Bài luận văn về quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Bài luận văn tốt nghiệp kế toán công nợ, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp cụ thể cho vấn đề kinh tế.

• Tác giả: Cao Mai Ngọc Tú
• Người hướng dẫn: GVHD: Nguyễn Quang Nhơn
• Trường học: Trường Đại Học Tây Đô
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Quy Trình Kiểm Toán Nợ Phải Thu Khách Hàng Tại Công Ty TNHH Kiểm Toán Sao Việt
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.3.1.1. Số liệu sơ cấp
• 1.3.1.2. Số liệu thứ cấp
• 1.3.2. Phương pháp phân tích, mô tả, tổng hợp
• 1.3.3. Phương pháp phân tích số liệu và chọn mẫu
• 1.3.4. Phương pháp phân tích biến động
• 1.3.5. Phương pháp so sánh đối chiếu
• 1.3.6. Phương pháp kiểm tra chi tiết
• 1.3.7. Phương pháp ước tính
• 1.3.8. Phương pháp phân tích đối ứng
• 1.3.9. Phương pháp liệt kê
• 1.3.10. Phương pháp đánh giá
• 1.4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Giới hạn nội dung nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi không gian
• 1.4.3. Phạm vi thời gian
• 1.4.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN
• 2.1.1. Một số khái niệm liên quan đến kiểm toán
• 2.1.1.1. Khái niệm về kiểm toán
• 2.1.1.2. Những khái niệm khác có liên quan
• 2.1.2. Những vấn đề cơ bản về khoản mục nợ phải thu khách hàng
• 2.1.2.1. Đặc điểm của khoản mục nợ phải thu khách hàng
• 2.1.3. Hiểu biết về hoạt động kinh doanh và kiểm soát nội bộ đối với khoản mục Nợ phải thu khách hàng
• 2.2. Kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng
• 2.2.1. Mục tiêu kiểm toán
• 2.2.2. Các sai sót và gian lận thường gặp trong kiểm toán nợ phải thu khách hàng
• 2.3. QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG
• 2.3.1. Lập kế hoạch kiểm toán
• 2.3.1.1. Tìm hiểu khách hàng và môi trường kinh doanh
• 2.3.1.2. Xác lập mức trọng yếu và đánh giá rủi ro kiểm toán
• 2.3.1.3. Xây dựng kế hoạch và chương trình kiểm toán
• 2.3.2. Thực hiện kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng
• 2.3.2.1. Nghiên cứu và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ đối với khoản mục Nợ phải thu khách hàng
• 2.3.2.2. Lựa chọn các phần tử thử nghiệm
• 2.3.2.3. Thiết kế và thực hiện các thử nghiệm kiểm soát:
• 2.3.2.4. Lập hồ sơ kiểm toán
• 2.3.3. Hoàn thành kiểm toán
• 3. CHƯƠNG 3: ÁP DỤNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG CỦA CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN SAO VIỆT-CHI NHÁNH CẦN THƠ TẠI CÔNG TY TNHH HẢI SẢN ABC
• 3.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT VỀ CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN SAO VIỆT (SVC)
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ nhân viên công ty SVC
• 3.1.2.1. Đội ngũ nhân viên
• 3.1.2.2. Cơ cấu tổ chức
• 3.1.3. Nguyên tắc và mục tiêu hoạt động
• 3.1.4. Các dịch vụ kiểm toán
• 3.1.4.1. Dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính
• 3.1.4.2. Dịch vụ tư vấn
• 3.1.4.3. Dịch vụ khác
• 3.2. TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY
• 3.2.1. Đặc điểm về khách hàng
• 3.2.2. Đánh giá kết quả kinh doanh dịch vụ kiểm toán
• 3.2.3. Đánh giá chung thuận lợi và khó khăn của công ty
• 3.3. PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRONG TƯƠNG LAI
• 3.3.1. Về khách hàng
• 3.3.2. Về dịch vụ
• 3.4. ÁP DỤNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG TRONG KIỂM TOÁN BCTC TẠI CÔNG TY TNHH HẢI SẢN ABC
• 3.4.1. Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
• 3.4.1.1. Tìm hiểu khái quát về khách hàng
• 3.4.1.2. Tìm hiểu về hệ thống kiểm soát nội bộ của Công ty TNHH Hải sản ABC
• 3.4.1.3. Thực hiện các thủ tục phân tích sơ bộ
• 3.4.1.4. Đánh giá rủi ro kiểm soát
• 3.4.1.5. Xác lập mức trọng yếu
• 3.4.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
• 3.4.2.1. Thực hiện thử nghiệm kiểm soát và đánh giá lại rủi ro kiểm soát
• 3.4.2.2. Thử nghiệm cơ bản
• 3.4.3. Giai đoạn hoàn thành kiểm toán nợ phải thu
• 3.5. SO SÁNH QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI THU GIỮA LÝ THUYẾT VÀ THỰC TẾ
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG
• 4.1. TẠI CÔNG TY SVC
• 4.1.1. Nhược điểm
• 4.1.2. Nguyên nhân của những hạn chế trên
• 4.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG TẠI CÔNG TY SVC
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với Công ty SVC
• 5.2. Đối với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền
• 5.3. Đối với Hội kiểm toán viên hành nghề
• 5.4. Đối với đơn vị được kiểm toán
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt

Quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng là một phần quan trọng trong hoạt động kiểm toán tài chính. Tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt, quy trình này được thiết kế để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của thông tin tài chính. Nợ phải thu khách hàng không chỉ ảnh hưởng đến báo cáo tài chính mà còn phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp. Việc hoàn thiện quy trình kiểm toán này sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo niềm tin cho khách hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của nợ phải thu khách hàng trong kiểm toán

Nợ phải thu khách hàng là khoản mục quan trọng trong báo cáo tài chính. Nó thể hiện số tiền mà doanh nghiệp dự kiến thu hồi từ khách hàng. Việc kiểm toán khoản mục này giúp phát hiện các sai sót và gian lận, từ đó đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính.

