Khóa luận kế toán chi phí và tính giá thành tại Công ty CP Quản lý & Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế

Khám phá quy trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Thừa Thiên Huế.

• Tác giả: Dương Thị Ngọc Ánh
• Người hướng dẫn: THS. Phan Xuân Quang Minh
• Trường học: Đại Học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Cổ Phần Quản Lý Và Xây Dựng Đường Bộ Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của Khóa luận
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 2.1.1. Khái quát chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 2.1.2. Chi phí sản xuất
• 2.1.2.1. Khái niệm chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 2.1.2.2. Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.1.2.2.1. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung tính chất kinh tế của chi phí
• 2.1.2.2.2. Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí
• 2.1.2.2.3. Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với mức độ hoạt động
• 2.2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN QUẢN LÝ VÀ XÂY DỰNG ĐƯỜNG BỘ THỪA THIÊN HUẾ
• 2.2.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế
• 2.2.2. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 2.2.3. Chức năng, nhiệm vụ và ngành nghề kinh doanh của công ty
• 2.2.4. Đặc điểm tổ chức sản xuất, tổ chức quản lý và công tác kế toán tại công ty
• 2.2.4.1. Đặc điểm tổ chức sản xuất
• 2.2.4.2. Đặc điểm tổ chức quản lý
• 2.2.4.3. Đặc điểm tổ công tác kế toán tại công ty
• 2.2.5. Quy mô và nguồn lực kinh doanh của công ty
• 2.2.6. Tình hình lao động
• 2.2.7. Tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh của công ty
• 2.2.8. Phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty
• 2.2.8.1. Kế toán chi phí sản xuất
• 2.2.8.2. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.2.8.3. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.2.8.4. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công
• 2.2.8.5. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.2.8.6. Kế toán đánh giá sản phẩm dở dang
• 2.2.8.7. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2.2.8.8. Phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 2.3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM GÓP PHẦN NÂNG CAO CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN QUẢN LÝ VÀ XÂY DỰNG ĐƯỜNG BỘ THỪA THIÊN HUẾ
• 2.3.1. Đánh giá thực trạng của Công ty
• 2.3.1.1. Về những ưu điểm
• 2.3.1.2. Về những hạn chế
• 2.3.2. Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty
• 2.3.2.1. Đối với tổ chức công tác kế toán
• 2.3.2.2. Đối với chi phí nhân công trực tiếp
• 2.3.2.3. Đối với chi phí sử dụng máy thi công
• 2.3.2.4. Đối với công tác đánh giá khối lượng xây lắp dở dang cuối kỳ và tính giá thành sản phẩm
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Đường Bộ Thừa Thiên Huế

Kế toán chi phí sản xuất là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành xây dựng. Tại Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế, việc hạch toán chi phí sản xuất không chỉ giúp theo dõi chi phí mà còn ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là toàn bộ các khoản hao phí vật chất mà doanh nghiệp chi ra để thực hiện công tác xây lắp nhằm tạo ra các loại sản phẩm khác nhau theo mục đích kinh doanh.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Chi Phí Trong Doanh Nghiệp

Kế toán chi phí sản xuất cung cấp thông tin cần thiết cho các nhà quản trị doanh nghiệp để đưa ra quyết định hợp lý, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

II. Thách Thức Trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Đường Bộ

Công ty Đường bộ Thừa Thiên Huế đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những yếu tố như giá nguyên vật liệu tăng cao, sự biến động của thị trường và tình hình dịch bệnh đã ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

2.1. Tác Động Của Giá Nguyên Vật Liệu

Giá nguyên vật liệu tăng cao đã làm gia tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.2. Ảnh Hưởng Của Dịch Bệnh Đến Chi Phí

Đại dịch Covid-19 đã gây ra nhiều gián đoạn trong hoạt động sản xuất, làm tăng chi phí và giảm hiệu quả kinh doanh của công ty.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Đường Bộ

Việc tính giá thành sản phẩm là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong kế toán chi phí sản xuất. Công ty Đường bộ Thừa Thiên Huế áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để tính toán giá thành sản phẩm, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Trực Tiếp

Phương pháp này giúp xác định giá thành sản phẩm dựa trên các chi phí trực tiếp liên quan đến sản xuất, như chi phí nguyên vật liệu và nhân công.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Tổng Hợp

Phương pháp tổng hợp chi phí cho phép công ty tính toán giá thành sản phẩm dựa trên tổng chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty

Kế toán chi phí sản xuất không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng tại Công ty Đường bộ Thừa Thiên Huế. Việc áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả đã giúp công ty cải thiện quy trình sản xuất và giảm thiểu chi phí.

