Luận Văn Xây Dựng Website Hướng Dẫn Dinh Dưỡng Cho Trẻ Em Mầm Non 4-5 Tuổi

Luận văn trình bày phương pháp xây dựng website giáo dục dinh dưỡng cho trẻ em mầm non 4-5 tuổi, hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ.

• Tác giả: Nguyễn Lệ Thương
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Hải Quỳnh
• Trường học: Trường Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ TP.HCM
• Đề tài: Hướng Dẫn Dinh Dưỡng Cho Trẻ Mầm Non 4-5 Tuổi
• Loại tài liệu: đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT ĐỒ ÁN
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Đặc điểm lứa tuổi
• 2.1.1. Sự phát triển trí tuệ
• 2.1.2. Sự phát triển thể chất
• 2.2. Chương trình giáo dục mầm non
• 2.2.1. Mục tiêu giáo dục chung
• 2.2.1.1. Phát triển thể chất
• 2.2.1.2. Phát triển nhận thức
• 2.2.1.3. Phát triển ngôn ngữ
• 2.2.1.4. Phát triển tình cảm – xã hội
• 2.2.1.5. Phát triển thẩm mĩ
• 2.2.2. Mục tiêu giáo dục trẻ cuối 4 tuổi
• 2.2.2.1. Phát triển thể chất
• 2.2.2.2. Phát triển nhận thức
• 2.2.2.3. Phát triển ngôn ngữ
• 2.2.2.4. Phát triển tình cảm – xã hội
• 2.2.2.5. Phát triển thẩm mĩ
• 2.3. Chương trình giáo dục dinh dưỡng tuổi mẫu giáo
• 2.3.1. Kết quả mong đợi
• 2.4. Nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ 4 – 5 tuổi
• 2.4.1. Nhu cầu carbohydrat
• 2.4.2. Nhu cầu protein
• 2.4.3. Nhu cầu lipit
• 2.4.4. Nhu cầu vitamin
• 2.4.5. Nhu cầu chất khoáng
• 2.5. Tầm quan trọng của giáo dục dinh dưỡng
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm phát triển của lứa tuổi 4 – 5 tuổi
• 3.2. Nội dung yêu cầu về giáo dục dinh dưỡng của Bộ GD&ĐT
• 3.3. Phương pháp thể hiện nội dung
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. PHẦN 1: KẾT QUẢ
• 4.1.1. Gợi ý triển khai nội dung cho giáo viên
• 4.1.1.1. Nhận biết thực phẩm thông thường trong các nhóm thực phẩm trên tháp dinh dưỡng
• 4.1.1.2. Nhận biết dạng chế biến đơn giản của một số thực phẩm, món ăn
• 4.1.1.3. Nhận biết các bữa ăn trong ngày và ích lợi của ăn uống đủ lượng và đủ chất
• 4.1.1.4. Nhận biết sự liên quan giữa ăn uống với bệnh tật (ỉa chảy, suy dinh dưỡng, béo phì…)
• 4.1.2. Bộ mẹo cho cha mẹ
• 4.1.3. Công cụ hỗ trợ
• 4.2. PHẦN 2: BÀN LUẬN
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về dinh dưỡng cho trẻ em

Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng trong sự phát triển của trẻ em, đặc biệt là trẻ mầm non từ 4-5 tuổi. Trong giai đoạn này, trẻ cần một chế độ ăn uống dinh dưỡng hợp lý để hỗ trợ sự phát triển thể chất và trí tuệ. Việc xây dựng thực đơn cho trẻ mầm non cần đảm bảo cung cấp đầy đủ các nhóm thực phẩm như carbohydrate, protein, lipid, vitamin và khoáng chất. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, nội dung giáo dục dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo cần được thực hiện một cách sinh động và hấp dẫn để thu hút sự chú ý của trẻ.

1.1 Tầm quan trọng của dinh dưỡng

Dinh dưỡng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động đến sự phát triển nhận thức và cảm xúc của trẻ. Việc giáo dục dinh dưỡng từ sớm giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh như béo phì và suy dinh dưỡng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ em có chế độ dinh dưỡng tốt thường có khả năng học tập và phát triển xã hội tốt hơn.

II. Các nhóm thực phẩm và nhu cầu dinh dưỡng

Trẻ 4-5 tuổi cần được cung cấp đủ các nhóm thực phẩm thiết yếu. Các nhóm thực phẩm bao gồm ngũ cốc, rau củ, trái cây, protein (thịt, cá, đậu) và sữa. Nhu cầu dinh dưỡng cụ thể cho trẻ trong độ tuổi này bao gồm: 50-60% carbohydrate, 10-15% protein và 25-30% lipid. Việc hiểu rõ về khẩu phần ăn cho trẻ em là rất quan trọng để đảm bảo trẻ nhận đủ dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển. Mỗi bữa ăn nên bao gồm ít nhất 3 nhóm thực phẩm khác nhau để đảm bảo sự đa dạng trong chế độ ăn uống.

2.1 Nhu cầu vitamin và khoáng chất

Vitamin và khoáng chất đóng vai trò thiết yếu trong sự phát triển của trẻ. Vitamin A, C, D và các khoáng chất như canxi và sắt là những yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển xương, tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ sự phát triển trí não. Cha mẹ và giáo viên cần chú ý bổ sung các thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất vào chế độ ăn hàng ngày của trẻ, như rau xanh, trái cây tươi, sữa và các sản phẩm từ sữa.

III. Cách chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ

Chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thực phẩm mà còn bao gồm việc giáo dục trẻ về ý thức ăn uống và vệ sinh cá nhân. Các mẹo dinh dưỡng cho trẻ em có thể bao gồm việc khuyến khích trẻ tham gia vào quá trình chuẩn bị bữa ăn, tạo ra các hoạt động thú vị liên quan đến thực phẩm, và giúp trẻ nhận biết các loại thực phẩm tốt cho sức khỏe. Hướng dẫn trẻ cách ăn uống đủ chất và vệ sinh an toàn thực phẩm sẽ giúp trẻ phát triển thói quen ăn uống lành mạnh từ nhỏ.

