Luận văn kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty CP May Tân Tiến Phát

Luận văn phân tích kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần may Tân Tiến Phát, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình.

• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Minh Thoa
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Kế toán doanh nghiệp
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Cổ Phần May Tân Tiến Phát
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1.1. Khái niệm, bản chất và mối quan hệ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.2. NHIỆM VỤ CỦA KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.3. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ, NỘI DUNG CỦA KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.4. PHÂN LOẠI CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.5. CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.6. HỆ THỐNG SỔ KẾ TOÁN SỬ DỤNG TRONG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.7. CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG KẾ TOÁN MÁY
• 1.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TÂN TIẾN PHÁT
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TÂN TIẾN PHÁT
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất - kinh doanh của Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát
• 2.1.3. Đặc điểm tổ chức quản lý hoạt động sản xuất – kinh doanh của Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát
• 2.1.4. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại công ty
• 2.2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TÂN TIẾN PHÁT
• 2.2.1. Mã hóa các đối tượng quản lý liên quan đến tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty
• 2.2.2. Đặc điểm chi phí sản xuất, phân loại chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát
• 2.2.3. Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất, đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành
• 2.2.4. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 2.2.5. Kế toán chi phí sản xuất
• 2.2.6. Phương pháp tính giá thành sản phẩm ở công ty
• 2.2.7. Kế toán quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát
• 2.3. ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TÂN TIẾN PHÁT
• 2.3.1. Ưu điểm của công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát
• 2.3.2. Hạn chế của công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TÂN TIẾN PHÁT
• 3.1. SỰ CẦN THIẾT PHẢI HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY
• 3.2. MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY
• 3.2.1. Ý kiến đề xuất về công tác kế toán tài chính
• 3.2.2. Về hoàn thiện kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 3.2.3. Ý kiến đề xuất về công tác kế toán quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là hai yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Chúng không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi chi phí mà còn xác định giá thành sản phẩm, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh hợp lý. Việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là cần thiết để đảm bảo hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.

1.1. Khái niệm và vai trò của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân tích và báo cáo các chi phí liên quan đến sản xuất hàng hóa. Vai trò của nó là cung cấp thông tin chính xác về chi phí để giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định hiệu quả.

1.2. Mối quan hệ giữa Chi Phí và Giá Thành Sản Phẩm

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ. Giá thành sản phẩm được xác định dựa trên tổng chi phí sản xuất, bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí lao động và chi phí sản xuất chung.

II. Vấn đề và Thách thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Trong quá trình thực hiện kế toán chi phí sản xuất, doanh nghiệp thường gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của thông tin tài chính và quyết định kinh doanh. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Những khó khăn trong việc thu thập dữ liệu chi phí

Việc thu thập dữ liệu chi phí chính xác là một thách thức lớn. Doanh nghiệp cần có hệ thống quản lý thông tin hiệu quả để đảm bảo dữ liệu được cập nhật kịp thời và chính xác.

2.2. Ảnh hưởng của biến động thị trường đến chi phí sản xuất

Biến động giá nguyên vật liệu và chi phí lao động có thể ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất. Doanh nghiệp cần có chiến lược quản lý rủi ro để giảm thiểu tác động của những biến động này.

III. Phương pháp Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Hiệu Quả

Để tối ưu hóa công tác kế toán chi phí sản xuất, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại. Những phương pháp này giúp cải thiện độ chính xác và hiệu quả trong việc tính toán chi phí.

3.1. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất

Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp xác định rõ ràng các loại chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Việc phân loại chi phí theo từng loại sản phẩm sẽ giúp quản lý tốt hơn.

3.2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm

Có nhiều phương pháp tính giá thành sản phẩm như phương pháp trực tiếp, phương pháp phân bổ chi phí. Doanh nghiệp cần lựa chọn phương pháp phù hợp với đặc điểm sản xuất của mình.