1.2. Lịch sử hình thành quy trình kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt

Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt đã phát triển quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng từ những ngày đầu thành lập. Quy trình này đã trải qua nhiều lần cải tiến để phù hợp với yêu cầu của thị trường và nhu cầu của khách hàng.

II. Những thách thức trong quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng

Trong quá trình thực hiện kiểm toán nợ phải thu khách hàng, Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ bản thân quy trình mà còn từ môi trường kinh doanh và các yếu tố bên ngoài. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả kiểm toán.

2.1. Rủi ro sai sót trong kiểm toán nợ phải thu

Rủi ro sai sót trong kiểm toán nợ phải thu khách hàng có thể đến từ nhiều nguyên nhân như thông tin không đầy đủ, sai lệch trong ghi chép hoặc gian lận từ phía khách hàng. Điều này đòi hỏi kiểm toán viên phải có kỹ năng và kinh nghiệm để phát hiện và xử lý kịp thời.

2.2. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu kiểm toán

Việc thu thập dữ liệu kiểm toán từ khách hàng đôi khi gặp khó khăn do sự không hợp tác hoặc thiếu minh bạch trong thông tin. Điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng của quy trình kiểm toán nợ phải thu.

III. Phương pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng

Để nâng cao chất lượng quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng, Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt cần áp dụng một số phương pháp cải tiến. Những phương pháp này không chỉ giúp tăng cường độ tin cậy của báo cáo tài chính mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Cải tiến quy trình lập kế hoạch kiểm toán

Quy trình lập kế hoạch kiểm toán cần được cải tiến để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin. Việc xác định mức trọng yếu và đánh giá rủi ro kiểm toán là rất quan trọng trong giai đoạn này.

3.2. Tăng cường đào tạo cho đội ngũ kiểm toán viên

Đào tạo liên tục cho đội ngũ kiểm toán viên về các kỹ năng và kiến thức mới sẽ giúp nâng cao chất lượng kiểm toán. Điều này cũng giúp kiểm toán viên tự tin hơn trong việc xử lý các tình huống phức tạp.

IV. Ứng dụng thực tiễn quy trình kiểm toán nợ phải thu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt

Việc áp dụng quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các báo cáo kiểm toán ngày càng chính xác và đáng tin cậy hơn, từ đó tạo dựng được niềm tin từ phía khách hàng.

4.1. Kết quả đạt được từ quy trình kiểm toán

Quy trình kiểm toán nợ phải thu đã giúp phát hiện và xử lý kịp thời các sai sót trong báo cáo tài chính. Điều này không chỉ bảo vệ lợi ích của khách hàng mà còn nâng cao uy tín của Công ty.

4.2. Phản hồi từ khách hàng về quy trình kiểm toán

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về quy trình kiểm toán nợ phải thu. Họ đánh giá cao sự chuyên nghiệp và độ tin cậy của các báo cáo kiểm toán mà Công ty cung cấp.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quy trình kiểm toán nợ phải thu

Quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sẽ giúp nâng cao hiệu quả kiểm toán.

5.1. Định hướng phát triển quy trình kiểm toán trong tương lai

Công ty sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới vào quy trình kiểm toán. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác của các báo cáo kiểm toán.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức kiểm toán quốc tế

Hợp tác với các tổ chức kiểm toán quốc tế sẽ giúp Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường. Điều này cũng giúp đội ngũ kiểm toán viên có cơ hội học hỏi và phát triển.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường và tiến trình hội nhập quốc tế, báo cáo tài chính là nguồn thông tin phục vụ các bên liên quan đánh giá thực trạng tài chính và đưa ra quyết định kinh tế. Khi doanh nghiệp chịu áp lực duy trì tăng trưởng hoặc thu hút vốn đầu tư, rủi ro công bố thông tin tài chính sai lệch có xu hướng gia tăng, bao gồm các hành vi khai khống doanh thu, ghi nhận nghiệp vụ bán hàng không có thực hoặc che giấu nợ khó đòi. Kiểm toán độc lập đóng vai trò cung cấp sự đảm bảo khách quan, nâng cao độ tin cậy của báo cáo tài chính đối với các đối tượng sử dụng.

Khoản mục Nợ phải thu khách hàng là một bộ phận trọng yếu trong tài sản ngắn hạn, có mối liên hệ trực tiếp với doanh thu và kết quả kinh doanh. Đây cũng là phần hành nhạy cảm, tiềm ẩn rủi ro sai sót do bị chiếm dụng vốn, gian lận gối đầu (lapping) hoặc ước tính sai trích lập dự phòng phải thu khó đòi. Nhằm làm rõ thực tiễn quy trình kiểm toán phần hành này tại một tổ chức kiểm toán độc lập địa phương, tác giả Cao Mai Ngọc Tú đã thực hiện đề tài "Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ".

