LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Năm 2023 được xem là một năm của nhiều thách thức, khó khăn lớn đối với nền kinh tế thế giới không nằm ngoài đó có Việt Nam. Cuộc khủng hoảng kinh tế đang diễn ra, nhiều người dân không có việc làm. Kinh tế được dự đoán suy giảm trầm trọng nhất từ trước đến nay, quá trình tăng trưởng của các nền kinh tế lớn đều giảm.
Tuy nhiên, trong quý 1/2023, GDP của Việt Nam tăng 3.41% so với cùng kỳ năm trước. Dù nền kinh tế Việt Nam có duy trì tăng trưởng với tốc độ như vậy nhưng cũng không thể phủ định những lao đao của thế giới gây ra đối với các doanh nghiệp của Việt Nam. Điều khiến một doanh nghiệp trụ vững cũng như vẫn tăng trưởng là một thách thức lớn đối với các nhà quản lý doanh nghiệp cũng như đối với toàn thể cán bộ, người lao động hay thành viên của các doanh nghiệp đấy. Và một trong những điều thể hiện được sức mạnh của doanh nghiệp đó là Doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh.
Đề tài “Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh” là một đề tài quen thuộc được nghiên cứu bởi tính cấp thiết, cần thiết của nó nhất là trong bối cảnh hiện nay. Kinh tế ảnh hưởng rất nhiều đến nhiều ngành nghề khác nhau của đời sống cũng như ảnh hưởng trực tiếp và đáng kể đối với mỗi người. Vậy làm thế nào để khôi phục kinh tế, khắc phục được những tổn thất do thiên tai, bệnh dịch gây lại. Nhận thức được sự cấp thiết, quan trọng của doanh nghiệp với nền kinh tế, đặc biệt là trong hoàn cảnh hiện nay.
Doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực dịch vụ tư vấn pháp lý đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức, khó khăn. Để tồn tại và phát triển lâu dài, các doanh nghiệp phải thực sự đổi mới, sử dụng một cách có hiệu quả hệ thống các công cụ quản lý. Một trong những công cụ quan trọng đó là kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Xuất phát từ những yếu tố trên, cùng với quá trình nghiên cứu và học hỏi tại Công ty Cổ phần Y Tế Bảo Minh, em đã chọn đề tài “Hoàn thiện kế toán doanh thu, Sinh viên: Nguyễn Phương Dung Lớp: K23KTA – BN 2 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Ngô Thị Ngọc Hoa chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Y Tế Bảo Minh” để hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này của mình.
Tổng quan nghiên cứu Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đã được một số tác giả nghiên cứu trên các phương diện, lĩnh vực khác nhau và đã có những đóng góp nhất định, điển hình như: Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thu Hà (Trường Học viện Ngân Hàng, năm 2021) với đề tài “Hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần thương mại Hào Hưng Đoan Hùng”. Khóa luận đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về hạch toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp thương mại. Tìm hiểu thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần thương mại Hào Hưng Đoan Hùng. Tác giả đề xuất một số giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả, chất lượng kế toán bán hàng, doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh ở Công ty.
Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thu Huyền (Trường Học viện Ngân hàng, 2021) với đề tài “Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Một thành viên Du Lịch Công Đoàn Việt Nam”. Tác giả đã chỉ ra được tình hình thực tế công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Một thành viên Du Lịch Công Đoàn Việt Nam. Từ đó, thấy được những tồn tại trong công tác kế toán kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, tác giả chưa chỉ ra được quy trình ghi sổ kế toán của các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và xác định kết quả kinh doanh theo từng loại dịch vụ riêng biệt.
Luận văn Thạc sĩ kế toán của tác giả Nguyễn Thị Hoa (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, năm 2020) với đề tài “Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển thương mại Việt”. Tác giả phân tích cơ Sinh viên: Nguyễn Phương Dung Lớp: K23KTA – BN 3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Ngô Thị Ngọc Hoa sở lý luận dựa trên góc nhìn của kế toán tài chính và kế toán quản trị, đã có sự liên kết giữa chuẩn mực kế toán và luật kế toán. Tác giả cần bổ sung thêm điều kiện để áp dụng các giải pháp vào thực tế để nội dung luận văn được hoàn thiện hơn. Luận văn Thạc sỹ kinh tế của tác giả Bùi Thị Hồng Nhung, năm 2018, Học viện Ngân hàng với đề tài: “Hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty TNHH Dược phẩm Tuệ Đức”.