3.1 Khuyến khích trẻ ăn uống lành mạnh

Để trẻ phát triển thói quen ăn uống lành mạnh, cần tạo ra môi trường tích cực cho trẻ. Cha mẹ có thể tổ chức các bữa ăn gia đình, nơi mọi người cùng nhau thưởng thức các món ăn lành mạnh. Bên cạnh đó, việc giới thiệu cho trẻ về các loại thực phẩm mới và khuyến khích trẻ thử nghiệm các món ăn khác nhau sẽ giúp trẻ mở rộng khẩu vị và nhận thức về dinh dưỡng.

IV. Kết luận

Giáo dục dinh dưỡng cho trẻ mầm non 4-5 tuổi là một quá trình quan trọng và cần thiết. Việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý không chỉ giúp trẻ phát triển về thể chất mà còn hỗ trợ sự phát triển trí tuệ và cảm xúc. Cần có sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc giáo dục dinh dưỡng cho trẻ, nhằm tạo ra một môi trường sống lành mạnh và an toàn cho sự phát triển toàn diện của trẻ.

4.1 Tầm nhìn dài hạn

Việc hình thành thói quen ăn uống lành mạnh từ nhỏ sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của trẻ trong tương lai. Cha mẹ và giáo viên cần nhận thức rõ ràng về tầm quan trọng của dinh dưỡng và thực hiện các biện pháp giáo dục dinh dưỡng một cách hiệu quả, nhằm đảm bảo trẻ có nền tảng vững chắc cho sự phát triển sau này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp thuộc ngành Công nghệ Thực phẩm, tập trung vào lĩnh vực ứng dụng dinh dưỡng học đường và truyền thông giáo dục sức khỏe cộng đồng. Bối cảnh thực tiễn được tác giả xác định xuất phát từ các nghiên cứu khoa học cho thấy thói quen ăn uống của con người được hình thành ngay từ lứa tuổi ấu thơ. Việc duy trì những thói quen dinh dưỡng không lành mạnh trong giai đoạn này không chỉ gây ảnh hưởng tiêu cực trước mắt đến sự tăng trưởng mà còn là nguyên nhân cơ bản dẫn đến các bệnh lý mạn tính không lây khi trưởng thành như thừa cân, béo phì, đái tháo đường type 2 và xơ vữa động mạch.

Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành các quy định về nội dung giáo dục dinh dưỡng – sức khỏe trong chương trình mầm non, tuy nhiên các tài liệu hiện hành chủ yếu mang tính khái quát, định hướng khung kiến thức lý thuyết mà thiếu các hướng dẫn cụ thể về phương pháp sư phạm cũng như các công cụ kỹ thuật hỗ trợ trực quan. Điều này dẫn đến thực trạng công tác giáo dục dinh dưỡng tại nhiều trường mẫu giáo còn đơn điệu, phụ thuộc nặng nề vào điều kiện cơ sở vật chất và trình độ của từng giáo viên, chưa tạo được sự hứng thú cho trẻ. Mặt khác, quá trình học hỏi của trẻ phụ thuộc lớn vào việc quan sát và bắt chước người lớn trong gia đình, song các bậc phụ huynh lại thiếu nguồn tài liệu khoa học, tiện lợi để đồng hành cùng nhà trường.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác lập cụ thể như sau:

1. Nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm sinh lý, thể chất và nhu cầu dinh dưỡng chuẩn của trẻ lứa tuổi 4 – 5 tuổi (lớp chồi).
2. Hệ thống hóa các yêu cầu, chuẩn đầu ra trong chương trình giáo dục dinh dưỡng của Bộ Giáo dục và Đào tạo dành cho trẻ mẫu giáo.
3. Đề xuất phương pháp triển khai và xây dựng hệ thống công cụ kỹ thuật trực quan (hình ảnh, poster, bảng biểu minh họa, câu chuyện, trò chơi) hỗ trợ giáo viên truyền đạt kiến thức dinh dưỡng phù hợp với khả năng tiếp nhận của trẻ 4 – 5 tuổi.
4. Biên soạn các bộ mẹo nhỏ thực hành dinh dưỡng và vệ sinh cá nhân nhằm hỗ trợ các bậc phụ huynh trong việc chăm sóc trẻ tại gia đình.
5. Ứng dụng công nghệ Internet để xây dựng một kênh thông tin trực tuyến (website/blog công cộng tại địa chỉ http://giaoducdinhduong) nhằm phổ biến miễn phí, rộng rãi nguồn học liệu này đến cộng đồng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Nội dung, phương pháp và công cụ kỹ thuật hỗ trợ giáo dục dinh dưỡng cho trẻ mầm non 4 – 5 tuổi.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực tế và dự giờ tại các trường mẫu giáo trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; công bố sản phẩm qua mạng Internet.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được hoàn thành và nghiệm thu vào tháng 08 năm 2010.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và văn bản quy chuẩn áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa các quy định giáo dục mầm non tại Việt Nam và các khuyến nghị dinh dưỡng quốc tế:

• Khung chuẩn phát triển trẻ em: Tài liệu "Behavior Related Child Development (four to five years)" của Early Childhood Special Education Department thuộc cơ quan Mississippi Bend Area Education Agency (Hoa Kỳ); kết hợp các tư vấn chuyên môn y khoa từ Bác sĩ Phùng Văn Việt (Khoa Hô Hấp – Bệnh viện Nhi Trung Ương).
• Văn bản quản lý giáo dục: Chương trình Giáo dục Mầm non ban hành kèm theo Quyết định số /2006/QĐ-BGDĐT năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Mô hình tháp dinh dưỡng: Mô hình tháp dinh dưỡng MyPyramid do Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) phối hợp với Bộ Y tế Hoa Kỳ ban hành ngày 19/04/2005 (thay thế cho tháp thực phẩm năm 1992).
• Chuẩn nhu cầu dinh dưỡng: Bảng Nhu cầu Dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam của Viện Dinh Dưỡng Quốc gia (2006); các tài liệu hướng dẫn của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), và các nghiên cứu của Đại học Harvard.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết: Thu thập, dịch thuật và tổng hợp các tài liệu chuyên ngành về tâm lý học phát triển lứa tuổi mầm non, tiêu chuẩn dinh dưỡng đa lượng và vi lượng, cũng như hướng dẫn giáo dục dinh dưỡng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Phương pháp khảo sát và quan sát thực địa: Trực tiếp tham quan các cơ sở giáo dục mầm non, tiếp xúc với trẻ 4 – 5 tuổi và tham gia dự giảng các tiết học có chủ đề giáo dục dinh dưỡng nhằm đánh giá khả năng nhận thức và tiếp thu thực tế của trẻ.
• Phương pháp thiết kế phương tiện truyền thông: Lựa chọn phương thức truyền thông số hóa thông qua nền tảng blog/website công cộng nhằm cung cấp công cụ trực quan hóa kiến thức dinh dưỡng với chi phí thấp và độ phủ tiếp cận cao.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu sử dụng trong khóa luận gồm:

