Chuyên đề kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH TM và XD Tiến Trường

Trong bối cảnh kinh tế hội nhập, tiền lương không chỉ là thu nhập của người lao động mà còn là yếu tố quan… 71 trang · Trường Đại học Kinh tế Quốc dân · 2016.

• Tác giả: Trần Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Mỹ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kế toán - Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG TIẾN TRƯỜNG
• 1.1. Đặc điểm lao động của Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường
• 1.1.1. Khái quát chung về lao động tai Công ty
• 1.2. Phân loại lao động
• 1.3. Các hình thức trả lương tại Công ty
• 1.4. Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương của Công ty
• 1.5. Tổ chức quản lý lao động tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG TIẾN TRƯỜNG
• 2.1. Kế toán tiền lương tại Công ty
• 2.1.1. Chứng từ sử dụng
• 2.1.2. Phương pháp tính lương
• 2.1.3. Tài khoản sử dụng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kế Toán Tiền Lương Tại Tiến Trường Vai Trò Tầm Quan Trọng

Trong bối cảnh kinh tế hội nhập, tiền lương không chỉ là thu nhập của người lao động mà còn là yếu tố quan trọng trong chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường, kế toán tiền lương đóng vai trò then chốt trong việc quản lý chi phí, đảm bảo quyền lợi người lao động và tuân thủ pháp luật. Việc hoàn thiện quy trình kế toán này giúp công ty nâng cao hiệu quả hoạt động, tạo động lực cho nhân viên và xây dựng môi trường làm việc ổn định. Theo tài liệu gốc, "Tiền lương là phần thù lao trả cho người lao động tương xứng với số lượng, chất lượng và kết quả lao động", nhấn mạnh sự công bằng và gắn kết giữa đóng góp và đãi ngộ.

1.1. Khái niệm và bản chất của kế toán tiền lương

Kế toán tiền lương là quá trình ghi nhận, xử lý và báo cáo các thông tin liên quan đến tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp, trợ cấp và các khoản trích theo lương của người lao động. Bản chất của kế toán tiền lương là đảm bảo tính chính xác, minh bạch và tuân thủ các quy định của pháp luật về lao động, thuế và bảo hiểm. Nó không chỉ đơn thuần là việc tính toán và chi trả lương, mà còn bao gồm việc quản lý hồ sơ lao động, theo dõi thời gian làm việc, tính toán các khoản khấu trừ và lập các báo cáo liên quan. Kế toán tiền lương là một phần quan trọng của kế toán chi phí nhân công.

1.2. Vai trò của kế toán tiền lương trong doanh nghiệp

Kế toán tiền lương đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý chi phí nhân công, cung cấp thông tin cho việc ra quyết định về chính sách tiền lương, đánh giá hiệu quả sử dụng lao động và tuân thủ các quy định của pháp luật. Thông qua việc theo dõi và phân tích chi phí tiền lương, doanh nghiệp có thể đưa ra các biện pháp tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng suất lao động và cải thiện hiệu quả hoạt động. Ngoài ra, kế toán tiền lương còn giúp doanh nghiệp xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với người lao động thông qua việc đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của cả hai bên.

1.3. Mục tiêu của hoàn thiện kế toán tiền lương tại Tiến Trường

Mục tiêu của việc hoàn thiện kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường là nâng cao tính chính xác, kịp thời và hiệu quả của công tác kế toán, đồng thời đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật. Điều này bao gồm việc rà soát và cải tiến quy trình hạch toán tiền lương, áp dụng các phần mềm kế toán tiền lương hiện đại, đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân viên kế toán, và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả. Mục tiêu cuối cùng là giúp công ty quản lý tốt hơn chi phí tiền lương, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

II. Thực Trạng Kế Toán Tiền Lương Tại Tiến Trường Phân Tích Chi Tiết

Hiện trạng kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường đang đối mặt với một số thách thức. Theo tài liệu, công ty sử dụng các chứng từ như bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương, và hợp đồng giao khoán. Tuy nhiên, việc quản lý thủ công và thiếu sự liên kết giữa các bộ phận có thể dẫn đến sai sót và chậm trễ trong quá trình tính lương và thanh toán lương. Ngoài ra, việc cập nhật các quy định mới về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và bảo hiểm xã hội (BHXH) cũng đòi hỏi sự chủ động và chính xác từ bộ phận kế toán.

