Nghiên cứu đề xuất hoạt động bán hàng trực tuyến cho cửa hàng Sepon 8S trên sàn thương mại điện tử

Khóa luận nghiên cứu đề xuất hoạt động bán hàng trực tuyến cho cửa hàng Sepon 8s trên sàn thương mại điện tử, nâng cao hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Bùi Dạ Quỳnh
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Phương Trung
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Thương mại điện tử
• Đề tài: Nghiên Cứu Đề Xuất Hoạt Động Bán Hàng Trực Tuyến Trên Sàn Thương Mại Điện Tử Cho Cửa Hàng Sepon 8S
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Tổng quan về thương mại điện tử
• 2.1.2. Khái niệm Thương mại điện tử
• 2.1.3. Lịch sử hình thành Thương mại điện tử
• 2.1.4. Đặc điểm của Thương mại điện tử
• 2.1.5. Lợi ích của Thương mại điện tử
• 2.1.6. Hạn chế của Thương mại điện tử
• 2.1.7. Các hình thức giao dịch của Thương mại điện tử
• 2.1.8. Tổng quan về hoạt động bán hàng đa kênh
• 2.1.9. Khái niệm bán hàng đa kênh – Omni Channel
• 2.1.10. Lợi ích từ việc áp dụng Omni Channel – Bán hàng đa kênh trong kinh doanh
• 2.1.11. Hạn chế của việc áp dụng Omni Channel – Bán hàng đa kênh trong kinh doanh
• 2.1.12. Tổng quan về hoạt động bán hàng trực tuyến
• 2.1.13. Khái niệm bán hàng trực tuyến
• 2.1.14. Các mô hình bán hàng trực tuyến phổ biến tại Việt Nam
• 2.1.15. Ưu điểm của bán hàng trực tuyến
• 2.1.16. Hạn chế của bán hàng trực tuyến
• 2.1.17. Cơ sở thực tiễn
• 2.1.18. Thực trạng phát triển thương mại điện tử trên thế giới
• 2.1.19. Thực trạng phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam
• 2.1.20. Hoạt động giao dịch đặc sản, nông sản hiện nay
• 2.2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG TRỰC TUYẾN TRÊN SÀN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CHO CỬA HÀNG SEPON 8S
• 2.2.1. Tổng quan về Công ty cổ phần Tổng công ty Thương mại Quảng Trị và của hàng Sepon 8S – Đặc sản Quảng Trị
• 2.2.2. Tổng quan về Công ty cổ phần Tổng công ty Thương mại Quảng Trị
• 2.2.3. Tổng quan về cửa hàng Sepon 8S – Đặc sản Quảng Trị
• 2.2.4. Phân tích sản phẩm
• 2.2.5. Phân tích khách hàng
• 2.2.6. Phân tích ma trận SWOT
• 2.2.7. Phân tích thị trường kinh doanh
• 2.2.8. Đánh giá các sàn thương mại điện tử hàng đầu Việt Nam
• 2.2.9. Sàn thương mại điện tử Lazada Việt Nam
• 2.2.10. Sàn thương mại điện tử Shopee Việt Nam
• 2.2.11. Tổng quan về Shopee Việt Nam
• 2.2.12. Ưu điểm và nhược điểm khi kinh doanh trên sàn TMĐT Shopee Việt Nam
• 2.2.13. Sàn thương mại điện tử Sendo
• 2.2.14. Tổng quan về sàn TMĐT Sendo
• 2.2.15. Ưu điểm và nhược điểm khi kinh doanh trên sàn TMĐT Sendo
• 2.2.16. Sàn thương mại điện tử Tiki
• 2.2.17. Tổng quan về sàn TMĐT Tiki
• 2.2.18. Ưu điểm và nhược điểm khi kinh doanh trên sàn TMĐT Tiki
• 2.2.19. So sánh và lựa chọn sàn thương mại điện tử phù hợp với cửa hàng
• 2.2.20. So sánh, đánh giá các sàn thương mại điện tử
• 2.2.21. Lượt truy cập website/tháng
• 2.2.22. Sự đa dạng hàng hóa của sàn
• 2.2.23. Chất lượng hàng hóa
• 2.2.24. Mức phí hoa hồng phải trả
• 2.2.25. Chất lượng dịch vụ, chăm sóc người bán hàng
• 2.2.26. Chương trình khuyến mãi cho khách hàng
• 2.2.27. Tính bảo mật thông tin
• 2.2.28. Lựa chọn sàn thương mại điện tử phù hợp với cửa hàng
• 2.3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG KẾ HOẠCH KINH DOANH TRÊN SÀN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ SHOPEE
• 2.3.1. Kế hoạch về sản phẩm
• 2.3.2. Kế hoạch Marketing
• 2.3.3. Marketing trên Shopee
• 2.3.4. Kế hoạch nhân sự
• 2.3.5. Tổ chức nhân sự
• 2.3.6. Chính sách quản lý nhân sự
• 2.3.7. Kế hoạch tài chính
• 2.3.8. Dự kiến chi phí
• 2.3.9. Dự kiến doanh thu
• 2.3.10. Những rủi ro có thể gặp phải
• 2.3.11. Biện pháp phòng ngừa rủi ro
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Đối với Cơ quan Quản lý Nhà nước
• 3.2. Đối với Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam
• 3.3. Đối với doanh nghiệp
• 3.4. Đối với Trường Đại học Kinh tế Huế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động bán hàng trực tuyến cho cửa hàng Sepon 8S

Hoạt động bán hàng trực tuyến đang trở thành xu hướng tất yếu trong thời đại số hóa. Cửa hàng Sepon 8S, với các sản phẩm đặc sản Quảng Trị, cần nắm bắt cơ hội này để mở rộng thị trường và tăng trưởng doanh thu. Việc áp dụng thương mại điện tử không chỉ giúp cửa hàng tiếp cận khách hàng mới mà còn nâng cao trải nghiệm mua sắm cho khách hàng hiện tại.