1. Dữ liệu văn bản quy phạm pháp luật và chương trình khung mầm non từ Cổng thông tin chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
2. Dữ liệu dịch tễ, nhu cầu vi chất và năng lượng theo độ tuổi từ Viện Dinh Dưỡng Quốc gia (2006) và USDA.
3. Dữ liệu quan sát thực tế từ quá trình dự giờ tại các lớp mẫu giáo lứa tuổi chồi (4 – 5 tuổi).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặt vấn đề

Chương này phân tích tính cấp thiết của đề tài. Tác giả nhấn mạnh rằng thói quen ăn uống lành mạnh cần được rèn luyện từ lứa tuổi mầm non để ngăn ngừa gánh nặng bệnh tật sau này. Thực trạng tài liệu hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo còn khái quát đòi hỏi phải có các giải pháp kỹ thuật cụ thể hỗ trợ giáo viên đứng lớp. Tác giả xác định vị trí của nghiên cứu là sự vận dụng kiến thức công nghệ thực phẩm và dinh dưỡng cộng đồng để xây dựng công cụ giảng dạy trực quan (hình ảnh, poster, video, trò chơi) và các bộ mẹo dinh dưỡng cho phụ huynh, phân phối qua mạng Internet nhằm tối ưu hóa chi phí và phổ biến kiến thức rộng rãi.

Chương 2: Tổng quan

Chương 2 cung cấp toàn bộ nền tảng dữ liệu khoa học về trẻ 4 – 5 tuổi và các định mức dinh dưỡng:

1. Đặc điểm phát triển lứa tuổi 4 – 5 tuổi

• Phát triển trí tuệ: Trẻ có khả năng nói câu 4 – 6 từ, người ngoài hiểu được khoảng 90%; hiểu các khái niệm không gian và thuộc tính vật thể (bên cạnh, đằng sau, trước, bên kia, lớn/nhỏ, dài/ngắn, cứng/mềm); gọi tên đúng 6 – 8 màu sắc; vẽ được 3 hình (tròn, vuông, tam giác); đếm được từ 1 đến 10 đồ vật; trả lời các câu hỏi tại sao, ở đâu, nếu... thì; thực hiện được 2 mệnh lệnh không liên quan liên tiếp.
• Phát triển thể chất: Chiều cao trung bình đạt khoảng 100 cm; tỷ lệ đầu và thân cân đối hơn so với tuổi lên 3; có khả năng chơi liên tục 10 – 15 phút, đạp xe 3 bánh, giữ thăng bằng và nhảy lò cò 4 – 5 bước trên một chân; các nhóm cơ nhỏ phát triển giúp cầm bút chì vẽ hình đơn giản, dùng kéo đầu tù để cắt và xâu vòng hạt.

2. Mục tiêu giáo dục theo Quyết định 2006/QĐ-BGDĐT

Chương trình quy định chuẩn đầu ra cho trẻ cuối 4 tuổi trên 5 lĩnh vực:

• Thể chất: Bé trai đạt cân nặng 14,4 – 23,5 kg, chiều cao 100,7 – 119,1 cm; bé gái đạt 13,8 – 23,2 kg, chiều cao 99,5 – 117,2 cm (kênh A). Thực hiện được các vận động: bò chui không chạm vật, thăng bằng một chân trong 5 giây, chạy đổi hướng theo vật chuẩn, ném xa 3m bằng hai tay, bật xa 30 – 40 cm, cắt đường thẳng, tự rửa tay bằng xà phòng, lau mặt, đánh răng.
• Nhận thức: Nhận biết các buổi sáng – trưa – chiều – tối; phân loại đối tượng theo 1 – 2 dấu hiệu; đếm trong phạm vi 10; có biểu tượng số lượng trong phạm vi 5; so sánh kích thước.
• Ngôn ngữ: Diễn đạt nhu cầu bằng câu đơn và câu ghép; đọc thơ và kể lại chuyện diễn cảm theo trình tự.
• Tình cảm – Xã hội: Thực hiện công việc được giao đến cùng, giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường lớp học.
• Thẩm mỹ: Hát đúng giai điệu, sử dụng dụng cụ gõ đệm theo nhịp, phối hợp màu sắc và hình dạng tạo bố cục tranh đơn giản.

3. Nội dung và kết quả mong đợi về giáo dục dinh dưỡng của Bộ GD&ĐT

Khóa luận tổng hợp ma trận phân bổ nội dung và kết quả giáo dục dinh dưỡng theo từng độ tuổi:

Nhóm tuổi	Nội dung trọng tâm	Kết quả mong đợi
3 – 4 tuổi	Nhận biết một số thực phẩm và món ăn quen thuộc; nhận biết các bữa ăn trong ngày.	Gọi đúng tên một số thực phẩm quen thuộc (thịt, cá, trứng, sữa, rau); biết ăn để mau lớn và chấp nhận ăn nhiều loại thức ăn.
4 – 5 tuổi	Nhận biết thực phẩm thông thường trong các nhóm trên tháp dinh dưỡng; nhận biết dạng chế biến đơn giản; nhận biết sự liên quan giữa ăn uống và bệnh tật.	Nhận biết thực phẩm cùng nhóm (thịt/cá giàu đạm; rau/quả giàu vitamin); gọi tên món ăn và dạng chế biến (luộc, rán, kho, nấu canh); hiểu ăn uống đủ lượng, đủ chất giúp cơ thể khỏe mạnh.
5 – 6 tuổi	Nhận biết, phân loại thực phẩm theo 4 nhóm; làm quen thao tác chế biến đơn giản; nhận biết ăn uống hợp vệ sinh và phòng tránh bệnh tật.	Lựa chọn thực phẩm theo nhóm tên gọi; phân biệt thức ăn chín, nước đun sôi; nhận thức tác hại của việc uống nhiều nước ngọt có gas và ăn nhiều đồ ngọt dễ gây béo phì.

4. Nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ 4 – 5 tuổi

Khóa luận tổng hợp chi tiết các định mức năng lượng và thành phần dinh dưỡng:

• Năng lượng tổng số: Bé trai cần 1.715 kcal/ngày; bé gái cần 1.545 kcal/ngày.
• Carbohydrate: Nhu cầu khuyến nghị từ 10 – 15 g/kg thể trọng/ngày, cung cấp tối thiểu 50% tổng năng lượng khẩu phần.
• Protein: Thành phần tạo hình chính. Nhu cầu lứa tuổi 4 – 6 tuổi là 36 g/trẻ/ngày (tính theo protein chuẩn từ trứng và sữa). Cần phối hợp cân đối giữa đạm động vật và thực vật.
• Lipid: Cung cấp khoảng 30% tổng nhu cầu năng lượng khẩu phần, giúp hấp thu các vitamin tan trong chất béo.
• Chất khoáng: Nhu cầu Canxi ở trẻ 1 – 9 tuổi là 400 – 500 mg/ngày (theo FAO); nhu cầu Kali khoảng 5 mg/kg thể trọng; nhu cầu Sắt là 7 – 8 mg/ngày đối với trẻ trước tuổi đi học.
• Nhu cầu Vitamin: Bảng tổng hợp theo khuyến nghị của Viện Dinh Dưỡng (2006) cho nhóm trẻ 4 – 6 tuổi:

Nhóm Vitamin	Tên vi chất	Định mức / ngày
Tan trong dầu	Vitamin A	450 mcg
	Vitamin D	5 mcg
	Vitamin E	6 mcg
	Vitamin K	19 mcg
Tan trong nước	Vitamin C	30 mcg
	Vitamin B1 (Thiamin)	0,6 mcg
	Vitamin B2 (Riboflavin)	0,6 mcg
	Vitamin B3 (Niacin/PP)	8 mcgNE
	Vitamin B6	0,6 mcg
	Vitamin B9 (Folat)	200 mcg
	Vitamin B12	1,2 mcg

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 mô tả ba bước triển khai đề tài:

1. Thu thập và thẩm định dữ liệu lứa tuổi: Tiến hành dịch tài liệu chuẩn quốc tế về phát triển hành vi trẻ 4 – 5 tuổi, kết hợp tham vấn chuyên gia y tế (BS. Phùng Văn Việt) và đi thực tế dự giờ tại các trường mầm non để nắm bắt tâm lý tiếp nhận của trẻ.
2. Xử lý khung chương trình giáo dục: Rà soát Quyết định 2006/QĐ-BGDĐT để lựa chọn các nội dung giáo dục dinh dưỡng bắt buộc, từ đó thiết kế giáo cụ trực quan tương ứng.
3. Lựa chọn kênh thể hiện: Quyết định xây dựng một blog/website thông tin công cộng nhằm tích hợp hình ảnh, văn bản hướng dẫn, phim tư liệu và trò chơi trực tuyến, đảm bảo tính thuận tiện, dễ tra cứu và chi phí vận hành thấp.

Chương 4: Kết quả và bàn luận

Chương này trình bày toàn bộ hệ thống tài liệu và công cụ trực quan đã được biên soạn và số hóa:

1. Hướng dẫn làm quen Tháp dinh dưỡng MyPyramid

Khóa luận giới thiệu lịch sử tháp dinh dưỡng do USDA ban hành năm 2005 (kinh phí thiết kế 2,4 triệu USD, thu hút 160 triệu lượt truy cập sau 72 giờ ra mắt). Cấu trúc tháp được thiết kế thành 6 tam giác màu tương ứng với 6 nhóm thực phẩm kèm hình ảnh người bước lên bậc thang (biểu trưng cho sự kết hợp giữa ăn uống và vận động thể lực):

Màu sắc đại diện	Tên nhóm thực phẩm	Nguồn gốc và ví dụ tiêu biểu	Vai trò sinh học chính đối với trẻ
Màu cam	Nhóm Lương thực	Nguồn gốc thực vật: gạo, ngô, khoai, sắn, bánh mì, bún, phở...	Cung cấp carbohydrate tạo năng lượng cho não bộ và hoạt động vui chơi; thiếu sẽ gây mệt mỏi, buồn ngủ.
Màu xanh lá cây	Nhóm Rau củ	Nguồn gốc thực vật: rau cải, súp lơ, cà rốt, cà chua...	Cung cấp chất xơ hỗ trợ tiêu hóa, chống táo bón, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch.
Màu đỏ	Nhóm Trái cây	Nguồn gốc thực vật: nho, chuối, táo, dâu, cam, đu đủ, dưa hấu...	Cung cấp vitamin và khoáng chất giúp sáng mắt, da dẻ hồng hào, tăng đề kháng.
Màu vàng	Nhóm Dầu mỡ	Nguồn gốc động vật và thực vật: mỡ động vật, dầu thực vật.	Nguồn sinh năng lượng cao, hòa tan vitamin tan trong dầu (A, D, E, K); cần dùng vừa phải để tránh béo phì.
Màu xanh dương	Nhóm Sữa	Động vật (sữa bò, phô mai, yaourt) và thực vật (sữa đậu nành).	Cung cấp protein và canxi giúp phát triển khung xương và răng, ngăn ngừa cong vẹo cột sống.
Màu tím	Nhóm Thịt và Đậu	Động vật (thịt heo, bò, gà, cá, trứng) và thực vật (đậu đen, xanh, đỏ, nành).	Cung cấp protein xây dựng, duy trì và thay thế các tế bào, giúp trẻ tăng trưởng thể chất.

