Luận văn thạc sĩ hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại phòng tài chính kế hoạch huyện hoài ân tỉnh bình định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính Kế hoạch huyện Hoài Ân, Bình Định.

• Tác giả: Dương Thị Hương Giang
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Huyền Trang
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hoài Ân, Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tổng quan về đề tài nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 0.7. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 1.1.1. Khái niệm về ngân sách nhà nước
• 1.1.2. Chức năng của ngân sách nhà nước
• 1.1.3. Vai trò của ngân sách nhà nước
• 1.1.4. Hệ thống ngân sách nhà nước của Việt Nam. Ngân sách nhà nước cấp huyện trong hệ thống ngân sách nhà nước
• 1.2. LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 1.2.1. Lập dự toán ngân sách nhà nước cấp huyện
• 1.2.2. Quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH HUYỆN HOÀI ÂN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH HUYỆN HOÀI ÂN
• 2.1.1. Khái quát chung về huyện Hoài Ân
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 2.2. THỰC TRẠNG LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH HUYỆN HOÀI ÂN
• 2.2.1. Công tác lập dự toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 2.2.2. Quyết toán ngân sách nhà nước huyện Hoài Ân
• 2.3. ĐÁNH GIÁ LẬP VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH HUYỆN HOÀI ÂN
• 2.3.1. Những kết quả đạt được trong lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước tại Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế trong lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước tại Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 2.3.3. Những nguyên nhân của tồn tại trong lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước tại Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH HUYỆN HOÀI ÂN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. NGUYÊN TẮC HOÀN THIỆN LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH HUYỆN HOÀI ÂN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.2. Sự cần thiết phải hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 3.3. Những yêu cầu để hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 3.4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH HUYỆN HOÀI ÂN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.4.1. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện lập dự toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 3.4.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 3.4.3. Các giải pháp hỗ trợ
• 3.5. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.5.1. Đối với Sở Tài chính tỉnh Bình Định
• 3.5.2. Đối với UBND huyện Hoài Ân
• 3.5.3. Đối với Kho bạc nhà nước huyện Hoài Ân
• 3.5.4. Đối với Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Hoài Ân
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện

Ngân sách nhà nước là một công cụ quan trọng trong việc điều tiết kinh tế xã hội. Lập dự toán ngân sách và quyết toán ngân sách là hai hoạt động chính trong quản lý ngân sách nhà nước. Ngân sách nhà nước cấp huyện đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chính sách tài chính địa phương. Việc lập dự toán cần phải dựa trên các căn cứ thực tế và nhu cầu phát triển của địa phương. Quyết toán ngân sách là quá trình tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện ngân sách trong một kỳ nhất định. Điều này không chỉ giúp đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn là cơ sở để điều chỉnh các chính sách tài chính trong tương lai.

1.1. Khái niệm về ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định. Theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015, ngân sách nhà nước không chỉ là một kế hoạch tài chính mà còn là một đạo luật. Điều này thể hiện sự giám sát của Quốc hội đối với hoạt động ngân sách của Chính phủ. Ngân sách nhà nước cấp huyện là một phần của ngân sách nhà nước, có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chính sách phát triển kinh tế xã hội tại địa phương.

1.2. Chức năng của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước có nhiều chức năng quan trọng, bao gồm điều tiết thu nhập, phân phối nguồn lực và cung cấp dịch vụ công. Quản lý ngân sách hiệu quả giúp đảm bảo sự công bằng trong phân phối tài nguyên và thúc đẩy phát triển kinh tế. Chính sách tài chính cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc minh bạch và hiệu quả, nhằm tối ưu hóa việc sử dụng ngân sách nhà nước. Việc quyết toán ngân sách cũng cần được thực hiện một cách nghiêm túc để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quản lý tài chính công.

II. Thực trạng lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Hoài Ân Bình Định

Tại huyện Hoài Ân, việc lập dự toán ngân sách và quyết toán ngân sách đã được thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong quá trình này. Công tác lập dự toán chưa sát với nhu cầu thực tế, dẫn đến tình trạng thừa hoặc thiếu kinh phí trong các chương trình mục tiêu. Quyết toán ngân sách cũng gặp khó khăn trong việc tổng hợp và báo cáo, ảnh hưởng đến tính minh bạch và hiệu quả sử dụng ngân sách. Việc quản lý ngân sách cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