IV. Ứng dụng thực tiễn Kế Toán Chi Phí tại Công Ty Cổ Phần May Tân Tiến Phát

Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát đã áp dụng các phương pháp kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm một cách hiệu quả. Việc này không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Thực trạng công tác kế toán tại công ty

Công ty đã xây dựng hệ thống kế toán chi phí sản xuất chặt chẽ, giúp theo dõi và kiểm soát chi phí một cách hiệu quả. Điều này đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

4.2. Kết quả đạt được từ việc áp dụng kế toán chi phí

Nhờ vào việc áp dụng kế toán chi phí sản xuất, công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận. Điều này cho thấy tầm quan trọng của kế toán chi phí trong quản lý doanh nghiệp.

V. Kết luận và Hướng phát triển tương lai của Kế Toán Chi Phí

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính của doanh nghiệp. Để duy trì và phát triển, doanh nghiệp cần tiếp tục cải tiến hệ thống kế toán và áp dụng công nghệ mới.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải tiến hệ thống kế toán

Cải tiến hệ thống kế toán giúp doanh nghiệp nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong việc quản lý chi phí. Việc này cũng giúp doanh nghiệp thích ứng nhanh chóng với những thay đổi của thị trường.

5.2. Xu hướng phát triển của kế toán chi phí trong tương lai

Trong tương lai, kế toán chi phí sẽ ngày càng được tích hợp với công nghệ thông tin, giúp doanh nghiệp quản lý chi phí một cách hiệu quả hơn. Việc áp dụng công nghệ sẽ là xu hướng tất yếu trong quản lý tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, ngành dệt may luôn giữ vai trò mũi nhọn khi đóng góp khoảng 12% đến 16% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh khốc liệt về đơn giá gia công từ các quốc gia trong khu vực đòi hỏi các doanh nghiệp dệt may phải liên tục tối ưu hóa quy trình sản xuất và cắt giảm chi phí. Tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát, tổng chi phí sản xuất kinh doanh thường chiếm từ 80% đến 85% doanh thu thuần, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao tính chính xác, kịp thời của công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự thiếu đồng bộ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị chi phí, khắc phục tình trạng phân bổ chi phí sản xuất chung chưa phản ánh đúng bản chất kỹ thuật, cũng như hoàn thiện phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang. Mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất may mặc; khảo sát, phân tích toàn diện thực trạng công tác hạch toán tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát; và đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng thực tiễn cao.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát trong kỳ kế toán tháng 01 năm 2021, tập trung vào dây chuyền sản xuất các mặt hàng may mặc chủ lực như mã hàng áo khoác NB9D. Ý nghĩa thực tiễn của công trình giúp doanh nghiệp giảm thiểu tỷ lệ lãng phí nguyên vật liệu từ 4,2% xuống dưới 1,5%, rút ngắn thời gian lập báo cáo giá thành từ 5 ngày xuống còn 2 ngày làm việc, qua đó hỗ trợ ban điều hành gia tăng biên lợi nhuận ròng thêm 2% đến 3% trong các chu kỳ kinh doanh tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02 - Hàng tồn kho) cùng hệ thống quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính về chế độ kế toán doanh nghiệp. Bên cạnh đó, luận văn tích hợp lý thuyết kế toán chi phí toàn bộ (Absorption Costing) và kế toán quản trị chi phí theo mức độ hoạt động nhằm phân định rõ chi phí biến đổi, chi phí cố định và chi phí hỗn hợp.

Khung lý thuyết tập trung vào 5 khái niệm then chốt:

1. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Toàn bộ giá trị nguyên liệu chính (vải chính), vật liệu phụ (chỉ, cúc, khóa kéo, mếch) xuất kho trực tiếp phục vụ sản xuất sản phẩm, được theo dõi trên tài khoản 621.
2. Chi phí nhân công trực tiếp: Tiền lương chính, tiền lương công đoạn, các khoản phụ cấp và các khoản trích theo lương gồm 23,5% bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn tính vào chi phí doanh nghiệp, hạch toán qua tài khoản 622.
3. Chi phí sản xuất chung: Các khoản chi phí phát sinh tại phân xưởng may bao gồm khấu hao máy may công nghiệp, chi phí điện nước, lương quản đốc và vật liệu phụ trợ, hạch toán qua tài khoản 627 (chi tiết 6 tài khoản cấp hai).
4. Chi phí sản xuất dở dang: Giá trị vật tư và chi phí chế biến nằm trên dây chuyền chưa hoàn thành tại thời điểm cuối kỳ, hạch toán qua tài khoản 154.
5. Giá thành sản xuất sản phẩm: Tổng hợp toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa kết chuyển từ tài khoản 621, 622, 627 sang tài khoản 154 để tạo nên sản phẩm hoàn thành nhập kho (tài khoản 155).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập trực tiếp từ hệ thống chứng từ gốc và sổ sách kế toán của Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát, bao gồm 120 phiếu xuất kho vật tư, 45 bảng tính lương sản phẩm, các bảng trích khấu hao tài sản cố định, sổ chi tiết tài khoản 6212, 6222, 1541 và sổ cái các tài khoản liên quan trong tháng 01 năm 2021.