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể trong văn bản gồm:

1. Mục tiêu chung: Phân tích quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ nhằm đánh giá ưu điểm, nhược điểm và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán của công ty.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Tìm hiểu quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng của Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ.
   • Thực hiện quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng tại đơn vị khách hàng thực tế.
   • Đánh giá quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng của Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ.
   • Đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục nhược điểm để hoàn thiện quy trình kiểm toán tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng và trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi.
• Giới hạn nội dung: Tập trung vào khoản mục nợ phải thu khách hàng ngắn hạn (Tài khoản 131) và các thủ tục trích lập dự phòng liên quan.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ (địa chỉ: Lô 66, đường số 11, Khu dân cư Công ty Cổ phần Xây dựng TP. Cần Thơ, phường Hưng Thạnh, quận Cái Răng, TP. Cần Thơ); dữ liệu kiểm toán thực tế được áp dụng tại đơn vị khách hàng là Công ty TNHH Hải sản ABC.
• Phạm vi thời gian: Số liệu kiểm toán Báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2015 (từ 01/01/2015 đến 31/12/2015). Thời gian thực tập và thu thập dữ liệu từ ngày 04/01/2016 đến ngày 09/04/2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng dựa trên hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam (VAS/VSA) và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành:

• Chuẩn mực kiểm toán áp dụng: VAS 200 (Mục tiêu tổng thể của kiểm toán viên và bằng chứng kiểm toán), VAS 230 (Hồ sơ kiểm toán), VAS 240 (Trách nhiệm của kiểm toán viên liên quan đến gian lận), VAS 320 (Tính trọng yếu trong lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán), VAS 450 (Đánh giá các sai sót phát hiện trong quá trình kiểm toán), VAS 501 (Bằng chứng kiểm toán bổ sung cho các khoản mục đặc biệt), VAS 505 (Thông tin xác nhận từ bên ngoài).
• Chế độ và văn bản kế toán: Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; quy định trích lập và xử lý dự phòng nợ phải thu khó đòi theo Thông tư 89/2013/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung Thông tư 228/2009/TT-BTC của Bộ Tài chính).
• Mô hình rủi ro kiểm toán: Rủi ro kiểm toán ($AR$) được xác định thông qua mối quan hệ giữa Rủi ro tiềm tàng ($IR$), Rủi ro kiểm soát ($CR$) và Rủi ro phát hiện ($DR$): $$AR = IR \times CR \times DR \implies DR = \frac{AR}{IR \times CR}$$
• Mục tiêu kiểm toán theo cơ sở dẫn liệu: Đánh giá tính hiện hữu, đầy đủ, quyền sở hữu, tính chính xác số học, đánh giá (giá trị thuần có thể thực hiện được sau khi trừ dự phòng) và tính trình bày, công bố trên Báo cáo tài chính.

Loại rủi ro tiềm tàng ($IR$)	Rủi ro kiểm soát ($CR$) - Cao	Rủi ro kiểm soát ($CR$) - Trung bình	Rủi ro kiểm soát ($CR$) - Thấp
Cao	Thấp nhất	Thấp	Trung bình
Trung bình	Thấp	Trung bình	Cao
Thấp	Trung bình	Cao	Cao nhất

Khóa luận kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và kỹ thuật phân tích kiểm toán:

• Phương pháp thu thập số liệu:
  • Số liệu sơ cấp: Phỏng vấn và trao đổi trực tiếp với kiểm toán viên, trợ lý kiểm toán và cán bộ quản lý của công ty kiểm toán và công ty khách hàng.
  • Số liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo tài chính, chứng từ kế toán, sổ chi tiết, sổ cái tài khoản 131 và hồ sơ kiểm toán năm 2015 của Công ty TNHH Hải sản ABC do Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ cung cấp; kết hợp tài liệu từ văn bản quy phạm pháp luật và giáo trình chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu:
  • Phương pháp phân tích, mô tả, tổng hợp: Hệ thống hóa quy trình kiểm toán và mô tả thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng - thu tiền.
  • Phương pháp phân tích biến động: Tính toán biến động số tuyệt đối và số tương đối (tỷ lệ %) của các chỉ tiêu công nợ và doanh thu qua các kỳ.
  • Phương pháp so sánh đối chiếu: So sánh số liệu sổ chi tiết với sổ cái, hóa đơn, chứng từ vận chuyển và biên bản đối chiếu công nợ.
  • Phương pháp kiểm tra chi tiết và ước tính: Kiểm tra chứng từ phát sinh gốc, lập bảng phân tích tuổi nợ và tính toán lại mức dự phòng nợ phải thu khó đòi cần trích lập.
  • Phương pháp phân tích đối ứng: Rà soát các tài khoản đối ứng với TK 131 (bên Nợ đối ứng TK 511, 515, 711; bên Có đối ứng TK 111, 112) nhằm phát hiện các quan hệ hạch toán bất thường.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của việc kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng trong bối cảnh các doanh nghiệp có xu hướng che giấu nợ xấu hoặc thổi phồng doanh thu. Tác giả xác định rõ 1 mục tiêu chung và 4 mục tiêu cụ thể của khóa luận; mô tả hệ thống phương pháp thu thập số liệu sơ cấp, thứ cấp và 10 phương pháp phân tích kiểm toán cụ thể. Chương 1 cũng giới hạn phạm vi nghiên cứu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ và trường hợp khách hàng Công ty TNHH Hải sản ABC cho niên độ 2015.

