TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA HÓA vw Ces HUGNG DAN GIAI MOT SO BAI TAP TRAC NGHIEM HÓA HỮU CƠ - PHAN HỢP CHAT CÓ NHÓM CHỨC (AXIT CACBOXYLIC, ESTE - LIPIT, AMIN VÀ AMINOAXIT - PROTIT) CHO HỌC SINH LỚP 11 & 12 CHƯƠNG TRINH PHAN BAN THPT. Giáo viên hướng dẫn : 2$ Le Van Dang Sinh viên thực hiện t MAaguyén (2(gọc Tram : da 4B Thanh phố Hồ Chi Minh, tháng 05 năm 2008 Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, bên cạnh sự nỗ lực và cố gắng của bản thân, em đã nhận được sự quan tâm và hướng dẫn tận tinh của thay cô, sự giúp đỡ của bạn bè và gia đình. Em xin được gửi lời cảm ơn đặc biệt đến thầy £2 Wan Pang, thay đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận. Em cũng xin chân thành cảm ơn các thay cô trong khoa Hóa - Trường DH sư phạm TP.HCM đã tạo mọi diéu kiện giúp đỡ em trong thời gian qua.
Do thời gian tương đối ngắn, lần đầu tiên làm quen với công việc nghiên cứu khoa học, đồng thời khả năng còn nhiều hạn chế nên khóa luận không tránh khỏi những điều thiết sót. Vì vậy, em rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phê bình của quí thay cô và các bạn. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2008 Sinh viên thực hiện Hguyéin Hage Tram 1. Ly do chon đề tài Theo quy định của Bộ Giáo Dục va Đào Tạo Việt Nam, bắt đầu từ nam 2007, trong kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học - cao đẳng, thí sinh sẽ thi bằng hình thức trắc nghiệm ở các môn hóa học, vật lý, sinh học, ngoại ngữ.
Tất cả các câu trắc nghiệm trong để thi déu theo một mẫu chung là có bốn lựa chọn A, B, C, D; trong đó chỉ có một đáp án đúng. Đồng thời Bộ Giáo Dục và Đào Tạo cũng quy định một để thi trắc nghiệm hóa học có 40 câu trong thời gian 60 phút cho thì tốt nghiệp trung học phổ thông, 50 câu trong thời gian 90 phút cho thi tuyển sinh đại học — cao đẳng. Như vậy thí sinh có chưa đẩy hai phút để vừa đọc vừa trả lời một câu hỏi. Chắc rằng trong đó sẽ có các câu tương đối dễ, để ai có học bài đẩy đủ, vừa đọc xong để là quyết định được ngay câu trả lời, các câu loại này thường chỉ cần 15 giây (0,25 phat) làm bài.
Còn lại một số câu, cẩn suy nghĩ lâu hơn hay các bài toán cẩn phải có thời gian suy nghĩ và tính toán mới có số liệu để trả lời. Nhưng với thời gian có hạn, thí sinh cần làm theo các phương pháp giải nhanh và cho kết quả chính xác trong thời gian ngắn nhất. Day là một vấn để hóc búa, khó có thể vượt qua dé dàng nếu học sinh không có phương pháp học tập và tư duy thích hợp. Để giúp các em học sinh trong việc làm quen với việc giải các để thi trắc nghiệm em chọn để tài “HƯỚNG DẪN GIẢI MỘT SỐ BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM HÓA HỮU CƠ - PHAN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC (AXIT CACBOXYLIC, ESTE - LIPIT, AMIN VÀ AMINOAXIT - PROTIT) CHO HỌC SINH LỚP 11 & 12 CHƯƠNG TRINH PHAN BAN THPT".
Muc dich của ciệc nghiện cư - Nắm được cơ sở lí luận của bài tập hóa học, thấy được tác dụng và vai trò to lớn của bài tập hóa học đối với việc day và học hóa học. - Giúp học sinh ôn tập, rèn luyện cách làm bài tập trắc nghiệm. - Sử dụng thành thạo máy vi tính cùng với việc sử dụng tốt một số phần mềm hóa học. - Làm tài liệu tham khảo cho giáo viên.