2. Phân loại các dạng chế biến thực phẩm

Khóa luận phân loại và mô tả các thao tác xử lý thực phẩm để giáo viên hướng dẫn trẻ:

• Thực phẩm ăn sống: Rửa (loại bỏ chất bẩn), Gọt (dùng dao loại bỏ vỏ ngoài), Cắt (chia nhỏ thực phẩm).
• Thực phẩm ăn chín: Luộc (làm chín bằng nước sôi), Nấu (có phối hợp gia vị, dầu mỡ), Chiên (làm chín bằng dầu nóng), Nướng (làm chín bằng nhiệt độ cao).
• Bảng ví dụ chế biến thực phẩm quen thuộc:
  • Gạo: Nấu cơm, nấu cháo.
  • Bí ngô: Luộc, nấu canh, nấu cháo.
  • Đu đủ: Khi xanh dùng làm nộm, nấu canh, xào; khi chín dùng xay sinh tố, cắt miếng ăn trực tiếp.
  • Sữa bò: Chế biến thành phô mai, sữa chua.
  • Dầu ăn: Dùng làm nguyên liệu cho các món chiên, xào, kho, nấu.
  • Thịt gà: Luộc, nướng, kho.
• Vai trò của chế biến: Làm sạch đất cát, thuốc bảo vệ thực vật, loại bỏ phần không ăn được, tiêu diệt vi sinh vật gây hại, làm mềm thực phẩm và đa dạng hóa khẩu vị.

3. Phân bổ bữa ăn trong ngày và thực hành vệ sinh

• Nhận biết bữa ăn: Phân chia thành Bữa sáng (ngũ cốc, thịt, trứng, sữa), Bữa trưa (đầy đủ các nhóm: cơm, món mặn kho/chiên, món canh, rau củ, trái cây tráng miệng), Bữa tối (tương tự bữa trưa nhưng luân phiên đổi món tránh trùng lặp) và các Bữa phụ (sữa, trái cây, bánh nhẹ xen kẽ giữa các bữa chính do dung tích dạ dày của trẻ còn nhỏ).
• Nguyên tắc ăn đủ lượng và đủ chất: Ăn hết suất ăn quy định, không kén ăn, hạn chế ăn quà vặt nhiều đường bánh kẹo, tăng cường ăn rau hoa quả.
• Quy trình vệ sinh phòng bệnh:
  • Lý do rửa tay: Mật độ vi khuẩn trên da người đạt khoảng 40.000 vi khuẩn/cm², tập trung cao nhất ở bàn tay; là nguồn lây nhiễm các bệnh đường ruột (tiêu chảy, đau bụng, nôn ói).
  • Thời điểm rửa tay: Sau khi đi vệ sinh, đi chơi ngoài trời về, chơi đồ chơi, tiếp xúc động vật, sau khi ho, hắt hơi, đổ rác; trước và sau khi ăn; trước khi chuẩn bị thức ăn.
  • Quy trình rửa tay đúng cách (6 bước):
    1. Làm ướt tay bằng nước ấm sạch.
    2. Lấy xà phòng và xoa đều vào lòng bàn tay.
    3. Thực hiện chà xát: chà hai lòng bàn tay; cuốn và xoay từng ngón tay; chà chéo mu bàn tay; miết các kẽ ngón tay; chụm 5 đầu ngón tay xoay vào lòng bàn tay đối diện.
    4. Xả sạch xà phòng dưới vòi nước chảy.
    5. Lau khô bằng khăn sạch hoặc khăn giấy.
    6. Dùng khăn khô hoặc giấy vặn tắt vòi nước. (Yêu cầu thời gian rửa tối thiểu 01 phút; các động tác chà xát lặp lại tối thiểu 5 lần).
  • Vệ sinh răng miệng và phòng tránh bệnh: Hướng dẫn lý do đánh răng, nguyên nhân và biện pháp phòng chống bệnh tiêu chảy, suy dinh dưỡng và béo phì.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

1. Hoàn thành việc hệ thống hóa toàn bộ khung chuẩn phát triển thể chất (chuẩn cân nặng, chiều cao kênh A theo giới tính), tâm sinh lý và định mức nhu cầu dinh dưỡng đa lượng, vi lượng (vitamin A, D, E, K, C, nhóm B, Canxi, Sắt, Kali) cho trẻ 4 – 5 tuổi dựa trên cơ sở khoa học từ Bộ GD&ĐT, Viện Dinh Dưỡng (2006) và USDA.
2. Thiết kế hoàn chỉnh bộ công cụ học liệu trực quan gồm: poster Tháp dinh dưỡng MyPyramid 6 màu, bảng phân loại 6 nhóm thực phẩm, bảng mô tả các phương pháp chế biến món ăn thô/chín, bảng phân chia 4 bữa ăn trong ngày và poster quy trình 6 bước rửa tay bằng xà phòng đạt chuẩn.
3. Xây dựng bộ mẹo thực hành dinh dưỡng dành cho phụ huynh (giúp trẻ ăn rau củ, tập thói quen vệ sinh cá nhân).
4. Thiết lập website/blog công cộng tại địa chỉ http://giaoducdinhduong làm nền tảng số hóa lưu trữ và chia sẻ miễn phí toàn bộ dữ liệu, bài giảng và công cụ trực quan cho cộng đồng.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Đối với giáo viên mầm non: Sử dụng các poster màu sắc, các bảng phân loại thực phẩm và câu chuyện trực quan để giảng dạy thay vì chỉ truyền đạt lý thuyết suông; kết hợp hoạt động nhận biết thực phẩm với hoạt động thể chất và trò chơi đóng vai.
• Đối với phụ huynh: Áp dụng các bộ mẹo dinh dưỡng tại nhà, kiên trì chia nhỏ bữa ăn nếu trẻ không ăn hết suất, không ép buộc gây tâm lý sợ ăn, tạo thói quen rửa tay bằng xà phòng ít nhất 1 phút trước khi ăn.
• Đối với ngành giáo dục: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và mạng Internet vào công tác truyền thông giáo dục sức khỏe trường học, giảm tải phụ thuộc vào cơ sở vật chất sẵn có của từng địa phương.