2.1. Quy trình kế toán tiền lương hiện tại ở Tiến Trường

Quy trình kế toán tiền lương hiện tại tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường bao gồm các bước chính sau: thu thập thông tin về thời gian làm việc và hiệu suất lao động, tính lương và các khoản phụ cấp, khấu trừ thuế TNCN và các khoản bảo hiểm, lập bảng lương, thanh toán lương cho người lao động, và hạch toán các nghiệp vụ liên quan. Tuy nhiên, quy trình này còn nhiều công đoạn thủ công, dễ xảy ra sai sót và tốn nhiều thời gian. Việc thiếu sự tự động hóa và tích hợp giữa các bộ phận cũng gây khó khăn cho việc quản lý và kiểm soát chi phí tiền lương.

2.2. Các chứng từ và sổ sách kế toán đang sử dụng

Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường đang sử dụng các chứng từ và sổ sách kế toán sau để hạch toán tiền lương: bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương, bảng thanh toán tiền thưởng, bảng phân bổ lương và các khoản trích theo lương, hợp đồng giao khoán, phiếu thu, phiếu chi, giấy đề nghị tạm ứng, và giấy thanh toán tiền tạm ứng. Các sổ sách kế toán bao gồm: sổ nhật ký chung, sổ cái tài khoản 334 (phải trả người lao động), và các sổ chi tiết liên quan đến tiền lương và các khoản trích theo lương. Việc quản lý và lưu trữ các chứng từ và sổ sách kế toán này cần được thực hiện một cách cẩn thận và khoa học để đảm bảo tính chính xác và dễ dàng tra cứu khi cần thiết.

2.3. Đánh giá ưu điểm và hạn chế của quy trình hiện tại

Ưu điểm của quy trình kế toán tiền lương hiện tại tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường là đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp với quy mô của công ty. Tuy nhiên, quy trình này cũng có nhiều hạn chế, bao gồm: tính thủ công cao, dễ xảy ra sai sót, tốn nhiều thời gian, thiếu sự tự động hóa và tích hợp, khó khăn trong việc quản lý và kiểm soát chi phí tiền lương, và khó đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của pháp luật và quản lý. Để khắc phục những hạn chế này, công ty cần hoàn thiện quy trình kế toán và áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Tiền Lương Tại Tiến Trường Hướng Dẫn Chi Tiết

Để hoàn thiện kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường, cần áp dụng một số giải pháp đồng bộ. Đầu tiên, cần tự động hóa quy trình bằng cách sử dụng phần mềm kế toán tiền lương. Thứ hai, cần xây dựng chính sách tiền lương rõ ràng và minh bạch. Thứ ba, cần đào tạo và nâng cao trình độ cho nhân viên kế toán. Theo tài liệu gốc, "Để thúc đẩy sản xuất phát triển thì Doanh nghiệp cần có những chính sách, chiến lược quan tâm đúng mức đến người lao động", nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào nguồn nhân lực.

3.1. Ứng dụng phần mềm kế toán tiền lương hiện đại

Việc ứng dụng phần mềm kế toán tiền lương hiện đại là một giải pháp quan trọng để hoàn thiện quy trình kế toán tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường. Phần mềm kế toán giúp tự động hóa các công đoạn tính lương, khấu trừ thuế, lập bảng lương, và hạch toán các nghiệp vụ liên quan. Ngoài ra, phần mềm còn cung cấp các báo cáo quản trị hữu ích, giúp công ty theo dõi và phân tích chi phí tiền lương một cách hiệu quả. Khi lựa chọn phần mềm kế toán, công ty cần xem xét các yếu tố như: tính năng, khả năng tích hợp, chi phí, và khả năng hỗ trợ kỹ thuật.

3.2. Xây dựng chính sách tiền lương rõ ràng và minh bạch

Xây dựng chính sách tiền lương rõ ràng và minh bạch là một yếu tố quan trọng để tạo động lực cho người lao động và thu hút nhân tài. Chính sách tiền lương cần quy định rõ các nguyên tắc tính lương, các khoản phụ cấp, trợ cấp, và các khoản thưởng phạt. Ngoài ra, chính sách cũng cần đảm bảo tính công bằng, minh bạch và tuân thủ các quy định của pháp luật. Việc công khai chính sách tiền lương cho toàn thể người lao động sẽ giúp tạo sự tin tưởng và gắn kết giữa người lao động và doanh nghiệp.