Về phương pháp chọn mẫu, tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích với cỡ mẫu gồm 10 đơn hàng may mặc tiêu biểu thực hiện trong tháng 01 năm 2021. Điển hình là mã hàng áo khoác xuất khẩu NB9D với số lượng 5.000 sản phẩm hoàn thành, đại diện cho quy trình công nghệ gia công hàng loạt có chu kỳ chế biến khép kín từ khâu trải vải, cắt mẫu, may ráp đến hoàn thiện đóng gói.

Lý do lựa chọn phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phân tích số liệu định lượng: Việc sử dụng phương pháp hạch toán kế toán, phương pháp thống kê kinh tế và phương pháp so sánh đối chiếu giữa định mức kỹ thuật với chi phí phát sinh thực tế cho phép bóc tách chính xác từng sai lệch chi phí. Qua đó, nghiên cứu làm rõ tính hợp lý của hình thức sổ Nhật ký chung áp dụng trên phần mềm kế toán máy và kiểm định phương pháp kê khai thường xuyên mà doanh nghiệp đang vận hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng công tác hạch toán chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, cơ cấu chi phí sản xuất mang đặc thù điển hình của ngành dệt may gia công với tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm áp đảo 68,5% tổng chi phí sản xuất; chi phí nhân công trực tiếp chiếm 21,3%; trong khi chi phí sản xuất chung chỉ chiếm 10,2%.

Thứ hai, công tác quản lý định mức vật tư còn bộc lộ sai lệch đáng kể. Điển hình tại mã hàng áo khoác NB9D với sản lượng 5.000 chiếc, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thực tế phát sinh là 856.200.000 đồng, vượt 4,2% so với dự toán định mức ban đầu (821.500.000 đồng). Nguyên nhân xuất phát từ tỷ lệ hao hụt định mức vải tăng 1,8% trong khâu cắt tự động và phát sinh 1,6% sản phẩm lỗi phải sửa chữa lại công đoạn may.

Thứ ba, doanh nghiệp áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ chỉ tính theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Phương pháp này tuy giảm tải 70% thời gian tính toán nhưng đã bỏ qua toàn bộ chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung nằm trong các bán thành phẩm trên chuyền may. Khi số lượng sản phẩm dở dang cuối tháng 01 năm 2021 lên tới 800 sản phẩm, việc này đã làm sai lệch giá thành thực tế của thành phẩm hoàn thành khoảng 2,8% so với phương pháp khối lượng hoàn thành tương đương.

Thứ tư, tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung hiện đang dựa hoàn toàn vào chi phí nhân công trực tiếp của từng mã hàng. Cách phân bổ này chưa phản ánh chính xác mức độ tiêu hao năng lượng và hao mòn máy móc chuyên dụng giữa các dòng sản phẩm có độ phức tạp kỹ thuật khác nhau, khiến giá thành đơn vị bị méo mó khoảng 1,5% đến 3,0%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế trên xuất phát từ việc quy trình công nghệ may chia làm nhiều công đoạn nối tiếp (cắt, may chuyền, là ủi, đóng gói) nhưng hệ thống kế toán chưa theo dõi chi tiết chi phí theo từng tổ đội sản xuất. Hơn nữa, việc sử dụng phần mềm kế toán máy mới chỉ dừng lại ở chức năng ghi chép sổ sách kế toán tài chính theo mẫu Nhật ký chung mà chưa kích hoạt các phân hệ kế toán quản trị dự toán và phân tích biến động chi phí.

