Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển tại doanh nghiệp giao nhận vận chuyển hàng hóa quốc tế. Chương 3: Thực trạng quy trình giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển của Công ty Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu VNLOGS. Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển của Công ty Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu VNLOGS.
7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH GIAO HÀNG HÓA XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA QUỐC TẾ 2. Khái quát về dịch vụ giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển 2. Khái niệm về dịch vụ giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển Trong thương mại quốc tế, người bán và người mua thường ở cách xa nhau. Việc di chuyển hàng hóa do người vận chuyển đảm nhận đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện hợp đồng mua bán quốc tế.
Sau khi hợp đồng mua bán được ký kết, người bán thực hiện việc giao hàng, tức là hàng hóa được vận chuyển từ nước người bán sang nước người mua. Để cho quá trình này được diễn ra, tức là hàng hóa đến được với người mua, thì cần thực hiện hàng loạt các công việc khác liên quan đến việc vận chuyển như đưa hàng ra cảng làm thủ tục gửi hàng, tổ chức xếp/dỡ, giao hàng cho người nhận ở nơi đến. Tất cả những công việc này được gọi chung là nghiệp vụ giao nhận – Forwarding. Có thể hiểu, giao nhận là một hoạt động kinh tế rất rộng liên quan tới hầu hết các công việc trong quá trình đưa hàng hóa từ nơi gửi đến nơi nhận nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Có nhiều khái niệm khác nhau về dịch vụ giao nhận: Theo quy tắc mẫu về dịch vụ giao nhận vận tải của Liên đoàn các Hiệp hội giao nhận vận tải quốc tế (FIATA): “Giao nhận vận tải là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa". Theo luật thương mại 1997: “Giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa từ người gửi, tổ chức việc vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải, hoặc của người làm dịch vụ giao nhận khác.” Người giao nhận hay người kinh doanh dịch vụ giao nhận (Freight Forwarder/ Forwarder) có thể là chủ hàng (khi chủ hàng tự đứng ra đảm nhận công nviệc giao hàng của mình), chủ tàu (khi chủ tàu thay mặt chủ hàng thực hiện dịch vụ giao hàng), công ty xếp dỡ hay kho hàng, người giao hàng chuyên nghiệp hay bất kỳ người nào khác có đăng ký kinh doanh dịch vụ giao hàng. Giao nhận hàng hoá trong ngoại 8 thương cũng có nhiều hình thức phân theo khu vực hay tuyến. Vì vậy, những người kinh doanh dịch vụ giao nhận thường thiết kế các sản phẩm dịch vụ của mình theo các tuyến và khu vực vận chuyển.
Việc hình thành thị trường dịch vụ giao nhận hàng hoá và các công ty kinh doanh và môi giới giao nhận vận tải sẽ tạo ra các cấp đại lý vận tải và thị trường dịch vụ giao nhận. Như vậy, có thể hiểu dịch vụ giao hàng hoá xuất khẩu bằng đường biển là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa bằng đường biển từ trong nước xuất khẩu ra nước ngoài, trong đó người giao hàng ký hợp đồng vận chuyển với chủ hàng, đồng thời cũng ký hợp đồng đối ứng với người vận tải để thực hiện dịch vụ. Người giao hàng có thể làm các dịch vụ trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác. Ưu, nhược điểm của dịch vụ giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển 2.
Ưu điểm - Giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển có năng lực chuyên chở lớn. Các công cụ vận tải biển có thể vận chuyển được khối lượng hàng hóa lớn, cồng kềnh, quãng đường vận chuyển dài. Nhờ sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, trọng tải tàu biển rất lớn và có xu hướng tăng lên với trọng tải trung bình hiện nay từ 15.000 DWT đối với tàu kinh doanh theo hình thức tàu chợ, đối với tàu chở hàng khô và tàu chở dầu, trọng tải trung bình lớn hơn nhiều (30.000 DWT đối với tàu chở hàng khô, 50.000 DWT đối với tàu chở dầu). Đặc biệt, trên thế giới đã xuất hiện những tàu chở dầu cực lớn trọng tải trên 500.
- Dịch vụ giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển có giá thành vận chuyển thấp hơn nhiều so với các phương thức vận chuyển khác. Nguyên nhân là do trọng tải tàu biển lớn, cự ly chuyên chở trung bình dài, năng suất lao động cao. - Các tuyến đường vận tải trên biển hầu hết là những tuyến đường giao thông tự nhiên. Do đó, người ta không đòi hỏi phải đầu tư nhiều vốn, nguyên vật liệu, sức lao động để xây dựng và bảo quản các tuyến vận tải trên biển, trừ việc đầu tư xây dựng các hải cảng và kênh đào quốc tế.
Đây là một nguyên nhân làm cho giá thành vận tải đường biển thấp hơn các phương thức vận chuyển khác. Nhược điểm - Tốc độ vận chuyển của tàu biển còn thấp. Quá trình giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển mất nhiều thời gian hơn so với các phương thức vận chuyển khác. 9 - Tốc độ của một tàu chở hàng bình thường là 16 - 20 hải lý/giờ (tương đương 30 - 40 km/h), trong khi đó, tốc độ thông thường của những chiếc máy bay thương mại là 890 - 945 km/h.