Đóng góp của đề tài

Tác giả tự xác định đề tài đóng góp một giải pháp cầu nối thực tiễn: vận dụng chuyên môn công nghệ thực phẩm và dinh dưỡng để cụ thể hóa các quy định khung mang tính khái quát của Bộ GD&ĐT thành các công cụ kỹ thuật sư phạm trực quan, sinh động; đồng thời cung cấp một kênh thông tin số hóa dễ tiếp cận, chi phí thấp cho giáo viên và cha mẹ trẻ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế được tác giả tự xác nhận: Do xuất phát điểm là sinh viên ngành Công nghệ Thực phẩm, tác giả không có tham vọng biên soạn một bộ giáo trình giáo dục học hoàn chỉnh vì lĩnh vực này đòi hỏi chuyên môn sư phạm chuyên sâu. Đề tài chỉ giới hạn ở việc cung cấp tư liệu và gợi ý công cụ kỹ thuật.
• Giới hạn phạm vi đối tượng: Nghiên cứu mới chỉ tập trung chuyên biệt vào nhóm trẻ lứa tuổi 4 – 5 tuổi (lớp chồi), chưa mở rộng chi tiết hệ thống công cụ cho các nhóm 3 – 4 tuổi hay 5 – 6 tuổi.
• Nền tảng công nghệ: Nền tảng phân phối được triển khai dưới dạng blog công cộng đơn giản, các tính năng tương tác đa phương tiện (game tương tác, video chất lượng cao) còn ở mức độ gợi ý ban đầu.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

1. Giáo viên mầm non và sinh viên ngành Giáo dục Mầm non: Có thể sử dụng trực tiếp các bảng phân loại 6 nhóm thực phẩm theo Tháp MyPyramid, bảng phân tích dạng chế biến, các poster quy trình rửa tay 6 bước và gợi ý triển khai bài giảng dinh dưỡng sinh động trên lớp.
2. Sinh viên ngành Công nghệ Thực phẩm, Dinh dưỡng và Y tế Công cộng: Tham khảo phương pháp vận dụng kiến thức hóa sinh thực phẩm và nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị (RDA) vào hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe cộng đồng.
3. Phụ huynh học sinh: Tham khảo bảng định mức nhu cầu năng lượng (1.715 kcal cho bé trai, 1.545 kcal cho bé gái), nhu cầu vi chất và các bộ mẹo tập cho trẻ ăn rau củ, vệ sinh răng miệng và phòng ngừa suy dinh dưỡng, béo phì.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng cơ bản hàng ngày của trẻ 4 – 5 tuổi được xác định là bao nhiêu?

Theo số liệu trong khóa luận:

• Bé trai: Tổng năng lượng là 1.715 kcal; protein: 19,7 g; canxi: 450 mg; sắt: 6,1 mg; chất béo: 66,7 g; muối: 3 g.
• Bé gái: Tổng năng lượng là 1.545 kcal; protein: 14,5 g; canxi: 450 mg; sắt: 6,1 mg; chất béo: 60,1 g; muối: 3 g.
• Carbohydrate: Chiếm ít nhất 50% tổng số năng lượng khẩu phần (khoảng 10 – 15 g/kg thể trọng).

2. Tháp dinh dưỡng MyPyramid (2005) được mô tả gồm những màu sắc và nhóm thực phẩm nào?

Tháp MyPyramid gồm 6 dải tam giác màu đại diện cho 6 nhóm thực phẩm (tính từ trái qua phải):

1. Màu cam: Nhóm Lương thực (gạo, ngô, khoai, bánh mì, bún, phở...).
2. Màu xanh lá cây: Nhóm Rau củ (rau cải, súp lơ, cà rốt, cà chua...).
3. Màu đỏ: Nhóm Trái cây (nho, chuối, táo, dâu, cam, đu đủ...).
4. Màu vàng: Nhóm Dầu mỡ (mỡ động vật, dầu thực vật).
5. Màu xanh dương: Nhóm Sữa (sữa bò, phô mai, yaourt, sữa đậu nành).
6. Màu tím: Nhóm Thịt và Đậu (thịt heo, bò, gà, cá, trứng, các loại đậu).

3. Tác giả đã tham khảo các nguồn tài liệu và chuyên gia nào để xây dựng chuẩn phát triển cho trẻ 4 – 5 tuổi?

Tác giả đã dịch và sử dụng tài liệu "Behavior Related Child Development (four to five years)" của Early Childhood Special Education Department (Mississippi Bend Area Education Agency, Hoa Kỳ), kết hợp tiếp nhận thông tin tư vấn chuyên môn từ Bác sĩ Phùng Văn Việt thuộc Khoa Hô Hấp – Bệnh viện Nhi Trung Ương, đồng thời đối chiếu với Quyết định số /2006/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