Khi so sánh với các nghiên cứu cùng ngành trong nước, tỷ trọng nguyên vật liệu 68,5% của Tân Tiến Phát hoàn toàn tương đồng với mặt bằng chung các doanh nghiệp may mặc quy mô vừa (thường dao động từ 65% đến 72%). Tuy nhiên, các doanh nghiệp tiên tiến đã áp dụng mô hình phân bổ chi phí dựa trên hoạt động (ABC), giúp hạn chế tối đa sai số giá thành.

Để minh họa trực quan dòng luân chuyển chi phí, dữ liệu thực tế tại công ty được hệ thống hóa qua Bảng tính giá thành mã hàng NB9D, Bảng so sánh biến động chi phí thực tế với dự toán, và Sổ chi tiết tài khoản 1541. Mô hình trực quan này cho thấy rõ điểm rơi của các khoản lãng phí phát sinh chủ yếu ở khâu gia công ban đầu, khẳng định tầm quan trọng của việc kiểm soát chặt chẽ tài khoản 621 ngay từ thời điểm xuất kho.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí và hạ giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát, 4 giải pháp trọng tâm cần được thực hiện đồng bộ:

1. Chuẩn hóa hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật và kiểm soát xuất kho nguyên vật liệu:

• Động từ hành động: Tái lập và ban hành bảng định mức tiêu hao nguyên phụ liệu số hóa cho 100% các mã hàng trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.
• Target metric: Cắt giảm tỷ lệ hao hụt nguyên phụ liệu thực tế từ 4,2% xuống dưới 1,5%; khống chế tỷ lệ sản phẩm hỏng dưới 0,8%.
• Timeline: Hoàn thành trong Quý 2 năm 2021.
• Chủ thể thực hiện: Phòng Kỹ thuật công nghệ phối hợp chặt chẽ với Phòng Kế toán - Tài chính và Quản đốc xưởng may.

2. Cải tiến phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung theo tiêu thức kết hợp:

• Động từ hành động: Chuyển đổi tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung từ đơn thuần dựa vào chi phí nhân công sang phương pháp phân bổ theo giờ máy hoạt động tiêu chuẩn đối với chi phí khấu hao/điện năng, và theo tiền lương trực tiếp đối với chi phí phục vụ quản lý phân xưởng.
• Target metric: Nâng cao độ chính xác trong phân bổ chi phí sản xuất chung đạt 98%, giảm độ lệch giá thành giữa các mã hàng xuống dưới 1%.
• Timeline: Triển khai thử nghiệm trong Quý 3 năm 2021 và áp dụng toàn diện từ Quý 4 năm 2021.
• Chủ thể thực hiện: Kế toán viên phụ trách phần hành chi phí và Kế toán trưởng.

3. Áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo sản lượng hoàn thành tương đương:

• Động từ hành động: Thực hiện kiểm kê định kỳ cuối tháng và xác định mức độ hoàn thành kỹ thuật (quy ước 50% đối với sản phẩm trên chuyền may) để phân bổ hợp lý cả 3 khoản mục chi phí (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, sản xuất chung) cho sản phẩm dở dang.
• Target metric: Loại bỏ sai lệch 2,8% giá trị hàng tồn kho dở dang, phản ánh trung thực chỉ tiêu tài sản ngắn hạn trên Bảng cân đối kế toán.
• Timeline: Thực hiện bắt đầu từ kỳ kế toán tháng 6 năm 2021.
• Chủ thể thực hiện: Tổ kiểm kê phân xưởng và Kế toán tổng hợp.

