Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thị trường đồ gỗ và thiết kế nội thất tại Việt Nam ghi nhận sự dịch chuyển rõ nét về cơ cấu thị phần. Báo cáo thị trường nội thất gia đình Việt Nam giai đoạn 2024–2032 dự báo tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 5,40%. Tỷ trọng sản phẩm nội thất do các cơ sở sản xuất trong nước cung ứng đã tăng từ 20% lên hơn 50%, từng bước chiếm ưu thế so với nguồn hàng nhập khẩu. Cùng với sự thay đổi trong lối sống và mức độ đô thị hóa, nhu cầu của người tiêu dùng đối với dịch vụ thiết kế, thi công trọn gói ngày càng gia tăng.

Công ty Cổ phần Thiên Thần (tên giao dịch: ANGEL JOINT STOCK COMPANY) là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế, thi công kiến trúc - nội thất và sản xuất đồ gỗ tại Hà Nội. Trong cơ cấu kinh doanh, mảng dịch vụ thiết kế và thi công hoàn thiện trọn gói đóng vai trò nguồn thu chủ lực, trong khi mảng sản phẩm đồ gỗ nội thất bán lẻ vẫn chiếm tỷ trọng thấp. Để nâng cao năng lực cạnh tranh trước các đối thủ trên địa bàn Hà Nội, doanh nghiệp cần thiết lập và đồng bộ hóa các chính sách marketing mix. Do đó, tác giả lựa chọn thực hiện đề tài "Hoàn thiện hoạt động marketing mix cho sản phẩm đồ gỗ nội thất tại Công ty Cổ phần Thiên Thần".

Mục tiêu nghiên cứu là đưa ra hệ thống giải pháp hoàn thiện hoạt động marketing mix cho doanh nghiệp thông qua 3 nhiệm vụ cụ thể:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về marketing mix đối với doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm và dịch vụ.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động marketing mix của Công ty Cổ phần Thiên Thần giai đoạn 2021–2023 nhằm xác định những hạn chế và nguyên nhân tồn tại.
  3. Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện hoạt động marketing mix cho công ty trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động marketing mix cho sản phẩm đồ gỗ nội thất tại Công ty Cổ phần Thiên Thần.
  • Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Thiên Thần (Hà Nội).
  • Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích thực trạng được thu thập trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2021 đến năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng khung lý luận về Marketing căn bản và Marketing dịch vụ, dựa trên các tài liệu chuyên ngành (tiêu biểu là Giáo trình Marketing căn bản của PGS. Trần Minh Đạo và lý thuyết marketing của Philip Kotler). Nội dung lý thuyết tập trung vào mô hình Marketing Mix 4Ps, bao gồm bốn biến số có thể kiểm soát:

  • Sản phẩm (Product): Khái niệm, cấu trúc 5 cấp độ sản phẩm và vòng đời sản phẩm (Product Life Cycle - PLC) gồm 4 giai đoạn: Thâm nhập, Tăng trưởng, Chín muồi và Suy tàn.
  • Giá (Price): Quy trình 6 bước hình thành giá ban đầu (xác định mục tiêu, xác định cầu, tính toán chi phí, phân tích đối thủ cạnh tranh, lựa chọn phương pháp định giá, quyết định giá); các phương pháp định giá (chi phí cộng lãi, dựa trên giá hiện hành, định giá theo giá trị sử dụng, đấu thầu kín); các chính sách điều chỉnh giá và hình thức chiết khấu (theo thời điểm/thời vụ, theo số lượng mua, theo đối tượng khách hàng, theo gói dịch vụ).
  • Phân phối (Place): Khái niệm kênh phân phối, phân loại kênh trực tiếp, gián tiếp và hỗn hợp; phân chia theo cấp độ từ kênh cấp 0 đến kênh 3 cấp; công tác điều phối, lựa chọn phương án vận chuyển và dự trữ trong kênh.
  • Truyền thông marketing (Promotion): Các công cụ truyền thông bao gồm quảng cáo, xúc tiến bán hàng, quan hệ công chúng (PR), bán hàng cá nhân và marketing trực tiếp.

