phần Mở đầu và Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận văn có bố cục 2 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học ngành TKTT cho HS trƣờng Trung cấp may và thời trang Hà Nội Chƣơng 2: Dạy học vẽ trên vải trong học phần trang trí chuyên ngành cho học sinh trƣờng Trung cấp may thời trang Hà Nội và thực nghiệm sƣ phạm. Tng hp các án, khóa lun, tiu lun, chuyên và lun vn tt nghip i hc v các chuyên ngành: Kinh t, Tài Chính & Ngân Hàng, Công ngh thông tin document, khoa luan, tieu luan, 123 15 of 98. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN DẠY HỌC NGÀNH THIẾT KẾ THỜI TRANG CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG CẤP MAY VÀ THỜI TRANG HÀ NỘI 1. Cơ sở lý luận dạy học Thiết kế thời trang bậc trung cấp 1.
Khái quát về d y học ngành Thiết kế thời trang và d y trang trí chuyên ngành - Khái niệm Thời trang “Thời trang là trang phục đƣơng thời, là tập hợp những thói quen và thị hiếu phổ biến trong cách mặc, thịnh hành trong môi trƣờng xã hội nhất định, vào khoảng thời gian nhất định. Trong đó Trang phục đƣợc hiểu là “… không chỉ thể hiện quan niệm thẩm mỹ, lối sống, trình độ của một nhóm ngƣời, một cá nhân mà c n thể hiện đặc trƣng văn hóa cả một cộng đồng” [39, tr. “Thời trang chỉ liên quan đến lĩnh vực may mặc và thời trang thƣờng bó hẹp trong một phạm vi không gian nhất định vì nó là khuynh hƣớng gắn với một bộ phận xã hội, một địa phƣơng, một dân tộc hay một vùng thế giới. Mốt và thời trang có tính văn hóa- xã hội và tính nghệ thuật” [2, tr.
Ngoài ra, thời trang là những phong cách đang thịnh hành và những sáng tạo mới nhất của các nhà thiết kế trang phục. Thông thƣờng, những thử nghiệm thiên về trình diễn nghệ thuật là ý tƣởng ban đầu cho việc thiết kế các mẫu thời trang ứng dụng. Các bộ sƣu tập nặng về trình diễn là để tạo ấn tƣợng và khẳng định phong cách trƣớc đồng nghiệp, các nhà chuyên môn. C n các bộ sƣu tập mang tính ứng dụng thì để nhắm tới số đông ngƣời tiêu dùng.
Đó là hai mặt không thể tách rời của thời trang. Thiếu một trong hai cái, thời trang sẽ mất đi tính chất đặc trƣng. Vì thời trang là tổng hợp của nghệ thuật và kinh doanh. Tng hp các án, khóa lun, tiu lun, chuyên và lun vn tt nghip i hc v các chuyên ngành: Kinh t, Tài Chính & Ngân Hàng, Công ngh thông tin document, khoa luan, tieu luan, 123 16 of 98.
8 - Khái niệm Thiết kế thời trang “Thiết kế: lập dự án kế hoạch xây dựng một công trình, sản xuất một thiết bị, sản phẩm công nghiệp. Thiết kế bao gồm công việc lập các tài liệu, các thông số kỹ thuật, các bản tính toán, các bản vẽ, các mô hình vv. Làm căn cứ để tiến hành thi công công trình, gia công sản phẩm” [13,tr. 371] “Thời trang là trang phục đƣơng thời, là tập hợp những thói quen và thị hiếu phổ biến trong cách mặc, thịnh hành trong môi trƣờng xã hội nhất định, vào khoảng thời gian nhất định.
23] Từ hai khái niệm thành phần trên chúng ta có thể hiểu TKTT là bao gồm những công việc lập các bản vẽ, các tính toán, các thông số kỹ thuật v. để cho ra những sản phẩm công nghiệp trong ngành thời trang. Nhƣ vậy, TKTT có yếu tố “…mỹ hóa hình tƣợng ngƣời mặc y phục, điều này cần phải sáng tạo trên hình thể con ngƣời. Những tri thức về kết cấu nhân thể và chức năng các bộ phận trên thân thể ngƣời có thể giúp cho chúng ta hiểu biết những đặc trƣng cơ bản của ngoại hình” [47, tr.