3.3. Đào tạo và nâng cao trình độ cho nhân viên kế toán

Đào tạo và nâng cao trình độ cho nhân viên kế toán là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của công tác kế toán tiền lương. Công ty cần tổ chức các khóa đào tạo về kế toán tiền lương, thuế TNCN, BHXH, và các quy định pháp luật liên quan. Ngoài ra, công ty cũng cần khuyến khích nhân viên tự học và cập nhật kiến thức mới để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của công việc. Việc đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một đầu tư chiến lược cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Kết Quả Nghiên Cứu Kế Toán Tiền Lương Tiến Trường

Việc ứng dụng các giải pháp hoàn thiện kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường đã mang lại những kết quả tích cực. Quy trình kế toán trở nên nhanh chóng và chính xác hơn, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Chi phí tiền lương được quản lý chặt chẽ hơn, giúp công ty tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động. Theo tài liệu, "Tính đúng, tính đủ và trích nộp các khoản theo lương của người lao động, cũng như việc trả lương, trả thưởng cho người lao động đúng hạn và hợp lý", nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ và minh bạch.

4.1. So sánh hiệu quả trước và sau khi hoàn thiện quy trình

Trước khi hoàn thiện quy trình, công tác kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường mất nhiều thời gian, dễ xảy ra sai sót, và khó khăn trong việc quản lý chi phí. Sau khi hoàn thiện quy trình và áp dụng phần mềm kế toán, thời gian tính lương giảm đáng kể, sai sót được hạn chế tối đa, và công ty có thể theo dõi và phân tích chi phí tiền lương một cách dễ dàng. Điều này giúp công ty tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất lao động, và cải thiện hiệu quả hoạt động.

4.2. Đánh giá tác động đến người lao động và doanh nghiệp

Việc hoàn thiện kế toán tiền lương mang lại những tác động tích cực cho cả người lao động và doanh nghiệp. Người lao động được trả lương đúng hạn và chính xác, đảm bảo quyền lợi và tạo động lực làm việc. Doanh nghiệp quản lý tốt hơn chi phí tiền lương, nâng cao hiệu quả hoạt động, và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với người lao động. Ngoài ra, việc tuân thủ các quy định của pháp luật giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý và nâng cao uy tín trên thị trường.

4.3. Bài học kinh nghiệm và khuyến nghị cho các doanh nghiệp khác

Bài học kinh nghiệm từ việc hoàn thiện kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường là: cần có sự quyết tâm và đầu tư đúng mức, cần lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô và đặc thù của doanh nghiệp, cần đào tạo và nâng cao trình độ cho nhân viên, và cần liên tục theo dõi và cải tiến quy trình. Khuyến nghị cho các doanh nghiệp khác là: nên xem xét việc tự động hóa quy trình kế toán, xây dựng chính sách tiền lương rõ ràng và minh bạch, và đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

V. Kết Luận Tương Lai Kế Toán Tiền Lương Tại Tiến Trường

Hoàn thiện kế toán tiền lương là một quá trình liên tục và cần thiết để Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường phát triển bền vững. Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cập nhật các quy định mới của pháp luật, áp dụng các công nghệ hiện đại, và nâng cao trình độ cho nhân viên để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của quản lý và cạnh tranh. Theo tài liệu, "Để thúc đẩy sản xuất phát triển thì Doanh nghiệp cần có những chính sách, chiến lược quan tâm đúng mức đến người lao động", nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào nguồn nhân lực.

5.1. Tóm tắt các kết quả đạt được và hạn chế còn tồn tại

Việc hoàn thiện kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường đã mang lại những kết quả tích cực, bao gồm: quy trình kế toán nhanh chóng và chính xác hơn, chi phí tiền lương được quản lý chặt chẽ hơn, và mối quan hệ giữa người lao động và doanh nghiệp được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế, bao gồm: cần tiếp tục cập nhật các quy định mới của pháp luật, cần nâng cao trình độ cho nhân viên, và cần liên tục theo dõi và cải tiến quy trình.

5.2. Định hướng phát triển kế toán tiền lương trong tương lai

Định hướng phát triển kế toán tiền lương trong tương lai tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường là: tiếp tục tự động hóa quy trình, áp dụng các công nghệ hiện đại như điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống báo cáo quản trị thông minh, và nâng cao trình độ cho nhân viên để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của quản lý và cạnh tranh.

5.3. Đề xuất và kiến nghị để nâng cao hiệu quả hơn nữa

Để nâng cao hiệu quả hơn nữa công tác kế toán tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan, cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, cần liên tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của quy trình, và cần có sự hỗ trợ từ các chuyên gia tư vấn kế toán và thuế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường và xu thế hội nhập, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh giữ vai trò trực tiếp tạo ra của cải vật chất, cung cấp sản phẩm và dịch vụ cho xã hội. Đối với các đơn vị này, tiền lương là một bộ phận trọng yếu cấu thành nên chi phí sản xuất kinh doanh, trực tiếp ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm và hiệu quả tài chính. Về phía người lao động, tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu bảo đảm tái sản xuất sức lao động và nâng cao đời sống, đóng vai trò là đòn bẩy kinh tế thúc đẩy năng suất và phát triển kỹ năng chuyên môn. Do đó, việc tính đúng, tính đủ, thanh toán kịp thời tiền lương cũng như trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn là yêu cầu quản trị bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp.

Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, quá trình sản xuất kinh doanh mang nhiều nét đặc thù: địa bàn thi công phân tán rải rác trên nhiều địa phương, xa trung tâm, kết cấu công trình đa dạng và thời gian thi công kéo dài. Những đặc điểm này khiến việc quản lý lao động, theo dõi thời gian làm việc, nghiệm thu khối lượng công việc và tổ chức hạch toán tiền lương trở nên phức tạp hơn so với các ngành sản xuất công nghiệp thông thường. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường" được tác giả Trần Thị Hương (sinh viên lớp KTLT-K4, Viện Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Thị Mỹ.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa và làm rõ đặc điểm lao động, tiền lương cùng cơ chế quản lý lao động, tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Tiến Trường.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác hạch toán ban đầu, quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp tính lương, sử dụng hệ thống tài khoản và ghi sổ kế toán tiền lương cùng các khoản trích theo lương tại đơn vị.
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ).
• Phạm vi không gian: Phòng Tài chính Kế toán, Phòng Tổ chức và các đội, tổ thi công trực thuộc Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Tiến Trường.
• Phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát thực tế và các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong niên độ kế toán năm 2016, trọng tâm minh họa vào kỳ kế toán tháng 07 năm 2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam và các văn bản pháp quy hiện hành trong công tác kế toán doanh nghiệp và quản lý lao động tiền lương:

• Chế độ kế toán áp dụng: Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp. Hệ thống mẫu biểu chứng từ lao động tiền lương và tiền tệ được áp dụng theo quy định tại thông tư này (Mẫu số 01a-LĐTL, 02-LĐTL, 05-LĐTL, 08-LĐTT, 11-LĐTL, 01-TT, 03-TT, S03a-DN, S03b-DN, S36-DN).
• Văn bản quản lý chế độ bảo hiểm: Công văn số 93TCCĐ ngày 20/07/1999 của Bộ Tài chính quy định về mẫu biểu Giấy chứng nhận nghỉ ốm hưởng BHXH; các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội và chế độ trích lập các quỹ bảo hiểm bắt buộc.
• Hình thức kế toán áp dụng: Hình thức sổ kế toán Nhật ký chung kết hợp xử lý số liệu trên hệ thống máy vi tính.

Tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương áp dụng tại doanh nghiệp được tổng hợp như sau:

Khoản trích nộp	Tỷ lệ tính vào chi phí DN	Tỷ lệ trừ vào thu nhập NLĐ	Tổng tỷ lệ trích nộp
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	18,0%	8,0%	26,0%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3,0%	1,5%	4,5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	Theo quy định	1,0%	2,0%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2,0%	0,0%	2,0%
Tổng cộng	24,0% (BHXH, BHYT, BHTN) + 2% KPCĐ	10,5%	34,5% (+ KPCĐ)

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập các tài liệu sơ cấp và thứ cấp gồm hợp đồng lao động, hợp đồng giao khoán, bảng chấm công, bảng thanh toán lương, bảng phân bổ tiền lương và BHXH, chứng từ thu chi và hệ thống sổ kế toán chi tiết, sổ tổng hợp.
• Phương pháp kế toán: Sử dụng phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp tài khoản kế toán (sử dụng TK 334, TK 338 và các tài khoản chi phí liên quan như TK 622, TK 6231, TK 627, TK 642), phương pháp tính giá và phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán.
• Phương pháp phân tích, đối chiếu: So sánh giữa quy định lý thuyết, chế độ kế toán hiện hành của Nhà nước với thực tiễn ghi chép, xử lý số liệu tại đơn vị thực tập.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm lao động, tiền lương và quản lý lao động, tiền lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường

Chương 1 khái quát quá trình hình thành, chức năng hoạt động và cơ cấu nhân sự của doanh nghiệp. Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Tiến Trường hoạt động chính trong lĩnh vực thi công xây dựng công trình nhà ở, đường bộ, công trình kỹ thuật dân dụng, lắp đặt hệ thống điện, cấp thoát nước; bên cạnh đó kinh doanh bán buôn, bán lẻ xăng dầu, khí đốt, vật liệu xây dựng và vận tải hàng hóa đường bộ.