Bên cạnh lý thuyết 4Ps, tác giả hệ thống hóa các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến marketing mix, phân định rõ môi trường vĩ mô (chính trị - pháp luật, kinh tế, nhân khẩu học, công nghệ, tự nhiên, văn hóa - xã hội) và môi trường vi mô (nguồn lực nội bộ doanh nghiệp, khách hàng, nhà cung cấp, nhóm công chúng, đối thủ cạnh tranh).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trong khóa luận bao gồm:

  • Phương pháp nghiên cứu tại bàn (Desk research): Thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu học thuật và giáo trình chuyên khảo nhằm xây dựng cơ sở lý thuyết cho đề tài.
  • Phương pháp phân tích và tổng hợp số liệu: Sử dụng kỹ thuật thống kê mô tả, so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối qua các năm (2021–2023) để đánh giá kết quả kinh doanh và thực trạng triển khai từng chính sách marketing.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp nội bộ do Phòng Kế toán và Phòng Kinh doanh của Công ty Cổ phần Thiên Thần cung cấp (báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tỷ suất bán hàng, bảng báo giá, tài liệu giới thiệu sản phẩm).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về hoạt động marketing mix trong dịch vụ

Chương này thiết lập nền tảng lý thuyết về bản chất marketing và marketing mix trong lĩnh vực dịch vụ kết hợp sản phẩm hữu hình. Tác giả phân tích các biến số cấu thành mô hình 4Ps gắn liền với đặc thù sản phẩm nội thất và dịch vụ thiết kế:

  • Quyết định sản phẩm: Nhấn mạnh việc quản trị danh mục sản phẩm, cấu trúc lợi ích cốt lõi đến sản phẩm bổ sung và sự vận động qua các giai đoạn của chu kỳ sống (PLC) nhằm đưa ra quyết định loại bỏ hoặc bổ sung sản phẩm mới.
  • Quyết định giá: Phân tích các bước xác định mức giá cơ sở và chiến lược chiết khấu (chiết khấu thời vụ giải quyết tính chất không thể lưu trữ của dịch vụ, chiết khấu theo số lượng giảm chi phí cố định trên đơn vị sản phẩm).
  • Quyết định phân phối: Phân định cấu trúc kênh trực tiếp (cấp 0) và kênh gián tiếp qua các cấp trung gian; vai trò của việc lựa chọn địa điểm điểm bán và quản trị logistics (vận chuyển, dự trữ).
  • Quyết định truyền thông marketing: Làm rõ 3 hình thức truyền thông (trực tiếp/cá nhân, tùy chỉnh qua internet/email, gián tiếp qua phương tiện đại chúng) cùng 5 công cụ xúc tiến căn bản. Đồng thời, chương 1 phân tích các lực lượng thuộc môi trường vĩ mô và vi mô chi phối trực tiếp đến việc hoạch định chính sách marketing của doanh nghiệp.

Chương 2: Thực trạng hoạt động marketing mix tại Công ty Cổ phần Thiên Thần

Chương 2 cung cấp bức tranh chi tiết về tình hình hoạt động kinh doanh và thực trạng triển khai các chính sách marketing mix của doanh nghiệp:

  • Giới thiệu doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Thiên Thần thành lập ngày 16/03/2015, trụ sở chính tại số 26, ngách 43, ngõ 108 đường Trần Phú, phường Mộ Lao, quận Hà Đông, Hà Nội. Người đại diện pháp luật là ông Trương Đình Hoàng. Xưởng sản xuất đặt tại La Phù, Hoài Đức, Hà Nội với hơn 40 loại máy móc gia công. Năm 2018, công ty thành lập Showroom Salacia Decor tại Khu C Geleximco, Dương Nội, Hà Đông. Vốn chủ sở hữu của công ty ở mức 4 tỷ đồng.
  • Phân tích môi trường tác động: Thị trường bất động sản phục hồi tạo nhu cầu hoàn thiện nhà ở; nguồn lao động kỹ thuật dồi dào; tuy nhiên mức độ cạnh tranh trên địa bàn Hà Nội gay gắt với sự hiện diện của các đối thủ như Xhome, Fuhome, TH home, House Design.
  • Đánh giá thực trạng 4Ps tại công ty:
    • Về sản phẩm: Danh mục gồm 3 nhóm: gói thiết kế - thi công kiến trúc (nguồn thu chính), sản phẩm nội thất gỗ (bàn, ghế, tủ, giường...), và sản phẩm decor (bổ sung từ năm 2023, chiếm 20% doanh số năm 2023). Tỷ suất bán lẻ nội thất còn thấp. Công ty chưa xây dựng nhãn hiệu riêng cho sản phẩm gỗ lẻ mà chỉ dùng ký mã hiệu nội bộ; chưa có bao bì chuyên biệt mà sử dụng thùng carton bo góc in logo.
    • Về giá: Áp dụng phương pháp định giá dựa trên chi phí (đảm bảo biên lợi nhuận mục tiêu 15–20% trên tổng vốn đầu tư theo công thức: Giá = Chi phí + Lợi nhuận) kết hợp định giá bám sát đối thủ cạnh tranh. Biên độ điều chỉnh giá qua các năm tăng khoảng 3–5% do trượt giá nguyên vật liệu. Chính sách chiết khấu gồm: giảm 3–5% vào mùa thấp điểm (đầu năm âm lịch, tháng 3 và tháng 7 âm lịch); giảm 10% khi ra mắt sản phẩm mới; chiết khấu thanh toán 2% cho đơn hàng từ 100 triệu đồng trả trước 100%; giảm 8% cho hàng tồn kho, bán chậm; giảm 5% cho khách hàng tái ký hợp đồng.
    • Về phân phối: Sử dụng duy nhất kênh trực tiếp (kênh cấp 0), phân phối từ xưởng/showroom tới khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp/nhà thầu. Showroom đặt tại Geleximco Lê Trọng Tấn, bán hàng trực tiếp qua hợp đồng tư vấn thiết kế. Kênh trực tuyến (website, fanpage, youtube) chỉ dừng lại ở mức giới thiệu thông tin và tiếp nhận tư vấn sơ bộ, chưa có nền tảng thương mại điện tử để đặt mua trực tiếp.
    • Về truyền thông: Ngân sách xúc tiến hạn hẹp. Quảng cáo Google Adwords chỉ chạy 2 đợt/năm trong giai đoạn 2022–2023 (mỗi đợt 4 tháng: tháng 2–5 và tháng 9–12), hiệu quả thứ hạng giảm sau khi ngừng chiến dịch. Các hoạt động khác gồm in catalog, phát tờ rơi tại các buổi tiếp xúc khách hàng và dán decal thương hiệu lên xe tải vận chuyển hàng hóa.

Chương 3: Hoàn thiện hoạt động marketing mix

Dựa trên các hạn chế được chỉ ra ở chương 2, chương 3 đề xuất định hướng phát triển và 4 nhóm giải pháp tương ứng với các biến số marketing:

  • Giải pháp sản phẩm: Đẩy mạnh các biện pháp nâng cao tỷ suất bán mặt hàng đồ gỗ nội thất lẻ (Bảng 3.1); nghiên cứu đa dạng hóa kiểu dáng và chuẩn hóa bao bì đóng gói.
  • Giải pháp giá cả: Xây dựng biểu mẫu giá chiết khấu chuẩn hóa căn cứ theo giá trị đơn hàng (Bảng 3.2), khắc phục tình trạng chiết khấu thiếu định mức rõ ràng trong các gói thầu.
  • Giải pháp phân phối: Thiết lập quy trình vận hành kênh bán hàng mới trên TikTok Shop (Bảng 3.3); tái cấu trúc hệ thống phân phối của công ty (Sơ đồ 3.1) nhằm kết hợp giữa kênh phân phối trực tiếp truyền thống và kênh thương mại điện tử trực tuyến.
  • Giải pháp truyền thông: Tối ưu hóa hiệu quả trang web và Fanpage; triển khai mô hình quảng cáo đan xen trên nền tảng TikTok; áp dụng các chương trình xúc tiến bán hàng và quay số trúng thưởng để kích thích chuyển đổi đơn hàng.