(20Èm sự esta để tài - Tim hiểu cơ sở lý luận về bài tập hóa học và trắc nghiệm khách quan. - Hệ thống hóa các phương pháp giải bài tập trắc nghiệm hóa học. - Sưu tầm bài tập trắc nghiệm và gia công giải chúng. SVTH: Oguyén (2(goe #âw-Lôp: 2642 7 - & - ei đang7 “ iA IV.
Xkáek thé 04 đối tượng nghién cửu - Đối tượng nghiên cứu: bài tập trắc nghiệm phan hợp chất hữu cơ có nhóm chức, gồm các bài tập về axit cacboxylic, este — lipit, amin và aminoaxit - protit. - Khách thể nghiên cứu: quá trình dạy và học hóa học ở trường phổ thông. nghiér Dham of cước Vấn để nghiên cứu thuộc phạm vi chương trình trung học phổ thông. thuyết Gid khoa koe Việc nghiên cứu thành công để tài này sẽ giúp nâng cao được ki năng làm bài tập trắc nghiệm của học sinh.
Dhuwong phig od các phony tiệm nghién cứu - Đọc và tra cứu các tài liệu có liên quan đến dé tài. - Phân tích và hệ thống hóa các phương pháp giải, từ đó rút ra được tính ưu việt của nó. - Sưu tẩm các bài tập trắc nghiệm và gia công giải chúng. SVTH: (2(guyễm Ogee Guảm - Lớp: Ä6a42 — = ˆ ` ` — đưang? PHẦN I TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÍ THUYẾT HƯƠNG I - CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ BÀI TẬP HÓA HỌC 1.1 - KHÁI NIỆM VE BÀI TẬP HÓA HỌC [2, 15] Trong "Đại từ điển Tiếng Việt” định nghĩa rằng: "bài tập là bài ra cho học sinh để tập vận dụng những điều đã học".
Bài tập hóa học là bài tập có nội dung liên quan đến hóa học. Nội dung của bài tập hóa học là tất cả những kiến thức nằm trong bài học. Bài tập hóa học có nhiều loại. Người ta thường lựa chọn những bài toán, những câu hỏi hoặc đồng thời cả bài toán lẫn câu hỏi mà trong khi hoàn thành chúng học sinh nắm được một số tri thức hay kĩ năng nhất định hoặc hoàn thiện chúng.
Chẳng hạn có thể ra bài tập nhằm mục đích hình thành kĩ năng lập công thức phân tử, viết phương trình phản ứng, viết đổng phân hay một phương pháp giải bài tập thông dụng nào đó như phương pháp dựa vào định luật bảo toàn khối lượng. Trong dạy và học hóa học, bài tập hóa học có một vai trò rất quan trọng, là nội dung không thể thiếu. Khi giải bài tập hóa học nghĩa là học sinh đang tự củng cố và trau đổi kiến thức hóa học của mình. Sử dụng bài tập hóa học giúp cho học sinh tích cực, tự lực, sáng tạo, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức giải quyết vấn đẻ.
L2 - TÁC DỤNG CUA BÀI TẬP HÓA HỌC [2, 15] 1.1 - Tác dung trí dục @ Làm cho học sinh hiểu sâu và khắc sâu các kiến thức đã học: học sinh dù thuộc lòng các định nghĩa, khái niệm, định luật, học thuyết, tính chất vật lí, tính chất hóa học các chất. nhưng nếu không giải bài tập, học sinh cũng chưa thể nào nắm vững những diéu đã học thuộc. Khi giải bài tập hóa học, học sinh bắt buộc không những phải học thuộc kiến thức mà còn phải hiểu nó. Hoặc nếu như trong quá trình học lí thuyết, học sinh chưa thể nắm vững và hiểu hết kiến thức thì thông qua việc giải bài tập, học sinh sẽ hiểu rõ lí thuyết hơn.