2.1. Giới thiệu khái quát về phòng Tài chính Kế hoạch huyện Hoài Ân

Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân có nhiệm vụ chính là tham mưu cho Ủy ban nhân dân huyện trong công tác lập dự toán ngân sách và quyết toán ngân sách. Phòng đã thực hiện nhiều cải cách trong quy trình lập dự toán, tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc đảm bảo tính chính xác và kịp thời của các số liệu. Chính sách tài chính cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn địa phương, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

2.2. Đánh giá thực trạng lập và quyết toán ngân sách nhà nước

Thực trạng lập dự toán và quyết toán ngân sách tại huyện Hoài Ân cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng tồn tại nhiều hạn chế. Việc quản lý ngân sách chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng lãng phí và sử dụng không đúng mục đích. Các số liệu trong báo cáo quyết toán thường không phản ánh đúng thực tế, gây khó khăn trong việc đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những tồn tại này, nhằm nâng cao chất lượng công tác lập và quyết toán ngân sách.

III. Giải pháp hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Hoài Ân Bình Định

Để hoàn thiện công tác lập dự toán và quyết toán ngân sách, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ làm công tác tài chính. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách cũng cần được chú trọng, nhằm nâng cao tính chính xác và minh bạch trong công tác quản lý ngân sách. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan trong quá trình lập và quyết toán ngân sách, để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả.

3.1. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện lập dự toán ngân sách

Cần xây dựng quy trình lập dự toán ngân sách chặt chẽ hơn, dựa trên các căn cứ thực tế và nhu cầu phát triển của địa phương. Việc phân bổ ngân sách cần được thực hiện công khai, minh bạch, để người dân có thể giám sát và tham gia vào quá trình này. Đồng thời, cần có các chỉ tiêu đánh giá cụ thể để theo dõi và đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách.

3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quyết toán ngân sách

Quy trình quyết toán ngân sách cần được cải tiến để đảm bảo tính chính xác và kịp thời. Cần có các phần mềm hỗ trợ trong việc tổng hợp và báo cáo số liệu, nhằm giảm thiểu sai sót trong quá trình quyết toán. Ngoài ra, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong quá trình thực hiện ngân sách, để phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò thiết yếu trong việc điều tiết kinh tế vĩ mô, phát triển xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng. Tại huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định, ngân sách địa phương chủ yếu dựa vào nguồn bổ sung từ ngân sách cấp trên, với thu nội địa chỉ chiếm khoảng 15% tổng thu ngân sách cấp huyện, còn lại 85% phụ thuộc vào ngân sách trung ương. Trong giai đoạn 2017-2021, công tác lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại các hạn chế như dự toán chưa sát với nhu cầu thực tế, giải ngân vốn chưa kịp thời, và một số khoản chi chưa đúng quy định.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng công tác lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào số liệu dự toán và quyết toán ngân sách từ năm 2017 đến 2021 tại huyện Hoài Ân, một huyện trung du miền núi với dân số khoảng 94 nghìn người và cơ cấu kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, lâm nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao chất lượng công tác tài chính công, đảm bảo sử dụng ngân sách tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách nhà nước, bao gồm:

• Lý thuyết ngân sách nhà nước: Xác định ngân sách nhà nước là công cụ điều tiết vĩ mô, phân bổ nguồn lực và phân phối lại thu nhập trong xã hội. NSNN bao gồm các khoản thu và chi được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định theo quy định pháp luật.

• Mô hình lập dự toán và quyết toán ngân sách: Quá trình lập dự toán ngân sách là bước đầu tiên quyết định hiệu quả quản lý ngân sách, bao gồm việc dự báo thu, chi dựa trên các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô, quy định pháp luật và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Quyết toán ngân sách là khâu tổng kết, đánh giá việc thực hiện ngân sách trong năm tài chính.

• Khái niệm chính:

  • Dự toán ngân sách: Kế hoạch thu chi ngân sách trong năm tài chính.
  • Quyết toán ngân sách: Báo cáo tổng kết việc thực hiện thu chi ngân sách.
  • Ngân sách cấp huyện: Quỹ tiền tệ tập trung của huyện, bao gồm các khoản thu và chi theo quy định pháp luật.
  • Phòng Tài chính - Kế hoạch: Cơ quan tham mưu quản lý ngân sách cấp huyện.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phân tích số liệu thứ cấp, cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện Hoài Ân giai đoạn 2017-2021, các văn bản pháp luật liên quan như Luật Ngân sách Nhà nước 2015, các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, báo cáo kinh tế - xã hội huyện Hoài Ân.