Kết quả và đóng góp

1. Số liệu kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Khóa luận đã tổng hợp báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Thiên Thần trong giai đoạn 2021–2023, thể hiện sự biến động qua các năm:

Chỉ tiêu Năm 2021 Năm 2022 Năm 2023 Chênh lệch 2021 - 2022 (Tuyệt đối) Chênh lệch 2021 - 2022 (Tương đối %) Chênh lệch 2022 - 2023 (Tuyệt đối) Chênh lệch 2022 - 2023 (Tương đối %)
Tổng doanh thu 5.289 3.802 4.790 (1.487) (28%) 988 26%
Tổng chi phí 4.895 3.436 4.397 (1.459) (30%) 961 28%
Lợi nhuận trước thuế 394 366 393 (28) (7%) 27 7%
Lợi nhuận sau thuế 315 293 312 (22) (7%) 19 6%

(Đơn vị tính: triệu đồng. Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh - Phòng Kế toán)

Dữ liệu cho thấy năm 2022 doanh thu công ty sụt giảm 28% (tương ứng giảm 1.487 triệu đồng) do tác động sau đại dịch Covid-19 và thiếu hụt nhân sự. Đến năm 2023, doanh thu hồi phục 26% (đạt 4.790 triệu đồng), một phần nhờ việc mở rộng kinh doanh nhóm sản phẩm decor (đóng góp 20% doanh số năm 2023).

2. Các giải pháp và kiến nghị của tác giả

Khóa luận hệ thống hóa các đề xuất mang tính ứng dụng cụ thể:

  • Chuẩn hóa chính sách giá: Đề xuất bảng chiết khấu bậc thang theo giá trị đơn hàng nhằm tạo tính minh bạch, hạn chế việc thỏa thuận giá cảm tính làm xói mòn biên lợi nhuận.
  • Mở rộng kênh phân phối: Xây dựng quy trình đưa sản phẩm nội thất decor lên kênh TikTok Shop, bổ sung cấu trúc kênh phân phối gián tiếp/trực tuyến bên cạnh kênh trực tiếp truyền thống tại showroom Geleximco.
  • Tái cấu trúc truyền thông số: Khắc phục tính thời vụ của quảng cáo Google Adwords (chỉ chạy 2 đợt/năm) bằng cách duy trì hoạt động SEO tự nhiên, phối hợp quảng cáo nội dung trên nền tảng mạng xã hội (TikTok, Facebook Fanpage).

3. Đóng góp của khóa luận

Khóa luận đã phân tích chi tiết thực trạng triển khai marketing mix tại một doanh nghiệp cụ thể thuộc nhóm quy mô nhỏ và vừa (SMEs) ngành nội thất. Tác giả chỉ ra được sự mất cân đối giữa mảng thầu thi công trọn gói và mảng bán lẻ đồ gỗ nội thất, từ đó đề xuất mô hình phân phối đa kênh và các biểu phí chiết khấu phù hợp với nguồn lực tài chính có hạn của doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi và dữ liệu nghiên cứu:

  • Nguồn dữ liệu phân tích thực trạng chủ yếu là dữ liệu thứ cấp nội bộ từ các phòng ban của Công ty Cổ phần Thiên Thần; chưa có nghiên cứu khảo sát định lượng sơ cấp đối với khách hàng (chưa có điều tra bằng bảng hỏi về mức độ nhận biết thương hiệu hay độ co giãn của cầu theo giá).
  • Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội, tính đại diện cho toàn ngành nội thất chưa cao.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Cần triển khai các nghiên cứu thực nghiệm hoặc khảo sát định lượng với cỡ mẫu khách hàng lớn hơn nhằm đánh giá hành vi mua sắm nội thất trực tuyến; đồng thời đo lường hiệu quả tài chính thực tế sau khi áp dụng kênh bán hàng TikTok Shop tại doanh nghiệp.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thực tế cho sinh viên các chuyên ngành Marketing, Quản trị kinh doanh và Quản trị thương mại khi thực hiện các chuyên đề tốt nghiệp về đề tài marketing mix cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Các nội dung có giá trị tham khảo chuyên môn bao gồm:

  • Phương pháp phân tích thực trạng 4Ps kết hợp giữa sản phẩm vật chất (đồ gỗ nội thất) và dịch vụ kỹ thuật (tư vấn thiết kế, thi công trọn gói).
  • Báo cáo số liệu thực tế về doanh thu, chi phí và lợi nhuận qua các năm khủng hoảng và phục hồi kinh tế.
  • Các quy định và mức chiết khấu cụ thể đang áp dụng trong hoạt động bán hàng của doanh nghiệp nội thất (chiết khấu mùa thấp điểm 3–5%, chiết khấu đơn hàng lớn 2%, giảm giá hàng tồn 8%).

