Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp. Chương 2: Phân tích thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại các chi nhánh của công ty cổ phần thế giới số Trần Anh trên địa bàn Hà Nội. 11 Chương 3: Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại các chi nhánh của công ty cổ phần thế giới số Trần Anh trên địa bàn Hà Nội. 12 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1.
Tuyển dụng nhân lực 1. Khái niệm tuyển dụng nhân lực Trước tiên, để hiểu rõ thế nào là tuyển dụng nhân lực, người viết xin được phép trình bày khái niệm về nhân lực. Nhân lực được hiểu là sức lực con người, nằm trong mỗi con người và làm cho con người hoạt động. Sức lực đó ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của cơ thể con người và đến một mức độ nào đó, con người đủ điều kiện tham gia vào quá trình lao động – con người có sức lao động [10].
Một cách hiểu khác về nhân lực như: Nhân lực là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này gồm có thể lực và trí lực. Thể lực chỉ sức khỏe của thân thể, nó phụ thuộc vào sức vóc, tình trạng, sức khỏe của từng con người, mức sống, thu nhập, chế độ ăn uống, chế độ làm việc và nghỉ ngơi, chế độ y tế. Thể lực con người còn tùy thuộc vào tuổi tác, thời gian công tác, giới tính…Trí lực chỉ sức suy nghĩ, sự hiểu biết, sự tiếp thu kiến thức, tài năng, năng khiếu cũng như quan điểm, lòng tin, nhân cách… của từng con người [7]. Do đó, tuyển dụng nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút ứng cử viên từ những nguồn khác nhau đến tham gia dự tuyển vào các vị trí còn trống trong tổ chức và tiến hành đánh giá ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau nhằm lựa chọn trong số họ những người đáp ứng tốt yêu cầu công việc đặt ra.
Tuyển dụng nhân lực bao gồm hai quá trình chính: Tuyển mộ là quá trình tìm kiếm người có trình độ phù hợp và gây hứng thú, khuyến khích họ tham gia dự tuyển cho vị trí công việc trống đó. 13 Tuyển chọn là quá trình sàng lọc và lựa chọn đúng người phù hợp với yêu cầu công việc trong số những người tham gia dự tuyển. Vai trò của tuyển dụng nhân lực Công tác tuyển dụng nhân lực có những tác động tích cực đến doanh nghiệp, những người lao động trong doanh nghiệp và xã hội. Đối với doanh nghiệp: Tuyển dụng nhân lực hiệu quả sẽ cung cấp cho doanh nghiệp một đội ngũ lao động lành nghề, năng động, sáng tạo, bổ sung nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu của hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp.
Từ đó, giúp doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu kinh doanh một cách hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện thị trường hiện nay thông qua yếu tố chất lượng nguồn nhân lực – năng lực, trình độ cán bộ nhân viên. Tuyển dụng nhân lực thành công giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực khác của doanh nghiệp và giúp doanh nghiệp hoàn thành tốt kế hoạch kinh doanh đã định. Doanh nghiệp có thể tránh những chi phí rủi ro như việc: tuyển lại, tuyển mới, sa thải, sản phẩm dịch vụ hỏng, mất uy tín đối với khách hàng… Tuyển dụng nhân lực đúng sẽ tạo tiền đề cho doanh nghiệp thực hiện hiệu quả các hoạt động quản trị nhân sự khác như: công tác hội nhập với môi trường làm việc, bố trí, tạo động lực, thù lao lao động, kỉ luật lao động và phát triển nhân sự… Đồng thời, tuyển dụng thành công cũng góp phần thúc đẩy văn hóa của doanh nghiệp phát triển ngày càng lành mạnh. 14 Đối với ngƣời lao động: Công tác tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp sẽ mang lại cho người lao động nhiều lợi ích vì: họ được đánh giá đúng năng lực trình độ, được bố trí vào công việc phù hợp với khả năng và nguyện vọng… cũng nhờ đó họ tích cực và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của tổ chức.
Tuyển dụng nhân lực giúp người lao động hiểu rõ hơn cũng như được định hướng bởi: triết lý, quan điểm của nhà quản trị, mục tiêu doanh nghiệp trước khi tham gia vào môi trường doanh nghiệp và dốc hết sức lực hoàn thành công việc theo đúng những tiêu chí đó, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Công tác tuyển dụng nhân lực cũng là một trong những yếu tố giúp doanh nghiệp tạo không khí thi đua, cạnh tranh trong nội bộ những người lao động, nhằm thúc đẩy năng suất lao động và hiệu quả công việc. Đối với xã hội: Tuyển dụng nhân lực giúp thực hiện những mục tiêu xã hội như: tăng số lượng lao động trong xã hội có việc làm, có thu nhập, làm giảm tỷ lệ thất nghiệp và giảm các tệ nạn xã hội đồng thời góp phần sử dụng nguồn lực xã hội một cách hữu ích. Nội dung của tuyển dụng nhân lực.
Khái niệm Tuyển mộ là quá trình thu hút những người có khả năng từ nhiều nguồn khác nhau đến đăng kí nộp đơn xin việc và tham gia dự tuyển vào doanh nghiệp. 15 Quá trình tuyển mộ ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình tuyển chọn cả về mặt số lượng và chất lượng: tuyển mộ tốt sẽ thu hút được số lượng lớn những người có trình độ cao, năng lực phù hợp với nội dung tuyển chọn tham gia ứng tuyển. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp có nhiều cơ hội để lựa chọn và sàng lọc ứng viên, tạo tiền đề cho việc xây dựng một nguồn nhân lực đồng nhất về chất lượng, bảo đảm sự phát triển vững mạnh của doanh nghiệp. Tuyển mộ còn ảnh hưởng tới các chức năng khác của quản trị nguồn nhân lực như: đánh giá tình hình thực hiện công việc, thù lao lao động, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, các mối quan hệ lao động… 1.