Bộ máy quản trị của công ty được tổ chức theo cơ cấu trực tuyến chức năng: Giám đốc điều hành trực tiếp; hỗ trợ cho Giám đốc gồm 4 phòng chức năng (Phòng Thiết kế, giám sát, kỹ thuật; Phòng Kinh doanh; Phòng Kế toán tài chính; Phòng Tổ chức) cùng các đội, tổ thi công trực tiếp ngoài công trường.

Về quy mô và cơ cấu lao động: Tổng số cán bộ công nhân viên của công ty là 55 người (khối gián tiếp: 15 người; khối trực tiếp: 35 người). Cơ cấu lao động theo thống kê của tác giả được thể hiện qua các tiêu chí:

Tiêu chí phân loại	Phân nhóm cụ thể	Số lượng (người)	Tỷ lệ cơ cấu / Ghi chú
Theo trình độ	Đại học	7	14,0%
	Cao đẳng và trung cấp	23	46,0%
	Công nhân kỹ thuật có tay nghề	15	30,0%
Theo giới tính	Nam	35	73,0%
	Nữ	15	27,0%
Tổng số lao động phân loại		50	100%

Ghi chú: Thống kê năng lực cán bộ chuyên môn cho thấy: Ban Giám đốc gồm 2 người (thâm niên trên 10 năm); cán bộ kỹ thuật gồm 21 người (xây dựng: 5, giao thông: 7, thủy lợi: 5, điện: 4); công nhân kỹ thuật xây dựng: 15 người; cán bộ quản lý: 11 người (kế toán: 3, hành chính và bảo vệ: 8). Do đặc thù ngành xây dựng nặng nhọc nên tỷ lệ lao động nam chiếm áp đảo (73%).

Về chính sách trả lương và quản lý quỹ lương: Công ty áp dụng 2 hình thức trả lương song song:

1. Trả lương theo thời gian: Áp dụng cho khối cán bộ công nhân viên gián tiếp tại các phòng ban (Phòng Kế toán, Phòng Tổ chức, Phòng Kế hoạch kỹ thuật, Phòng Hành chính).
2. Trả lương khoán sản phẩm: Áp dụng cho khối công nhân trực tiếp sản xuất tại các tổ, đội thi công nhằm gắn thu nhập với khối lượng và tiến độ công trình.

---

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường

Chương 2 mô tả chi tiết toàn bộ quy trình kế toán từ khâu chứng từ ban đầu, phương pháp tính lương đến hệ thống tài khoản và sổ sách kế toán tại đơn vị.

1. Hệ thống chứng từ và phương pháp tính lương

• Khối cán bộ nhân viên văn phòng (lương thời gian): Căn cứ vào Bảng chấm công (Mẫu số 01a-LĐTL) và bảng hệ số lương cấp bậc của công ty (Giám đốc: 5,63; Phó giám đốc: 4,66; Kế toán trưởng: 4,33; Nhân viên kỹ thuật: 4,00; Thủ kho, thủ quỹ: 3,89; Nhân viên: 2,94; Nhân viên văn thư: 2,79).
  • Ví dụ thực tế: Kế toán trưởng Nguyễn Thị Tuyết Mai có hệ số lương 4,33, mức lương cơ bản tính 1.300.000 đồng, thực hiện khấu trừ các khoản trích theo lương và xác định số tiền thực lĩnh trên Bảng thanh toán lương (Mẫu số 02-LĐTL).
• Khối công nhân trực tiếp trong biên chế: Áp dụng trả lương theo ngày công thực tế (mức đơn giá 250.000 đồng/ngày).
  • Ví dụ thực tế: Đội trưởng Nguyễn Văn Thắng trong tháng 07/2016 làm việc 27 công, tổng lương thời gian đạt 6.750.000 đồng, khấu trừ các khoản theo lương 500.000 đồng, lương thực lĩnh 6.250.000 đồng (Biểu 2.4).
• Khối lao động thuê ngoài (khoán việc): Căn cứ vào Hợp đồng giao khoán (Mẫu 08-LĐTT) và Phiếu xác nhận công việc hoàn thành (Mẫu 05-LĐTL).
  • Ví dụ thực tế: Hợp đồng giao khoán số 07/HĐGK ngày 15/07/2016 giữa Giám đốc Bùi Đức Thắng và Tổ trưởng Nguyễn Văn Đức về việc thi công xây, trát tường công trình Trạm y tế Phường Yên Ninh (Yên Bái). Tổng giá trị hợp đồng giao khoán là 70.000.000 đồng. Ngày 30/07/2016, sau khi nghiệm thu hoàn thành, đơn vị lập Giấy đề nghị thanh toán số 35 và xuất Phiếu chi số 02 (Quyển số 16) thanh toán tiền mặt 70.000.000 đồng cho bên nhận khoán.