• Phương pháp phân tích: Phân tích, đánh giá thực trạng công tác lập dự toán và quyết toán ngân sách thông qua so sánh số liệu thu chi qua các năm, nhận diện tồn tại, hạn chế và nguyên nhân. Kết hợp phân tích định tính dựa trên các quy định pháp luật và thực tiễn quản lý ngân sách tại địa phương.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý số liệu từ năm 2017 đến 2021, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp trong năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kinh tế ổn định nhưng có biến động do dịch bệnh: Giá trị sản xuất trên địa bàn huyện Hoài Ân tăng bình quân 10,59%/năm giai đoạn 2016-2020, đạt 970,62 tỷ đồng năm 2020, giảm nhẹ 0,54% so với năm 2019 do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 và dịch tả heo Châu Phi.

2. Thu ngân sách địa phương chủ yếu dựa vào nguồn bổ sung từ cấp trên: Thu nội địa chỉ chiếm khoảng 15% tổng thu ngân sách cấp huyện, phần lớn ngân sách được bổ sung từ ngân sách trung ương, tạo áp lực lớn trong việc cân đối thu chi và lập dự toán chính xác.

3. Công tác lập dự toán ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân được thực hiện theo quy trình chặt chẽ: Quy trình lập dự toán từ cấp xã, đơn vị dự toán lên Phòng Tài chính - Kế hoạch, phối hợp với Chi cục Thuế và UBND huyện, đảm bảo dự toán thu chi phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy định pháp luật.

4. Một số tồn tại trong công tác lập dự toán và quyết toán: Dự toán thu chi chưa sát với nhu cầu thực tế, một số khoản chi chưa được giải ngân kịp thời, còn tồn đọng kinh phí chương trình mục tiêu cuối năm, và một số khoản chi chưa đúng quy định phải thu hồi. Việc quyết toán ngân sách còn chậm và chưa đồng bộ giữa các đơn vị.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân các tồn tại chủ yếu do hạn chế trong việc dự báo nguồn thu, đặc biệt khi nguồn thu nội địa hạn chế và phụ thuộc nhiều vào ngân sách cấp trên. Việc phối hợp giữa các đơn vị dự toán và cơ quan tài chính chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến dự toán chưa sát thực tế. So với các nghiên cứu tại các huyện khác trong tỉnh và khu vực, tình trạng này là phổ biến nhưng mức độ ảnh hưởng tại Hoài Ân có phần nghiêm trọng hơn do đặc thù kinh tế nông nghiệp và cơ sở hạ tầng còn hạn chế.

Việc lập dự toán và quyết toán ngân sách có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ dự toán và thực hiện thu chi qua các năm, bảng tổng hợp các khoản chi chưa giải ngân kịp thời và các khoản chi sai quy định. Điều này giúp minh bạch và làm rõ các điểm cần cải thiện.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ thực trạng công tác quản lý ngân sách cấp huyện, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác dự báo và lập dự toán ngân sách sát thực tế: Phòng Tài chính - Kế hoạch cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị dự toán và Chi cục Thuế để cập nhật số liệu thu chi chính xác, dự báo nguồn thu phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội địa phương. Mục tiêu nâng cao độ chính xác dự toán thu chi lên trên 90% trong vòng 2 năm tới.

2. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý ngân sách: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về kỹ năng lập dự toán, quyết toán và quản lý ngân sách cho cán bộ Phòng Tài chính - Kế hoạch và các đơn vị dự toán. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, nhằm giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả công tác tài chính.

3. Cải tiến quy trình giải ngân và quyết toán ngân sách: Rà soát, đơn giản hóa thủ tục giải ngân, tăng cường kiểm soát chi tiêu, đảm bảo giải ngân kịp thời các khoản chi theo dự toán. Thiết lập hệ thống giám sát trực tuyến tiến độ giải ngân và quyết toán ngân sách hàng năm.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành và minh bạch thông tin ngân sách: Thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên giữa Phòng Tài chính - Kế hoạch, Chi cục Thuế, Kho bạc Nhà nước và các đơn vị dự toán để trao đổi thông tin, xử lý kịp thời các vướng mắc. Công khai báo cáo quyết toán ngân sách trên cổng thông tin điện tử huyện nhằm nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính cấp huyện: Giúp nâng cao hiểu biết về quy trình lập dự toán và quyết toán ngân sách, áp dụng các giải pháp cải tiến quản lý tài chính công.

2. Lãnh đạo UBND và HĐND huyện: Cung cấp cơ sở khoa học để ra quyết định về phân bổ ngân sách, giám sát việc thực hiện ngân sách địa phương.