4. Quy trình rửa tay bằng xà phòng được tác giả hướng dẫn gồm mấy bước và có yêu cầu kỹ thuật gì đặc biệt?

Quy trình gồm 6 bước cụ thể: (1) Làm ướt tay bằng nước ấm sạch; (2) Lấy xà phòng thoa lòng bàn tay; (3) Chà xát lòng bàn tay, xoay từng ngón tay, chà mu bàn tay, miết kẽ ngón và xoay 5 đầu ngón tay; (4) Xả sạch xà phòng dưới nước sạch; (5) Lau khô bằng khăn hoặc giấy sạch; (6) Dùng khăn/giấy khô vặn tắt vòi nước. Yêu cầu kỹ thuật bắt buộc: thời gian rửa tối thiểu 01 phút và các bước thao tác chà xát phải thực hiện lặp lại tối thiểu 5 lần.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Lệ Thương đã giải quyết hiệu quả bài toán cụ thể hóa chương trình giáo dục dinh dưỡng của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho trẻ mầm non 4 – 5 tuổi thành các công cụ giảng dạy trực quan, khoa học. Đề tài đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về nhu cầu dinh dưỡng, chuẩn phát triển tâm sinh lý và xây dựng thành công mô hình trực quan hóa qua Tháp dinh dưỡng MyPyramid, bảng phân loại thực phẩm và quy chuẩn vệ sinh 6 bước. Việc xuất bản toàn bộ dữ liệu trên nền tảng website trực tuyến mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cao, hỗ trợ đắc lực cho công tác giảng dạy của giáo viên mầm non và quá trình chăm sóc trẻ của các bậc phụ huynh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ðẶT VẤN ðỀ nghiệm về giáo dục học, chúng tôi là những sinh viên ngành công nghệ thực phẩm chỉ muốn vận dụng những kiến thức về dinh dưỡng thực phẩm và về giáo dục truyền thông dinh dưỡng trong cộng ñồng nhằm giới thiệu ñến các thầy cô giáo mẫu giáo các nội dung kiến thức liên quan, các công cụ kỹ thuật hỗ trợ cho việc truyền ñạt kiến thức (như hình ảnh, phim, trò chơi, câu chuyện. Chúng tôi cũng giới thiệu ñến các quý phụ huynh các mẹo nhỏ nhằm giúp con trẻ hình thành những thói quen tốt trong ăn uống và giữ gìn vệ sinh cơ thể, các mẹo nhỏ này ñược sắp xếp thành từng bộ theo từng chủ ñề, như chủ ñề bộ mẹo nhỏ ñể giúp trẻ thích ăn rau quả, bộ mẹo nhỏ giúp trẻ tập các thói quen vệ sinh cá nhân .v… ðể thông tin những ñiều này ñến với mọi người chúng tôi chọn hình thức ñưa các thông tin qua kênh truyền thông rộng rãi là internet, với nhiều lợi thế là: kênh thông tin có chi phí ñầu tư thấp, dễ chia sẻ thông tin, phù hợp với nhiều ñối tượng, với tốc ñộ truy cập phổ rộng…chúng tôi hy vọng những kiến thức và thông tin này sẽ tiếp cận ñược ñến mọi người. ðóng góp một phần nhỏ công sức vào sự nghiệp giáo dục ý thức sống khỏe, ăn uống lành mạnh cho trẻ, giảm nhẹ gánh nặng y tế. LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Page 2 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN Phần này chúng tôi trình bày về các nội dung: − ðặc ñiểm phát triển lứa tuổi 4 – 5 tuổi − Yêu cầu của giáo dục mầm non: yêu ầu chung và yêu cầu dành riêng cho ñộ tuổi cuối 4 tuổi.

− Nội dung giáo dục dinh dưỡng của bộ và kết quả mong muốn ñạt ñược. − Nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ − Tầm quan trọng của giáo dục dinh dưỡng 2. ðặc ðiểm Lứa Tuổi: Hiện tại chỉ có bộ chuẩn cho sự phát triển của trẻ 5 tuổi, nên chúng tôi tham khảo và dịch từ tài liệu Beavior Ralated Child Development (four to five years) của Early Childhood Special Education Department thuộc cơ quan Missisippi Bend Area Education Agency. Sự phát triển trí tuệ: Trong thời gian này bé có thể: - Nói chuyện mà người khác hiểu ñược cỡ 90% - Nói ñược những câu bao gồm từ 4 ñến 6 từ.

- Hiểu ñược các từ: bên cạnh, ñàng sau, ñàng trước, và bên kia, lớn /nhỏ, dài /ngắn, và cứng /mềm. - Gọi ñúng tên 6 – 8 màu và vẽ ñược 3 hình tròn, vuông và tam giác. - Làm theo ñược những gì hướng dẫn trước: a. Nói ñược tên, tuổi, trai hay gái, cùng ñịa chỉ của bé, và hát những tiết ñiệu trẻ con b.

Nhìn chăm chú vào màu sắc nơi một tấm ảnh lớn c. ðếm 1 ñến 10 vật d. Trả lời ñược các câu hỏi ai, cái gì, tại sao, ở ñâu, và nếu … thì LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Page 3 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN - Làm theo ñược hai hướng dẫn không liên quan với nhau (“Con hãy mặc quần áo và ñi ñánh răng”) - Nhờ người khác giúp ñỡ khi cần. Sự phát triển thể chất: - Chơi một trò chơi liên tục 10 – 15 phút , chạy và nhảy lên bắt một trái banh to bằng hai tay.

- Bé ở lứa tuổi 4 – 5 tuổi có thể ñạp xe 3 bánh, lái theo các hướng và dừng lại khi bé muốn. - Bé duy trì tốt sự cân bằng khi bước ñi, dừng lại bất chợt và nhảy trên một chân 4 – 5 bước. - Chiều cao trung bình là 100 cm. - Tỷ lệ giữa chiều dài của ñầu và chiều dài thân ñã ñược rút ngắn lại, các bộ phận của cơ thể trông cân ñối hơn so với lúc 3 tuổi.

- Có thể nâng ñỡ ñược trọng lượng cơ thể. - Sự phát triển của các nhóm cơ nhỏ giúp bé có thể thực hiện các ñộng tác nắm bóp, cầm bút chì vẽ những hình thù ñơn giản. - Bé ở ñộ tuổi này có thể sử dụng kéo ñầu tù ñể cắt và xâu vòng cổ.
Khuyến khích sự phát triển của trẻ từ bốn tuổi ñến năm tuổi: Trẻ em có ñược những khả năng mới theo từng ñộ tuổi khác nhau vì vậy hãy khuyến khích trẻ bằng cách: - Bảo bé nhắn người nào ñó, như “Nói với ba con mẹ cần một bao thư” - Khuyến khích trẻ hát và nhịp các ngón tay - Chơi trò nhồi bột: một tách bột mì + nửa tách muối + 2 muỗng dầu + 1 muỗng bột alum.

Hòa nước từng lượng nhỏ vào cho ñến khi bột ướt ñều. Tuy nhiên không ñược quá nửa tách nước. Chứa bột vào một hộp kín. Có thể cho thêm màu vào nước trước khi bạn cho nước vào bột ñể nhồi - ðặt 4 tấm hình thành một hàng.

Bảo bé nhắm mắt lại. ðổi chỗ các tấm hình. Xem bé có xắp lại ñược các tấm hình theo thứ tự không. LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Page 4 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN - Khuyến khích bé cắt các hình từ báo ra và xếp loại.