2. Kế toán các khoản trích theo lương và chế độ BHXH

Hàng tháng, kế toán lập Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (Mẫu 11-LĐTL) để phân bổ chi phí lương và bảo hiểm vào các tài khoản chi phí tương ứng:

• Chi phí nhân công trực tiếp sản xuất tại công ty (TK 622): 65.000.000 đồng.
• Chi phí nhân công trực tiếp sản xuất thuê ngoài (TK 622 / giao khoán): 70.000.000 đồng.
• Chi phí nhân viên quản lý / văn phòng (TK 627, TK 642): 60.000.000 đồng.
• Tổng chi phí tiền lương phải trả (TK 334): 195.000.000 - 196.000.000 đồng.

Về chế độ BHXH ngắn hạn: Hồ sơ thanh toán chế độ ốm đau của nhân viên Bùi Đức Thắng được hạch toán cụ thể qua Giấy chứng nhận nghỉ ốm hưởng BHXH số 025315 (nghỉ 05 ngày, từ 05/07/2016 đến 12/07/2016, tỷ lệ hưởng 75%, số tiền trợ cấp 982.545 đồng). Kế toán lập Bảng thanh toán BHXH và lập Phiếu chi số 19 ngày 31/07/2016 chi trả bằng tiền mặt.

3. Hệ thống sổ sách kế toán

Công ty mở và ghi chép các sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung:

• Sổ chi tiết: Sổ chi tiết TK 334, Sổ chi tiết TK 3382 (KPCĐ), Sổ chi tiết TK 3383 (BHXH), Sổ chi tiết TK 3384 (BHYT), Sổ chi tiết TK 3386 (BHTN) theo mẫu S36-DN.
• Sổ tổng hợp: Sổ Nhật ký chung (Mẫu S03a-DN), Sổ Cái TK 334 và Sổ Cái TK 338 (Mẫu S03b-DN).

---

Chương 3: Hoàn thiện kế toán và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường

Chương 3 tổng kết các đánh giá định tính về công tác kế toán và trình bày hệ thống giải pháp hoàn thiện.

1. Đánh giá thực trạng

• Ưu điểm:
  • Tổ chức bộ máy kế toán tập trung, phân công nhiệm vụ rõ ràng; đội ngũ kế toán có trình độ chuyên môn, sử dụng phần mềm máy tính hỗ trợ xử lý dữ liệu.
  • Áp dụng hệ thống chứng từ và tài khoản kế toán phù hợp với Thông tư 200/2014/TT-BTC.
  • Kết hợp hai hình thức trả lương (thời gian và khoán sản phẩm), gắn trách nhiệm của người lao động với kết quả công việc.
  • Trích nộp các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ đúng theo tỷ lệ quy định.
• Tồn tại và nhược điểm:
  • Đặc thù ngành xây dựng có chu kỳ thu hồi vốn kéo dài dẫn đến việc thanh toán lương hàng tháng đôi khi còn chậm trễ.
  • Cơ chế thưởng phạt chưa tạo ra động lực kinh tế rõ rệt.
  • Việc giải quyết thanh toán chi trả trợ cấp BHXH còn có độ trễ.
  • Quy trình luân chuyển chứng từ thanh toán thu - chi còn rườm rà, thủ tục duyệt qua nhiều cấp gây mất thời gian.
  • Tài khoản 334 chưa được theo dõi chi tiết theo từng nhóm đối tượng lao động (gián tiếp, trực tiếp, thuê ngoài).

2. Các giải pháp hoàn thiện

Tác giả đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện hệ thống tài khoản và sổ chi tiết kế toán tiền lương: Đề xuất mở chi tiết TK 334 thành 3 tài khoản cấp 2:

   • TK 3341: Phải trả lao động khối Gián tiếp (nhân viên văn phòng, quản lý).
   • TK 3342: Phải trả lao động khối Trực tiếp (công nhân tại các xưởng, tổ đội xây dựng thuộc biên chế).
   • TK 3343: Phải trả lao động khác (lao động thời vụ, giao khoán thuê ngoài). Đồng thời, mở 3 sổ chi tiết tài khoản tương ứng (Sổ chi tiết TK 3341, TK 3342, TK 3343 theo mẫu biểu minh họa Biểu 3.1) nhằm hỗ trợ quản lý, đối chiếu chi phí nhân công theo từng khối và kiểm soát năng suất lao động.