4. Nâng cấp hệ thống kế toán máy và phát triển phân hệ kế toán quản trị chi phí:

• Động từ hành động: Cấu hình lại phần mềm kế toán hiện có, mở rộng hệ thống mã hóa đối tượng tập hợp chi phí theo từng đơn đặt hàng và công đoạn; tự động hóa việc kết chuyển chi phí từ tài khoản 621, 622, 627 sang tài khoản 154.
• Target metric: Rút ngắn 60% thời gian tổng hợp số liệu và tính giá thành (từ 5 ngày xuống còn 2 ngày sau khi kết thúc tháng); tự động xuất Báo cáo so sánh chênh lệch thực tế - dự toán.
• Timeline: Hoàn thiện nâng cấp phần mềm trong vòng 6 tháng (từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2021).
• Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc phê duyệt đầu tư, Phòng Công nghệ thông tin và Phòng Tài chính - Kế toán triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán:

• Lợi ích: Cung cấp bức tranh toàn diện về chu trình kế toán chi phí sản xuất thực tế tại doanh nghiệp may mặc, kết nối chặt chẽ giữa lý thuyết tài khoản với thực hành chứng từ.
• Use case: Sử dụng làm tài liệu tham khảo mẫu để viết khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ và nghiên cứu chuyên sâu về kế toán giá thành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.

2. Kế toán trưởng và nhân viên kế toán phần hành chi phí tại doanh nghiệp dệt may:

• Lợi ích: Tiếp cận các mẫu sổ chi tiết tài khoản 621, 622, 627, 154 và bảng phân bổ chi phí chuẩn mực đã được kiểm nghiệm thực tế.
• Use case: Ứng dụng ngay quy trình lập bảng tính giá thành mã hàng và phương pháp xử lý chênh lệch dự toán vật tư để tối ưu hóa công tác quyết toán thuế và lập báo cáo tài chính.

3. Nhà quản trị và Giám đốc điều hành doanh nghiệp sản xuất:

• Lợi ích: Nắm bắt phương pháp phân tích biến động chi phí, bóc tách cấu trúc giá thành để nhận diện chính xác các mắt xích gây lãng phí nguồn lực.
• Use case: Xây dựng chiến lược định giá bán sản phẩm cạnh tranh, đàm phán đơn giá gia công xuất khẩu với đối tác và kiểm soát định mức hao hụt xưởng may.

4. Giảng viên và nhà nghiên cứu tại các viện, trường đại học khối ngành kinh tế:

• Lợi ích: Bổ sung nguồn học liệu thực chứng phong phú, có tính cập nhật cao về công tác kế toán trong môi trường ứng dụng công nghệ thông tin.
• Use case: Trích dẫn làm case study phân tích tình huống thực tế trong các bài giảng Kế toán tài chính doanh nghiệp và Kế toán quản trị chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao doanh nghiệp may mặc như Công ty May Tân Tiến Phát nên tập hợp chi phí theo từng đơn đặt hàng? Do đặc thù ngành may sản xuất theo các hợp đồng gia công với mẫu mã, quy cách kỹ thuật và chủng loại vải hoàn toàn khác nhau, việc tập hợp chi phí theo từng đơn đặt hàng (mã hàng) cho phép hạch toán trực tiếp chi phí nguyên vật liệu và nhân công, từ đó tính toán chính xác lãi lỗ cho từng hợp đồng riêng biệt.

2. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp có nhược điểm gì? Phương pháp này chỉ tính chi phí nguyên vật liệu chính cho sản phẩm dở dang và chuyển toàn bộ chi phí chế biến (nhân công, sản xuất chung) vào thành phẩm hoàn thành. Khi khối lượng sản phẩm dở dang cuối kỳ lớn (như mức 800 sản phẩm tại Tân Tiến Phát), phương pháp này làm giá thành đơn vị thành phẩm bị đội lên cao hơn thực tế khoảng 2,8%.

3. Khoản mục chi phí nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành sản phẩm may mặc? Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt mức 68,5% tổng chi phí sản xuất tại Công ty May Tân Tiến Phát. Do đó, việc thiết lập định mức cắt vải chuẩn xác và giám sát xuất nhập vật tư là biện pháp trọng yếu hàng đầu để cắt giảm giá thành.

4. Phần chi phí sản xuất chung vượt công suất bình thường được xử lý như thế nào theo quy định kế toán? Căn cứ Chuẩn mực Kế toán số 02 (VAS 02), phần chi phí sản xuất chung cố định không phân bổ do mức độ hoạt động thực tế thấp hơn công suất thiết kế sẽ không được tính vào giá thành sản phẩm (tài khoản 154) mà phải kết chuyển trực tiếp vào Giá vốn hàng bán (tài khoản 632) trong kỳ.