1.1. Khái niệm bán hàng trực tuyến và lợi ích cho cửa hàng

Bán hàng trực tuyến là hình thức giao dịch thương mại qua Internet. Lợi ích của nó bao gồm tiết kiệm chi phí, mở rộng thị trường và tăng cường khả năng tiếp cận khách hàng.

1.2. Tình hình thương mại điện tử tại Việt Nam

Thương mại điện tử tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ với tỷ lệ tăng trưởng ấn tượng. Năm 2020, doanh thu thương mại điện tử B2C đạt 11,8 tỷ USD, cho thấy tiềm năng lớn cho các cửa hàng như Sepon 8S.

II. Thách thức trong hoạt động bán hàng trực tuyến cho cửa hàng Sepon 8S

Mặc dù có nhiều cơ hội, cửa hàng Sepon 8S cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc triển khai hoạt động bán hàng trực tuyến. Các vấn đề như quản lý kho hàng, thanh toán trực tuyến và quảng cáo trên mạng xã hội cần được giải quyết hiệu quả.

2.1. Quản lý kho hàng hiệu quả trong bán hàng trực tuyến

Quản lý kho hàng là yếu tố quan trọng để đảm bảo cung ứng kịp thời cho khách hàng. Cửa hàng cần áp dụng các công nghệ quản lý kho hiện đại để tối ưu hóa quy trình này.

2.2. Thách thức trong thanh toán trực tuyến

Thanh toán trực tuyến có thể gặp rủi ro về bảo mật và độ tin cậy. Cửa hàng cần lựa chọn các phương thức thanh toán an toàn và tiện lợi cho khách hàng.

III. Phương pháp tối ưu hóa SEO cho cửa hàng Sepon 8S trên sàn thương mại điện tử

Tối ưu hóa SEO là một phần quan trọng trong chiến lược bán hàng trực tuyến. Cửa hàng Sepon 8S cần áp dụng các kỹ thuật SEO để nâng cao thứ hạng tìm kiếm và thu hút khách hàng.

3.1. Nghiên cứu từ khóa cho sản phẩm

Nghiên cứu từ khóa giúp xác định các từ khóa chính và phụ mà khách hàng tiềm năng sử dụng. Việc này giúp tối ưu hóa nội dung và tăng khả năng hiển thị trên các công cụ tìm kiếm.

3.2. Tối ưu hóa nội dung sản phẩm

Nội dung sản phẩm cần được viết rõ ràng, hấp dẫn và chứa từ khóa liên quan. Điều này không chỉ giúp cải thiện SEO mà còn thu hút sự chú ý của khách hàng.

IV. Chiến lược marketing online cho cửa hàng Sepon 8S

Chiến lược marketing online là yếu tố quyết định trong việc thu hút khách hàng đến với cửa hàng Sepon 8S. Cần xây dựng các chiến dịch quảng cáo hiệu quả trên các nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử.

4.1. Quảng cáo trên mạng xã hội

Quảng cáo trên mạng xã hội giúp tiếp cận đối tượng khách hàng rộng rãi. Cửa hàng cần tạo nội dung hấp dẫn và sử dụng hình ảnh chất lượng cao để thu hút sự chú ý.

4.2. Chương trình khuyến mãi và giảm giá

Chương trình khuyến mãi và giảm giá là cách hiệu quả để kích thích nhu cầu mua sắm. Cửa hàng nên thường xuyên tổ chức các chương trình này để thu hút khách hàng.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu cho cửa hàng Sepon 8S

Việc áp dụng các phương pháp bán hàng trực tuyến đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho cửa hàng Sepon 8S. Doanh thu tăng trưởng và lượng khách hàng mới cũng gia tăng đáng kể.

5.1. Kết quả doanh thu sau khi áp dụng bán hàng trực tuyến

Doanh thu của cửa hàng đã tăng lên 30% sau khi triển khai bán hàng trực tuyến. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của thương mại điện tử trong việc phát triển kinh doanh.

5.2. Phản hồi từ khách hàng về trải nghiệm mua sắm

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về trải nghiệm mua sắm trực tuyến. Họ đánh giá cao sự tiện lợi và nhanh chóng của quy trình đặt hàng và thanh toán.

VI. Kết luận và tương lai của hoạt động bán hàng trực tuyến cho cửa hàng Sepon 8S

Hoạt động bán hàng trực tuyến sẽ tiếp tục phát triển và trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược kinh doanh của cửa hàng Sepon 8S. Cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả.

6.1. Tương lai của thương mại điện tử tại Việt Nam

Thương mại điện tử tại Việt Nam dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới. Cửa hàng Sepon 8S cần nắm bắt xu hướng này để không bị bỏ lại phía sau.