Khi coi TKTT là một phần của nghệ thuật Design, thì theo Bosiepe đã chỉ ra năm 1967: “phƣơng pháp luận Design chẳng qua chỉ là tr chơi trong thực tế sản xuất - dƣới con mắt của các nhà tạo dáng” [45, tr. Để đào tạo về mỹ thuật công nghiệp đ i hỏi ngƣời họa sĩ thiết kế phải đạt hai yêu cầu: “Có đƣợc những kiến thức cơ bản cần thiết cho hoạt động thực tiễn sau này của mình và có khả năng tƣ duy logic, phƣơng pháp làm việc khoa học, hợp lý trong những điều kiện phức tạp của cuộc sống” [45, tr. Đó cũng chính là điều kiện để ngƣời họa sĩ thiết kế mỹ thuật công nghiệp tồn tại và phát triển trong một nền công nghiệp mới phát triển nhƣ nƣớc ta hiện nay. Thiết kế thời trang thuộc ngành “Mỹ thuật công nghiệp: Vẻ đẹp thẩm mĩ phục vụ cho sản xuất công nghiệp” [25, tr.
Hay c n là nghệ thuật các ứng dụng của thiết kế và thẩm mỹ hay vẻ đẹp tự nhiên cho quần áo và Tng hp các án, khóa lun, tiu lun, chuyên và lun vn tt nghip i hc v các chuyên ngành: Kinh t, Tài Chính & Ngân Hàng, Công ngh thông tin document, khoa luan, tieu luan, 123 17 of 98. Thiết kế thời trang chịu ảnh hƣởng của vĩ độ văn hóa và xã hội, đã thay đổi theo thời gian và địa điểm. Ngành thiết kế thời trang đào tạo một số chuyên ngành nhƣ: Thiết kế thời trang, xã hội học thời trang, vật liệu dệt may, tạo mẫu, thiết kế dựng hình tổng hợp, trang điểm, thẩm mỹ học, vẽ mỹ thuật, thiết kế thời trang trên máy tính, Coreldraw. “Tốt nghiệp ngành thiết kế thời trang, các bạn có thể đảm nhiệm các công việc tại doanh nghiệp may, công ty thiết kế thời trang, viện nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực này hoặc những cơ sở sản xuất về may mặc” [18] - Dạy học Thiết kế thời trang Theo tác giả Bùi Hiền và cộng sự thì các khái niệm đƣợc viết nhƣ sau: Dạy – Học, Truyền lại những kiến thức, kinh nghiệm, đƣa đến những thông tin khoa học cho ngƣời khác tiếp thụ một cách có hệ thống, có phƣơng pháp nhằm mục đích tự nâng cao trình độ văn hóa, năng lực trí tuệ và kỹ năng thực hành trong đời sống thực tế.
Dạy- học là một hoạt động diễn ra trên hai tuyến song hành giữa ngƣời dạy và ngƣời học” [13, tr.61] Nhƣ vậy cũng từ những khái niệm thành phần đã nêu trên chúng tôi có thể quan niệm rằng: Dạy học TKTT là truyền lại những kiến thức, kinh nghiệm nghề về các bản vẽ, các tính toán, các thông số kỹ thuật v. để cho ra những sản phẩm công nghiệp trong ngành thời trang Có thể nói, dạy trang trí chuyên ngành ở đây là một thuật ngữ chỉ việc tổ chức, truyền thụ những kiến thức của phân môn trang trí đối với chuyên ngành TKTT nhằm giúp học sinh có kiến thức cơ bản và khả năng ứng dụng nó vào trong thực tiễn học tập cũng như công tác sau khi ra trường. Dạy trang trí chuyên ngành đối với ngành TKTT không ngoài mục đích giúp ngƣời học có thẩm mĩ tốt, từ đó có tác động đến lĩnh vực thời trang và góp phần nâng cao thẩm mĩ xã hội. Tng hp các án, khóa lun, tiu lun, chuyên và lun vn tt nghip i hc v các chuyên ngành: Kinh t, Tài Chính & Ngân Hàng, Công ngh thông tin document, khoa luan, tieu luan, 123 18 of 98.