3. Chuyên viên Phòng Tài chính - Kế hoạch và Chi cục Thuế: Hỗ trợ nâng cao năng lực chuyên môn, cải thiện quy trình phối hợp trong công tác quản lý ngân sách.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Kế toán, Tài chính công: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, giúp hiểu rõ các vấn đề thực tiễn và giải pháp ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao ngân sách huyện Hoài Ân phụ thuộc nhiều vào ngân sách cấp trên?
   Do nguồn thu nội địa của huyện chỉ chiếm khoảng 15% tổng thu ngân sách, phần lớn ngân sách được bổ sung từ ngân sách trung ương nhằm đảm bảo cân đối thu chi và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

2. Quy trình lập dự toán ngân sách cấp huyện được thực hiện như thế nào?
   Quy trình bắt đầu từ các đơn vị dự toán và UBND xã, thị trấn lập dự toán thu chi gửi Phòng Tài chính - Kế hoạch, phối hợp với Chi cục Thuế tổng hợp, trình UBND huyện và HĐND huyện phê duyệt trước khi gửi cấp trên.

3. Những tồn tại chính trong công tác lập dự toán và quyết toán ngân sách tại huyện Hoài Ân là gì?
   Bao gồm dự toán chưa sát thực tế, giải ngân chậm, tồn đọng kinh phí chương trình mục tiêu cuối năm, và một số khoản chi chưa đúng quy định phải thu hồi.

4. Giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả công tác lập dự toán và quyết toán ngân sách?
   Tăng cường dự báo chính xác, nâng cao năng lực cán bộ, cải tiến quy trình giải ngân, và tăng cường phối hợp liên ngành cùng minh bạch thông tin ngân sách.

5. Làm thế nào để đảm bảo tính minh bạch trong quản lý ngân sách cấp huyện?
   Công khai báo cáo quyết toán ngân sách trên cổng thông tin điện tử, thiết lập hệ thống giám sát tiến độ giải ngân và quyết toán, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình của các đơn vị dự toán.

Kết luận

• Ngân sách nhà nước cấp huyện Hoài Ân đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương, tuy nhiên còn nhiều hạn chế trong công tác lập dự toán và quyết toán.
• Giá trị sản xuất kinh tế huyện tăng bình quân 10,59%/năm giai đoạn 2016-2020, nhưng chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh năm 2020.
• Công tác lập dự toán và quyết toán ngân sách được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, song cần nâng cao độ chính xác và hiệu quả giải ngân.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân sách, bao gồm tăng cường dự báo, đào tạo cán bộ, cải tiến quy trình và minh bạch thông tin.
• Nghiên cứu góp phần nâng cao chất lượng quản lý tài chính công cấp huyện, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại Hoài Ân trong các năm tiếp theo.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan chức năng huyện Hoài Ân cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn. Để biết thêm chi tiết và áp dụng hiệu quả, quý độc giả và cán bộ quản lý có thể liên hệ Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân để nhận tài liệu và hỗ trợ chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục bảng biểu, sơ đồ, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nƣớc cấp huyện. Chƣơng 2: Thực trạng lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nƣớc cấp huyện Tại Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nƣớc cấp huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định e 7 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN 1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC VÀ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN 1.

Khái niệm về ngân sách nhà nƣớc Ngân sách Nhà nƣớc là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử, là một thành phần chủ đạo trong hệ thống tài chính. Mặt khác, nó còn là công cụ quan trọng để Nhà nƣớc thực hiện điều tiết vĩ mô nền kinh tế xã hội. Xét theo biểu hiện bên ngoài: Ngân sách nhà nƣớc bao gồm các nguồn thu và các khoản chi cụ thể, đƣợc định hƣớng các nguồn thu đều đƣợc nộp vào một quỹ tiền tệ – quỹ NSNN và các khoản đều đƣợc xuất ra từ quỹ tiền tệ đó. Những khoản thu nộp và cấp phát qua quỹ NSNN là các quan hệ đƣợc xác định trƣớc, đƣợc định lƣợng và Nhà nƣớc sử dụng chúng để điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế.

