CHƯƠNG 1. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP PHẦN KIM LOẠI HÓA HỌC LỚP 12 BAN CƠ BẢN VỚI ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH TRUNG BÌNH–YẾU. Tổng quan về chương trình hóa học 12 THPT. Mục tiêu phần kim loại hóa học 12 [41].
Cấu trúc nội dung phần kim loại hóa học 12 [41]. Chuẩn kiến thức, kỹ năng chương 6 , 7 hóa học 12 [7]. Những điểm cần chú ý về nội dung và PPDH chương 6, 7 hóa học 12 [25],[41]. Những kiến thức cần ôn tập, bổ sung cho học sinh trung bình – yếu phần kim loại hóa học 12.
Cơ sở khoa học của các biện pháp. Cơ sở triết học. Cơ sở tâm lí học. Dựa vào đặc trưng của môn hóa học.
Dựa vào một số đặc điểm tâm lí của học sinh trung bình – yếu. Một số biện pháp nâng cao kết quả học tập hóa học của học sinh trung bình – yếu lớp 12 ban cơ bản. Biện pháp thứ nhất: Bồi dưỡng phương pháp học tập hóa học cho học sinh. Biện pháp thứ hai: Bổ túc cho học sinh các kiến thức cơ bản liên quan phần kim loại.
Biện pháp thứ ba: Xây dựng hệ thống bài tập tự học phần kim loại. Biện pháp thứ tư: Hướng dẫn học sinh sử dụng sơ đồ tư duy hệ thống hóa kiến thức bài học. Biện pháp thứ năm: Sử dụng các PPDH tích cực tổ chức hoạt động học tập đa dạng và phù hợp với học sinh. Biện pháp thứ sáu: Tăng cường kiểm tra đánh giá.
Biện pháp thứ bảy: Gây hứng thú học tập cho học sinh. Thiết kế một số giáo án áp dụng các biện pháp đã đề xuất. Những định hướng khi thiết kế giáo án. Giáo án bài 25: Kim loại kiềm.
Giáo án bài 27: Nhôm và hợp chất của nhôm. Giáo án bài 28: Luyện tập tính chất của kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và hợp chất của chúng. Giáo án bài 32: Hợp chất của sắt. Giáo án bài 37: Luyện tập tính chất của sắt và hợp chất của sắt.
122 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm. Đối tượng thực nghiệm.
Nội dung thực nghiệm. Tiến hành thực nghiệm sư phạm. Phương pháp xử lí kết quả thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm.
Kết quả bài kiểm tra số 1.2 Kết quả bài kiểm tra số 2.3 Kết quả bài kiểm tra số 3.4 Kết quả bài kiểm tra số 4.5 Phân tích kết quả thực nghiệm. 140 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. 141 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 144 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1 DANH MỤC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN BTHH : Bài tập hóa học dd : dung dịch ĐC : Đối chứng GDĐT : Giáo dục đào tạo GV : Giáo viên HS : Học sinh KL : Kim loại PHHS : Phụ huynh học sinh PPDH : Phương pháp dạy học PT : Phương trình PTHH : Phương trình hóa học PƯ : Phản ứng SGK : Sách giáo khoa SĐTD : Sơ đồ tư duy TBY : Trung bình – yếu TCHH : Tính chất hóa học THPT : Trung học phổ thông TN : Thực nghiệm TNHH : Thí nghiệm hóa học DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Tỉ lệ phần trăm HS TBY môn hóa lớp 12 tỉnh Long An .2: Nguyên nhân kết quả học tập môn hóa của HS chưa cao .3: Mức độ sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học .4: Thời gian trung bình dành cho hoạt động học tập của HS trong một tiết học nghiên cứu tài liệu mới .5: Thời gian trung bình dành cho hoạt động học tập của HS trong một tiết học ôn tập, luyện tập .6: Những khó khăn của GV khi dạy HS TBY .7: Thái độ của HS đối với môn hóa học .8: Nguyên nhân HS không thích học môn hóa .9: Thời gian HS tự học ở nhà (học bài và làm bài tập) .10: Mức độ nắm được các kiến thức cơ bản phần kim loại .11: Nguyên nhân kết quả học tập môn hóa của HS chưa cao.12: Mức độ khả thi của các biện pháp giúp HS TBY học tốt phần kim loại .1: Sự biến đổi tính chất các đơn chất và hợp chất theo chu kì và theo nhóm.2: Hệ thống các tình huống có vấn đề chương 6,7.3: Hệ thống các thí nghiệm có thể thực hiện chương 6,7.1: Các lớp TN và ĐC.2: Bảng điểm bài kiểm tra số 1 .3: Phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra số 1 .4: Tổng hợp kết quả học tập bài kiểm tra số 1 .5: Tổng hợp các tham số đặc trưng của bài kiểm tra số 1.6: Bảng điểm bài kiểm tra số 2 .7: Phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra số 2 .8: Tổng hợp kết quả học tập bài kiểm tra số 2 .9: Tổng hợp các tham số đặc trưng của bài kiểm tra số 2.10: Bảng điểm bài kiểm tra số 3 .11: Phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra số 3 .12: Tổng hợp kết quả học tập bài kiểm tra số 3 .13: Tổng hợp các tham số đặc trưng của bài kiểm tra số 3.14: Bảng điểm bài kiểm tra số 4 .15: Phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra số 4 .16: Tổng hợp kết quả học tập bài kiểm tra số 4 .17: Tổng hợp các tham số đặc trưng của bài kiểm tra số 4. 