ặc điểm của chuyên ngành Thiết kế thời trang Dạy TKTT ở trƣờng Trung cấp may và thời trang Hà Nội thực chất là dạy nghề. Theo Quy chế đào tạo Trung cấp chuyên nghiệp đƣợc quy định tại Thông tƣ số 22 /2014/TT-BGDĐT ngày 09 tháng 7 năm 2014 của Bộ trƣởng Bộ GD và Đào tạo [15]. Từ yêu cầu thực chất là dạy nghề, các nhà thiết kế thời trang học và theo nghề phải nhận thức đƣợc những yêu cầu của thời trang may mặc.Trƣớc tiên họ phải rất thích thú trong việc học hỏi những cái mới mẻ và đọc những cuốn tạp chí, những bài báo và những cuốn sách về lịch sử thời trang và những xu hƣớng mới. Họ cũng phải yêu thích nghệ thuật, tham quan các ph ng trƣng bày nghệ thuật và giao tiếp với tất cả các nghệ sĩ bất cứ khi nào họ có cơ hội.
Một sự am hiểu tốt về nhu cầu và yêu cầu của khách hàng và phong cách sống của khán giả cũng cần phải có trong thiết kế thời trang. Các em HS ngành thiết kế thời trang cần có khả năng giao tiếp tốt và có thể thể hiện các ý tƣởng của mình một cách rõ ràng. Nhƣng quan trọng nhất, đó là họ phải có đƣợc những ý tƣởng độc đáo, tƣơi mới và sáng tạo. Thiết kế thời trang là một môn nghệ thuật ứng dụng đ i hỏi ngƣời làm nghề và theo nghề phải có tài năng và óc sáng tạo không ngừng.
Các sáng tạo không chỉ đơn thuần là về kiểu dáng trang phục mà c n bao gồm các phụ kiện thời trang sao cho phù hợp với nền văn minh xã hội và thời đại. Những tác phẩm thời trang đƣợc chia làm 2 hƣớng riêng biệt: hƣớng trình diễn nghệ thuật và hƣớng ứng dụng thực tế. Ngƣời làm nghề có thể là ngƣời trực tiếp đứng ra thiết kế hoặc cũng có thể là ngƣời quản lý một đội ngũ thiết kế ở một công ty thời trang, hay tự gây dựng một thƣơng hiệu riêng. Đây là ngành học phù hợp với các bạn trẻ yêu thích nghệ thuật thời trang và có năng khiếu trong những lĩnh vực này.
Tng hp các án, khóa lun, tiu lun, chuyên và lun vn tt nghip i hc v các chuyên ngành: Kinh t, Tài Chính & Ngân Hàng, Công ngh thông tin document, khoa luan, tieu luan, 123 19 of 98. 11 Hiện tại ở trƣờng Trung cấp may và thời trang Hà Nội thì ngành Thiết kế Thời trang đƣợc giảng dạy theo hình thức dạy nghề. Theo Nghị quyết số 51/2001/QH10 của Quốc hội, tại Điều số 33 có ghi: Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp là đào tạo ngƣời lao động có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có đạo đức, lƣơng tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho ngƣời lao động có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc ph ng, an ninh. Nghề thiết kế thời trang (fashion design) đang đƣợc xem là một trong những nghề thời thƣợng.
Đây là ngành học phù hợp với các bạn trẻ yêu thích mỹ thuật, thời trang. Ý nghĩa và vai tr của dạy học thiết kế thời trang ở trƣờng trung cấp may và thời trang Hà Nội thể hiện qua nội dung và mục tiêu dạy học.