4.1. Cải Thiện Quy Trình Sản Xuất

Việc theo dõi và phân tích chi phí sản xuất giúp công ty tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó nâng cao hiệu quả công việc.

4.2. Giảm Thiểu Chi Phí Sản Xuất

Thông qua việc quản lý chi phí chặt chẽ, công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất, góp phần tăng lợi nhuận.

V. Kết Luận Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Đường Bộ

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một phần không thể thiếu trong hoạt động của Công ty Đường bộ Thừa Thiên Huế. Việc cải thiện công tác kế toán sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả sản xuất và cạnh tranh trên thị trường.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Chi Phí

Công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả

Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty sẽ là bước đi quan trọng trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế chịu tác động từ đại dịch Covid-19, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xây dựng cơ bản gặp nhiều biến động do sự gián đoạn chuỗi cung ứng, giá nguyên vật liệu xây dựng gia tăng và nguồn lực sản xuất bị giới hạn. Ngành xây dựng cơ bản giữ vai trò thiết yếu trong việc kiến tạo cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế, trong đó chỉ tiêu giá thành sản phẩm là căn cứ trực tiếp phản ánh chất lượng hoạt động, hiệu quả sử dụng vốn, vật tư và lao động. Việc tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm một cách khoa học giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí theo từng công trình, hạng mục công trình, so sánh đối chiếu với dự toán kỹ thuật để kịp thời điều chỉnh các bất hợp lý.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, khóa luận tập trung nghiên cứu thực trạng hạch toán chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế — một đơn vị đặc thù trong lĩnh vực duy tu, bảo dưỡng và xây dựng hạ tầng giao thông.

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu tổng quát: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế; rút ra nhận xét, đánh giá về ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Tổng hợp, hệ thống hóa lý thuyết cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.
  2. Phân tích, nghiên cứu thực trạng tổ chức hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị khảo sát.
  3. Đánh giá thực trạng, chỉ ra các ưu điểm và tồn tại trong công tác kế toán chi phí và tính giá thành của doanh nghiệp.
  4. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế thông qua hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán và các tài liệu liên quan.
• Phạm vi không gian: Địa bàn hoạt động và các công trình thuộc Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Thu thập, phân tích số liệu tài chính - kế toán trong giai đoạn 3 năm từ 2018 đến 2020.
• Phạm vi nội dung: Nghiên cứu chuyên sâu về các khoản mục chi phí sản xuất (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, sử dụng máy thi công, sản xuất chung), kế toán chi phí dở dang và các phương pháp tính giá thành công trình xây lắp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý luận của chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, kết hợp với hệ thống giáo trình, tài liệu chuyên ngành về kế toán tài chính và kế toán doanh nghiệp xây lắp (như tài liệu của PGS.TS. Võ Văn Nhị, ThS. Nghiêm Văn Lợi, Đặng Thị Loan).

Tiêu chí	Nội dung áp dụng trong nghiên cứu
Văn bản pháp lý áp dụng	Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính
Phương pháp kế toán hàng tồn kho	Phương pháp Kê khai thường xuyên
Hình thức sổ kế toán	Hình thức Chứng từ ghi sổ trên nền tảng phần mềm kế toán máy
Hệ thống tài khoản chi phí chính	TK 621, TK 622, TK 623 (chi tiết 6 tiểu khoản), TK 627 (chi tiết 6 tiểu khoản), TK 154 (chi tiết 4 tiểu khoản)
Đối tượng tập hợp chi phí	Từng công trình, hạng mục công trình, đơn đặt hàng
Phương pháp tính giá thành	Phương pháp trực tiếp (giản đơn), phương pháp tổng cộng chi phí, phương pháp tỷ lệ, phương pháp theo đơn đặt hàng