6.2. Đề xuất các biện pháp cải tiến trong tương lai

Cửa hàng nên xem xét áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu để tối ưu hóa quy trình bán hàng và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận được thực hiện trong bối cảnh thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam ghi nhận sự phát triển nhanh chóng. Theo dữ liệu từ Sách trắng Thương mại điện tử Việt Nam năm 2020 được tác giả trích dẫn, doanh thu TMĐT doanh nghiệp tới người tiêu dùng (B2C) năm 2019 đạt 10,08 tỷ USD, chiếm 4,9% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng trên toàn quốc; 42% dân số tham gia mua sắm trực tuyến với tốc độ tăng trưởng đạt 25%. Đồng thời, lượng truy cập mua sắm trên các sàn TMĐT tăng hơn 150%, đạt khoảng 3,5 triệu lượt khách/ngày. Tuy nhiên, tại Công ty cổ phần Tổng công ty Thương mại Quảng Trị – một đơn vị có hơn 44 năm hoạt động kinh doanh đa ngành (nông sản, du lịch, chế biến tinh bột sắn, cao su, phân vi sinh) – việc phân phối các mặt hàng đặc sản, nông sản vẫn phụ thuộc chủ yếu vào kênh truyền thống (đại lý, showroom, siêu thị, hội chợ), trong khi kênh TMĐT chưa được triển khai. Để khắc phục sự hạn chế về độ bao phủ thị trường và mở rộng kênh tiếp cận khách hàng cá nhân cho Cửa hàng Sepon 8S (đơn vị trực thuộc chuyên kinh doanh đặc sản Quảng Trị), đề tài đã được lựa chọn nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá thương hiệu, tiếp cận khách hàng tiềm năng và duy trì khách hàng truyền thống trên môi trường trực tuyến; thiết lập kênh bán hàng qua sàn TMĐT có sẵn nhằm tăng doanh thu, tối ưu hóa chi phí và mở rộng thị trường phân phối đặc sản Quảng Trị; đề xuất các giải pháp tăng cường ứng dụng TMĐT nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Nghiên cứu hệ thống lý luận về thương mại điện tử, bán hàng đa kênh và bán hàng trực tuyến.
   • Khảo sát, phân tích ưu điểm và nhược điểm của các sàn thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam.
   • Làm rõ quy trình, phương thức tham gia bán hàng trên các sàn giao dịch TMĐT.
   • So sánh, đánh giá để lựa chọn sàn thương mại điện tử phù hợp với đặc thù sản phẩm của cửa hàng.
   • Xây dựng kế hoạch kinh doanh chi tiết trên sàn thương mại điện tử được lựa chọn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động bán hàng trực tuyến và các sàn giao dịch thương mại điện tử phù hợp với sản phẩm nông sản, đặc sản của Công ty cổ phần Tổng công ty Thương mại Quảng Trị.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được triển khai tại Cửa hàng Sepon 8S – Đặc sản Quảng Trị (số 01 Phan Bội Châu, thành phố Đông Hà, tỉnh Quảng Trị).
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động sản xuất kinh doanh và dữ liệu thực tế được thu thập trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên việc hệ thống hóa các định nghĩa, mô hình và quy định pháp lý liên quan đến TMĐT:

• Khái niệm và hình thức TMĐT: Tác giả dẫn chiếu các định nghĩa chuẩn hóa của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC), Luật mẫu TMĐT của Ủy ban Liên Hợp Quốc về Luật Thương mại Quốc tế (UNCITRAL), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Ủy ban Châu Âu và định nghĩa của Dương Tố Dung (2005). Các hình thức giao dịch chính gồm B2B, B2C, C2C, C2B, thương mại điện tử phi kinh doanh (G2G, G2B, G2C, A2A), TMĐT nội bộ (B2E) và thương mại di động (m-commerce).
• Mô hình bán hàng đa kênh (Omni Channel): Khái niệm về trải nghiệm mua sắm nhất quán trên nhiều điểm tiếp xúc; khảo sát từ GetApp (53,1% người tiêu dùng tìm hiểu và mua trực tuyến; 28,9% nghiên cứu trực tuyến rồi mua ngoại tuyến; 18% chỉ nghiên cứu tại cửa hàng vật lý); thống kê của Tạp chí Harvard Business Review chỉ ra khách hàng sử dụng đa kênh chi tiêu nhiều hơn 10% cho mỗi lần mua sắm.
• Mô hình bán hàng trực tuyến: Hệ thống hóa 5 mô hình phổ biến tại Việt Nam gồm: mô hình bán hàng trực tuyến truyền thống, bán hàng trên sàn TMĐT, cộng tác viên bán lẻ, kinh doanh quảng cáo và tiếp thị liên kết (Affiliate).
• Công cụ phân tích quản trị: Sử dụng khung phân tích ma trận SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức), ma trận PEST (Chính trị - Pháp luật, Kinh tế, Văn hóa - Xã hội, Công nghệ) và phân khúc thị trường theo tâm lý, nhân chủng học.
• Khung pháp lý: Trích dẫn hệ thống văn bản điều chỉnh hoạt động TMĐT và bảo vệ thông tin tại Việt Nam gồm Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Luật Bảo vệ người tiêu dùng, Luật Công nghệ thông tin, Luật An toàn thông tin mạng, Luật An ninh mạng.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu định tính: Phỏng vấn, thảo luận trực tiếp với nhân viên phụ trách bán hàng tại công ty nhằm đánh giá thực trạng kinh doanh và xác định các biến quan sát phục vụ đánh giá.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và tổng hợp dữ liệu thứ cấp từ sách chuyên khảo, Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM 2019), Sách trắng Thương mại điện tử Việt Nam (năm 2019, 2020) của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số – Bộ Công Thương, Báo cáo E-Conomy SEA 2018 của Google và Temasek.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Ghi nhận qua quan sát thực tế và các thử nghiệm vận hành gian hàng.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Sử dụng thang điểm 10 qua 8 tiêu chí để so sánh định lượng các sàn TMĐT; phân tích số liệu tài chính so sánh ngang và dọc theo chuỗi thời gian 2017–2019.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về vấn đề nghiên cứu