# Bai tập hóa học cung cấp thêm kiến thức mới, mở rộng sự hiểu biết một cách sinh động về các vấn dé thực tế đời sống và sản xuất hóa học. Bài tập hóa học giúp củng cố kiến thức cũ một cách thường xuyên và hệ thống hóa các kiến thức đã học: trong quá trình giải bài tập, học sinh phải vận đụng kiến thức để giải, do đó sẽ giúp cho học sinh ôn lại, củng cố lại * Sử dụng ngôn ngữ hóa học, thuộc kí hiệu hóa học, nhớ hóa trị nguyên tố. * Lập công thức hóa học, cân bằng phương trình phản ứng, tinh theo công thức và phương trình. ® Các phép tính toán: tính toán theo đại số, đặt ẩn số, giải phương trình và hệ phương trình.
s Cách suy luân, biện luận, giải cho từng loại bài tập khác nhau. ® Bai tập hóa học giúp học sinh phát triển tư duy: khi giải những bài tập hóa học, học sinh phải sử dụng những thao tác như phân tích, tổng hợp, so sánh, loại suy. Do vậy mà các thao tác này dễ dàng phát triển. @ Bài tập hóa học giúp phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh: khi giải một bài tập nào đó, đòi hỏi học sinh phải tư duy, suy nghĩ tìm ra nhiều cách giải và từ đó tìm ra cách giải tối ưu nhất.
€® Thông qua bài tập hóa học giúp giáo viên đánh giá kiến thức và kĩ năng của học sinh. Học sinh cũng tự kiểm tra biết được những lỗ hổng kiến thức để kịp thời bổ sung.2 - Tác dung đức dục €® Giúp học sinh rèn luyện tính kiên trì, chịu khó, cẩn thận, chính xác và khoa học. @ Hoc sinh có thể tham gia học nhóm giúp rèn luyện tính đoàn kết. €® Giúp học sinh rèn luyện tính tự giác, trung thực, tự suy nghĩ, có kỉ luật và trình bày chính xác khoa học.
@ Bai tập thực nghiệm giúp hoc sinh có tác phong khoa học. @ Thông qua bài tập hóa học, nhất là những bài tập hóa hoc gắn liền với thực tiễn, giúp các em học sinh yêu thích môn hóa và say mê khoa học hơn.3 - Tác dung kĩ thuật tổng hợp @ Hoc sinh biết được dây chuyển sản xuất của một chất nào đó.1 - Dưa vào hình thức hoạt động của học sinh khi giải bài tập - Bài tập lí thuyết (không có sử dụng thí nghiệm). - Bài tập thực nghiệm (có sử dụng thí nghiệm).2 - Dưa vào nôi dung hóa học của bài tập - Bài tập hóa đại cương: + Bài tập về chất khí + Bài tập về dung dịch + Bài tập về điện phân. - Bài tập hóa vô cơ: + Bài tập về kim loại + Bài tập về phi kim + Bài tập về các hợp chất: oxit, axit, bazơ, muối.
- Bài tập hóa hữu cơ: + Bài tập về hiđrocacbon + Bài tập về alcol, phenol, amin + Bài tập về anđehit, axit cacboxylic, este + Bài tập về aminoaxit — protit, gluxit — lipit, polime .3 - Dựa vào nhiêm vụ đặt ra và yêu cầu của để bài - Bài tập cân bằng phương trình phần ứng. - Bài tập nhận biết. - Bài tập tách và tinh chế các chất ra khỏi hỗn hợp. - Bài tập lập công thức (công thức phân tử, công thức cấu tạo).
- Bài tập xác định thành phần hỗn hợp. - Bài tập xác định nguyên tố chưa biết. - Bài tập tổng hợp.4 - Dưa vào khối lượng kiến thức hay mức độ phức tạp, đơn giản của bài tập - Bài tập cơ bản. SVTH: Oguydn Hgge Fram - Lip: Wa 4B a Trang5 - Bài tập trắc nghiệm.
- Bài tập tự luận.