MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Trong những năm gần đây, loại hình du lịch homestay ngày càng phổ biến và được yêu thích ở nhiều nơi trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Loại hình du lịch này đang phát triển mạnh mẽ, không chỉ thu hút khách quốc tế mà còn thu hút cả khách nội địa. Đây là loại hình du lịch mới, nhiều tiềm năng, triển vọng cần được nghiên cứu để phát triển.
Tỉnh Ninh Bình có tiềm năng phát triển du lịch đa dạng và phong phú, đặc biệt từ khi quần thể danh thắng Tràng An, Ninh Bình được UNESSCO vinh danh là di sản hỗn hợp văn hóa thiên nhiên thế giới, du lịch Ninh Bình đã có những phát triển vượt bậc cả về số lượng khách du lịch và doanh thu từ hoạt động du lịch. Được tỉnh xác định là lĩnh vực kinh tế mũi nhọn, trong những năm gần đây, ngành du lịch Ninh Bình đang khai thác hiệu quả những tiềm năng, thế mạnh góp phần vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế của toàn tỉnh. Và du lịch cộng đồng nói chung, du lịch homestay nói riêng đã và đang là hướng đi mới trong vấn đề phát triển bền vững ngành kinh tế du lịch Ninh Bình. Loại hình du lịch homestay xuất hiện đầu tiên ở Ninh Bình từ nhiều năm trước đây khi du khách đến thăm Khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long thuộc huyện Gia Viễn có nhu cầu vào tham quan nhà dân xung quanh để tìm hiểu và khám phá cuộc sống của người dân địa phương.
Đến nay, loại hình du lịch này cũng đã phát triển rộng ra một số huyện, thành phố của tỉnh và bước đầu đã thu được những kết quả tốt. Trong số những huyện phát triển mạnh nhất loại hình du lịch này của tỉnh Ninh Bình phải kể đến đó là huyện Hoa Lư. Huyện Hoa Lư có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch với tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn phong phú, đa dạng cùng với lịch sử truyền thống cố đô xưa, người dân địa phương hiếu khách, thân thiện. Tuy nhiên, đây là loại hình du lịch còn khá mới lại cần thu hút sự tham gia của cộng đồng địa phương nên việc phát triển du lịch homestay ở huyện Hoa Lư vẫn chưa thực sự hiệu quả so với tiềm năng.
Thể hiện rõ nhất ở số lượng khách và số hộ gia đình tham gia loại hình du lịch này vẫn còn khá ít. Sản phẩm và dịch vụ vẫn còn sơ sài, nghèo nàn. Thông tin về du lịch homestay ở huyện Hoa Lư đến với khách du lịch còn ít và hoạt động quảng bá, xúc tiến cho du lịch homestay còn rời rạc chưa đem lại hiệu quả tương xứng với tiềm năng phát triển của loại hình du lịch này. 5 Tieu luan 1 Tình hình thực tế trên đây đòi hỏi phải có những công trình nghiên cứu một cách tổng thể và khoa học về điều kiện, thực trạng phát triển loại hình du lịch homestay ở huyện Hoa Lư, từ đó đề ra những giải pháp nhằm khai thác hợp lý, hiệu quả loại hình du lịch homestay ở đây theo hướng bền vững là một nhiệm vụ cấp thiết.
Xuất phát từ những lý do thực tiễn đó, tác giả đã chọn đề tài “Phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình” làm luận văn tốt nghiệp của mình. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1. Mục tiêu chung Trên cơ sở phân tích đánh giá thực trạng phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch homestay trong những năm gần đây tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Từ đó, đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
Mục tiêu cụ thể Góp phần hệ thống hóa những lý luận về việc nghiên cứu phát triển du lịch homestay. Đánh giá thực trạng phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1. Đối tượng nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Phạm vi nghiên cứu 1. Phạm vi thời gian Số liệu sử dụng trong nghiên cứu luận văn được thu thập trong 3 năm từ năm 2018 đến năm 2020.
Số liệu điều tra được tính đến hết tháng 12/2020. Phạm vi không gian Đề tài nghiên cứu tại một số xã, thị trấn có phát triển loại hình du lịch homestay của huyện Hoa Lư, đó là: thị trấn Thiên Tôn, xã Ninh Hải, xã Ninh Hòa, xã Ninh Giang, xã Ninh Thắng, xã Ninh Xuân, xã Ninh Mỹ, xã Trường Yên. Đây là những nơi có các điều kiện thuận lợi để có thể phát triển loại hình du lịch homestay. Phạm vi nội dung Luận văn tập trung nghiên cứu một số nội dung về những vấn đề liên quan đến phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN 1. Đóng góp về mặt lý luận Luận văn đã đúc kết được cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, bao gồm: một số khái niệm, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch homestay. Trên cơ sở bài học kinh nghiệm trên thế giới và Việt Nam, nghiên cứu đã đưa ra 05 bài học kinh nghiệm cho việc phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.2 Đóng góp về mặt thực tiễn Luận văn đã phân tích thực trạng phát triển du lịch homestay huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, phân tích được những thành tựu đạt được và những hạn chế cần khắc phục góp phần vào sự phát triển du lịch homestay. Phân tích được các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, từ đó đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch homestay tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới.
