PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Kể từ khiiViệt Nam gia nhập tổichức thương mạiithế giới WTO cho đến nay, nền kinhitế Việt Nam đã có những bước chuyển biến vô cùng mạnh mạnh mẽiđể phù hợp với xu thế hội nhập phátitriển chung trên toàn thế giới. Đóng gópikhông nhỏ cho sự thay đổi đóilà sự gia tăngikhông ngừng về cả quy mô và lĩnh vực hoạt động của hệ thống Ngân hàng, qua đó hệ thống Ngân hàng ngày càng khẳng định vai trò không thể thiếu đối với nền kinh tế. Tuy nhiên trong những năm qua, bên cạnh.ảnh hưởng của các cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính ở trong nước và khu vực, đã có nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng nợ nần, không có khả năng.hoàn trả vốn vay dẫn đến thực trạng một số ngân hàng tại Việt Nam phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng.đó là các khoản nợ khó đòi.
Một trong nhữnglnguyên nhân chính dẫn đến tình trạng đó là do chất lượng của công tác thẩm định dự án đầu tư còn nhiều yếu kém, dự án được lựa chọnlđầu tư có hiệu quả thấp, không trả đượclnợ cho ngân hàng. Vì vậy, công tác thẩm định dự án đầu tư của NHTM là một khâu cực kỳ quan trọng, đó là cơ sở để quyết định đầu tư, giúp cho việc sử dụnglvốn vay hiệu quả, nâng cao kết quả. hoạt động củaingân hàng cũng như giúplcho dự án đầu tư được tiến hành thuận lợi. Trước vai trò to lớn đó, đòi hỏi các Ngân hàng phải không ngừng nâng cao chất lượng tín dụng mà trọng tâm là chất lượng thẩm định dự án.
Ðiều này không chỉ có ý nghĩa đối với sự tồn tại và phát triển của Ngân hàng mà còn góp phần tiết kiệm vốn cho toàn xã hội, thúc đẩy mở rộng, phát triển hiệu quả cho nền kinh tế. Tuy nhiên, công tác thẩm định dự án ở các Ngân hàng hiện nay còn bộc lộ nhiều bất cập. Vì vậy, trong thời gian thực tập ở Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Quang Trung, tác giả đã chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư trong lĩnh vực du lịch giải trí tại Ngân hàng TMCP ĐT&PT Việt Nam – Chi nhánh Quang Trung” làm luận văn nghiên cứu, với mong muốn tìm ra giải pháp để nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư trong lĩnh vực du lịch giải trí tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Quang Trung. Nghiên cứu này sẽ tìm hiểu các nhân tổ tác động đến chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư trong lĩnh vực du lịch giải trí tại BIDV Quang Trung để từ đó đưa ra các giải pháp nhằm cải thiện công tác thẩm định khách hàng, giúp BIDV 2 Quang Trung hoạt động có hiệu quả, tăng sức cạnh tranh và phát triển bền vững hơn.
Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Thẩm định cho vay dự án đầu tư là một nghiệp vụ quan trọng trong nhóm nghiệp vụ tín dụng ngân hàng. Trong quá trình hoạt động và phát triển lâu dài, các Ngân hàng thương mại đã xây dựng cho mình bộ quy trình, nghiệp vụ khá đầy đủ và khoa học về thẩm định cho vay dự án đầu tư, dùng làm cơ sở đào tạo, hướng dẫn và định hướng cho các cán bộ tín dụng ngân hàng. Việc triển khai tốt nghiệp vụ này đã giúp các ngân hàng lựa chọn, sàng lọc các dự án tốt để cho vay, góp phần kiểm soát rủi ro tín dụng, nâng cao lợi nhuận cho ngân hàng và cung cấp nguồn vốn trung dài hạn cho nền kinh tế. Kết quả trên có được hoàn toàn là do sự đóng góp từ nền tảng cơ sở lý luận của các công trình nghiên cứu, các bài báo, bài phân tích, tài liệu, giáo trình.
về thẩm định cho vay dự án đầu tư được các nhà khoa học thực hiện trong những năm vừa qua. Nghiên cứu về công tác thẩm định dự án đầu tư đã có khá nhiều các công trình nghiên cứu tập trung giải quyết. Tuy nhiên, phạm vi và mức độ nghiên cứu mới dừng lại ở mức xem xét, bàn luận về các kỹ thuật phân tích đánh giá dự án, ở nội dung tài chính và ở tầm vĩ mô nhiều hơn. Các nghiên cứu về thẩm định dự án đầu tư ở nước ngoài - Curry Steve và John Weiss (1993) xem xét kỹ thuật phân tích chi phí và lợi ích của dự án đầy đủ hơn trong tác phẩm: “Phân tích dự án trong các nước đang phát triển”.
Quan điểm của tác giả là đánh giá dự án bằng kỹ thuật phân tích chi phí – lợi ích là sự ước lượng và so sánh các ảnh hưởng lợi ích của dầu tư với các chi phí của nó. - Lumby Stephen (1994) trong “Thẩm định đầu tư và các quyết định tài chính” cũng tập trung phân tích vào lợi ích và chi phí của dự án đặc biệt tác giả để cập đến các phương pháp thẩm định đầu tư truyền thống như: phương pháp hoàn vốn, phương pháp tính lợi nhuận trên vốn, cách tiếp cận dòng tiền chiết khấu. Kỹ thuật phân tích đánh giá dự án phục vụ cho việc ra quyết định tài chính được tác giả xem xét kỹ lưỡng. Nhìn chung, các công trình nước ngoài nghiên cứu về thẩm định dự án đầu tư thường tập trung vào kỹ thuật phân tích dự án với mục tiêu kiểm tra tính hiệu quả và khả năng sinh lời của dự án.
