CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHÍNH SÁCH GIÁ TRONG KINH DOANH LỮ HÀNH 1. Khái luận về chính sách giá trong kinh doanh lữ hành 1. Khái niệm về lữ hành, kinh doanh lữ hành và đặc điểm kinh doanh lữ hành 1. Lữ hành và kinh doanh lữ hành Lữ hành là hoạt động có lịch sử phát triến lâu dài, có thể nói có rất nhiều quan điểm khác nhau về lữ hành và rất khó phân định được chúng.
Có 2 cách tiếp cận về lữ hành và du lịch. Cách hiểu thứ nhất: Hiểu theo nghĩa rộng thì lữ hành (travel) bao gồm tất cả các hoạt động di chuyển của con người, cũng như hoạt động liên quan đến sự di chuyển đó. Với một phạm vi đề cập rộng như vậy thì trong hoạt động du lịch bao gồm yếu tố lữ hành. Nhưng không phải tất cả các hoạt động lữ hành là hoạt động du lịch.
Tại các nước phát triển, đặc biệt là tại các nước Bắc Mỹ thì thuật ngữ lữ hành và du lịch được hiểu một cách tương tự như “du lịch”. Vì vậy, người ta có thể sử dụng thuật ngữ “lữ hành du lịch” để ám chỉ các hoạt động có liên quan tới chuyến đi với mục đích du lịch. Tiếp cận theo nghĩa rộng : Kinh doanh lữ hành được hiểu là doanh nghiệp đầu tư để thực hiện một, một số hoặc tất cả các công việc trong quá trình tạo ra và chuyển giao sản phẩm từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng du lịch với mục đích hưởng hoa hồng hay lợi nhuận. Kinh doanh lữ hành có thể là kinh doanh một hoặc nhiều hơn hay tất cả các dịch vụ và hàng hóa thỏa mãn nhu cầu thiết yếu, đặc trưng và các nhu cầu khác của khách du lịch.
Cách hiểu thứ hai: hiểu lữ hành theo nghĩa hẹp. Để phân biệt hoạt động kinh doanh lữ hành với các hoạt động khác như khách sạn, nhà hàng vui chơi giải trí, người ta giới hạn hoạt động kinh doanh lữ hành chỉ bao gồm những hoạt động tổ chức các chương trình du lịch. Điểm xuất phát của các giới hạn nói trên là các công ty lữ hành thường chú trọng tới việc kinh doanh trong chương trình du lịch. Tiêu biểu cho cách hiểu này là định nghĩa về luật du lịch Việt Nam.
“Lữ hành là việc xây dựng, bán, thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch”. “Kinh doanh lữ hành bao gồm kinh doanh lữ hành nội địa và kinh doanh lữ hành quốc tế. Kinh doanh lữ hành nội địa là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch cho khách nội địa và phải có đủ ba điều kiện. Kinh doanh lữ hành quốc tế là việc xây dựng, bán và thực hiện các chương trình du lịch giành cho khách du lịch quốc tế và phải có đủ năm điều kiện”.
Như vậy, kinh doanh lữ hành ở Việt Nam được hiểu theo nghĩa hẹp và được xác định một cách rõ ràng sản phẩm của kinh doanh lữ hành là chương trình du lịch. Ngoài ra, trong luật du lịch còn quy định rõ về kinh doanh đại lý lữ hành: Kinh doanh đại lý lữ hành là một tổ chức, cá nhân bán chương trình du lịch của doanh nghiệp kinh doanh Luan van 6 lữ hành cho khách du lịch để hưởng hoa hồng, tổ chức cá nhân kinh doanh đại lý lữ hành không được tổ chức chương trình du lịch. Đặc điểm kinh doanh lữ hành Sản phẩm lữ hành được tạo ra theo một quy trình mang tính tổng hợp cao và đa dạng, có những đặc điểm riêng có của dịch vụ. Vì thế kinh doanh lữ hành cũng mang những dặc điểm đặc thù: - Đặc điểm của sản phẩm lữ hành: Sản phẩm lữ hành có tính chất tổng hợp: sản phẩm lữ hành là sự kết hợp của nhiều dịch vụ như: dịch vụ vận chuyển, dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống… của các nhà sản xuất riêng lẻ thành một sản phẩm mới hoàn chỉnh.
Sản phẩm lữ hành là các chương trình du lịch trọn gói (package tour) hay từng phần, khách hàng phải trả tiền trọn gói các dịch vụ trong chương trình du lịch trước khi đi du lịch. Sản phẩm lữ hành không đồng nhất giữa các lần cung ứng do chất lượng dịch vụ cấu thành phụ thuộc vào tâm lý trạng thái tình cảm của cả người phục vụ lẫn người cảm nhận. Mà các yếu tố đó thì lại thay đổi và chịu tác động của nhiều nhân tố trong những thời điểm khác nhau. Sản phẩm lữ hành bao gồm các hoạt động diễn ra trong cả một quá trình từ khi đón khách theo yêu cầu cho đến khi khách trở lại điểm xuất phát.
