Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về hệ thống kiểm soát nội bộ trong doanh nghiệp sản xuất Chương 3: Thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ tại Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh. Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu và giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh. CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG DOANH NGHIỆP 2. Kiểm tra, kiểm soát trong hệ thống quản lý doanh nghiệp Theo chức năng của hoạt động quản lý, GS.TS Nguyễn Quang Quynh cho rằng “Quản lý là một quá trình định hướng và tổ chức thực hiện các hướng đã định trên cơ sở các nguồn lực xác định nhằm đạt hiệu quả cao nhất” [34, tr8].
Quá trình này bao gồm nhiều giai đoạn từ khi đưa ra định hướng trên cơ sở dự báo các nguồn lực và mục tiêu cần có và có thể đạt tới, cho đến khi những định hướng này được thiết kế thành các kế hoạch cùng chương trình hành động và cuối cùng chúng được tổ chức thực hiện trong thực tế. Luận văn tốt nghiệp ngành Kinh tế vii Với quan điểm nghiên cứu về kiểm soát trong kiểm soát quản lý, TS Nguyễn Thị Phương Hoa đã đưa ra khái niệm về kiểm soát: “ Kiểm soát là quá trình đo lường, đánh giá và tác động lên đối tượng kiểm soát nhằm đảm bảo mục tiêu, kế hoạch của tổ chức được thực hiện một cách có hiệu quả” [23, tr14] Bản chất và tác dụng chính của kiểm soát nhằm đảm bảo quá trình quản lý đạt được các mục tiêu. Kiểm soát được sử dụng như là một công cụ để đảm bảo cho tất cả các thành viên trong một tổ chức thực hiện các hoạt động mà tổ chức đó mong muốn. Trên cơ sở phân tích những quan điểm về kiểm tra, kiểm soát.
Kiểm soát là một chức năng của quản lý, gắn liền với quản lý, ở đâu có quản lý thì ở đó có kiểm tra, kiếm soát. Xã hội càng phát triển thì vai trò của quản lý càng lớn, nội dung của quản lý càng phức tạp, do đó càng có những yêu cầu cao hơn đối với kiểm tra, kiếm soát. Để đảm bảo hiệu quả hoạt động, mỗi đơn vị phải tự xây dựng hệ thống kiểm tra, kiếm soát mọi hoạt động của mình trong tất cả các khâu của quản lý, từ định hướng đến tổ chức thực hiện. Chức năng kiểm tra kiểm soát trong doanh nghiệp được thực hiện bởi hệ thống kiểm soát nội bộ.
Hệ thống kiểm soát nội bộ trong doanh nghiệp 2. Bản chất của hệ thống kiểm soát nội bộ Có nhiều quan điểm về hệ thống kiểm soát nội bộ được đưa ra, tác giả đã chỉ ra các quan điểm về hệ thống kiểm soát nội bộ của COSO, chuẩn mực Kiểm toán quốc tế, Liên đoàn kế toán quốc tế.TS Ngô Trí Tuệ và các cộng sự thì: “Hệ thống kiểm soát nội bộ là hệ thống các chính sách và thủ tục được thiết lập nhằm đảm bảo được bốn mục tiêu cơ bản: bảo vệ tài sản của đơn vị; đảm bảo độ tin cậy của các thông tin; đảm bảo việc thực hiện các chế độ pháp lý và đảm bảo hiệu quả các hoạt động”[3,41] Khái niệm đã trình bày một cách khái quát cũng như toàn diện về các mục tiêu của hệ thống kiểm soát nội bộ. Trên cơ sở cách tiếp cận hệ thống kiểm soát nội bộ hướng tới mục tiêu giúp tác giả nhìn nhận một cách khái quát nhất hệ thống của soát nội bộ cũng như đánh giá được hiệu quả hoạt động, những mặt đạt được những Luận văn tốt nghiệp ngành Kinh tế viii hạn chế của hệ thống kiểm soát nội bộ của Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh. Vai trò của hệ thống kiểm soát nội bộ Vai trò của hệ thống kiểm soát nội bộ chính là đảm bảo cho các mục tiêu của nhà quản lý được hoàn thành.