5. Việc ứng dụng phần mềm kế toán máy mang lại cải thiện gì lớn nhất cho công tác tính giá thành? Phần mềm kế toán máy giúp tự động hóa toàn bộ việc kết chuyển số liệu từ sổ chi tiết lên Sổ Cái, xử lý tự động các thuật toán phân bổ chi phí phức tạp, rút ngắn thời gian tính giá thành từ 5 ngày xuống còn dưới 48 giờ và loại trừ 99% các lỗi tính toán số học thủ công.

Kết luận

Nghiên cứu về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần May Tân Tiến Phát đã đạt được những kết quả trọng tâm sau:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành trong doanh nghiệp may mặc theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Phân tích thực chứng cơ cấu chi phí sản xuất tại Tân Tiến Phát với tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 68,5%, nhân công trực tiếp 21,3% và sản xuất chung 10,2%.
• Nhận diện chính xác sai lệch chi phí thực tế vượt 4,2% so với dự toán tại mã hàng áo khoác NB9D do hao hụt định mức và lỗi công đoạn.
• Chỉ ra hạn chế trong phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang và tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung làm méo mó giá thành đơn vị từ 1,5% đến 2,8%.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật khả thi gắn liền với lộ trình triển khai rõ ràng từ 3 đến 9 tháng trong năm 2021.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp giải pháp đồng bộ kết hợp giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị, giúp doanh nghiệp dệt may kiểm soát chi phí hiệu quả. Bước tiếp theo, công ty cần hoàn thành số hóa định mức trong Quý 2 năm 2021 và nâng cấp toàn diện phần mềm kế toán trước tháng 12 năm 2021. Các nhà quản trị và chuyên viên kế toán hãy áp dụng ngay các biểu mẫu hạch toán chi tiết và phương pháp phân bổ cải tiến nêu trong công trình này để nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. Sự cần thiết phải tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất 1. Khái niệm, bản chất và mối quan hệ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm Bất kỳ một doanh nghiệp nào, để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh phải có đủ ba yếu tố cơ bản là: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Quá trình sản xuất kinh doanh là quá trình tiêu hao các yếu tố đó để tạo ra các loại sản phẩm lao vụ và dịch vụ.

Sự tiêu hao các yếu tố này trong quá trình sản xuất kinh doanh tạo ra các chi phí tương ứng, đó là các chi phí về tư liệu lao động, chi phí về đối tượng lao động và chi phí về lao động sống. Chi phí của doanh nghiệp luôn mang tính hai mặt: một mặt chi phí có tính khách quan, chi phí sản xuất kinh doanh là sự dịch chuyển vốn của doanh nghiệp vào đối tượng tính giá nhất định, nó là vốn của doanh nghiệp bỏ vào quá trình sản xuất kinh doanh. Mặt khác, chi phí của doanh nghiệp có thể lại mang tính chủ quan vì nó phụ thuộc vào phương pháp tính, trình độ quản lý và yêu cầu quản lý cụ thể của từng doanh nghiệp. Chi phí sản xuất là toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hoá và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong kỳ dùng vào sản xuất sản phẩm được biểu hiện bằng tiền.

Việc nghiên cứu và nhận thức chi phí còn phụ thuộc vào góc độ nhìn nhận trong từng loại kế toán khác nhau: - Trên góc độ KTTC: Chi phí được nhìn nhận như những khoản phí tổn phát sinh gắn liền với hoạt động của doanh nghiệp để đạt được một sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định. Chi phí được xác định trên cơ sở chứng từ, tài liệu, 4 Lớp: CQ55/21.08 Luận văn tốt nghiệp GVHD: TS. Đỗ Minh Thoa bằng chứng chắc chắn. - Trên góc độ KTQT: Mục đích của KTQT chi phí là cung cấp thông tin chi phí thích hợp, hữu ích, kịp thời cho việc ra quyết định của các nhà quản trị doanh nghiệp.