7 Tieu luan 1 PHẦN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2. Một số khái niệm cơ bản 2.1 Khái niệm về du lịch và khách du lịch a. Các quan niệm về du lịch Từ xa xưa trong lịch sử nhân loại, du lịch đã được ghi nhận như một sở thích, một hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người.
Ngày nay, du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống văn hoá - xã hội của các nước. Về mặt kinh tế, du lịch đã trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng của nhiều nước công nghiệp phát triển. Du lịch được coi là ngành công nghiệp và hiện nay ngành "công nghiệp du lịch" này chỉ đứng sau công nghiệp dầu khí và ô tô. đối với các nước đang phát triển, du lịch được coi là cứu cánh để vực dậy nền kinh tế ốm yếu của quốc gia.
Con người vốn tò mò về thế giới xung quanh, muốn có thêm hiểu biết về cảnh quan, địa hình, hệ thống thực vật và nền văn hóa của nơi khác. Vì vậy, du lịch đã xuất hiện và trở thành một hiện tượng khá quan trọng trong đời sống con người. Ngày nay, du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến. Hội đồng Lữ hành và Du lịch quốc tế (WTTC) đã công nhận du lịch là một ngành kinh tế lớn nhất thế giới vượt trên cả ngành sản xuất ô tô, thép, điện tử.
Mặc dù hoạt động du lịch đã có nguồn gốc hình thành từ rất lâu và phát triển với tốc độ rất nhanh, song cho đến nay, khái niệm “du lịch” được hiểu rất khác nhau tại các quốc gia khác nhau và từ nhiều góc độ khác nhau. Trong ngôn ngữ nhiều nước, thuật ngữ này bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “tornos” với ý nghĩa đi một vòng. Thuật ngữ này lại được Latinh hóa thành “tornus”, và sau đó xuất hiện trong tiếng Pháp “tour” nghĩa là đi một vòng quanh, cuộc dạo chơi; còn “tourism”, tourist” được xuất hiện lần đầu vào khoảng năm 1800. * Quan niệm trước đây về du lịch Trước đây người ta mới chỉ quan niệm du lịch là một hoạt động mang tính chất văn hoá, nhằm thoả mãn nhu cầu giải trí và những nhu cầu hiểu biết của con người, du lịch không được coi là hoạt động kinh tế, không mang tính chất kinh doanh và ít được đầu tư để phát triển.
Trong nhiều thế kỷ trước đây, du khách hầu hết là những người hành hương, thương nhân, sinh viên và cả nghệ sĩ. Đến đầu thế kỷ 20, du lịch vẫn còn dành riêng cho những người khá giả, họ đi du lịch 8 Tieu luan 1 là để giải trí. Còn du lịch ngày nay gắn liền với cuộc sống hàng ngày của hàng triệu người. Mặc dù vậy, khi đề cập đến du lịch, không ít người thường lầm tưởng rằng: du lịch chỉ là những kỳ nghỉ hè tầm thường, với các sân bay, bãi biển đầy người, hoặc hình ảnh những xe du lịch chở du khách tham quan các phố.
Do đó, muốn cho du lịch phát triển mạnh mẽ và đáp ứng một cách đầy đủ nhu cầu ngày càng tăng của đời sống con người, trước hết cần phải có quan niệm đúng đắn về du lịch. * Quan niệm khoa học về du lịch Năm 1963, với mục đích quốc tế hoá, tại hội nghị Liên Hợp Quốc về du lịch họp tại Roma, các chuyên gia đã đưa ra định nghĩa như sau về du lịch: Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưu trú của các cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước họ với mục đích hoà bình. Nơi họ đến lưu trú không phải là nơi làm việc của họ. Định nghĩa này là cơ sở cho định nghĩa du khách đã được Liên minh quốc tế các tổ chức du lịch chính thức, tiền thân của Tổ chức du lịch thế giới thông qua.
Trong định nghĩa này, các tác giả đã gộp hai phạm trù hoạt động du khách và hoạt động kinh tế thành một hệ thống nhân - quả. Khác với các quan điểm trên, các học giả biên soạn Bách khoa toàn thư Việt Nam đã tách hai nội dung cơ bản của du lịch thành hai phần riêng biệt. Theo các chuyên gia này, nghĩa thứ nhất của từ này là một dạng nghỉ dưỡng sức tham gia tích cực của con người ngoài nơi cư trú với mục đích: nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hoá, nghệ thuật.