Xét về bản chất kinh tế chứa đựng trong NSNN: Các hoạt động thu chi Ngân sách đều phản ánh những quan hệ kinh tế giữa nhà nƣớc với các chủ thể khác trong xã hội gắn với quá trình tạo lập quản lý và sử dụng quỹ NSNN. Hoạt động đó đa dạng đƣợc tiến hành trên hầu khắc các lĩnh vực và có tác động đến mọi chủ thể kinh tế xã hội. Những quan hệ thu nộp cấp phát qua quỹ NSNN là những quan hệ đƣợc xác định trƣớc, đƣợc định lƣợng và nhà nƣớc sử dụng chúng để điều tiết vĩ mô kinh tế xã hội. Nhƣ vậy, trên phƣơng diện kinh tế có thể hiểu NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ chung của Nhà nƣớc khi Nhà nƣớc tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của mình trên cơ sở luật định.

Theo quy định của pháp luật, tại điểm 14, Điều 4 theo Luật NSNN số 83/2015/QH13 ngày 25 tháng 6 năm 2015 của Quốc Hội định nghĩa: “Ngân e 8 sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”. [9] Từ định nghĩa NSNN theo Luật NSNN năm 2015, có thể thấy NSNN có các đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, NSNN là một kế hoạch tài chính khổng lồ cần đƣợc quốc hội biểu quyết thông qua trƣớc khi thi hành. Đặc điểm này cho ta thấy việc thiết lập NSNN không chỉ là vấn đề kĩ thuật nghiệp vụ mà còn là vấn đề mang tính kĩ thuật pháp lý, do đó nó vừa phản ánh các hành vi kinh tế vừa thể hiện các hành vi pháp lý của chủ thể có thẩm quyền. Thứ hai, NSNN không phải là một bản kế hoạch tài chính thuần túy mà còn là một đạo luật.

Theo thông lệ, sau khi bản dự toán NSNN đã đƣợc soạn thảo bởi cơ quan hành pháp thì nó sẽ đƣợc chuyển sang cho cơ quan lập pháp xem xét quyết định và ban bố dƣới hình thức một đạo luật để thi hành. Thứ ba, NSNN là kế hoạch tài chính của toàn quốc gia, đƣợc trao cho chính phủ tổ chức thực hiện nhƣng phải đặt dƣới sự giám sát của quốc hội. Việc thiết lập quyền giám sát của quốc hội đối với hoạt động thi hành ngân sách của chính phủ nhằm kiểm soát nguy cơ lạm quyền của cơ quan hành pháp trong quá trình thực thi ngân sách nhà nƣớc. Thứ tƣ, NSNN đƣợc thiết lập và thực thi hoàn toàn vì mục tiêu mƣu cầu lợi ích chung cho toàn thể quốc gia.

Thứ năm, NSNN luôn phản ánh mối tƣơng quan giữa quyền lập pháp và quyền hành pháp trong quá trình xây dựng và thực hiện ngân sách. Theo đó, cơ quan lập pháp ban hành ra NSNN dựa trên sự xây dựng của chính phủ, sau đó chính phủ là ngƣời trực tiếp thi hành bản ngân sách này dƣới sự giám sát của cơ quan lập pháp. Về phạm vi Ngân sách nhà nƣớc: Theo Điều 5, Luật NSNN năm 2025, Ngân sách nhà nƣớc bao gồm thu NSNN và chi NSNN. [9] e 9 * Thu ngân sách nhà nước bao gồm: - Toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí; - Toàn bộ các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nƣớc thực hiện, trƣờng hợp đƣợc khoán chi phí hoạt động thì đƣợc khấu trừ; các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nƣớc thực hiện nộp ngân sách nhà nƣớc theo quy định của pháp luật; - Các khoản viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nƣớc, các tổ chức, cá nhân ở ngoài nƣớc cho Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phƣơng; - Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.

* Chi ngân sách nhà nước bao gồm: - Chi đầu tƣ phát triển; - Chi dự trữ quốc gia; - Chi thƣờng xuyên; - Chi trả nợ lãi; - Chi viện trợ; - Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. Chức năng của ngân sách nhà nƣớc NSNN có chức năng rất quan trọng trong nền kinh tế cũng nhƣ đời sống xã hội. Chức năng của NSNN thể hiện chủ yếu qua 4 mặt nhƣ sau: - NSNN là một công cụ ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế, chống lạm phát và giảm thất nghiệp. - NSNN có chức năng phân bổ nguồn lực trong xã hội: Để tạo lập và sử dụng các nguồn lực có hiệu quả, thông qua các biện pháp thu, chi và quản lý ngân sách nhà nƣớc, nhà nƣớc thực hiện phân bổ nguồn lực vào những lĩnh vực địa bàn then chốt, có nhiều rủi ro, cần khuyến khích hoặc hạn chế phát triển; đồng thời có thể thu hút, lôi kéo sự tham gia phân bổ nguồn lực của các thành phần kinh tế và khu vực tƣ nhân.