Vì vậy đối với KTQT chi phí không chỉ đơn thuần nhận thức chi phí như KTTC, chi phí còn được nhận thức theo phương thức nhận diện thông tin ra quyết định: chi phí có thể là phí tổn thực tế gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh hàng ngày khi tổ chức thực hiện, kiểm tra, ra quyết định; chi phí cũng có thể là phí tổn ước tính để thực hiện dự án, bỏ qua cơ hội kinh doanh. Khi đó trong KTQT lại cần chú ý đến sự lựa chọn, so sánh theo mục đích sử dụng, môi trường kinh doanh hơn là chú trọng vào chứng minh bằng các chứng cứ, chứng từ. Bản chất của chi phí sản xuất là: - Những phí tổn (hao phí) về các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất gắn liền với mục đích kinh doanh. - Lượng chi phí phụ thuộc vào khối lượng các yếu tố sản xuất đã tiêu hao trong kỳ và giá cả của một đơn vị yếu tố sản xuất đã hao phí.

- Chi phí sản xuất được đo lường bằng thước đo tiền tệ và được xác định trong một khoảng thời gian xác định. Giá thành sản xuất sản phẩm được xác định bao gồm những chi phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác được dùng để sản xuất hoàn thành một khối lượng sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định. Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu mang tính giới hạn và xác định, vừa mang tính chất khách quan vừa mang tính chất chủ quan. Trong hệ thống các chỉ tiêu quản lý của doanh nghiệp, giá thành là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh kết quả sử dụng các loại tài sản trong quá trình sản xuất kinh doanh, cũng như tính đúng đắn của những giải pháp quản lý mà doanh nghiệp đã thực hiện để nhằm mục đích hạ thấp chi phí, tăng cao lợi nhuận.08 Luận văn tốt nghiệp GVHD: TS.

Đỗ Minh Thoa Như vậy bản chất của giá thành sản phẩm là giá trị của các yếu tố chi phí được chuyển dịch vào những sản phẩm đã hoàn thành. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: Giá thành và chi phí sản xuất có mối quan hệ mật thiết với nhau. Chúng đều là những chỉ tiêu kinh tế quan trọng trong công tác quản lý sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm không ngừng tiết kiệm chi phí, hạ giá thành, tăng lợi nhuận. Về mặt bản chất, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là biểu hiện hai mặt của quá trình sản xuất kinh doanh.

Chúng giống nhau về chất vì đều cùng biểu hiện bằng tiền những hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã bỏ ra. Tuy nhiên chúng có sự khác nhau về lượng. Khi nói đến chi phí sản xuất là nói đến chi phí phát sinh trong một thời kì nhất định, không gắn với số lượng sản phẩm, không phân biệt chi phí cho loại sản phẩm nào, đã hoàn thành hay chưa; còn khi nói đến giá thành sản phẩm là xác định một lượng chi phí sản xuất nhất định, tính cho một đại lượng kết quả hoàn thành nhất định. Chi phí sản xuất gồm những chi phí phát sinh trong kỳ đó còn giá thành sản phẩm hoàn thành trong kỳ bao gồm chi phí sản xuất của kỳ trước chuyển sang và một phần của chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ.

(CP NVLTT+CPNCTT+CPSXC ) Giá thành sản xuất = Tổng số sp Giá thành sản phẩm mang tính chủ quan, việc giới hạn chi phí tính vào giá thành sản phẩm gồm những chi phí nào còn tùy thuộc vào quan điểm tính toán xác định chi phí, doanh thu và kết quả, cũng như quy định của chế độ quản lý kinh tế - tài chính, chế độ kế toán hiện hành. Những quan điểm và quy định đó 6 Lớp: CQ55/21.08 Luận văn tốt nghiệp GVHD: TS. Đỗ Minh Thoa đôi khi không hoàn toàn phù hợp với bản chất của chi phí và giá thành sản phẩm, đòi hỏi các nhà quản trị doanh nghiệp cần phải nhận thức rõ ràng đầy đủ để sử dụng thông tin cho thích hợp. Nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

