lao động sống. + m: là giá trị lao động sống tạo ra trong quá trình sản xuất các sản phẩm, lao vụ, dịch vụ. (Lê Thị Hồng Thắm, 2016) Phân loại: - Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí: Theo cách phân loại này người ta sắp xếp các chi phí sản xuất có cùng nội dung kinh tế vào cùng một nhóm, không phân biệt chi phí đó phát sinh ở lĩnh vực nào, mục tiêu và tác dụng của nó ra sao. Theo đó chi phí sản xuất được phân chia thành các yếu tố chi phí sau: + Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… + Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ tiền lương, phụ cấp, các khoản trích theo lương theo quy định phát sinh trong kỳ.
+ Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ sử dụng trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp trong kỳ. 5 + Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải chi trả về các loại dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như: tiền điện, nước, điện thoại… + Chi phí khác bằng tiền: Là toàn bộ chi phí bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ngoài các yếu tố nêu trên. Cách phân loại này cho biết kết cấu, tỷ trọng của từng yếu tố chi phí sản xuất dùng để phân tích, đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất, làm căn cứ lập bản thuyết minh báo cáo tài chính (phần chi phí sản xuất kinh doanh theo yếu tố), cung cấp thông tin cho quản trị doanh nghiệp phân tích tình hình thực hiện dự toán chi phí, lập dự toán chi phí cho kỳ sau. (Lê Thị Hồng Thắm, 2016) - Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí: Theo cách phân loại này những chi phí có cùng mục đích và công dụng kinh tế sẽ được xếp vào một loại gọi là các khoản mục chi phí.
+ Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng vào mục đích trực tiếp sản xuất sản phẩm. + Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm chi phí tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ của công nhân trực tiếp sản xuất, không trích vào khoản mục này số tiền lương, các khoản trích theo lương của công nhân sản xuất chung, nhân viên quản lý, nhân viên bán hàng. + Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí dùng cho hoạt động sản xuất chung các phân xưởng, tổ đội sản xuất ngoài hai khoản mục trực tiếp nêu trên. Chi phí sản xuất chung bao gồm: + Chi phí nhân viên phân xưởng: gồm chi phí tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương như BHYT, BHXH, KPCĐ, BHTN của quản đốc, nhân viên phân xưởng tại bộ phận sản xuất.
+ Chi phí vật liệu: gồm vật liệu các loại sử dụng cho nhu cầu sản xuất chung của phân xưởng sản xuất. 6 + Chi phí khấu hao tài sản cố định: gồm số khấu hao của tài sản cố định hữu hình, tài sản cố định vô hình, khấu hao của tài sản cố định thuê tài chính sử dụng ở phân xưởng sản xuất.