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp quan sát trực tiếp: Quan sát thực tế quy trình luân chuyển chứng từ, lập biểu và ghi sổ tại Phòng Tài chính - Kế toán cũng như các xí nghiệp, hạt quản lý đường bộ trực thuộc công ty.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Rà soát các quy định pháp luật hiện hành, quy chế tài chính nội bộ, hồ sơ dự toán, hợp đồng thi công, chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu xuất/nhập vật tư, hợp đồng giao khoán, bảng chấm công) và hệ thống sổ cái, sổ chi tiết.
• Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu: Phân loại, tổng hợp số liệu phát sinh trên các tài khoản kế toán giai đoạn 2018–2020, đối chiếu giữa chi phí thực tế phát sinh với dự toán nhằm làm rõ quy trình tính toán giá thành công trình.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các khái niệm, nguyên tắc và chuẩn mực kế toán liên quan đến chi phí sản xuất và giá thành trong ngành xây lắp:

• Phân loại chi phí sản xuất: Làm rõ 4 tiêu thức phân loại cơ bản:
  • Theo nội dung, tính chất kinh tế: Chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí khấu hao tài sản cố định (TSCĐ), chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác.
  • Theo mục đích và công dụng: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT), chi phí nhân công trực tiếp (NCTT), chi phí sử dụng máy thi công (SDMTC), chi phí sản xuất chung (SXC).
  • Theo mối quan hệ với mức độ hoạt động: Biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp.
  • Theo phương pháp quy nạp: Chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.
• Phân loại giá thành sản phẩm: Phân tích theo thời điểm/nguồn số liệu (giá thành dự toán, giá thành kế hoạch, giá thành định mức, giá thành thực tế) và theo phạm vi phát sinh (giá thành sản xuất và giá thành toàn bộ).
• Phương pháp hạch toán 4 khoản mục chi phí theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:
  • TK 621 (Chi phí NVLTT): Phản ánh giá trị nguyên vật liệu xuất dùng trực tiếp cho công trình.
  • TK 622 (Chi phí NCTT): Tập hợp lương chính, lương phụ, phụ cấp lương của công nhân trực tiếp xây lắp (không bao gồm các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ).
  • TK 623 (Chi phí SDMTC): Áp dụng cho phương thức thi công hỗn hợp vừa thủ công vừa bằng máy; được mở chi tiết thành 6 tài khoản cấp 2 gồm: TK 6231 (Chi phí nhân công), TK 6232 (Chi phí vật liệu), TK 6233 (Chi phí dụng cụ sản xuất), TK 6234 (Chi phí khấu hao máy thi công), TK 6237 (Chi phí dịch vụ mua ngoài), TK 6238 (Chi phí bằng tiền khác).
  • TK 627 (Chi phí SXC): Tập hợp chi phí quản lý, phục vụ tại tổ đội thi công; chi tiết 6 tài khoản cấp 2 (TK 6271 đến TK 6278).
• Tổng hợp chi phí và đánh giá dở dang: Sử dụng TK 154 (chi tiết TK 1541 - Xây lắp, TK 1542 - Sản phẩm khác, TK 1543 - Dịch vụ, TK 1544 - Chi phí bảo hành xây lắp). Xác định chi phí dở dang cuối kỳ theo phương pháp đánh giá theo dự toán và mức độ hoàn thành.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế

Chương 2 phản ánh chi tiết về đơn vị thực tập và quy trình hạch toán nghiệp vụ cụ thể:

• Tổng quan đơn vị: Tiền thân là Đoàn bảo dưỡng Thừa Thiên Huế (thành lập 13/6/1975), qua các giai đoạn chuyển đổi thành Đoạn Quản lý 5 Bình Trị Thiên (1976), Xí nghiệp quản lý sửa chữa đường bộ (1984), Công ty quản lý và sửa chữa đường bộ (1998) và chính thức cổ phần hóa theo Quyết định số 4405/QĐ-BGTVT ngày 21/11/2005. Trụ sở tại số 14 Điện Biên Phủ, Phường Vĩnh Ninh, TP. Huế; Mã số thuế: 3300100071; Người đại diện pháp luật: Dương Quang Hạnh.
• Nhiệm vụ quản lý hạ tầng: Công ty quản lý và sửa chữa 342,7 km đường bộ trên các tuyến huyết mạch gồm Quốc lộ 1A (116 km từ Mỹ Chánh đến đèo Hải Vân), Quốc lộ 49 (97 km từ Thuận An đến A Lưới), đường Hồ Chí Minh (95 km qua huyện A Lưới) cùng hệ thống 131 cầu, 1.260 kè gầm và 7 đèo cao.
• Thực trạng luân chuyển chứng từ và hạch toán từng khoản mục:
  • Chi phí NVLTT: Mua đá 1x2, đá 4x6 từ Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Đường bộ Thừa Thiên Huế; theo dõi qua Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho, Bảng kê xuất vật tư, Chứng từ ghi sổ và Sổ Cái TK 621.
  • Chi phí NCTT: Sử dụng Hợp đồng giao khoán, Bảng kê hợp đồng giao khoán, Bảng thanh toán tiền công, Chứng từ ghi sổ và Sổ Cái TK 622.
  • Chi phí SDMTC: Theo dõi trên các tiểu khoản TK 6231, 6232, 6233, 6237, 6238 qua các chứng từ ghi sổ chi phí nhân công lái máy, nhiên liệu xăng dầu, phụ tùng và dịch vụ thuê ngoài.
  • Chi phí SXC: Tập hợp chi phí nhân viên hạt/đội, vật liệu phụ, công cụ dụng cụ, dịch vụ mua ngoài trên các tiểu khoản TK 6271, 6272, 6273, 6277, 6278.
• Trường hợp nghiên cứu điển hình: Tập hợp chi phí và lập Bảng tính giá thành sản phẩm tại Hạt Quản lý đường bộ (QLĐB) Lăng Cô đối với công trình "Sửa chữa mặt đường hư hỏng đoạn Km793-Km886 Quốc lộ 1A". Chi phí được kết chuyển vào bên Nợ TK 1541, sau đó tính toán giá thành công tác xây lắp hoàn thành bàn giao theo phương pháp trực tiếp.

Chương 3: Đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế

Chương 3 tổng kết các mặt đạt được, các điểm hạn chế và đưa ra định hướng hoàn thiện:

• Đánh giá ưu điểm: Công ty áp dụng đúng hệ thống tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; quy trình luân chuyển chứng từ theo hình thức Chứng từ ghi sổ trên phần mềm kế toán máy được duy trì chặt chẽ; việc phân loại chi phí đáp ứng yêu cầu quản lý theo từng hạng mục công trình giao thông.
• Đánh giá hạn chế: Việc quản lý định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại các công trình trải dài theo tuyến đường còn gặp khó khăn; công tác theo dõi, phân bổ chi phí sử dụng máy thi công cho từng ca máy hoạt động tại nhiều điểm sửa chữa chưa thực sự chi tiết; công tác kiểm kê và xác định mức độ hoàn thành khối lượng dở dang cuối kỳ còn mang tính ước lượng theo tiến độ nghiệm thu kỹ thuật.
• Giải pháp đề xuất:
  1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán và tăng cường kiểm tra, đối chiếu số liệu định kỳ giữa phòng kế toán và các Hạt quản lý đường bộ.
  2. Nâng cao hiệu quả quản lý chi phí nhân công trực tiếp và chi phí giao khoán theo khối lượng thực tế.
  3. Hoàn thiện phương pháp hạch toán, phân bổ chi phí sử dụng máy thi công, theo dõi chặt chẽ nhật trình xe máy và định mức nhiên liệu.
  4. Chuẩn hóa quy trình kiểm kê, đánh giá khối lượng xây lắp dở dang cuối kỳ nhằm bảo đảm tính chính xác của giá thành sản phẩm hoàn thành.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa nghiệp vụ thực tế: Khóa luận làm rõ toàn bộ quy trình kế toán từ khâu lập chứng từ gốc, ghi chép chứng từ ghi sổ đến việc vào sổ cái các tài khoản chi phí (TK 621, 622, 623, 627, 154) đối với hoạt động duy tu, sửa chữa đường bộ.
• Minh họa qua số liệu công trình cụ thể: Cung cấp số liệu hạch toán thực tế của công trình "Sửa chữa mặt đường hư hỏng đoạn Km793-Km886 Quốc lộ 1A" do Hạt QLĐB Lăng Cô thực hiện, làm sáng tỏ cách thức kết chuyển chi phí và lập bảng tính giá thành trong doanh nghiệp quản lý giao thông.
• Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Các kiến nghị tập trung trực tiếp vào 4 khâu trọng yếu (tổ chức kế toán, chi phí nhân công, chi phí máy thi công và đánh giá sản phẩm dở dang) phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất và đặc thù quản lý tuyến đường trải dài của công ty.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chủ yếu dựa trên số liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2018–2020 tại một đơn vị duy tu đường bộ; dữ liệu phân tích tập trung chủ yếu vào mảng xây lắp sửa chữa mặt đường tại Hạt QLĐB Lăng Cô, chưa bao quát toàn diện các mảng hoạt động khác như sản xuất vật liệu chuyên ngành hay xây dựng công trình thủy nông.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc hoàn thiện kế toán quản trị chi phí, lập dự toán chi tiết cho từng loại hình máy móc thi công chuyên dụng và nghiên cứu mô hình tính giá thành cho các công trình thi công trong điều kiện địa hình phức tạp, đèo dốc hiểm trở.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực đối với:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán: Nắm bắt phương pháp nghiên cứu thực trạng hạch toán chi phí xây lắp, cách luân chuyển chứng từ theo hình thức Chứng từ ghi sổ trên kế toán máy.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng, hạ tầng giao thông: Tham khảo phương pháp mở chi tiết tài khoản 623 (Chi phí sử dụng máy thi công), tài khoản 627 và quy trình tổng hợp chi phí tính giá thành cho các công trình sửa chữa đường bộ phân tán theo tuyến.