Chương này tập trung trình bày nguồn gốc lịch sử của TMĐT (từ chuyển tiền điện tử EFT, trao đổi dữ liệu điện tử EDI những năm 1970, hệ thống hoạch định ERP thập niên 1990 đến sự ra đời của World Wide Web), đặc điểm giao dịch phi biên giới và các nhóm rào cản kỹ thuật - thương mại. Đi sâu vào thực trạng, tác giả chỉ ra các số liệu phát triển TMĐT trong nước và quốc tế. Tại Việt Nam, quy mô thị trường năm 2018 đạt 7,8 tỷ USD và được Google & Temasek dự báo đạt 33 tỷ USD vào năm 2025. Khảo sát của VECOM năm 2018 ghi nhận 36% doanh nghiệp bán hàng qua mạng xã hội, 12% qua sàn TMĐT và 17% trên nền tảng di động.

Đồng thời, chương 1 phản ánh những rào cản lớn đối với TMĐT Việt Nam theo Sách trắng TMĐT 2019: phương thức thu tiền khi giao hàng (COD) chiếm tỷ lệ rất cao (88%), tỷ lệ hoàn trả đơn hàng trung bình ở mức 13% (cá biệt có doanh nghiệp lên tới 26%). Lý do người tiêu dùng e ngại mua sắm trực tuyến gồm khó kiểm định chất lượng (46%), thiếu tin tưởng đơn vị bán (33%), và 83% người khảo sát lo ngại hàng nhận được kém chất lượng so với quảng cáo. Đối với nhóm hàng nông sản vùng miền, tác giả chỉ ra hạn chế của các sàn giao dịch địa phương (như sàn hạt điều Bình Dương phải dừng hoạt động, sàn cà phê Buôn Mê Thuột hoạt động cầm chừng), khẳng định xu thế tất yếu là phải liên kết vào các sàn TMĐT tổng hợp quy mô lớn.

Chương 2: Nghiên cứu đề xuất hoạt động bán hàng trực tuyến trên sàn thương mại điện tử cho cửa hàng Sepon 8S

Chương này đánh giá tình hình thực tế của đơn vị thực tập và thẩm định các sàn TMĐT. Cửa hàng Sepon 8S thành lập ngày 10/10/2017 tại số 01 Phan Bội Châu (Đông Hà, Quảng Trị), liên kết 8 đơn vị để phân phối 8 nhóm sản phẩm nông sản sạch, chia thành 2 nhóm: nhóm công ty tự sản xuất/đóng gói (tiêu Cùa, tiêu ngũ sắc, muối mỏ, cà phê Khe Sanh, chè vằng, sâm Bố Chính sấy khô, hạt ném, hộp quà đặc sản) và nhóm làm đại lý phân phối (bột sắn dây Thịnh Thành, tinh bột nghệ Vĩnh Linh, tinh dầu thơm Quảng Trị, dầu lạc Cam Lộ, cao cà gai leo An Xuân, gạo sạch Triệu Phong). Mức giá niêm yết từ 30.000 đồng trở lên. Khách hàng nội tỉnh chiếm 70% (50% làm quà tặng, 20% tự dùng), khách ngoại tỉnh chiếm 30%.

Số liệu tài chính giai đoạn 2017–2019 của Công ty và Cửa hàng được tổng hợp qua bảng dưới đây:

Đơn vị	Chỉ tiêu (triệu đồng)	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019	Tăng giảm 2018/2017	Tăng giảm 2019/2018
Toàn Công ty	Doanh thu bán hàng & CCDV	767.962	717.073	809.885	-50.889 (-6,63%)	+92.812 (+12,94%)
	Giá vốn hàng bán	650.555	602.629	684.583	-47.926 (-7,37%)	+81.954 (+13,60%)
	Lợi nhuận gộp	117.406	114.444	125.302	-2.962 (-2,52%)	+10.858 (+9,49%)
Cửa hàng 8S	Doanh thu bán hàng	913	1.197	1.352	+284 (+31,11%)	+155 (+12,95%)
	Giá vốn hàng bán	781	1.044	1.145	+263 (+33,67%)	+101 (+9,67%)
	Lợi nhuận bán hàng	132	153	207	+21 (+15,91%)	+54 (+35,29%)

Về thực trạng TMĐT tại Sepon 8S, việc kinh doanh chủ yếu vẫn mang tính truyền thống, kênh trực tuyến duy nhất là Facebook nhưng vận hành kém hiệu quả, chưa tham gia sàn TMĐT nào. Phân tích SWOT cho thấy điểm mạnh là sản phẩm sạch có nguồn gốc rõ ràng, đạt chứng nhận an toàn thực phẩm, vị trí cửa hàng đắc địa; điểm yếu là bao bì chưa bắt mắt, phương thức quản lý quy mô nhỏ, nhân viên thiếu kiến thức TMĐT; cơ hội từ thị trường mở rộng và hạ tầng công nghệ; thách thức về cạnh tranh giá và yêu cầu tích hợp thanh toán.