Các mục tiêu của hệ thống kiểm soát nội bộ bao gồm: Bảo vệ tài sản của đơn vị; Bảo đảm độ tin cậy của thông tin; Bảo đảm tuân thủ các chế độ pháp lý; Bảo đảm hiệu quả hoạt động và hiệu năng quản lý. Trong thực tế không có một hệ thống kiểm soát nội bộ có thể ngăn ngừa, phát hiện kịp thời tất cả mọi sai phạm. Doanh nghiệp phải luôn ý thức được điều này để ngăn ngừa, giảm thiểu bớt các hạn chế tiềm ẩn trong hệ thống nhằm phát huy hết vai trò của hệ thống kiểm soát nội bộ trong đơn vị. Các yếu tố cơ bản của hệ thống kiểm soát nội bộ Thứ nhất: Môi trường kiểm soát.
Môi trường kiểm soát bao gồm toàn bộ các nhân tố bên trong và bên ngoài đơn vị có tính môi trường tác động đến việc thiết kế, hoạt động, xử lý dữ liệu của các loại hình kiểm soát nội bộ. Các nhân tố trong môi trường kiểm soát bao gồm: đặc thù về quản lý, cơ cấu tổ chức, chính sách nhân sự, công tác kế hoạch, uỷ ban kiểm soát, môi trường bên ngoài. Trong đó nhân tố quan trọng và chủ yếu là nhận thức về hoạt động kiểm tra, kiểm soát và điều hành hoạt động của nhà quản lý trong doanh nghiệp. Đây cũng là nhân tố quyết định đến hiệu quả hoạt động liên tục, tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ.
Thứ hai: Hệ thống thông tin. Hệ thống thông tin trong đơn vị bao gồm các yếu tố có quan hệ với nhau, nhằm cung cấp thông tin phục vụ cho nhu cầu quản lý. Trong hệ thống thông tin kế toán của đơn vị có hệ thống thông tin nhân sự, hệ thống thông tin sản xuất, hệ thống thông tin về tài chính, hệ thống thông tin kế toán và hệ thống thông tin marketing. Hệ thống thông tin kế toán đóng vai trò trung tâm, chủ yếu và kết nối các hệ thống thông tin khác.
Thứ ba: Thủ tục kiểm soát. Các thủ tục kiểm soát được nhà quản lý thiết kế nhằm thực thi và ngăn ngừa tới mức thấp nhất các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình thực hiện các nghiệp vụ. Các thủ tục kiểm soát do nhà quản lý xây dựng dựa trên ba nguyên tắc cơ bản: nguyên tắc bất kiêm nhiệm, nguyên tắc phân công phân Luận văn tốt nghiệp ngành Kinh tế ix nhiệm rõ ràng và nguyên tắc uỷ quyền phê chuẩn. Ngoài những nguyên tắc cơ bản trên, các thủ tục kiểm soát còn bao gồm việc qui định chứng từ sổ sách phải đầy đủ, quá trình kỉêm soát vật chất đối với tài sản và sổ sách và kiểm soát độc lập việc thực hiện các hoạt động của đơn vị.
Thứ tư: Kiểm toán nội bộ là một bộ phận độc lập của đơn vị, thực hiện chức năng kiểm tra và đánh giá các hoạt động phục vụ yêu cầu quản trị nội bộ đơn vị. Bộ phận kiểm toán nội bộ hữu hiệu sẽ giúp cho doanh nghiệp có được những thông tin kịp thời và xác thực về các hoạt động trong doanh nghiệp, chất lượng của hoạt động kiểm soát nhằm kịp thời điều chỉnh và bổ sung các qui chế kiểm soát thích hợp và hiệu quả. CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHỰA- BAO BÌ VINH 3. Tổng quan về Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh.
Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh Công ty Cổ phần nhựa - bao bì Vinh, tiền thân là Nhà máy nhựa - bao bì thuộc Công ty Hợp tác kinh tế - Quân khu 4, được thành lập theo quyết định số 1531/QĐ/QP ngày 31/8/1996 của Bộ Quốc phòng phê duyệt dự án đầu tư nhà máy sản xuất bao bì PE/PP là công ty con của Tổng Công ty hợp tác kinh tế QK4 - Bộ Quốc Phòng sau một thời gian trực thuộc và ổn định. Đầu năm 1997 đơn vị chính thức đi vào hoạt động và đến năm 2002 nhà máy được chuyển thành Công ty Cổ phần Nhựa – Bao bì Vinh theo quyết định số 144/2002/QĐ-BQP của bộ trưởng bộ Quốc phòng, đây là loại hình doanh nghiệp tiên tiến hiện nay với khả năng huy động vốn lớn. Đặc điểm của Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh có ảnh hưởng đến hệ thống kiểm soát nội bộ Doanh nghiệp sản xuất là doanh nghiệp sử dụng lực lượng sản xuất và tư liệu sản xuất kết hợp với công nghệ phù hợp (khoa học kỹ thuật) để sản xuất ra sản phẩm hàng hóa đáp ứng nhu cầu của thị trường. Luận văn tốt nghiệp ngành Kinh tế x Đặc điểm về sản phẩm hàng hóa doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng Đặc điểm về nguyên vật liệu, hàng hoá mua về.
Đặc điểm về vốn đầu tư trong doanh nghiệp. Đặc điểm sử dụng số lượng lao động trực tiếp tương đối lớn, chất lượng lao động lành nghề đóng vai trò quan trọng trong chất lượng hàng hóa, thành phẩm cung cấp. Đặc điểm về lĩnh vực kinh doanh trong cơ chế thị trường với muôn vàn cơ hội tìm kiếm lợi nhuận và cũng chứa đựng nhiều rủi ro ảnh hưởng đến HTKSNB. Đặc điểm của loại hình doanh nghiệp sản xuất có ảnh hưởng rất lớn đến việc thiêt kế và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ trong đơn vị.
Ngoài ra công ty cũng có những đặc điểm riêng khác ảnh hưởng đến hệ thống kiểm soát nội bộ đang tồn tại ở công ty. Thứ nhất: Loại hình doanh nghiệp là công ty cổ phần. Đây là công ty cổ phần và hiện đang niêm yết trên sàn chứng khoán, nên hệ thống kiểm soát nội bộ của công ty được thiết kế khá hợp lý. Thứ hai: Đặc điểm về quy trình sản xuất của Công ty trải qua 4 giai đoạn liên tục, rủi ro xảy ra ở giai đoạn này sẽ ảnh hưởng dây chuyền đến các giai đoạn tiếp theo.
Do đó nhà quản lý phải kiểm soát chặt chẽ tất cả các giai đoạn mới đảm bảo quá trình sản xuất được trôi chảy và có hiệu quả. Thứ ba: Đặc điểm về tổ chức quản lý, nhận thức về HTKSNB đối với mỗi cấp quản lý và cá nhân trong đơn vị là hoàn toàn khác nhau. Nên khi triển khai các quyết định quản lý, các qui chế kiểm soát nội bộ thường mất nhiều thời gian và khó có thể thực hiện theo đúng kế hoạch. Tình hình tổ chức và hoạt động của hệ thống kiểm soát nội bộ tại Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh.
Môi trường kiểm soát Đặc thù về quản lý: Ban lãnh đạo đã xây dựng hệ thống kế hoạch hàng năm cho đơn vị. Tuy nhiên lại chưa chú trọng đến tính đồng bộ và đầy đủ trong việc xây dựng các quy trình này.