Chi phí và giá thành sản phẩm là các chỉ tiêu quan trọng trong hệ thống các chỉ tiêu kinh tế phục vụ cho công tác quản lý doanh nghiệp và có mối quan hệ mật thiết với doanh thu, kết quả (lãi, lỗ) hoạt động sản xuất kinh doanh. Yêu cầu trong công tác quản lý chi phí, giá thành sản phẩm đòi hỏi phải tổ chức kế toán chi phí, tính giá thành sản phẩm một cách khoa học, hợp lý và đúng đắn. Việc tổ chức kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý của chi phí phát sinh ở doanh nghiệp, ở từng bộ phận, từng đối tượng, góp phần tăng cường quản lý tài sản, vật tư lao động, tiền vốn một cách tiết kiệm, có hiệu quả. Mặt khác, tạo điều kiện phấn đấu tiết kiệm chi phí, hạ thấp giá thành sản phẩm.

Hơn nữa, giá thành sản phẩm còn là cơ sở để định giá bán sản phẩm, là căn cứ để xác định kết quả kinh doanh. Kế toán doanh nghiệp cần phải xác định rõ vai trò và nhiệm của mình trong việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm như sau: - Trước hết cần nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong toàn bộ hệ thống kế toán doanh nghiệp, mối quan hệ với các bộ phận kế toán có liên quan. - Lựa chọn phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo các phương án phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp. - Căn cứ đặc điểm tổ chức kinh doanh, đặc điểm của sản phẩm, khả năng và yêu cầu quản lý cụ thể của doanh nghiệp để xác định tính giá thành cho phù hợp.

- Tổ chức bộ máy kế toán một cách khoa học, hợp lý - Thực hiện tổ chức chứng từ, hạch toán ban đầu, hệ thống tài khoản, sổ 7 Lớp: CQ55/21.08 Luận văn tốt nghiệp GVHD: TS. Đỗ Minh Thoa kế toán phù hợp với các nguyên tắc chuẩn mực, chế độ kế toán đảm bảo đáp ứng được yêu cầu thu nhận - xử lý - hệ thống hoá thông tin về chi phí, giá thành của doanh nghiệp. - Tổ chức lập và phân tích các báo cáo kế toán về chi phí, giá thành sản phẩm, cung cấp những thông tin cần thiết về chi phí, giá thành sản phẩm 1. Mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung của kế toán quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

Kế toán quản trị là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán. Kế toán quản trị đóng vai trò rất quan trọng trong việc quản lý công ty. Thông qua việc cung cấp thông tin, kế toán quản trị giúp các nhà quản lý trong việc hoạch định, kiểm tra, kiểm soát hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị và đưa ra các quyết định kinh tế. Kế toán quản trị chi phí là một bộ phận quan trọng của kế toán quản trị doanh nghiệp, đặc biệt là đối với doanh nghiệp sản xuất.

Mục tiêu của kế toán quản trị: Kế toán quản trị là loại kế toán dành riêng cho các nhà quản lý, trợ giúp cho việc ra quyết định theo các tình huống cụ thể của các nhà quản lý. Vì vậy kế toán quản trị tập trung vào hai mục tiêu chủ yếu: - Mục tiêu liên kết giữa việc tiêu dùng các nguồn lực (chi phí) và nhu cầu tài trợ với các nguyên nhân của việc tiêu dùng các nguồn lực đó (chi phí phát sinh) để thực hiện các mục đích cụ thể của doanh nghiệp. - Mục tiêu tìm cách tối ưu hóa mối quan hệ giữa chi phí và giá trị ( lợi ích ) mà chi phí đó tạo ra. Phạm vi kế toán quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm không bị giới hạn và được quyết định bởi nhu cầu thông tin về kế toán quản trị của doanh nghiệp trong tất cả các khâu của quá trình tổ chức, quản lý sản xuất, kinh doanh, 8 Lớp: CQ55/21.08 Luận văn tốt nghiệp GVHD: TS.

Đỗ Minh Thoa lập kế hoạch, kiểm tra, tổ chức, điều hành, ra quyết định và trình độ, khả năng tổ chức công tác kế toán quản trị của mỗi doanh nghiệp.