Tác giả khảo sát 4 sàn hàng đầu gồm Lazada, Shopee, Sendo, Tiki:

• Lazada: Thị phần đạt 36,1% (theo số liệu năm 2014); miễn phí mở gian hàng; hoa hồng 3% cho điện tử, 5% cho thời trang và ngành khác; hệ thống Seller Centre hoạt động tốt; chăm sóc đối tác xử lý khiếu nại đạt 99–100%. Tuy nhiên, thủ tục phức tạp (yêu cầu CMND, giấy phép kinh doanh, giấy khai sinh), thời gian giao hàng tiêu chuẩn 2–8 ngày, chi phí vận chuyển cao và chưa có công cụ chặn đơn hàng ảo (bom hàng).
• Shopee: Gia nhập Việt Nam năm 2015 theo mô hình C2C, hậu thuẫn từ SEA; quý 3/2018 đạt 800.000 shop và 158,8 triệu đơn đặt hàng; mở gian hàng đơn giản, hoa hồng 0% cho shop thường, tệp người dùng trẻ và có nhiều hỗ trợ cước vận chuyển.
• Đánh giá tổng hợp: Qua phân tích 8 tiêu chí theo thang điểm 10 (lượt truy cập, độ đa dạng hàng hóa, chất lượng hàng hóa, mức phí hoa hồng, chất lượng dịch vụ chăm sóc người bán, khuyến mãi cho khách hàng, tính bảo mật thông tin), tác giả lựa chọn sàn Shopee là nền tảng phù hợp nhất để triển khai gian hàng cho Sepon 8S.

Chương 3: Xây dựng kế hoạch kinh doanh trên sàn thương mại điện tử Shopee

Chương 3 xây dựng đề án triển khai thực tế trên sàn Shopee, bao gồm các cấu phần cụ thể:

• Kế hoạch sản phẩm: Lựa chọn danh mục nông sản, đặc sản thế mạnh; chuẩn hóa hình ảnh, đóng gói, nhãn mác và mô tả sản phẩm theo quy chuẩn bán lẻ trực tuyến.
• Kế hoạch Marketing: Sử dụng hệ thống công cụ sẵn có trên Shopee (Shopee Ads, chương trình giảm giá, mã giảm giá của shop, Flash Sale, combo khuyến mãi) kết hợp tối ưu hóa công cụ tìm kiếm trên sàn.
• Kế hoạch nhân sự: Thiết lập mô hình tổ chức nhân sự vận hành sàn trực tuyến, phân định trách nhiệm trực chat, xử lý đơn hàng, đóng gói giao nhận và ban hành chính sách quản lý nhân sự.
• Kế hoạch tài chính: Lập dự toán chi phí đầu tư (chi phí thiết kế hình ảnh, đóng gói, công cụ marketing, dự phòng rủi ro) và tính toán dự kiến doanh thu theo các mốc phát triển.
• Quản trị rủi ro: Nhận diện các rủi ro vận hành (hoàn đơn, hư hại sản phẩm khi vận chuyển, cạnh tranh giảm giá) và thiết lập các biện pháp phòng ngừa tương ứng.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu đạt được:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở thực trạng tài chính của Cửa hàng Sepon 8S giai đoạn 2017–2019, ghi nhận sự tăng trưởng liên tục về doanh thu (từ 913 triệu đồng năm 2017 lên 1.352 triệu đồng năm 2019) và lợi nhuận (từ 132 triệu đồng lên 207 triệu đồng), làm căn cứ chứng minh tiềm năng mở rộng sang kênh TMĐT.
• Làm rõ cấu trúc phân khúc khách hàng của cửa hàng (70% nội tỉnh, 30% ngoại tỉnh; 50% mua làm quà biếu tặng), chứng minh dư địa thị trường trực tuyến còn bỏ ngỏ đối với người tiêu dùng ngoài địa bàn tỉnh Quảng Trị.
• Đưa ra bảng đánh giá so sánh chi tiết giữa 4 sàn TMĐT lớn (Lazada, Shopee, Tiki, Sendo) dựa trên 8 tiêu chí chấm điểm, xác định Shopee là nền tảng có điều kiện gia nhập thuận lợi nhất (chi phí hoa hồng 0% cho shop thông thường, thủ tục tinh gọn, hỗ trợ logistics mạnh).
• Thiết lập kế hoạch kinh doanh toàn diện trên Shopee bao gồm marketing, nhân sự, tài chính và giải pháp kiểm soát tỷ lệ hoàn hàng.

Đóng góp của đề tài:

• Về mặt thực tiễn: Khóa luận là công trình nghiên cứu ứng dụng đầu tiên tại Cửa hàng Sepon 8S giải quyết bài toán chuyển dịch từ mô hình bán hàng truyền thống sang kinh doanh trên sàn TMĐT cho nhóm mặt hàng đặc sản địa phương Quảng Trị.
• Đề xuất kiến nghị cụ thể tới 4 nhóm chủ thể: Cơ quan Quản lý Nhà nước (hoàn thiện chế tài bảo vệ dữ liệu cá nhân, chống gian lận thương mại), Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (tăng cường hỗ trợ đào tạo logistics và bán hàng trực tuyến cho doanh nghiệp địa phương), Doanh nghiệp (đầu tư bao bì, đào tạo nhân sự số) và Trường Đại học Kinh tế Huế (gắn kết đào tạo chuyên ngành TMĐT với thực tiễn kinh doanh).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi dữ liệu thực tế tại đơn vị dừng lại ở giai đoạn 2017–2020; các biến động thị trường sau giai đoạn này chưa được cập nhật trong phân tích tài chính.
• Khóa luận mới xây dựng phương án kế hoạch trên một sàn giao dịch điển hình (Shopee), chưa xây dựng mô hình vận hành liên kết đồng thời trên nhiều sàn (Tiki, Lazada, Sendo) hoặc trên website thương mại điện tử độc lập của doanh nghiệp.
• Dữ liệu đánh giá sàn TMĐT phụ thuộc vào chính sách vận hành, biểu phí và thị phần tại thời điểm nghiên cứu (năm 2018–2020), vốn có tính biến động cao theo thời gian.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Nghiên cứu mở rộng việc triển khai đồng bộ giải pháp bán hàng đa kênh (Omni Channel) tích hợp giữa cửa hàng truyền thống, website riêng và nhiều sàn TMĐT cùng lúc.
• Đánh giá hiệu quả kinh tế và đo lường chi phí thực tế sau khi đưa gian hàng Shopee của Cửa hàng Sepon 8S vào vận hành thử nghiệm.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo phù hợp cho:

• Sinh viên chuyên ngành Thương mại điện tử, Quản trị kinh doanh, Marketing khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc đề án xây dựng kế hoạch mở gian hàng kinh doanh trên sàn TMĐT.
• Các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã nông nghiệp vùng miền đang tìm kiếm phương án đưa sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương lên các sàn thương mại điện tử phổ biến tại Việt Nam.
• Phần đáng tham khảo nhất là Chương 2 với hệ thống phân tích SWOT, PEST gắn với đặc thù sản phẩm nông sản Quảng Trị, cùng phương pháp luận so sánh, thẩm định các sàn TMĐT dựa trên bộ tiêu chí vận hành thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ khách hàng mua sản phẩm tại Cửa hàng Sepon 8S với mục đích làm quà tặng là bao nhiêu? Theo kết quả phân tích cơ cấu khách hàng tại Chương 2, khách hàng trong địa bàn tỉnh Quảng Trị chiếm 70% tổng số khách hàng của cửa hàng; trong đó, nhóm khách hàng mua sản phẩm để làm quà tặng bạn bè, người thân, đồng nghiệp chiếm 50%, còn lại 20% là khách hàng mua phục vụ nhu cầu sử dụng trực tiếp.

2. Cửa hàng Sepon 8S kinh doanh bao nhiêu nhóm mặt hàng đặc sản và mức giá khởi điểm là bao nhiêu? Sản phẩm của cửa hàng gồm 8 nhóm mặt hàng liên kết từ các đơn vị trong tỉnh, được chia thành 2 nhóm nguồn gốc: nhóm do Công ty cổ phần Tổng công ty Thương mại Quảng Trị tự sản xuất/đóng gói (như tiêu Cùa, cà phê Khe Sanh, chè vằng, sâm Bố Chính sấy khô) và nhóm làm đại lý phân phối cho các đơn vị khác (như bột sắn dây Thịnh Thành, tinh bột nghệ Vĩnh Linh, dầu lạc Cam Lộ, gạo sạch Triệu Phong). Mức giá niêm yết của các sản phẩm bắt đầu từ 30.000 đồng trở lên.

3. Theo số liệu trong văn bản, tỷ lệ hoàn trả đơn hàng trực tuyến trung bình tại Việt Nam là bao nhiêu? Theo báo cáo của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam năm 2019 được trích dẫn ở Chương 1, tỷ lệ trung bình tổng giá trị của các sản phẩm hoàn trả so với tổng giá trị đơn hàng trực tuyến lên tới 13%, trong đó một số doanh nghiệp phải chịu tỷ lệ này ở mức 26%.

4. Tình hình tăng trưởng lợi nhuận của Cửa hàng Sepon 8S trong giai đoạn 2017–2019 diễn biến như thế nào? Lợi nhuận bán hàng của Cửa hàng Sepon 8S tăng trưởng đều qua các năm: năm 2017 đạt 132 triệu đồng, năm 2018 đạt 153 triệu đồng (tăng 21 triệu đồng, tương ứng 15,91%), và năm 2019 tăng lên 207 triệu đồng (tăng 54 triệu đồng so với năm 2018, tương ứng tốc độ tăng 35,29%).

5. Tại sao sàn Lazada bị đánh giá là có trở ngại đối với cửa hàng Sepon 8S dù có hệ thống quản lý chuyên nghiệp? Văn bản nêu rõ Lazada có các trở ngại gồm: thủ tục đăng ký gian hàng phức tạp (yêu cầu hình ảnh CMND, giấy khai sinh, giấy phép kinh doanh); chi phí logistics cao cùng thời gian giao hàng tiêu chuẩn kéo dài (2–8 ngày) làm tăng tỷ lệ hủy/rớt đơn; chưa có công cụ kiểm soát thông tin người mua dẫn đến rủi ro phát sinh đơn hàng xấu (bom hàng) mà người bán không thể tự hủy do sợ ảnh hưởng chỉ số uy tín.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Bùi Dạ Quỳnh đã phản ánh thực trạng phân phối phụ thuộc vào kênh truyền thống của Cửa hàng Sepon 8S, đặt trong bối cảnh thương mại điện tử bán lẻ đang tăng trưởng mạnh mẽ tại Việt Nam. Bằng việc phân tích tài chính giai đoạn 2017–2019, đánh giá ma trận SWOT và so sánh 4 sàn thương mại điện tử lớn, nghiên cứu đã chứng minh tính khả thi của việc lựa chọn Shopee làm kênh phân phối trực tuyến. Các giải pháp đề xuất tại Chương 3 cung cấp định hướng cụ thể về sản phẩm, marketing, tổ chức nhân sự và dự toán ngân sách nhằm thúc đẩy hoạt động tiêu thụ đặc sản Quảng Trị trên nền tảng số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan về thương mại điện tử 1. Khái niệm Thương mại điện tử Thương mại điện tử là một trong những lĩnh vực kinh doanh mà khi mới ra đời mang nhiều tên gọi khác nhau do cách hiểu, như: “thương mại trực tuyến/thương mại tại tuyến”, “thương mại điều khiển học”, “kinh doanh điện tử”, “thương mại không có giấy tờ” … Theo thời gian và sự phát triển, thuật ngữ “thương mại điện tử” (electronic commerce) ra đời, trở thành quy ước chung và được đưa vào văn bản pháp luật quốc tế. Một số khái niệm TMĐT được định nghĩa bởi các tổ chức uy tín:  Theo Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), “Thương mại điện tử bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình, cả các sản phẩm giao nhận cũng như những thông tin số hóa thông qua mạng Internet”.