Câu hỏi thường gặp

1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành tại công ty được xác định như thế nào?
Do sản phẩm xây lắp có tính chất đơn chiếc, chu kỳ thi công dài nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành tại công ty được xác định theo từng công trình, hạng mục công trình hoặc từng đơn đặt hàng sửa chữa cụ thể (ví dụ: công trình sửa chữa mặt đường tại từng đoạn tuyến Quốc lộ).

2. Tài khoản 623 "Chi phí sử dụng máy thi công" tại công ty được phân chia thành những tài khoản cấp 2 nào?
Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, tài khoản 623 tại đơn vị được theo dõi qua 6 tài khoản cấp 2: TK 6231 (Chi phí nhân công), TK 6232 (Chi phí vật liệu), TK 6233 (Chi phí dụng cụ sản xuất), TK 6234 (Chi phí khấu hao máy thi công), TK 6237 (Chi phí dịch vụ mua ngoài), và TK 6238 (Chi phí bằng tiền khác).

3. Doanh nghiệp áp dụng hình thức sổ kế toán và phương pháp kế toán hàng tồn kho nào?
Công ty áp dụng hình thức sổ kế toán Chứng từ ghi sổ trên phần mềm kế toán máy và hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp Kê khai thường xuyên.

4. Khóa luận sử dụng công trình và đơn vị cơ sở nào làm dẫn chứng phân tích thực tế?
Khóa luận sử dụng số liệu thực tế tại Hạt Quản lý đường bộ Lăng Cô với công trình "Sửa chữa mặt đường hư hỏng đoạn Km793-Km886 Quốc lộ 1A".

5. Quy mô mạng lưới đường bộ do công ty quản lý bao gồm những đoạn tuyến nào?
Công ty quản lý tổng cộng 342,7 km đường bộ gồm Quốc lộ 1A (116 km từ Mỹ Chánh đến đèo Hải Vân), Quốc lộ 49 (97 km từ Thuận An đến A Lưới) và đường Hồ Chí Minh (95 km qua huyện A Lưới), cùng 131 cầu, 1.260 kè gầm và 7 đèo cao.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Dương Thị Ngọc Ánh đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về kế toán chi phí và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Thông qua khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ Thừa Thiên Huế giai đoạn 2018–2020, tác giả đã phản ánh chi tiết quy trình hạch toán từ chứng từ gốc đến sổ tổng hợp, đồng thời chỉ ra những bất cập trong quản lý chi phí nhân công và máy thi công. Các giải pháp được đề xuất có căn cứ thực tế, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị chi phí và kiểm soát giá thành công trình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Khái quát chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1. Chi phí sản xuất 1.Khái niệm “Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là toàn bộ các khoản hao phí vật chất mà doanh nghiệp chi ra để thực hiện công tác xây lắp nhằm tạo ra các loại sản phẩm khác nhau theo mục đích kinh doanh cũng như theo hợp đồng giao nhận thầu đã ký” (Võ Văn Nhị, 2008, Kế toán doanh nghiệp xây lắp, NXB Giao thông vận tải, trang 85). Phân loại Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gồm nhiều khoản khác nhau cả về nội dung, tính chất, công dụng, mục đích,.