e 10 - NSNN có chức năng phân phối lại thu nhập trong xã hội: Nhà nƣớc thực hiện quá trình phân phối và phân phối lại thu nhập dƣới hình thức tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp nhằm hạn chế bớt sự phân hoá xã hội, sự bất bình đẳng về thu nhập đảm bảo sự công bằng hợp lý, làm cho nguồn thu nhập của xã hội đƣợc sử dụng một cách kịp thời hiệu quả. Thông qua công cụ thuế và công cụ chi tiêu. Nhà nƣớc sẽ thực hiện đƣợc các mục tiêu trên. - NSNN có chức năng điều chỉnh kinh tế: Chính sách ngân sách nhà nƣớc là một bộ phận không thể tách rời của chính sách kinh tế – xã hội.

Khi nền kinh tế suy thoái ngƣời ta thƣờng khuyến cáo dùng chính sách tài khoá kích cầu bằng cách giảm thuế hoặc tăng chi tiêu công, từ đó làm tăng khối lƣợng sản xuất xã hội. Khi nền kinh tế phát triển bình thƣờng, trong điều kiện mở cửa thì chính sách tài khoá kích thích sẽ tạo nên phản ứng dây chuyền: chính sách tài khoá kích thích nới lỏng với mục đích tăng tổng cầu, mức lãi suất trong nƣớc tăng, giá đồng nội tệ tăng, thuần xuất khẩu giảm, tổng cầu giảm. Nhƣ vậy, trƣớc mắt chính sách tài khoá có thể kích thích tổng cầu có tác động đến tăng trƣởng kinh tế, nhƣng về lâu dài lại kìm hãm chính quá trình tăng trƣởng. Đòi hỏi các nhà hoạch địch chính sách tài chính nói chung và chính sách tài khoá nói riêng phải tính đến việc sử dụng công cụ ngân sách nhà nƣớc một cách thích hợp trong quá trình điều chỉnh nền kinh tế.

Bốn chức năng nói trên có mối quan hệ rất gắn bó, phản ảnh đƣợc bản chất hoạt động của NSNN trong quá trình tạo lập, khai thác động viên, phân bổ, tổ chức huy động các nguồn vốn cũng nhƣ tham gia kiểm soát, điều chỉnh kinh tế vĩ mô 1. Vai trò của ngân sách nhà nƣớc NSNN có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nƣớc. Vai trò của NSNN đƣợc xác lập trên cơ sở của chức năng và nhiệm vụ cụ thể của nó trong từng giai đoạn cụ thể. Phát huy vai trò của NSNN là thƣớc đo đánh giá hiệu quả điều hành, lãnh đạo của nhà nƣớc.

Trong nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ e 11 nghĩa của nƣớc ta hiện nay, NSNN có các vai trò chủ yếu sau: - Một là: quản lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế. + NSNN là công cụ định hƣớng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát triển sản xuất kinh doanh và chống độc quyền. Chính phủ sẽ hƣớng hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế tối ƣu, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển ổn định và bền vững. + Thông qua hoạt động chi ngân sách, nhà nƣớc sẽ cung cấp kinh phí đầu tƣ cho cơ sở kết cấu hạ tầng, hình thành các doanh nghiệp thuộc các doanh nghiệp các các ngành then chốt.

Trên cơ sở đó tạo môi trƣờng và điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và phát triển các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế. + Nguồn kinh phí trong ngân sách cũng có thể đƣợc sử dụng để hỗ trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp, đảm bảo tính ổn định về cơ cấu hoặc chuẩn bị cho việc chuyển sang cơ cấu mới hợp lý hơn. Thông qua hoạt động thu, bằng việc huy động nguồn tài chính thông qua thuế, ngân sách Nhà nƣớc đảm bảo thực hiện vai trò định hƣớng đầu tƣ, kích thích hoặc hạn chế sản xuất kinh doanh. - Hai là: Huy động các nguồn lực tài chính của NSNN để đảm bảo nhu cầu chi tiết của đất nƣớc.

+ Mức động viên các nguồn tài chính từ các chủ thể trong nguồn kinh tế đòi hỏi phải hợp lý nếu mức động viên quá cao hoặc quá thấp thì sẽ ảnh hƣởng đến sự phát triển của nền kinh tế. + Cần phải xác định mức huy động vào NSNN một cách phù hợp với khả năng đóng góp tài chính của các chủ thể trong nền kinh tế.