2. Cải tiến tổ chức chứng từ và tinh gọn bộ máy kế toán:

   • Đơn giản hóa quy trình xét duyệt chứng từ thu chi, giảm bớt khâu chờ đợi chữ ký đồng thời giữa Kế toán trưởng và Giám đốc đối với các khoản chi định kỳ, có kế hoạch trước.
   • Cơ cấu lại nhân sự phòng kế toán tinh gọn gồm 3 vị trí chủ chốt: 1 Kế toán trưởng, 1 Kế toán tổng hợp (phụ trách phần mềm máy tính) và 1 Thủ quỹ.

3. Hoàn thiện công tác quản lý lao động và chính sách tiền lương:

   • Rà soát, xây dựng định mức lao động khoa học; gắn quỹ lương với doanh thu thực hiện của từng công trình.
   • Định kỳ kiểm tra tay nghề, tổ chức huấn luyện an toàn lao động, trang bị đầy đủ bảo hộ lao động và tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho cán bộ công nhân viên.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã đạt được những kết quả cụ thể sau:

• Hệ thống hóa số liệu thực tế tại doanh nghiệp: Cung cấp bức tranh toàn diện về cơ cấu 50 cán bộ công nhân viên tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Tiến Trường (73% nam, 27% nữ; 14% trình độ đại học, 46% cao đẳng - trung cấp, 30% công nhân kỹ thuật).
• Phản ánh chi tiết quy trình hạch toán nghiệp vụ: Khảo sát đầy đủ số liệu kế toán phát sinh tháng 07/2016 với tổng quỹ lương hạch toán khoảng 195 - 196 triệu đồng (trong đó chi phí nhân công trực tiếp: 65 triệu đồng; chi phí thuê ngoài: 70 triệu đồng; chi phí bộ phận văn phòng: 60 triệu đồng); trích nộp các quỹ bảo hiểm và kinh phí công đoàn theo đúng quy định; giải quyết chế độ ốm đau 982.545 đồng cho người lao động.
• Đóng góp giải pháp ứng dụng: Đưa ra phương án phân cấp tài khoản TK 334 (chia thành TK 3341, TK 3342, TK 3343) kèm mẫu sổ chi tiết tài khoản, giúp kế toán doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ theo dõi rành mạch chi phí nhân công của từng nhóm lao động, phục vụ việc tập hợp chi phí và tính giá thành công trình.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện dựa trên nguồn dữ liệu khảo sát tại một đơn vị duy nhất (Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Tiến Trường) với dữ liệu minh họa tập trung chủ yếu vào kỳ kế toán tháng 07 năm 2016. Do đó, các phân tích chưa bao quát được biến động chi phí lương và bảo hiểm theo chu kỳ cả năm tài chính.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu hạch toán chi phí tiền lương gắn liền với phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp theo từng hạng mục công trình hoàn thành; phân tích tác động của các phần mềm kế toán chuyên dụng đối với việc tự động hóa quản lý nhân sự - tiền lương trong các doanh nghiệp xây dựng.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo trực quan về phương pháp lập chứng từ, quy trình luân chuyển chứng từ và kỹ thuật ghi sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 334, TK 338 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ: Cung cấp mẫu biểu và phương thức xử lý thực tế đối với các khoản chi trả lương khoán cho lao động thuê ngoài (hợp đồng giao khoán, phiếu xác nhận khối lượng hoàn thành, giấy đề nghị thanh toán và phiếu chi).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?

Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, tổ chức ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung và xử lý số liệu trên hệ thống máy vi tính.

2. Công ty áp dụng các hình thức trả lương nào cho người lao động?

Công ty áp dụng 2 hình thức:

• Trả lương theo thời gian dựa trên hệ số cấp bậc đối với khối cán bộ nhân viên gián tiếp tại các phòng ban.
• Trả lương theo ngày công thực tế đối với công nhân sản xuất trực tiếp trong biên chế và trả lương khoán sản phẩm căn cứ theo hợp đồng giao khoán cùng biên bản nghiệm thu đối với lao động thuê ngoài.

3. Tỷ lệ trích các khoản theo lương tại doanh nghiệp được phân bổ ra sao?

Tỷ lệ trích nộp gồm: BHXH 26% (doanh nghiệp chịu 18%, người lao động đóng 8%); BHYT 4,5% (doanh nghiệp chịu 3%, người lao động đóng 1,5%); BHTN (người lao động đóng 1%); KPCĐ 2% tính toàn bộ vào chi phí doanh nghiệp trên tổng quỹ lương.