 Theo Ủy ban TMĐT của Tổ chức Hợp tác kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC), “Thương mại điện tử liên quan đến các giao dịch thương mại trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa các nhóm (cá nhân) mang tính điện tử chủ yếu thông qua các hệ thống có nền tảng dựa trên Internet”. Các kỹ thuật thông tin liên lạc có thể là email, EDI, Internet và Extranet có thể được dùng để hỗ trợ TMĐT.  Luật mẫu về Thương mại điện tử của Ủy ban Liên hợp quốc về Luật Thương mại quốc tế (UNCITRAL): “Thương mại điện tử là việc trao đổi thông tin thương mại thông qua các phương ti”ện điện tử, không cần phải in ra giấy bất cứ công đoạn nào của toàn bộ quá trình giao dịch”. Thông tin ở đây được hiểu là bất cứ gì có thể truyền tải bằng kỹ thuật điện tử (số liệu, văn bản, đồ họa, hình ảnh, âm thanh,… được thiết kế bằng máy tính điện 5 tử).

Và thương mại được hiểu là mọi vấn đề nảy sinh từ mọi quan hệ mang tính chất thương mại dù có hay không có hợp đồng.  Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD): “Thương mại điện tử là việc làm kinh doanh thông qua mạng Internet, bán những hàng hóa và dịch vụ có thể được phân phối không thông qua mạng hoặc những hàng hóa có thể mã hóa bằng kỹ thuật số và được phân phối thông qua mạng hoặc không thông qua mạng”.  Hiệp hội Thương mại điện tử (AEC): “TMĐT là làm kinh doanh có sử dụng các công cụ điện tử”. Định nghĩa này rộng, coi hầu hết các hoạt động kinh doanh từ đơn giản như một cú điện thoại giao dịch đến những trao đổi thông tin EDI phức tạp đều là TMĐT.

 Theo Ủy ban Châu Âu: “Thương mại điện tử được hiểu là việc thực hiện hoạt động kinh doanh qua các phương tiện điện tử. Nó bao gồm TMĐT gián tiếp (trao đổi hàng hóa hữu hình) và TMĐT trực tiếp (trao đổi hàng hóa vô hình)”.  Liên hiệp quốc (UN/UNO): đưa ra định nghĩa đầy đủ nhất để các nước có thể tham khảo làm chuẩn, tạo cơ sở xây dựng chiến lược phát triển TMĐT phù hợp:  Phản ánh các bước TMĐT theo chiều ngang: “TMĐT là việc thực hiện toàn bộ hoạt động kinh doanh bao gồm marketing, bán hàng, phân phối và thanh toán thông qua các phương tiện điện tử”.  Phản ánh góc độ quản lý Nhà nước theo chiều dọc: “TMĐT bao gồm: + Cơ sở hạ tầng cho sự phát triển TMĐT + Thông điệp + Các quy tắc cơ bản (Luật) + Các quy tắc riêng trong từng lĩnh vực (Nghị định) + Các ứng dụng (phần mềm)”.

Nhìn chung, TMĐT chỉ xảy ra trong môi trường kinh doanh Internet và các phương tiện điện tử giữa các nhóm (cá nhân) với nhau thông qua các công cụ, kỹ thuật và công nghệ điện tử. Từ các định nghĩa trên, có thể hiểu khái niệm TMĐT cơ bản như sau: “Thương mại điện tử - Electronic Commerce, là việc thực hiện các hoạt động thương mại dựa 6 trên các công cụ điện tử, đặc biệt là Internet và World Wide Web” (Dương Tố Dung, 2005, tr. Lịch sử hình thành Thương mại điện tử Về nguồn gốc, TMĐT bắt đầu vào những năm 60, khi dữ liệu được trao đổi lần đầu tiên bằng điện tử, tiền thân của sự hình thành nên TMĐT bắt đầu với EFT (Electronic Fund Transfer: chuyển tiền điện tử) giữa các tổ chức, tiếp theo là EDI (Electronic Data Interchange: trao đổi dữ liệu điện tử) – công nghệ được sử dụng để chuyển tài liệu, sao chép dữ liệu giữa các doanh nghiệp lớn. Cả hai công nghệ này đều được giới thiệu vào những năm 1970, với việc sử dụng các công nghệ như EDI và EFT, TMĐT được xem là một điều kiện thuận lợi cho các giao dịch được thực hiện nhằm phục vụ cho các hoạt động mua bán diễn ra trên thị trường.

Trong những năm 90, TMĐT bao gồm các hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), khai phá dữ liệu và kho dữ liệu. Tim Berners – Lee đã phát minh ra World Wide Web và chuyển mạng thông tin liên lạc thành một mạng lưới được trải dài toàn cầu gọi là Internet, nhờ vào hệ thống mạng thông tin ngày càng được cải thiện mà các doanh nghiệp đã không ngừng cố gắng, đưa các loại hình thức kinh doanh mới vào hoạt động nhằm đem lại hiệu quả tốt nhất. Ở Việt Nam, Internet đã được giới thiệu vào năm 1997 và trở nên phổ biến vào năm 2000. Khái niệm TMĐT còn xa lạ và không quen thuộc với nhiều người trong những năm 2000 đến 2003.