Quá trình tuyển mộ Sơ đồ 1. Quá trình tuyển mộ nhân lực (Nguồn: Nguyễn Ngọc Quân, Nguyễn Vân Điềm (2013), Giáo trình quản trị nhân lực, NXB Đại học Kinh Tế Quốc Dân) Bƣớc 1: Lập kế hoạch tuyển mộ Trong bước lập kế hoạch tuyển mộ, doanh nghiệp cần xác định nhu cầu tuyển dụng theo kế hoạch của doanh nghiệp và hình thức tuyển mộ mà doanh nghiệp sẽ thực hiện. 16 Doanh nghiệp xác định nhu cầu tuyển dụng theo kế hoạch thông qua việc xác định số lượng các vị trí cần tuyển, số lượng người cần tuyển cho từng vị trí, yêu cầu về trình độ chuyên môn cho từng vị trí cần tuyển. Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần xác định tỷ lệ sàng lọc trong quá trình tuyển mộ, dự tính về chi phí tài chính và vật chất phát sinh cho quá trình tuyển mộ Tiếp theo, doanh nghiệp xác định hình thức tuyển mộ thông qua việc xác định nguồn và phương pháp tuyển mộ sẽ áp dụng, địa điểm và thời gian diễn ra tuyển mộ để đáp ứng kịp thời nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.
Đối với việc xác định nguồn và phương pháp tuyển mộ: doanh nghiệp có thể thực hiện tuyển mộ từ lực lượng lao động ở bên trong tổ chức cũng như từ thị trường lao động bên ngoài tùy thuộc vào mục tiêu của từng đợt tuyển dụng. Doanh nghiệp sử dụng nguồn tuyển mộ từ bên trong (bao gồm những người đang làm việc trong tổ chức) sẽ tạo động lực thi đua hăng hái trong nội bộ doanh nghiệp – giữa các thành viên trong tổ chức, kích thích nhân viên làm việc sáng tạo, tích cực, thể hiện bản thân nhiều hơn và tạo ra năng suất lao động cao hơn. Đồng thời, thông qua việc tuyển mộ từ bên trong, doanh nghiệp sẽ khai thác được những nhân viên trung thành, có trách nhiệm, thái độ làm việc nghiêm túc và quan trọng là có tinh thần gắn bó lâu dài với công ty, họ cũng có khả năng thích nghi với công việc mới nhanh hơn các ứng viên từ nguồn bên ngoài do đã thích ứng với những đặc điểm, mục tiêu, văn hóa của doanh nghiệp.Tuy nhiên, nếu sử dụng nguồn tuyển mộ từ bên trong, doanh nghiệp cũng cần lưu ý đến khả năng phát sinh tình trạng mất đoàn kết nội bộ do nhân viên không được lựa chọn trong quá trình tuyển mộ, tuyển chọn nảy sinh tâm lý bực bội, phản ứng tiêu cực với kết quả tuyển dụng, không phục hoặc không hợp tác với lãnh đạo. Ngoài ra, doanh nghiệp có thể 17 gặp phải tình trạng không thay đổi được chất lượng nguồn lực lao động, gây xáo trộn về cơ cấu tổ chức khi chỉ sử dụng người trong nội bộ do nhân viên đã quen làm việc theo phương thức cũ, không chịu đổi mới về tư duy và cải tiến cách thức làm việc, phát triển doanh nghiệp.
Các phương pháp tuyển mộ trong khi sử dụng nguồn bên trong doanh nghiệp bao gồm: Phương pháp thu hút qua thông báo tuyển mộ: cán bộ tuyển dụng dán công khai ở nơi làm việc cũng như thông báo đến tất cả các nhân viên trong doanh nghiệp bằng hình thức gửi email, thông báo qua cuộc họp đầu ngày, đầu tuần bản thông báo về các vị trí công việc cần tuyển người (ghi rõ tên công việc, các yêu cầu đòi hỏi của vị trí công việc đối với người ứng tuyển) khi có vị trí phát sinh nhu cầu tuyển dụng. Phương pháp thu hút thông qua sự giới thiệu của cán bộ, công nhân viên trong tổ chức: Nhân viên nội bộ trong doanh nghiệp có thể đưa ra đề nghị thuyên chuyển, thăng tiến cho bản thân và đồng nghiệp, cán bộ tuyển dụng sẽ tham khảo những ý kiến đó và lựa chọn những ứng viên phù hợp để tiến hành tuyển chọn. Phương pháp sử dụng danh mục kĩ năng: Doanh nghiệp khai thác bản danh mục kĩ năng trong hệ thống quản lý hồ sơ nhân sự của doanh nghiệp để tìm kiếm những ứng viên có trình độ, kinh nghiệm, phẩm chất nhân viên phù hợp với nhu cầu của vị trí tuyển dụng. Doanh nghiệp sử dụng nguồn tuyển mộ bên ngoài (bao gồm những lao động tự do trên thị trường, nhân viên của các doanh nghiệp khác, sinh viên mới tốt nghiệp hoặc cán bộ hết tuổi lao động nhưng vẫn muốn làm việc và có khả năng làm việc) sẽ thu hút được nhiều nhân tài tham gia ứng tuyển cũng như đa dạng được các đối tượng ứng viên.