4. Giải pháp hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán tiền lương được tác giả đề xuất là gì?

Tác giả đề xuất chia nhỏ Tài khoản 334 thành 3 tài khoản cấp 2: TK 3341 (Lương khối Gián tiếp), TK 3342 (Lương khối Trực tiếp) và TK 3343 (Lương lao động khác), đồng thời mở 3 sổ chi tiết tài khoản tương ứng nhằm theo dõi chi tiết chi phí nhân công theo từng bộ phận.

5. Hồ sơ thanh toán đối với lao động thuê ngoài gồm những chứng từ chủ yếu nào?

Quy trình thanh toán lương khoán thuê ngoài sử dụng: Hợp đồng giao khoán (Mẫu 08-LĐTT), Phiếu xác nhận công việc hoàn thành (Mẫu 05-LĐTL), Giấy đề nghị thanh toán (Mẫu 03-TT) và Phiếu chi (Mẫu 01-TT).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Hương đã phản ánh chi tiết và trung thực thực trạng tổ chức kế toán tiền lương cùng các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Tiến Trường theo chuẩn mực Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đề tài đã phân tích rõ nét đặc thù quản lý lao động phân tán trong ngành xây dựng, chỉ ra những điểm tích cực trong công tác hạch toán và những tồn tại về quy trình luân chuyển chứng từ cũng như việc chi tiết hóa tài khoản. Các giải pháp hoàn thiện được đề xuất có căn cứ thực tiễn, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị chi phí và đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ XÂY DỰNG TIẾN TRƯỜNG 1. Đặc điểm lao động của Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường 1. Khái quát chung về lao động tai Công ty Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường là đợn vị chuyên thi công các công trình xây dựng các công trình đường, trường, nhà ở, công trình hạ tầng.Cùng với sự giúp sức của đội ngũ cán bộ và công nhân lành nghề với thời gian lao động thâm niên đã giúp cho Công ty ngày càng phát triển và có vị thế trong ngành xây dựng. Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Tiến Trường kinh doanh lĩnh vực sau: Xây dựng nhà các loại Xây dựng công trình đường bộ Xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng khác (Chính) Lắp đặt hệ thống điện Lắp đặt hệ thống cấp, thoát nước Bán buôn xăng dầu và các sản phẩm liên quan Bán buôn khí đốt và các sản phẩm liên quan Bán buôn vật liệu, thiết bị lắp đặt khác trong xây dựng Vận tải hàng hóa bằng đường bộ Hoạt động kiến trúc và tư vấn kỹ thuật có liên quan Bán lẻ nhiên liệu động cơ trong các cửa hàng chuyên doanh Lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty là thi công các công trình ở những địa bàn khác nhau trên cả nước, rải rác và không tập trung, hầu hết là ở xa trung tâm.

Bên cạnh đó, kết cấu của mỗi công trình lại khác nhau nên việc tổ chức SV: Trần Thị Hương 3 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Lớp: KTLT-K4 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Viện Kế toán - Kiểm toán bộ máy quản lý của Công ty có những đặc điểm riêng không giống những DN sản xuất khác. Công ty TNHH thương mại và xây dựng Tiến Trường có bộ máy quản lý theo hình thức, chức năng cụ thể được thể hiện như ở sơ đồ như sau: GIÁM ĐỐC PHÒNG THIẾT PHÒNG PHÒNG PHÒNG KẾ, GIÁM SÁT, KINH DOANH KẾ TOÁN TỔ CHỨC KỸ THUẬT TÀI CHÍNH CÁC ĐỘI, TỔ THI CÔNG SV: Trần Thị Hương 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Lớp: KTLT-K4 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Viện Kế toán - Kiểm toán B¶ng thèng kª n¨ng lùc tr×nh ®é c«ng nh©n viªn STT Nội dung ĐVT Số lợng Ghi chú I Ban giám đốc 1 Giám đốc Người 1 > 10 năm công tác 2 Phó giám đốc Người 1 > 10 năm công tác II Cán bộ chuyên môn nghiệp vụ A Cán bộ kỹ thuật 1 Xây dựng Người 5 Có từ 5-15 năm công tác 2 Giao thông Người 7 Có từ 5-15 năm công tác 3 Thủy lợi Người 5 Có từ 5-15 năm công tác 4 Điện Người 4 Có từ 5-15 năm công tác B Công nhân kỹ thuật 1 Xây dựng Người 15 Có từ 2-10 năm công tác C Cán bộ quản lý 1 Kế toán Người 3 > 10 năm công tác 2 Hành chính + Bảo vệ Người 8 Có từ 2-10 năm công tác CÔNG TY TNHH TM&XD TIẾN TRƯêng Hiện nay Công ty với tổng số cán bộ công nhân viên là 55.