mở đầu: Tại sao cần học Địa lí? Tại sao cần học Lịch sử? Nội dung giáo dục địa lí được thiết kế thành các chủ đề. Chủ đề Bản đồ: Phương tiện thể hiện bề mặt Trái Đất có nội dung về các yếu tố cơ bản của bản đồ; các loại bản đồ thông dụng; lược đồ trí nhớ. So với chương trình hiện hành, lược đồ trí nhớ là nội dung mới, gắn liền với việc HS nhận thức không gian như thế nào, sự gắn kết của cá nhân với không gian thông qua các sinh hoạt đời thường. Trong chủ đề Trái Đất - Hành tinh trong hệ Mặt Trời kiến thức cơ bản là về vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời; hình dạng, kích thước Trái Đất; chuyển động của Trái Đất và các hệ quả địa lí chính.
Sau đó, HS được học các chủ đề về các địa quyển: Cấu tạo của Trái Đất. Vỏ Trái Đất; Khi hậu và biến đổi khí hậu; Nước trên Trái Dất; Đất và sinh vật trên Trái Đất. Trong khi học mỗi chủ đề, các câu hỏi cơ bản của địa lí: Cái gì? Ở đâu? Như thế nào? luôn được chú ý. Vi thế, chương trình coi trọng việc hình thành và phát triển kĩ năng sử dụng bản đồ, việc miêu tả các hiện tượng và quá trình địa lí và việc giải thích vừa với tầm hiểu biết của HS.
Kết thúc nội dung giáo dục địa lí ở lớp 6 là chủ đề Con người và thiên nhiên. Điểm mấu chốt của chủ đề này là ở mối tác động qua lại giữa thiên nhiên và đời sống con 18 người, tại sao cần bảo vệ tự nhiên và khai thác thông minh các tài nguyên. Chủ đề này có vai trò như cầu nối với nội dung ở lớp 7 và các lớp sau nữa. Nội dung Lịch sử bao quát thời gian từ thời kì nguyên thủy đến thế kỉ X (ở Việt Nam là đến đầu thế kỉ X).
Chủ đề Thời nguyên thủy đề cập đến 3 nội dung chính là nguồn gốc loài người, xã hội nguyên thủy, sự chuyển biến từ xã hội nguyên thủy sang xã hội có giai cấp. Chủ đề Xã hội cổ đại đề cập đến các nền văn minh cổ đại là Ai Cập và Lưỡng Hà, Ấn Độ, Trung Quốc, Hy Lạp và La Mã. Khi học về mỗi nền văn minh, HS đều được hiểu khái quát về bối cảnh địa lí, sự hình thành và hưng thịnh của nền văn minh cũng như di sản của nền văn minh đó đóng góp cho sự tiến bộ của nhân loại. Đây chính là một chủ đề hấp dẫn khơi dậy tính tò mò của HS và có sự kết nối địa lí lịch sử.
Tiếp theo dòng địa lí lịch sử, HS được học về khu vực Đông Nam Á từ những thể kỉ tiếp giáp Công nguyên đến thế kỉ X; HS bước đầu tìm hiểu về tiến trình lịch sử ra đời, phát triển của một số quốc gia Đông Nam Á, về sự tiếp biến văn hóa, với việc thu nhận ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ và văn hóa Trung Hoa. Tiếp đến là chủ đề Việt Nam từ khoảng thế kỉ VII trước Công nguyên đến đầu thế kỉ X, với các nội dung về thời kì Văn Lang – Âu Lạc, thời kì Bắc thuộc và cuộc đấu tranh giành lại độc lập và bảo vệ bản sắc văn hoá của dân tộc. Bên cạnh chủ đề về Văn Lang, Âu Lạc là chủ đề giới thiệu về hai vương quốc là Champa và Phù Nam. LỚP 7 Về nội dung giáo dục địa lí, HS được học về các châu lục: châu Âu, châu Á, châu Phi, châu Mỹ, châu Đại Dương, châu Nam Cực.
Trong chương trình hiện hành, châu Phi được học trước tiên, nhưng ở chương trình này châu Âu được học trước, đó là do ý đồ muốn đặt các nội dung giáo dục địa lí và lịch sử được cạnh nhau đối với chủ đề về châu Âu. Cấu trúc nội dung chung của phần địa lí các châu lục là: vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của châu lục; đặc điểm tự nhiên của châu lục (địa hình, khí hậu, thủy văn, các đới thiên nhiên); đặc điểm dân cư và xã hội; phương thức con người khai thác, sử dụng và bảo vệ tự nhiên. Tùy theo từng châu lục, mà chọn thêm nội dung đặc thù. Chẳng hạn, ở chủ đề châu Âu có khái quát về Liên minh châu Âu; ở chủ đề châu Á có nội dung về các nền kinh tế lớn và kinh tế mới nổi ở châu Á; ở chủ đề châu Phi có khái quát về Nam Phi; ở chủ đề châu Mỹ có nội dung về các trung tâm kinh tế quan trọng ở Bắc Mỹ, vấn đề rừng Amazon; ở chủ đề châu Đại Dương nội dung chủ yếu về lục địa Australia; ở chủ đề châu Nam Cực có vấn đề về sự thay đổi thiên nhiên châu Nam Cực khi có biến đổi khí hậu toàn cầu.