Chương 2: Cơ sở lý luận

Chương này chuẩn hóa các khái niệm chuyên ngành: kiểm toán, bằng chứng kiểm toán (tính đầy đủ và thích hợp), hồ sơ kiểm toán (lưu trữ trên giấy hoặc phương tiện tin học), sai sót và gian lận. Tác giả phân tích cấu trúc rủi ro kiểm toán ($AR = IR \times CR \times DR$) và ma trận xác định mức rủi ro phát hiện chấp nhận được.

Về mặt kế toán, chương làm rõ nội dung kinh tế của khoản mục nợ phải thu khách hàng trên Bảng cân đối kế toán (phần Tài sản ngắn hạn, phản ánh số phải thu gộp và dự phòng khó đòi ghi số âm để xác định giá trị thuần có thể thực hiện được). Tác giả chi tiết hóa hệ thống kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng gồm 7 khâu: lập lệnh bán hàng, xét duyệt bán chịu, xuất kho, lập hóa đơn, theo dõi thanh toán, xét duyệt hàng bán trả lại/giảm giá, và trích lập dự phòng/xóa sổ nợ khó đòi.

Về quy trình kiểm toán, chương phân kỳ thành 3 giai đoạn:

1. Lập kế hoạch kiểm toán: Tìm hiểu khách hàng, phân tích sơ bộ BCTC, xác định mức trọng yếu tổng thể (PM = 5% - 10% Lợi nhuận trước thuế đối với DN ổn định; 0,5% - 3% Doanh thu; hoặc 2% Tổng tài sản/Vốn chủ sở hữu), mức trọng yếu thực hiện (50% - 75% PM), và ngưỡng sai sót có thể bỏ qua (0% - 4% mức trọng yếu thực hiện).
2. Thực hiện kiểm toán: Thiết kế thử nghiệm kiểm soát (walk-through test) và thử nghiệm cơ bản gồm thủ tục phân tích (tỷ lệ lãi gộp, vòng quay nợ phải thu, tỷ số dự phòng) cùng 6 thử nghiệm chi tiết (kiểm tra phân tích tuổi nợ, gửi thư xác nhận theo VAS 505, kiểm tra lập dự phòng theo Thông tư 89/2013/TT-BTC, kiểm tra khóa sổ bán hàng, kiểm tra cầm cố thế chấp, và đánh giá trình bày BCTC).
3. Hoàn thành kiểm toán: Lập hồ sơ kiểm toán (mã phần hành D310 - Phải thu) và tổng hợp kết quả để đưa ra 1 trong 4 dạng ý kiến kiểm toán (Chấp nhận toàn phần, Chấp nhận có ngoại trừ, Không chấp nhận, hoặc Từ chối cho ý kiến).

Chương 3: Áp dụng quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng của Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ tại Công ty TNHH Hải sản ABC

Chương 3 giới thiệu tổng quát về Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt (thành lập ngày 17/07/2006 theo Nghị định 133/2005/NĐ-CP và Thông tư 60/2006/TT-BTC, vốn điều lệ 3,5 tỷ đồng, trụ sở chính tại Quận 3, TP.HCM và 3 chi nhánh tại Cần Thơ, TP.HCM, Hà Nội; trong đó Chi nhánh Cần Thơ - SVC thành lập năm 2010 với 20 nhân viên do ông Nguyễn Quang Nhơn làm Giám đốc).

Phần trọng tâm của chương là việc mô tả thực tế áp dụng quy trình kiểm toán nợ phải thu tại khách hàng Công ty TNHH Hải sản ABC cho năm tài chính 2015 qua hệ thống bảng biểu kiểm toán:

• Lập kế hoạch: Tìm hiểu đặc điểm kinh doanh ngành thủy hải sản, đánh giá rủi ro kiểm soát thông qua Bảng câu hỏi hệ thống kiểm soát nội bộ (Bảng 3.2) và đánh giá rủi ro tiềm tàng (Bảng 3.3). Xác lập mức trọng yếu tổng thể PM (Bảng 3.4).
• Thực hiện kiểm toán:
  • Kiểm tra thử nghiệm kiểm soát đối với quy trình xét duyệt các trường hợp hàng bán bị trả lại (Bảng 3.5).
  • Phân tích biến động giữa các chỉ tiêu nợ phải thu và doanh thu (Bảng 3.6), tính toán số vòng quay nợ phải thu khách hàng (Bảng 3.7).
  • So sánh số phát sinh Tài khoản 131 với các tài khoản đối ứng (Bảng 3.8).
  • Thực hiện gửi thư xác nhận và tổng hợp kết quả xác nhận nợ (Bảng 3.9).
  • Kiểm tra Bảng phân tích số dư chi tiết theo tuổi nợ (Bảng 3.10) để đánh giá việc trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi.
  • Kiểm tra việc đánh giá lại các khoản phải thu khách hàng có gốc ngoại tệ theo tỷ giá cuối kỳ (Bảng 3.11).
• Hoàn thành kiểm toán: Tổng hợp các sai sót phát hiện vào Bảng tổng hợp bút toán điều chỉnh (Bảng 3.12), lập Biểu chỉ đạo (Bảng 3.13) và đối chiếu quy trình thực tế tại SVC với lý thuyết kiểm toán chuẩn mực.

Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại Công ty SVC

Dựa trên kết quả đối chiếu ở Chương 3, chương này phân tích các ưu điểm trong quy trình kiểm toán của SVC như việc tuân thủ các bước cơ bản của chuẩn mực kiểm toán và xây dựng hồ sơ làm việc có hệ thống. Đồng thời, tác giả chỉ ra các mặt hạn chế còn tồn tại trong khâu lập kế hoạch, kỹ thuật chọn mẫu, tỷ lệ phản hồi thư xác nhận và việc ứng dụng công nghệ thông tin trong phân tích dữ liệu công nợ. Tác giả phân tích nguyên nhân của hạn chế và đề xuất các nhóm giải pháp nghiệp vụ nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán phần hành nợ phải thu tại chi nhánh.

Chương 5: Kết luận và kiến nghị

Chương kết luận tổng hợp lại các nội dung nghiên cứu đã giải quyết. Đồng thời, tác giả đưa ra các kiến nghị đối với 4 nhóm đối tượng:

1. Đối với Công ty SVC: Cải tiến chương trình kiểm toán mẫu, hoàn thiện kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán và nâng cao năng lực cho đội ngũ trợ lý kiểm toán.
2. Đối với cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Bộ Tài chính): Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, ban hành hướng dẫn chi tiết về chuẩn mực kiểm toán và chế độ trích lập dự phòng.
3. Đối với Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA): Tăng cường tổ chức các khóa đào tạo cập nhật kiến thức chuyên môn và hướng dẫn thực hành kiểm toán chuẩn mực cho hội viên.
4. Đối với đơn vị được kiểm toán: Tăng cường hệ thống kiểm soát nội bộ đối với chính sách bán chịu, theo dõi tuổi nợ và phối hợp cung cấp tài liệu kịp thời cho đoàn kiểm toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa và minh họa quy trình kiểm toán phần hành nợ phải thu khách hàng trong thực tế thông qua các bằng chứng và bảng biểu làm việc cụ thể tại hồ sơ kiểm toán D310:

Ký hiệu bảng	Tên bảng / Nội dung kiểm toán	Mục đích và nội dung trích xuất
Bảng 2.1 & 2.2	Ma trận rủi ro phát hiện & Ước tính PM	Khung lý thuyết tính toán rủi ro ($DR$) và ngưỡng trọng yếu tổng thể
Bảng 2.3	Bảng thiết kế thử nghiệm kiểm soát	4 rủi ro tiềm tàng (bán hàng khống, ghi nhầm hàng gửi bán, chiếm dụng tiền, hàng trả lại không duyệt)
Bảng 3.4	Xác định mức trọng yếu (PM)	Căn cứ định lượng xác lập ngưỡng sai sót tại Công ty TNHH Hải sản ABC
Bảng 3.5	Kiểm tra xét duyệt hàng bán bị trả lại	Thử nghiệm kiểm soát tính hữu hiệu của việc phê duyệt và nhập kho hàng trả lại
Bảng 3.6 & 3.7	Phân tích biến động & Vòng quay nợ phải thu	Thủ tục phân tích cơ bản đánh giá xu hướng công nợ và hiệu quả thu hồi nợ
Bảng 3.8	Đối ứng Tài khoản 131	Rà soát quan hệ đối ứng Nợ/Có TK 131 với TK 511, 515, 711, 111, 112
Bảng 3.9	Tổng hợp kết quả gửi thư xác nhận	Thử nghiệm chi tiết về cơ sở dẫn liệu hiện hữu và quyền sở hữu theo VAS 505
Bảng 3.10	Phân tích số dư theo tuổi nợ	Căn cứ kiểm tra tính chính xác của việc trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi
Bảng 3.11	Đánh giá khoản phải thu gốc ngoại tệ	Kiểm tra việc áp dụng tỷ giá quy đổi cuối năm theo Thông tư 200/2014/TT-BTC
Bảng 3.12 & 3.13	Bút toán điều chỉnh & Biểu chỉ đạo	Tổng hợp sai sót, đề xuất điều chỉnh và hoàn thiện ý kiến kiểm toán

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc mô tả chi tiết quy trình kiểm toán thực tế tại một công ty kiểm toán độc lập chi nhánh miền Tây Nam Bộ, chỉ ra sự kết hợp giữa thủ tục phân tích và thử nghiệm chi tiết trong việc xử lý các sai sót về công nợ khách hàng ngành thủy sản. Đề tài cung cấp các kiến nghị thực tế nhằm nâng cao chất lượng hồ sơ kiểm toán tại SVC.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu do tác giả tự xác định:

• Hạn chế về nội dung: Đề tài chỉ đi sâu nghiên cứu khoản mục Nợ phải thu khách hàng (TK 131) và trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi, chưa mở rộng sang các khoản phải thu khác như phải thu nội bộ, tạm ứng hay phải thu khác.
• Hạn chế về dữ liệu và không gian: Dữ liệu thực nghiệm chỉ giới hạn tại một đơn vị khách hàng là Công ty TNHH Hải sản ABC thuộc Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ cho niên độ kế toán 2015. Do tính bảo mật ngành kiểm toán, một số dữ liệu khách hàng đã được điều chỉnh phù hợp với mục tiêu nghiên cứu học thuật.
• Thời gian nghiên cứu: Thời gian thực tập kéo dài từ tháng 01/2016 đến tháng 04/2016, phản ánh thực trạng kiểm toán tại một thời điểm nhất định.

Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu quy trình kiểm toán toàn bộ chu trình bán hàng - thu tiền trên nhiều loại hình doanh nghiệp khác nhau (thương mại, xây lắp, dịch vụ) và đánh giá tác động của việc cập nhật các chuẩn mực kiểm toán quốc tế trong bối cảnh kiểm toán số.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo chuyên môn cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp tài liệu tham khảo về cách xây dựng một bài khóa luận thực tập kiểm toán Báo cáo tài chính, từ việc lập kế hoạch, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ đến thực hiện các thử nghiệm cơ bản.
• Trợ lý kiểm toán và người làm thực tế: Cung cấp các mẫu bảng câu hỏi khảo sát KSNB, biểu mẫu phân tích tuổi nợ, bảng tổng hợp đối chiếu thư xác nhận nợ và bảng phân tích đối ứng tài khoản trong kiểm toán nợ phải thu theo chế độ Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu quy trình kiểm toán tại đơn vị nào và áp dụng trên khách hàng cụ thể nào?
Khóa luận nghiên cứu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ (SVC) và áp dụng quy trình kiểm toán thực tế trên hồ sơ kiểm toán Báo cáo tài chính năm 2015 của khách hàng là Công ty TNHH Hải sản ABC.

2. Khóa luận sử dụng các căn cứ pháp lý và chuẩn mực kế toán - kiểm toán nào?
Đề tài căn cứ vào Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; quy định trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo Thông tư 89/2013/TT-BTC; cùng các Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam gồm VAS 200, VAS 230, VAS 240, VAS 320, VAS 450, VAS 501 và VAS 505.

3. Khung ước tính mức trọng yếu tổng thể (PM) trong cơ sở lý luận của khóa luận được xác định ra sao?
Theo cơ sở lý luận tác giả trình bày: PM = 5% - 10% Lợi nhuận trước thuế (cho DN có kết quả kinh doanh ổn định); PM = 0,5% - 3% Doanh thu (cho DN tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận không ổn định hoặc có lỗ lũy kế); PM = 2% Tổng tài sản hoặc Vốn chủ sở hữu (cho DN sản xuất hoặc có doanh thu/lợi nhuận không ổn định). Mức trọng yếu thực hiện từ 50% - 75% PM; Ngưỡng sai sót có thể bỏ qua từ 0% - 4% mức trọng yếu thực hiện.

4. Hồ sơ kiểm toán phần hành Nợ phải thu khách hàng tại SVC được ký hiệu lưu trữ theo mã số nào?
Hồ sơ kiểm toán phần hành Nợ phải thu khách hàng được ghi nhận và lưu trữ tại phần hành có mã số D310 - Phải thu.

5. Thử nghiệm cơ bản đối với khoản mục nợ phải thu khách hàng trong khóa luận gồm những nội dung nào?
Thử nghiệm cơ bản gồm thủ tục phân tích (tính tỷ lệ lãi gộp, vòng quay nợ phải thu, tỷ lệ chi phí dự phòng trên doanh thu bán chịu) và 6 thử nghiệm chi tiết (kiểm tra phân tích tuổi nợ đối chiếu sổ cái, gửi thư xác nhận theo VAS 505, kiểm tra trích lập dự phòng theo Thông tư 89, kiểm tra khóa sổ bán hàng, kiểm tra nợ bị cầm cố thế chấp, và đánh giá trình bày trên BCTC).

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Cao Mai Ngọc Tú đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng theo Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam và Thông tư 200/2014/TT-BTC. Thông qua việc phân tích thực tế hồ sơ kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ áp dụng trên khách hàng Công ty TNHH Hải sản ABC, đề tài đã làm rõ các bước từ lập kế hoạch, đánh giá KSNB, thực hiện thử nghiệm kiểm soát đến các thử nghiệm chi tiết số dư và dự phòng. Công trình phản ánh thực trạng thực hành kiểm toán độc lập tại địa phương, đồng thời đưa ra các giải pháp và kiến nghị có tính ứng dụng cho tổ chức kiểm toán và các bên liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Chương 2: Cơ sở lý luận GVHD: Nguyễn Quang Nhơn 5 SVTH: Cao Mai Ngọc Tú Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại SVC Chương 3: Áp dụng quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng của Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ tại Công ty TNHH Hải Sản ABC. Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ. Chương 5: Kết luận và kiến nghị GVHD: Nguyễn Quang Nhơn 6 SVTH: Cao Mai Ngọc Tú Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại SVC CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN (Doanh nghiệp đang áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC) 2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN 2.1 Một số khái niệm liên quan đến kiểm toán 2.1 Khái niệm về kiểm toán Kiểm toán là quá trình thu thập và đánh giá bằng chứng về những thông tin được kiểm tra nhằm xác định và báo cáo về mức độ phù hợp giữa những thông tin đó với các chuẩn mực đã được thiết lập. Quá trình kiểm toán phải được thực hiện bởi các KTV đủ năng lực và độc lập.2 Những khái niệm khác có liên quan Bằng chứng kiểm toán là tất cả các tài liệu, thông tin do kiểm toán viên thu thập được liên quan đến cuộc kiểm toán và dựa trên các tài liệu, thông tin này, kiểm toán viên đưa ra kết luận và từ đó hình thành ý kiến kiểm toán.