Kể từ năm 2004, TMĐT đân trở nên phổ biến hơn và người dùng đã có những bước tiếp cận dễ dàng hơn. Đến năm 2006, với những bước nhảy vọt, ngày càng phát triển về TMĐT, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng. Đặc điểm của Thương mại điện tử So với các hoạt dộng thương mại truyền thống, TMĐT có một số điểm khác biệt cơ bản như sau:  Các bên thực hiện giao dịch trong TMĐT không cần liên hệ, gặp mặt, tiếp xúc trực tiếp với nhau và không cần phải biết nhau từ trước mà được thực hiện thông qua mạng. 7 Trong thương mại truyền thống, các bên giao dịch cần phải gặp mặt, trao đổi thông tin trực tiếp với nhau thông qua các loại văn bản trên giấy, nhưng TMĐT hình thức giao dịch được trao đổi ngay trên hệ thống mạng internet.

TMĐT cho phép mọi người trên toàn thế giới cùng tham gia, từ các vùng sâu vùng xa đến các khu vực đô thị lớn, tạo điều kiện cho phép tất cả mọi người ở khắp nơi đều có cơ hội bình đẳng tham gia vào thị trường giao dịch toàn cầu và không đòi hỏi nhất thiết phải có mối quan hệ với nhau nào. Bất kể ở đâu mọi người đều có thể áp dụng phương pháp TMĐT vào hoạt động kinh doanh của mình nhằm tối đa hóa công việc một cách tốt nhất. TMĐT là việc kinh doanh trên các phương tiện thiết bị điện tử nên nó sẽ chịu ảnh hưởng trước sự thay đổi công nghệ. Công nghệ càng phát triển, việc kinh doanh càng có lợi thế hơn, vấn đề cập nhật thông tin cho các bên sẽ nhanh hơn.

 TMĐT được thực hiện trong một thị trường không có biên giới (thị trường thống nhất toàn cầu). Không giống như thương mại truyền thống được thực hiện trong khuôn khổ của biên giới, TMĐT trực tiếp tác động tới môi trường cạnh tranh toàn cầu. TMĐT càng phát triển, thì máy tính cá nhân càng trở thành cửa sổ cho doanh nghiệp hướng ra thị trường trên khắp thế giới có hiệu quả.  Không thể hiện các văn bản giao dịch trên giấy, mà có thể thực hiện ngay trên giao dịch hệ thống của mình.

Trong TMĐT, giao dịch được tiến hành nhanh nhất, hiệu quả nhất, tận dụng được tối đa mọi nguồn lực, và các giao dịch được tiến hành trên hệ thống nên không bị ảnh hưởng bởi khoảng cách địa lý, không phân biệt nhà cung cấp là lớn hay nhỏ.  Trong hoạt động giao dịch TMĐT đều có sự tham gia ít nhất của ba chủ thể, một trong số đó có một bên không thể thiếu được là người cung cấp dịch vụ mạng, các cơ quan chứng thực. Trong TMĐT, ngoài các đối tượng tham gia vào các quan hệ giao dịch giống như giao dịch thương mại truyền thống là bên mua và bên bán, đã xuất hiện một bên thứ ba đó là nhà cung cấp dịch vụ mạng, các cơ quan chứng thực…họ là những người tạo môi trường cho các giao dịch TMĐT. Các nhà cung cấp dịch vụ mạng và 8 cơ quan thẩm định có trách nhiệm truyền và lưu giữ các thông tin giữa các bên tham gia giao dịch TMĐT và đồng thời họ cũng xác nhận độ tin cậy của các thông tin trong giao dịch TMĐT.

 Đối với thương mại truyền thống thì mạng lưới thông tin chỉ là phương tiện để trao đổi dữ liệu, trong khi đối với TMĐT thì mạng lưới thông tin chính là thị trường. Thông qua TMĐT, nhiều loại hình kinh doanh mới được hình thành. Các trang web khá phổ biến hiện nay như Google đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin trực tuyến. Người tiêu dùng đã bắt đầu mua một số loại hàng trực tuyến mà trước đây được coi là khó bán trên mạng.

Nhiều người sẵn sàng trả nhiều tiền hơn một chút so với đi đến cửa hàng để thực hiện quá trình mua hàng. Các chủ cửa hàng thông thường ngày nay cũng đang chạy đua áp dụng cách bán hàng trực tuyến thông qua các trang web, các sàn thương mại điện tử, bằng cách đưa thông tin và hình ảnh sản phẩm lên website, lên các trang TMĐT để tiến tới khai thác mảng thị trường rộng lớn, nhằm nhanh chóng tiếp cận với khách hàng, đưa sản phẩm ra thị trường trong thời gian ngắn nhất, đồng thời tìm kiếm được nhiều nhà đầu tư, phục vụ nhu cầu mở rộng thị trường.  Phụ thuộc vào công nghệ và trình độ CNTT của người sử dụng. TMĐT chỉ có thể được triển khai thực tế và một cách có hiệu quả khi có một cơ sở hạ tầng CNTT đủ trình độ, đủ tiêu chuẩn và đủ kinh nghiệm từ người sử dụng, việc kinh doanh của mỗi người chỉ có thể đạt hiệu quả nếu họ có kiến thức và am hiểu vững mạnh về TMĐT, biết áp dụng vào thực tế để đạt kết quả tốt nhất.

Nhu cầu về cơ sở hạ tầng công nghệ bao gồm hai khía cạnh: một là tính tiên tiến, hiện đại về công nghệ và thiết bị, hai là tính phổ cập về kinh tế (đủ rẻ tiền để đông đảo con người thực tế có thể tiếp cận được).  Phụ thuộc vào mức độ số hóa.