Luận văn đã tổng quan những vấn đề cơ sở lý luận chung về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của công ty TNHH Dược phẩm Tuệ Đức, đưa ra những nhận xét khách quan về những vấn đề lý luận có liên quan. Bên cạnh đó tác giả cũng đưa ra những thực trạng và đánh giá thực trạng kế toán tại công ty. Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp hoàn thiện và nâng cao kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của công ty. Luận văn Thạc sĩ kế toán của tác giả Hoàng Thu Hương (Trường Đại học Lao Động – Xã hội, năm 2016) với đề tài “Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần công nghệ điều khiển và tự động hóa”.
Tác giả đã phân tích được đặc điểm và yêu cầu của việc quản lý doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại từ đó đưa ra giải pháp phù hợp hoàn thiện công tác này. Tuy nhiên về phân tích cơ sở lý luận, tác giả chỉ tiếp cận dựa trên các chuẩn mực kế toán mà thiếu đi phần trích dẫn các văn bản quy phạm pháp luật khác. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu này được thực hiện với mục đích hệ thống hóa những lý luận chung về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp dịch vụ. Qua việc nghiên cứu và phân tích thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Y Tế Bảo Minh, em đã đưa ra những kiến nghị về giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Y Tế Bảo Minh.
Sinh viên: Nguyễn Phương Dung Lớp: K23KTA – BN 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Ngô Thị Ngọc Hoa 4. Đối tƣợng nghiên cứu Đề tài đi vào tìm hiểu, phân tích về Kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Y Tế Bảo Minh trên phương diện Kế toán Tài Chính. Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Công ty Cổ phần Y Tế Bảo Minh - Về thời gian: Nguồn số liệu cung cấp trong bài nghiên cứu được thu thập tại Công ty trọng tâm tháng 2 năm 2024. Phƣơng pháp nghiên cứu Phương pháp thu thập, xử lý số liệu: được sử dụng để thu thập số liệu liên quan đến đề tài tại công ty, sau đó xử lý số liệu để chọn lọc những số liệu cần thiết, hợp lý để trình bày trong chuyên đề sao cho chính xác, phù hợp và khoa học, cung cấp thông tin hữu ích đến người đọc.
Phương pháp so sánh, thống kê: dựa trên những số liệu đã thu thập và xử lý kết hợp với việc áp dụng phương pháp thống kê và so sánh để đưa ra những nhận định, đối chiếu để đưa nguyên nhân và định hướng cho công ty. Phương pháp phỏng vấn: được tiến hành trong quá trình thực tập, giúp em giải đáp được những thắc mắc, vấn đề và câu hỏi liên quan đến quy trình kế toán và công tác kế toán thực tế tại Công ty. Kết cấu của khóa luận Nội dung của khóa luận gồm 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp dịch vụ Chƣơng 2: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Y Tế Bảo Minh Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Y Tế Bảo Minh Sinh viên: Nguyễn Phương Dung Lớp: K23KTA – BN 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Ngô Thị Ngọc Hoa CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP DỊCH VỤ 1. Những vấn đề chung về hoạt động kinh doanh dịch vụ 1.
Đặc điểm hoạt động kinh doanh dịch vụ * Khái niệm về dịch vụ: Có nhiều khái niệm khác nhau về dịch vụ. Nhưng nhìn chung các định nghĩa đều thống nhất dịch vụ là sản phẩm của lao động, không tồn tại dưới dạng vật thể, quá trình sản xuất và tiêu thụ xảy ra đồng thời, nhằm đáp ứng nhu cầu của sản xuất và tiêu dùng Theo Phillip Kotler: “Dịch vụ là bất kỳ hoạt động hay lợi ích nào mà chủ thể này có thể cung cấp cho chủ thể kia, trong đó đối tượng cung cấp nhất định phải mang tính vô hình và không dẫn đến bất kỳ quyền sở hữu một vật nào cả. Còn việc sản xuất dịch vụ có thể hoặc không cần gắn liền với một sản phẩm vật chất nào”. Trong kinh tế học, dịch vụ được hiểu là những thứ tương tự như hàng hóa nhưng là phi vật chất.
Có những sản phẩm thiên về sản phẩm hữu hình là những sản phẩm thiên về sản phẩm dịch vụ, tuy nhiên đa số là những sản phẩm nằm trong khoảng giữa sản phẩm hàng hóa dịch vụ. Đối với một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ, đó chính là việc bán đi các dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc cho những doanh nghiệp khác sử dụng. Kinh doanh dịch vụ hiện nay đang hoạt động trên toàn cầu, và nó nhận được sự tương tác của khách hàng mỗi ngày.