Ví dụ: hình từ những vật làm ồn và những vật không làm ồn - Chơi trò nói về các vật ở trong, trên, dưới, ñàng sau, bên cạnh. Chơi trò chơi chỉ huy. Nói “Mẹ ñể con gấu dưới ghế. Con hãy ñể con gấu dưới ghế” - Bắt chước cách ñi của một con vật nào ñó với bé.

Ví dụ: Gấu (dùng tay và chân), ðại-thử (kangaroo) (nhảy bằng chân) - ðọc cho bé nghe những cuốn sách kéo dài từ 5 ñến 10 phút - Khuyến khích bé viết tên bằng chữ in, vẽ hình (nhà, cây, người, xe) và kể về những gì bé ñã làm - Bảo bé những việc gồm 3 bước như “ Con hãy ñánh răng rửa mặt và ñi ngủ” - Bịt mắt bé lại. Bảo bé nhận biết âm thanh phát ra từ những vật trong nhà (như radio, máy trộn, ñiện thoại, ñồ chơi dây thiều, v.)
Các ñồ chơi thích hợp: - ðồ chơi xếp hình - Xe ñạp ba bánh - Dây (ñể nhảy) - Keo / giấy - Patin (roller skates) - Sách tô màu - Phấn không có bụi - Hộp chữ / số - Tiền giả - Xe tải / xe hơi - Bảng trò chơi (game boards) - Thẻ may (sewing cards) - Sách hình cứng - Búp bê / y phục - Túi ñựng hạt - Sách - Kéo/ chì màu / sơn - Xe trượt LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Page 5 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN - ðô-mi-nô - Bóng to - Bột nhồi - Vợt / bóng 2. Chương Tình Giáo Dục Mầm Non:[5] Ban hành kèm theo Quyết ñịnh số: /2006/Qð-BGDðT năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và ðào tạo. Chương trình Giáo dục mầm non là căn cứ ñể triển khai và chỉ ñạo công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong các cơ sở giáo dục mầm non trong cả nước, ñồng thời là căn cứ ñể ñào tạo bồi dưỡng giáo viên mầm non, tăng cường cơ sở vật chất và ñảm bảo các ñiều kiện thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non có chất lượng.

Mục tiêu giáo dục chung a. Phát triển thể chất - Trẻ khỏe mạnh, cơ thể phát triển cân ñối. Cân nặng và chiều cao nằm trong kênh A. - Thực hiện ñược các vận ñộng cơ bản một cách vững vàng, ñúng tư thế.

- Có khả năng phối hợp các giác quan và vận ñộng; vận ñộng nhịp nhàng, biết ñịnh hướng trong không gian. - Thực hiện ñược một số vận ñộng của ñôi tay một cách khéo léo. - Có một số thói quen, kỷ năng tốt về giữ gìn sức khỏe, vệ sinhcá nhân, vệ sinh môi trường và biết cách ñảm bảo sự an toàn. Phát triển nhận thức - Ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi những sự vật hiện tượng xung quanh.

- Có khả năng quan sát, so sánh, phân loại, phán ñoán, chú ý vá ghi nhớ có chủ ñịnh. Nhận ra một số mối liên hệ ñơn giản của các sự vật, hiện tượng xung quanh. - Có một số hiểu biết ban ñầu về bản thân, môi trường tự nhiên và xã hôi. Phát triển ngôn ngữ - Nghe và hiểu ñược lời nói trong giao tiếp.

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Page 6 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN - Có khả năng diễn ñạt bằng lời nói rõ ràng ñể thể hiện ý muốn, cảm xúc, tình cảm của mình và của người khác. - Có một số biểu tượng về việc ñọc và việc viết ñể vào học lớp 1. Phát triển tình cảm – xã hội - Mạnh dạn, hồn nhiên, tự tin, lễ phép trong giao tiếp - Nhận ra một số trạng thái cảm xúc và thể hiện tình cảm phù hợp với các ñối tượng và hoàn cảnh cụ thể. - Thực hiện một số quy ñịnh ñơn giản trong sinh hoạt.

Có ý thức tự phục vụ, kiên trì thực hiện công việc ñược giao. - Yêu quý gia ñình, trường lớp mầm non vá nơi sinh sống. - Quan tâm, chia sẻ, hợp tác với những người gần gũi. - Quan tâm chăm sóc vật nuôi, cây trồng và bảo vệ môi trường.

Phát triển thẩm mĩ - Càm nhận ñược vẻ ñẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong tác phẩm nghệ thuật. - Có nhu cầu, hứng thú khi tham gia vào các hoạt ñộng hát, múa, vận ñộng theo nhạc, ñọc thơ, kể chuyện, ñóng kịch…vá biết thể hiện cảm xúc sáng tạo thông qua các hoạt ñộng ñó. Mục tiêu giáo dục trẻ cuối 4 tuổi: a. Phát triển thể chất: - Cân nặng và chiều cao nằm trong kênh A, cụ thể : + Trẻ trai: Cân nặng ñạt 14,4 – 23,5 kg.

Chiều cao ñạt 100,7 – 119,1 cm. + Trẻ gái: Cân nặng ñạt 13,8 – 23,2 kg. Chiều cao ñạt 99,5 – 117,2 cm - Bò chui không bị chạm vào vật. LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Page 7 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN - Giữ ñược thăng bằng trên một chân trong 5 giây - Chạy ñổi hướng theo vật chuẩn.

- Ném xa 3m bằng hai tay. - Bật xa 30 – 40 cm - Cắt ñược theo ñường thẳng. - Rửa tay bằng xà phòng, tự lau mặt, ñánh răng - Cởi và mặt quần áo - Phân biệt ñược một số vật dụng nguy hiểm, nơi an toàn và không an toàn. Phát triển nhận thức - Thích tìm hiểu khám phá ñồ vật và hay ñặt các câu hỏi: Tại sao? ðể làm gì?.

- Nhận biết ñược một số ñặc ñiểm giống nhau và khác nhau của bản thân với người gần gũi. - Phân loại ñược các ñối tượng theo 1 – 2 dấu hiệu cho trước. - Nhận ra mối liên hệ ñơn giản giữa sự vật, hiện tượng quen thuộc. - Nhận biết ñược phía phải, phía trái của bản thân.

- Nhận biết các buổi sáng – trưa – chiều – tối. - ðếm ñược trong phạm vi 10.