Việc phân loại chi phí được các doanh nghiệp áp dụng tùy theo đặc điểm sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của nhà quản trị sao cho phù hợp. Do đó, phân loại chi phí sản xuất chính là việc sắp xếp chi phí sản xuất cùng tinh chất đặc trưng vào từng loại, từng nhóm. a) Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung tính chất kinh tế của chi phí: Theo cách phân loại này, các chi phí có cùng nội dung kinh tế được xếp vào một loại yếu tố chi phí, không kể đến chi phí phát sinh ở đâu hay dùng vào mục đích gì trong quá trình sản xuất kinh doanh. Trong doanh nghiệp xây lắp, chi phí sản xuất được chia thành 5 khoản mục chi phí như sau: - Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ trị giá nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, công cụ dụng cụ.xuất dùng cho sản xuất xây lắp trong kỳ.

5 - Chi phí nhân công: Bao gồm các khoản chi phí về tiền lương phải trả cho người lao động, các khoản trích theo lương (BHYT, BHXH, BHTN, KPCĐ), phụ cấp của công nhân viên ở các tổ đội sản xuất. - Chi phí khấu hao tài sản cố định: Bao gồm chi phí khấu hao của tất cả tài sản cố định dùng vào hoạt động xây lắp. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là số tiền trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho các hoạt động sản xuất xây lắp. - Chi phí bằng tiền khác: Là toàn bộ các chi phí bằng tiền phát sinh phục vụ cho hoạt động sản xuất xây lắp ngoài các các yếu tô chi phí trên.

Việc phân loại này giúp nhà quản lý nắm được tỷ trọng của từng loại chi phí trong tổng chi phí, từ đó đánh giá được tình hình thực hiện dự toán chi phí. Cách phân lại này cũng là căn cứ để lập thuyết minh Báo cáo tài chính, cung cấp thông tin cho nhà quản trị doanh nghiệp, phục vụ cho việc lập dự toán và phân tích tình hình lập dự toán chi phí sản xuất. b) Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí: Căn cứ vào mục đích, công dụng của chi phí và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng không phân biệt chi phí có nội dung như thế nào. Bao gồm các khoản mục chi phí sau: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là toàn bộ chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu,.

được sử dụng trực tiếp cho việc thi công công trình. - Chi phí nhân công trực tiếp: gồm tiền lương chính, tiền lương phụ và các khoản phụ cấp theo lương của công nhân trực tiếp thi công xây lắp kể cả công nhân phụ. - Chi phí sử dụng máy thi công: Đối với trường hợp doanh nghiệp thực hiện việc xây lắp theo phương thức thi công hỗn hợp vừa bằng thủ công vừa bằng máy, chi phí sử dụng máy thi công gồm các chi phí trực tiếp liên quan đến 6 việc sử dụng máy thi công như: Chi phí nhiên liệu cho máy hoạt động, chi phí nhân công điều khiển máy. - Chi phí sản xuất chung: Là các chi phí trực tiếp khác (ngoài chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sử dụng máy thi công) và các chi phí về tổ chức, quản lý phục vụ sản xuất xây lắp, các chi phí có tính chất chung cho hoạt động xây lắp gắn liền với từng đơn vị thi công như: Chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu, chi phí khấu hao TSCĐ… (Võ Văn Nhị, 2008, Kế toán doanh nghiệp xây lắp, NXB Giao thông vận tải, trang 88).

Cách phân loại này rất thuận lợi cho việc tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp, phục vụ yêu cầu quản lý chi phí sản xuất kinh doanh theo định mức, cung cấp số liệu cho việc tính giá thành sản phẩm và phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản xuất. Đây là phương pháp được sử dụng phổ biến trong các doanh ngiệp xây dựng cơ bản. c) Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với mức độ hoạt động (theo mô hình ứng xử chi phí) - Chi phí biến đổi (Biến phí): Là những chi phi mà xét về tổng số sẽ thay đổi tỷ lệ thuận với mức độ hoạt động như giá vốn hàng mua, hoa hồng bán hàng,. - Chi phí cố định (Định phí): Là những chi phí mà xét về tổng số ít thay đổi hoặc không thay đổi theo mức độ hoạt động như chi phi thuê nhà, khấu hao máy móc,.