Bằng chứng kiểm toán phải đảm bảo tính đầy đủ và tính thích hợp: (VAS 200) - Đầy đủ: Là tiêu chuẩn đánh giá về số lượng bằng chứng kiểm toán. Số lượng bằng chứng kiểm toán cần thu thập chịu ảnh hưởng bởi đánh giá của kiểm toán viên đối với rủi ro có sai sót trọng yếu và chất lượng của mỗi bằng chứng kiểm toán. - Thích hợp: Là tiêu chuẩn đánh giá về chất lượng của các bằng chứng kiểm toán. Bằng chứng kiểm toán phải đảm bảo phù hợp và đáng tin cậy để hỗ trợ cho kiểm toán viên đưa ra các kết luận làm cơ sở hình thành ý kiến kiểm toán.

Hồ sơ kiểm toán là tập hợp các tài liệu kiểm toán do kiểm toán viên thu thập, phân loại, sử dụng và lưu trữ theo một trật tự nhất định làm bằng chứng cho một cuộc kiểm toán cụ thể. Tài liệu trong hồ sơ kiểm toán được thể hiện trên giấy, trên phim ảnh, trên phương tiện tin học hay bất kỳ phương tiện lưu trữ nào khác theo quy định của pháp luật hiện hành. (VAS 230) Sai sót là sự khác biệt giữa giá trị, cách phân loại, trình bày hoặc thuyết minh của một khoản mục trên báo cáo tài chính với giá trị, cách phân loại, trình bày hoặc thuyết minh của khoản mục đó theo khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng. Sai sót có thể phát sinh do nhầm lẫn hoặc gian lận.

(VAS 450) GVHD: Nguyễn Quang Nhơn 7 SVTH: Cao Mai Ngọc Tú Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại SVC Gian lận là hành vi cố ý do một hay nhiều người trong Ban quản trị, Ban Giám đốc, các nhân viên hoặc bên thứ ba thực hiện, bằng các hành vi gian dối để thu lợi bất chính hoặc bất hợp pháp. (VAS 240) Trọng yếu là nếu thiếu thông tin đó hoặc thiếu tính chính xác của thông tin đó sẽ ảnh hưởng đến các quyết định kinh tế của người sử dụng báo cáo tài chính. (VAS 320) Mức trọng yếu là một mức giá trị do kiểm toán viên xác định tùy thuộc vào tầm quan trọng và tính chất của thông tin hay sai sót được đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể. Mức trọng yếu là một ngưỡng, một điểm chia cắt chứ không phải là nội dung của thông tin cần phải có.

Tính trọng yếu của thông tin phải được xem xét cả trên phương diện định lượng và định tính: - Định lượng: Số tiền sai phạm ảnh hưởng đến quyết định của người sử dụng BCTC. - Định tính: Bản chất của sự sai phạm ảnh hưởng đến quyết định của người sử dụng BCTC. Mức trọng yếu thực hiện là một mức giá trị hoặc các mức giá trị do kiểm toán viên xác định ở mức thấp hơn mức trọng yếu đối với tổng thể báo cáo tài chính nhằm giảm khả năng sai sót tới một mức độ thấp hợp lý để tổng hợp ảnh hưởng của các sai sót không được điều chỉnh và không được phát hiện không vượt quá mức trọng yếu đối với tổng thể báo cáo tài chính.(VAS 320) Rủi ro kiểm toán (Audit Risk- AR) là rủi ro do kiểm toán viên đưa ra ý kiến kiểm toán không phù hợp khi báo cáo tài chính đã được kiểm toán còn chứa đựng sai sót trọng yếu. Các bộ phận của rủi ro kiểm toán: (VAS 200) Rủi ro tiềm tàng (Inherent Risk- IR): Là rủi ro tiềm ẩn, vốn có, do khả năng cơ sở dẫn liệu của một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh có thể chứa đựng sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, trước khi xem xét đến bất kỳ kiểm soát nào có liên quan.