140 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1: Bố trí chỗ ngồi nhóm 4HS trong kỹ thuật khăn trải bàn .2: Viết ý kiến vào khăn trải bàn với nhóm 4HS .1: Mẫu SĐTD hệ thống hóa kiến thức từng phần bài học .2: Mẫu SĐTD hệ thống hóa kiến thức toàn bài .3: SĐTD hệ thống hóa kiến thức tính chất các hợp chất sắt (III) .4: SĐTD hệ thống hóa kiến thức bài số 27.5: SĐTD hệ thống hóa kiến thức bài kim loại kiềm .6: SĐTD hệ thống hóa kiến thức tính chất của sắt .7: SĐTD hệ thống hóa kiến thức hợp chất sắt (II).8: SĐTD hệ thống hóa kiến thức hợp chất sắt (III) .9: SĐTD hệ thống hóa kiến thức hợp kim của sắt.10: SĐTD hệ thống hóa kiến thức sắt và hợp chất của sắt .1: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra số 1 .2: Biểu đồ kết quả học tập bài kiểm tra số 1 .3: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra số 2 .4: Biểu đồ kết quả học tập bài kiểm tra số 2 .5: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra số 3 .6: Biểu đồ kết quả học tập bài kiểm tra số 3 .7: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra số 4 .8: Biểu đồ kết quả học tập bài kiểm tra số 4. Lý do chọn đề tài Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm chăm lo đến sự nghiệp giáo dục và đào tạo: “Giáo dục – Đào tạo cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu”. Điều này được thể hiện qua ngân sách đầu tư cho giáo dục hằng năm có tăng, mạng lưới trường lớp được phát triển, cơ sở vật chất thiết bị giáo dục luôn được tăng cường.
Hằng năm ngành giáo dục luôn quan tâm chăm lo, đầu tư phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Đất nước ta đang bước vào thời kỳ hội nhập, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội đòi hỏi ngành giáo dục phải không ngừng đổi mới phương pháp giáo dục, phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, năng động, tự lực, sáng tạo của học sinh. Bên cạnh đó cần chú trọng giáo dục đạo đức, giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Được sự quan tâm của toàn xã hội, với sự nỗ lực phấn đấu của ngành giáo dục, chất lượng giáo dục những năm gần đây có tăng lên; cụ thể tăng tỉ lệ học sinh giỏi và giảm tỉ lệ học sinh yếu kém.
Tuy nhiên chất lượng giáo dục chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Ở các vùng điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, học sinh yếu kém còn chiếm tỷ lệ khá cao, trong đó còn nhiều em học yếu môn hóa học. Với đặc trưng là một khoa học thực nghiệm đòi hỏi học sinh phải có một trình độ phát triển tư duy nhất định mới có thể tiếp thu được. Để học tốt môn hóa học các em phải có một số thao tác tư duy như phân tích, tổng hợp, so sánh, quy nạp, diễn dịch, loại suy, …và một số kỹ năng hóa học như quan sát, nhận xét hiện tượng, kỹ năng thực hành, vận dụng lí thuyết vào những tình huống cụ thể.
Do đặc thù nêu trên, việc học tập môn hóa học đối với một bộ phận không nhỏ học sinh còn gặp nhiều khó khăn. Với mong muốn tìm ra một số biện pháp có thể áp dụng trong quá trình dạy học hóa học nhằm góp phần nâng cao hiệu quả dạy học cho học sinh trung bình - 2 yếu, tôi quyết định chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao kết quả học tập phần kim loại hóa học lớp 12 ban cơ bản với đối tượng học sinh trung bình – yếu”. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu đề xuất một số biện pháp giúp học sinh trung bình – yếu nâng cao kết quả học tập phần hóa kim loại hóa học lớp 12 THPT. Khách thể và đối tượng nghiên cứu • Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học hoá học ở trường THPT.
• Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp nâng cao kết quả học tập với học sinh trung bình – yếu phần kim loại hóa học lớp 12 THPT. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: các bài học trong 2 chương “Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ, nhôm” và “Sắt và một số kim loại quan trọng” hóa học lớp 12 THPT. - Về địa bàn nghiên cứu: một số trường THPT tỉnh Long An. - Thời gian nghiên cứu: từ tháng 8 / 2011 đến tháng 8 / 2012.
Giả thuyết khoa học Trong tiến trình dạy học nếu giáo viên tìm hiểu rõ nguyên nhân học sinh học chưa tốt môn hóa học và đề ra các biện pháp tổ chức hoạt động học tập phù hợp cùng với việc sử dụng phương pháp dạy học hợp lí thì sẽ nâng cao được kết quả học tập cho học sinh.