- Chi phí hỗn hợp: Là những chi phí bao gồm cả biến phí và định phí như chi phí điện thoại. Việc phân loại theo cách này có ý nghĩa quan trọng trong việc lập dự toán chi phí để phục vụ cho việc phân tích chi phí và công tác quản trị kế toán. d) Phân loại chi phí sản xuất theo phương pháp kế toán quy nạp chi phi cho các đối tượng chi phí 7 Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất được chia thành hai loại sau: - Chi phí trực tiếp: Là những chi phí liên quan trực tiếp đến từng đối tượng chịu chi phí (từng công trình, hạng mục công trình), có thể quy nạp trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp. - Chi phí gián tiếp: Là những chi phí phát sinh liên quan đến nhiều đối tượng chịu chi phí (nhiều công trình, hạng mục công trình) như chi phí nguyên vật liệu phụ, chi phí nhân công phụ, chi phí quảng cáo.Chi phí gián tiếp không thể quy đổi trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí mà được tập hợp theo từng nơi phát sinh chi phí sau đó sử dụng phương pháp phân bổ gián tiếp để phân bổ cho từng đối tượng theo các tiêu thức thích hợp.

Cách phân loại này có ý nghĩa đối với việc xác định phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí cho các đối tượng chịu chi phí một cách hợp lý. Giá thành sản phẩm 1. Khái niệm “Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa bỏ ra để tiến hành sản xuất khối lượng sản phẩm, dịch vụ nhất định hoàn thành. Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí sản xuất bao gồm chi phí NVLTT, chi phí NCTT, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí SXC tính cho từng công trình, hạng mục công trình hay khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao và được chấp nhận thanh toán” (Trang Web Kế toán Thiên Ưng, Tài liệu Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm).

Giá thành sản phẩm xây lắp là một chỉ tiêu kinh tế phản ánh kết quả của việc sử dụng tài sản, vật tư, lao động và tiền vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh, chất lượng của hoạt động sản xuất kinh doanh. Phân loại  Phân loại theo thời điểm và nguồn số liệu để tính giá thành Theo cách phân loại này, giá thành sản phẩm được chia thành 3 loại gồm: - Giá thành dự toán: Là toàn bộ các chi phí để hoàn thành khối lượng công tác xây lắp theo dự toán. Giá thành dự toán là một bộ phận của giá trị dự toán của từng công trình xây lắp riêng biệt và được xác định từ giá trị dự toán của từng công trình xây lắp riêng biệt và được xác định từ giá trị dự toán không có phần lợi nhuận định mức Giá thành dự toán = Giá trị dự toán - Lợi nhuận định mức - Giá thành kế hoạch: Là giá thành được xác định từ những điều kiện và đặc điểm cụ thể của một doanh nghiệp xây lắp trong kỳ kế hoạch nhất định. Căn cứ vào giá thành dự toán và điều kiện cụ thể, năng lực thực tế sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp từ đó xây dựng những định mức kinh tế kỹ thuật và đơn giá để xác định những hao phí cần thiết để thi công công trình trong một kỳ kế hoạch.

Giá thành kế = Giá thành - Lãi do hạ giá ± Chênh lệch so hoạch dự toán thành với dự toán Giá thành kế hoạch là chỉ tiêu để các doanh nghiệp xây lắp tự phấn đấu để thực hiện mức lợi nhuận do hạ giá thành trong kỳ kế hoạch. - Giá thành định mức: Là tổng số chi phí để hoàn thành khối lượng xây lắp cụ thể được tính toán trên cơ sở đặc điểm kết cấu công trình, về phương pháp tổ chức thi công và quản lý thi công theo các định mức chi phí đã đạt được ở tại doanh nghiệp, công trường tại thời điểm bắt đầu thi công. - Giá thành thực tế: Là toàn bộ chi phí sản xuất thực tế phát sinh để thực hiện hoàn thành quá trình thi công do kế toán tập hợp được. bàn giao khối lượng 9 xây lắp.

Căn cứ vào kết quả đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ và chi phí sản xuất được tập hợp trong kỳ, giá thành thực tế của khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao được xác định theo công thức: Giá thành Chi phí thực tế Chi phí thực Chi phí khối = khối lượng xây + tế phát sinh - lượng xây thực tế lắp dở dang trong kỳ lắp dở dang đầu kỳ cuối kỳ Muốn đánh giá được chất lượng của công tác xây lắp cần phải so sánh các loại giá thành với nhau. Mối quan hệ giữa ba loại giá thành được thể hiện như sau: Giá thành thực tế ≤ Giá thành kế hoạch < Giá thành dự toán. (Đặng Thị Loan, 2004, Kế toán trong các doanh nghiệp)  Phân loại theo phạm vi chi phí trong giá thành Giá thành sản phẩm được chia thành hai loại gồm: - Giá thành sản xuất (Giá thành công xưởng): Là giá thành bao gồm toàn bộ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.