Rủi ro kiểm soát (Control Risk- CR): Là rủi ro xảy ra sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, đối với cơ sở dẫn liệu của một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh mà kiểm soát nội bộ của đơn vị không thể ngăn chặn hoặc không phát hiện và sửa chữa kịp thời. GVHD: Nguyễn Quang Nhơn 8 SVTH: Cao Mai Ngọc Tú Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại SVC Rủi ro phát hiện (Detect Risk- DR): Là rủi ro mà trong quá trình kiểm toán, các thủ tục mà kiểm toán viên thực hiện nhằm làm giảm rủi ro kiểm toán xuống tới mức thấp có thể chấp nhận được nhưng vẫn không phát hiện được hết các sai sót trọng yếu khi xét riêng lẻ hoặc tổng hợp lại. Mối quan hệ giữa các loại rủi ro AR = IR x CR x DR Trong đó: AR: Rủi ro kiểm toán CR: Rủi ro kiểm soát IR: Rủi ro tiềm tàng DR: Rủi ro phát hiện AR DR = (IR x CR) Mức độ rủi ro phát hiện có thể chấp nhận được dựa trên sự đánh giá rủi ro kiểm soát và rủi ro tiềm tàng thông qua ma trận về rủi ro phát hiện: Bảng 2.1: BẢNG MA TRẬN XÁC ĐỊNH RỦI RO PHÁT HIỆN Đánh giá của KTV về rủi ro kiểm soát Cao Trung bình Thấp Đánh giá của Cao Thấp nhất Thấp Trung bình KTV về rủi ro tiềm tàng Trung bình Thấp Trung bình Cao Thấp Trung bình Cao Cao nhất (Nguồn: Giáo trình kiểm toán- Đại học kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh) Trong bảng 2.1: “Ma trận xác định rủi ro phát hiện” trên, rủi ro phát hiện (in nghiêng và đậm) được xác định căn cứ vào mức rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát tương ứng. GVHD: Nguyễn Quang Nhơn 9 SVTH: Cao Mai Ngọc Tú Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại SVC Báo cáo kiểm toán: là văn bản do kiểm toán viên lập và công bố để trình bày ý kiến của mình về sự phù hợp giữa thông tin được kiểm tra và chuẩn mực đã được thiết lập.

Báo cáo kiểm toán là sản phẩm rất quan trọng của cuộc kiểm toán và có vai trò rất quan trọng với người sử dụng. Thử nghiệm kiểm soát: là những thử nghiệm dùng để thu thập bằng chứng kiểm toán về sự hữu hiệu trong thiết kế và vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ. Thử nghiệm cơ bản: là thử nghiệm dùng để thu thập bằng chứng về những sai lệch trọng yếu trong báo cáo tài chính. Thử nghiệm cơ bản bao gồm hai loại thử nghiệm là: thủ tục phân tích và thử nghiệm chi tiết.

Thủ tục phân tích: là việc so sánh các thông tin tài chính, các chỉ số, các tỷ lệ, để phát hiện và nghiên cứu về các trường hợp bất thường. Thủ tục phân tích bao gồm: + So sánh thông tin tài chính giữa các kỳ, các niên độ, hoặc so sánh thông tin tài chính của đơn vị với thông tin trong ngành tương tự. + Nghiên cứu những mối quan hệ giữa các yếu tố của thông tin tài chính, giữa thông tin tài chính và thông tin phi tài chính. + Tính toán tỷ số lãi gộp, các giá trị chênh lệch tuyệt đối, tương đối.

Thử nghiệm chi tiết: là việc kiểm tra các nghiệp vụ hay các số dư, gồm: + Kiểm tra nghiệp vụ: là kiểm tra một số ít hay toàn bộ nghiệp vụ phát sinh để xem xét về mức độ trung thực của các khoản mục. Loại kiểm tra này được sử dụng khi số phát sinh của tài khoản ít, các tài khoản không có số dư hay trong trường hợp bất thường. + Kiểm tra số dư: là kiểm tra để đánh giá về mức độ trung thực của số dư các tài khoản có nhiều nghiệp vụ phát sinh. Thử nghiệm này được thực hiện như sau: đầu tiên kiểm toán viên phân chia số dư ra thành từng bộ phận, hay theo từng đối tượng, sau đó chọn mẫu để kiểm tra bằng phương pháp thích hợp.

GVHD: Nguyễn Quang Nhơn 10 SVTH: Cao Mai Ngọc Tú Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải thu khách hàng tại SVC 2.2 Những vấn đề cơ bản về khoản mục nợ phải thu khách hàng 2.1 Khái niệm “Khoản mục nợ phải thu khách hàng là một phần tài sản của doanh nghiệp, nó phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán nợ phải thu của doanh nghiệp, với khách hàng về sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư, tài sản cố định, cung cấp dịch vụ theo chính sách bán chịu” Trên bảng cân đối kế toán, nợ phải thu khách hàng được trình bày tại phần A “Tài sản ngắn hạn”, gồm khoản mục Phải thu khách hàng ghi theo số phải thu gộp và khoản mục dự phòng phải thu khó đòi được ghi số âm. Do đó, hiệu số giữa Phải thu khách hàng và dự phòng phải thu khó đòi sẽ phản ánh số nợ phải thu thuần, tức giá trị thuần có thể thực hiện được. Riêng khoản phải thu dài hạn của khách hàng được trình bày trong phần B “Tài sản dài hạn”.2 Đặc điểm của khoản mục nợ phải thu khách hàng Nợ phải thu khách hàng là một loại tài sản khá nhạy cảm vì vậy rất dễ bị nhân viên chiếm dụng hoặc tham ô. Nợ phải thu khách hàng là khoản mục có liên quan mật thiết đến kết quả kinh doanh, do đó là đối tượng để các đơn vị sử dụng các thủ thuật thổi phồng doanh thu và lợi nhuận.