Tuy nhiên khi phân tích cũng như quá trình thẩm định dự án các nhà phân tích thường chú trọng đến các nhân tố tài chính. Các công trình nghiên cứu trong nước Ở trong nước, các công trình nghiên cứu về thẩm định cho vay vốn dự án đầu tư đã có. Tuy nhiên chủ yếu tập trung vào một số ngành, lĩnh vực kinh doanh lớn tại Việt Nam hoặc một số nội dung tác nghiệp chủ yếu. Nền tảng lý luận cơ bản nhất của thẩm định dự án đầu tư như: cách tính toán các chỉ tiêu tài chính dự án, phương pháp thẩm định các yếu tố đầu ra đầu vào, cách xây dựng và tính toán dòng tiền.
được trình bày và giới thiệu một cách đầy đủ nhất trong giáo trình tại các trường đại học, cụ thể như: PGS.TS Phước Minh Hiệp, Th.S Lê Thị Vân Đan, Thiết lập & thẩm định dự án đầu tư - NXB Lao động xã hội. Trần Thị Mai Hương (2007) trong “Hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư thuộc các tổng công ty xây dựng trong điều kiện phân cấp quản lý đầu tư hiện nay” nghiên cứu nội dung thẩm định dự án đầu tư trong ngành xây dựng, cụ thể là các tổng công ty xây dựng trực thuộc Bộ Xây dựng Việt Nam, gắn liền với một điều kiện mang tính rất đặc thù của các công ty xây dựng do Nhà nước quản lý, đó là: Việc quản lý đầu tư dự án và thẩm định dự án đầu tư không tập trung mà được phân cấp để quản lý. Tiến sĩ Nguyễn Hồng Minh (2003) trong “Phương hướng và những biện pháp chủ yếu nhằm đổi mới công tác lập và thẩm định dự án đầu tư trong ngành công nghiệp đồ uống Việt Nam”. Đề tài này xem xét công tác thẩm định dự án ở tầm vĩ mô trên phạm vi toàn thế giới trong ngành công nghiệp đồ uống.
Thạc sĩ Lưu Thị Hương (2004) trong “Thẩm định tài chính dự án” tập trung và thẩm định dự án trên khía cạnh tài chính dự án đầu tư như: dự toán vốn đầu tư, các chỉ tiêu thẩm định tài chính, phân tích rủi ro của dự án. Thạc sĩ Nguyễn Phi Sơn (2013) trong “Hoàn thiện công tác thẩm định cho vay theo dự án đầu tư tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Kon Tum”. Đề tài đã bao quát toàn diện công tác thẩm định dự án đầu tư nói chúng tại Vietcom Bank – Chi nhánh KonTum. Tác giả đã có những nghiên cứu tổng kết thực tiễn và đề xuất các giải pháp nâng cao công tác thẩm định tại Chi nhánh mà Thạc sĩ đang công tác.
Khoảng trống cần nghiên cứu Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng như hiện nay, Việt Nam đã gia nhập các tổ chức kinh tế hàng đầu khu vực và thế giới như: WTO, CPTPP,. Điều này đòi hỏi các Ngân hàng cần có những quyết định cho vay đúng đắn và kịp thời để nắm bắt các cơ hội đầu tư, tăng trưởng tín dụng có hiệu quả, nâng cao khả năng cạnh tranh. Trong đó công tác thẩm định cho vay dự án tại NHTM đóng vai trò đặc biệt quan trọng. 4 Cho đến nay, có rất nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước nghiên cứu về hoạt động thẩm định của Ngân hàng thương mại nói chung cũng như về hoạt động thẩm định của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam nói riêng, tiêu biểu là các đề tài nghiên cứu khoa học, các luận án tiến sĩ, các luận văn thạc sĩ.
Theo tác giả nhận định, đối với ngành dịch vụ đặc biệt là lĩnh vực du lịch vui chơi giải trí tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Quang Trung mà tác giả đang công tác, theo nghiên cứu của tác giả chưa có công trình nào về công tác thẩm định dự án đầu tư trong lĩnh vực này. Đánh giá về các công trình nghiên cứu có liên quan có thể thấy rằng việc nghiên cứu công tác thẩm định dự án đầu tư được tập trung nhiều trên khía cạnh kĩ thuật phân tích đánh giá dự án trên tầm vĩ mô. Đối với tầm vi mô thẩm định dự án, hiện chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện về một lĩnh vực cụ thể. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện số lượng các dự án đầu tư tăng cả về số lượng cũng như chất lượng, kéo theo đó là nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp tại các tổ chức tín dụng.
Trước nhu cầu vốn của doanh nghiệp đòi hỏi ngân hàng cần có những phân tích nhận định đúng đắn và kịp thời để đánh giá chất lượng dự án giúp nhà đầu tư năm bắt được cơ hội. Trên cở sở kế thừa đánh giá trọng tâm vào lĩnh vực phân tích tài chính dự án, phạm vi bài nghiên cứu xem xét toàn diện công tác thẩm định dự án để ra quyết phê duyệt đầu tư. Việc xem xét này không chỉ dừng lại ở kỹ thuật phân tích đánh giá dự án mà còn đề cập đến các phương diện khác của công tác thẩm định dự án đầu tư như: căn cứ thẩm định, quy trình thẩm định, phương pháp thẩm định, các vấn đề trong phân cấp thẩm định.