- Vận tải biển còn chịu nhiều tác động từ điều kiện tự nhiên như sóng thần, lũ lụt, mưa, bão vì quãng đường di chuyển dài lại qua nhiều vùng khí hậu rất khác nhau. Các yếu tố này cũng không diễn ra theo đúng một quy luật nào nên rất khó kiểm soát. Ngày nay, tuy khoa học kỹ thuật càng ngày càng phát triển, có thể dự báo trước về thời tiết nhưng rủi ro vẫn có khả năng xảy ra - Trong quá trình vận chuyển đôi khi những rủi ro, trục trặc về kỹ thuật vì sai xót trong thiết kế chế tạo, bảo dưỡng tàu. Các tàu biển hoạt động tương đối độc lập giữa vùng không gian rộng lớn nên nếu sự cố xảy ra, có thể việc cứu hộ, cứu nạn rất khó khăn.
Mặt khác thị trường hàng hải thường khá lớn và nhất là hiện nay số lượng tàu đưa vào khai thác càng ngày càng nhiều, trọng tải tàu ngày càng lớn và giá trị hàng hóa tăng cao nên việc xảy ra tổn thất, rủi ro là rất khó nói trước. Vai trò của dịch vụ giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển Theo nghiên cứu, thì vận tải đường biển là giải pháp vận chuyển hàng hóa xuyên quốc gia hữu hiệu nhất hiện nay. Giúp cho các quốc giá dễ dàng kết nối với nhau trong việc trao đổi hàng hóa cũng như vận chuyển hàng hóa nội địa. Đứng trước xu thế toàn cầu hóa hiện nay, ngành vận tải biển đã dần trở thành một trong những phương thức hữu hiệu để thực hiện việc luân chuyển hàng hóa giữa các quốc gia với nhau.
Bởi thế cho nên đây được xem như loại hình vận tải có nhiều đóng góp quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế quốc tế. Ở tại Việt Nam, dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng đường biển có thể coi là một trong những ngành “chủ lực”. Xuất hiện từ khá sớm, vận tải biển đã dần trở thành yếu tố chủ chốt trong tăng trường kinh tế của nước ta. Đặc biệt, cùng với số lượng lớn tàu hàng siêu tải trọng, vai trò của vận tải biển trong phát triển kinh tế là hoàn toàn không thể phủ nhận.
Đối với nền kinh tế quốc gia Giao hàng hóa xuất nhập bằng đường biển phát triển góp phần làm thay đổi cơ cấu hàng hóa và cơ cấu thị trường trong buôn bán quốc tế. Hàng hóa của các quốc gia được vận chuyển đến nhiều thị trường khác nhau trên thế giới, đáp ứng nhu cầu của con người và góp phần đa dạng nguồn hàng, mặt hàng trong buôn bán quốc tế. Có thể 10 nói, hình thức vận tải biển này chính là nền tảng để thúc đẩy phát triển sản xuất của nhiều ngành kinh tế. Cũng từ đó đã góp phần tạo mọi điều kiện hình thành và phát triển cho nhiều ngành công nghiệp quốc gia.
Hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu còn đóng góp tích cực vào thành tựu tăng trưởng, phát triển kinh tế xã hội. Tỉ trọng hoạt động giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đóng góp vào GDP tăng dần theo từng năm, bổ sung nguồn vốn quan trọng cho nền kinh tế. Giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu là ngành nghề dịch vụ thương mại liên quan mật thiết và tác động tới hoạt động ngoại thương và kinh tế đối ngoại khi giúp thúc đẩy quan hệ ngoại giao, giao lưu, hợp tác kinh tế với các nước trên thế giới. Đối với doanh nghiệp Đường biển đã mở ra thị trường buôn bán, trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia trên thế giới một cách thuận lợi.
Không những buôn bán trong nước, giờ đây doanh nghiệp có thể vươn ra hoạt động ở quy mô nước ngoài. Do đó, các nhà sản xuất muốn chiếm lĩnh và mở rộng thị trường cho sản phẩm của mình phải cần sự hỗ trợ của dịch vụ giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển. Nó có tác dụng như cầu nối trong vận chuyển hàng hóa trên tuyến đường biển đến các nước nhập khẩu theo đúng yêu cầu về thời gian và địa điểm đặt ra. Nhờ vậy giúp doanh nghiệp tăng doanh thu và khai thác các thị trường mới một cách nhanh chóng.
Không những vậy, việc phát triển dịch vụ giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển còn tăng uy tín và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường trong nước và quốc tế. Khi các sản phẩm của một doanh nghiệp đủ điều kiện để được vận chuyển xuất khẩu đến các quốc gia trên thế giới, điều này chứng tỏ chất lượng sản phẩm của họ tốt và có uy tín trên thị trường.