Nội dung giáo dục lịch sử về cơ bản bao quát thời kì trung đại. Tuy nhiên, việc phân kì có khác nhau khi xem xét lịch sử các khu vực và lịch sử Việt Nam. Quan điểm về giáo dục Lịch sử là coi trọng nội dung về lịch sử văn minh nhân loại, coi trọng các 19 nội dung về lịch sử chính trị, kinh tế, văn hóa. Ở chủ đề Tây Âu từ thế kỉ V đến nửa đầu thế kỉ XVI có các nội dung phản ánh các dấu mốc lịch sử chính của thời kì này, đó là: Quá trình hình thành và phát triển chế độ phong kiến ở Tây Âu; Các cuộc phát kiến địa lí; Văn hóa Phục hưng; Cải cách tôn giáo; Sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu trung đại.
Ở chủ đề Trung Quốc từ thế kỉ VII đến giữa thế kỉ XIX HS tìm hiểu các nét cơ bản về kinh tế, chính trị, văn hóa, những thành tựu cơ bản về văn hóa của Trung Quốc dưới các triều đại Đường, Minh, Thanh. Ở chủ đề Ấn Độ từ thế kỉ IV đến giữa thế kỉ XIX có ba nội dung chính: vương triều Gupta, vương triều Hồi giáo Delhi, đế quốc Mogul. Ở chủ đề Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI, sau khi tìm hiểu khái quát về khu vực Đông Nam Á, HS học về hai vương quốc láng giềng là Vương quốc Campuchia và Vương quốc Lào. Về lịch sử dân tộc, HS học chủ đề Việt Nam từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI.
HS được nghiên cứu về lịch sử của Việt Nam thời Ngô – Đinh – Tiền Lê (968 –1009), thời Lý (từ thế kỉ XI đến đầu thế kỉ XIII), thời Trần – Hồ (từ thế kỉ XIII đến đầu thế kỉ XV), về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418 – 1427) và Việt Nam thời Lê sơ (1428 – 1527), về vùng đất phía nam thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI. Ở lớp 7 bắt đầu có các chủ đề chung, với các nội dung tương thích với nội dung chính. Đó là chủ đề Các cuộc đại phát kiến địa lí và Đô thị: Lịch sử và hiện tại (phần 1). Mặc dù trong chủ đề Tây Âu từ thế kỉ V đến nửa đầu thế kỉ XVI đã có nội dung về các cuộc phát kiến địa lí, nhưng do các cuộc đại phát kiến địa lí có ý nghĩa hết sức to lớn về mặt lịch sử giao thương trên thế giới, diễn ra trong một giai đoạn lịch sử quan trọng của sự phát triển chủ nghĩa tư bản, đánh dấu mở đầu quá trình toàn cầu hóa trong lịch sử nhân loại, có tác động lâu dài về nhiều mặt, nên chủ đề này đã được thiết kế riêng, kích thích sự ham hiểu biết của HS.
Chủ đề Đô thị: Lịch sử và hiện tại được cấu tạo thành hai chủ đề nhỏ hơn. Ở Đô thị: Lịch sử và hiện tại (phần 1) HS tìm hiểu về các đô thị cổ đại và các nền văn minh cổ đại; các đô thị trung đại châu Âu và giới thương nhân (tương ứng với các thời đại lịch sử); đô thị và đô thị hóa (khi học địa lí các châu lục). Học sinh cũng được nghiên cứu về một số xu hướng đô thị hóa trên thế giới (châu Âu, châu Á, châu Mỹ). LỚP 8 So với Chương trình hiện hành, thời lượng về địa lí tự nhiên Việt Nam được tăng lên gấp đôi (từ 1 học kì lên 2 học kì, với 1,5 tiết/tuần), đảm bảo việc tăng cường học tập địa lí Tổ quốc.
Các chủ đề về địa lí tự nhiên Việt Nam là: Đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Việt Nam, Đặc điểm địa hình và khoáng sản Việt Nam, Đặc điểm khí hậu và thuỷ văn Việt Nam, Đặc điểm thổ nhưỡng và sinh vật Việt Nam, Biển đảo Việt Nam. HS nghiên cứu về các đặc điểm của từng thành phần của tự nhiên Việt Nam, mà đặc điểm có tính bao trùm là trên nền của địa hình 3/4 diện tích là đồi núi, chủ yếu là 20 đồi núi thấp và trung bình, 1/4 diện tích là đồng bằng, với hai đồng bằng lớn và chuỗi đồng bằng nhỏ hẹp ven biển, một thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa, phân hóa đa dạng đã và đang tồn tại, biến đổi. Việc khai thác kinh tế cần phải tính đến đặc điểm của thiên nhiên Việt Nam trong bối cảnh của biến đổi khí hậu. Nội dung dạy học Lịch sử ở lớp 8 rất phong phú, với nhiều chủ đề, trải từ thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX.
Đó là Châu Âu và Bắc Mỹ từ nửa sau thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII; Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX; Việt Nam từ đầu thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII; Châu Âu và nước Mỹ từ cuối thế kỉ XVIII đến đầu thế kỉ XX; Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX; Châu Á từ nửa sau thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX; Việt Nam từ thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX. Trong mạch nội dung về lịch sử thế giới, HS tìm hiểu về các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu trên thế giới, quá trình thực dân hóa ở Đông Nam Á, về châu Âu và Bắc Mỹ trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản phát triển thành chủ nghĩa đế quốc, mà điểm đỉnh là cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ Nhất và Cách mạng Tháng Mười Nga 1917. Về lịch sử châu Á từ nửa sau thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX, mạch nội dung tập trung vào Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và Đông Nam Á. HS cũng được tìm hiểu về cuộc cách mạng công nghiệp, về các thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX và tác động của chúng đến tiến trình lịch sử nhân loại.