Câu hỏi thường gặp

1. Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Thiên Thần giai đoạn 2021–2023 biến động như thế nào?

Theo báo cáo tài chính của công ty:

  • Năm 2021: Doanh thu đạt 5.289 triệu đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 315 triệu đồng.
  • Năm 2022: Doanh thu giảm xuống 3.802 triệu đồng (giảm 28%), lợi nhuận sau thuế giảm còn 293 triệu đồng (giảm 7%) do khủng hoảng đơn hàng và thiếu hụt nhân sự sau dịch.
  • Năm 2023: Doanh thu phục hồi lên 4.790 triệu đồng (tăng 26%), lợi nhuận sau thuế đạt 312 triệu đồng (tăng 6%).

2. Nhóm sản phẩm Decor được công ty đưa vào kinh doanh từ thời điểm nào và đạt tỷ trọng bao nhiêu?

Nhóm sản phẩm Decor (gồm vách ốp, tủ decor, đồng hồ, tranh, đèn ngủ, phản, ghế decor...) được công ty nghiên cứu và đưa vào danh mục kinh doanh từ năm 2023. Trong năm này, sản phẩm decor đã đóng góp 20% tổng doanh số bán hàng của doanh nghiệp.

3. Công ty đang áp dụng phương pháp định giá nào và tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng là bao nhiêu?

Công ty Cổ phần Thiên Thần định giá sản phẩm dựa trên chi phí cộng lãi kết hợp bám sát giá của đối thủ cạnh tranh. Mức giá được thiết lập nhằm thu được biên lợi nhuận từ 15% đến 20% trên tổng vốn đầu tư, tính theo công thức: Giá sản phẩm = Chi phí + Lợi nhuận.

4. Chiến dịch quảng cáo Google Adwords của công ty được triển khai ra sao và hiệu quả thực tế thế nào?

Trong hai năm 2022 và 2023, công ty sử dụng dịch vụ quảng cáo/SEO của Google theo 2 đợt mỗi năm, mỗi đợt kéo dài 4 tháng (đợt 1 từ tháng 2 đến hết tháng 5; đợt 2 từ tháng 9 đến hết tháng 12) với các từ khóa như: Nội Thất, Nội thất Thiên Thần, decor, nội thất gỗ, tư vấn nội thất. Hiệu quả chưa bền vững vì sau mỗi đợt chạy quảng cáo, website bị tụt thứ hạng hiển thị, khiến lượng truy cập không ổn định.

5. Kênh phân phối hiện tại của công ty có cấu trúc như thế nào và đâu là điểm nghẽn chính?

Công ty vận hành hoàn toàn theo mô hình kênh trực tiếp (kênh cấp 0), phân phối thẳng từ công ty/xưởng sản xuất đến khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp thông qua showroom tại Geleximco (Dương Nội, Hà Đông). Điểm nghẽn lớn nhất là công ty chưa có hệ thống bán hàng trực tuyến hay kênh thương mại điện tử để khách hàng mua sắm từ xa, gây bất tiện về địa lý và giới hạn quy mô tiếp cận thị trường.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Thị Hảo đã hệ thống hóa lý luận marketing mix trong lĩnh vực dịch vụ và đồ gỗ nội thất, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng 4Ps tại Công ty Cổ phần Thiên Thần giai đoạn 2021–2023. Thông qua việc phân tích số liệu tài chính và thực tế vận hành, đề tài đã chỉ rõ những điểm nghẽn trong chính sách giá, kênh phân phối thuần trực tiếp và hoạt động truyền thông chưa liên tục. Các giải pháp được đề xuất về xây dựng bảng giá chiết khấu chuẩn hóa, phát triển kênh TikTok Shop và tối ưu hóa truyền thông số có giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản trị marketing tại doanh nghiệp.