Không giống như ngành sản xuất vật chất khác, sản phẩm lữ hành không bảo quản, lưu kho lưu bãi được. Chương trình du lịch trọn gói được coi là sản phẩm đặc trưng trong kinh doanh lữ hành. Một chương trình du lịch trọn gói có thể được thực hiện nhiều lần vào những thời điểm khác nhau. - Đặc điểm khách hàng trong kinh doanh lữ hành: Trong kinh doanh lữ hành, khách hàng là người trực tiếp tham gia vào quá trình cung ứng các sản phẩm dịch vụ với nhiều vai trò và tư cách khác nhau.
Khách hàng không chỉ đơn thuần là người trực tiếp mua sắm và sử dụng các sản phẩm dịch vụ lữ hành từ nhà cung cấp mà khách hàng còn được xem là “nguyên liệu đầu vào” của các dịch vụ đó. Các sản phẩm lữ hành đặc biệt là các chương trình du lịch được thiết kế dựa trên việc nghiên cứu nhu cầu và mong muốn của khách hàng. Do vậy, có thể nói có khách hàng mới có sản phẩm lữ hành. Bên cạnh đó, khách hàng còn tham gia vào tiến trình cung ứng dịch vụ của công ty lữ hành với tư cách là người đồng sản xuất.
Chẳng hạn như khách hàng trực tiếp tham gia vào công việc thiết kế các chương trình du lịch của mình… Trong suốt quá trình sử dụng các sản phẩm dịch vụ lữ hành, các khách hàng sẽ tham gia với tư cách là những người quản lý. Họ luôn đồng hành, đánh giá và giám sát chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp lữ hành. Luan van 7 - Kinh doanh lữ hành mang tính thời vụ rõ nét: Ở các thời vụ khác nhau trong năm nhu cầu của khách du lịch cũng khác nhau. Vì vậy, trong kinh doanh lữ hành đòi hỏi các nhà quản trị phải có những biện pháp hạn chế tính thời vụ để duy trì nhịp độ phát triển đều đặn và nâng cao hiệu quả kinh doanh lữ hành.
- Đặc điểm về mối quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng trong kinh doanh lữ hành: Quá trình sản xuất và tiêu dùng sản phẩm lữ hành cùng diễn ra trong cùng một thời gian. Có thể xem khách hàng là yếu tố “nguyên liệu đầu vào” trong quá trình kinh doanh lữ hành. Các sản phẩm lữ hành không thể vận chuyển mang đến tận nơi để phục vụ khách hàng. Như vậy khách hàng là bộ phận tham gia trực tiếp không thể tách rời từ quả trình sản xuất.
Ngoài những đặc điểm trên, hoạt động kinh doanh lữ hành còn phụ thuộc khá nhiều vào yếu tố tự nhiên, quỹ thời gian nhàn rỗi, trình độ dân trí cũng như mức thu nhập. - Đặc điểm về nguồn lực trong kinh doanh lữ hành: Lao động: Lao động trong kinh doanh lữ hành là một bộ phận lao động xã hội cần thiết được phân công để thực hiện việc sản xuất, cung ứng hàng hóa dịch vụ cho khách du lịch. Lao động trong kinh doanh lữ hành có những đặc điểm như: lao động trong kinh doanh lữ hành mang tính chất lao động dịch vụ, có tính chất phức tạp, lao đông có tính thời điểm thời vụ, lao động kinh doanh lữ hành có tính đa dạng và chuyên môn hóa cao. Vốn kinh doanh trong kinh doanh lữ hành: Vốn kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của tất cả tài sản dùng để tiến hành kinh doanh.
Vốn kinh doanh trong kinh doanh lữ hành có những đặc điểm như: vốn hiện vật là bộ phận chủ yếu trong kinh doanh lữ hành, vốn cố định chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số vốn kinh doanh, vốn đa dạng, vốn được huy động từ nhiều nguồn khác nhau, có sự khác nhau về sự vận động của vốn, vốn thường biểu hiện dưới dạng giá trị. Khái niệm và đặc điểm về chính sách giá trong kinh doanh lữ hành 1. Khái niệm và đặc điểm về giá Ngày nay, giá cả không phải là yếu tố cạnh tranh hàng đầu nhưng vẫn coi là yếu tố cạnh tranh quan trọng trong việc thu hút khách hàng đặc biệt là ở những thị trường mà thu nhập của dân cư còn thấp. Một số định nghĩa về giá: Với hoạt động trao đổi: Giá là mối quan hệ tương quan trao đổi trên thị trường.
Cụ thể, giá là biểu hiện bằng tiền của giá trị sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trong hoạt động trao đổi, đồng thời biểu hiện tổng hợp các quan hệ kinh tế như cung - cầu hàng hóa, tích lũy và tiêu dùng cạnh tranh,. Với người mua: Gái là khoản tiền phải trả cho người bán để được quyền sở hữu, sử dụng một sản phẩm, hàng hóa hay dịch vụ nào đó. Luan van 8 Với định nghĩa này thể hiện rõ quan điểm của người mua về giá: Giá là khoản tiền mà người mua phải bỏ ra để có được những lợi ích mà họ tìm kiếm ở sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ. Vì vậy, giá là yếu tố quan trọng được sử dụng trong quá trình lựa chọn và mua sắm, sử dụng hàng hóa, dịch vụ của người mua.
Khi mua người có thu nhập thấp thường cân nhắc kỹ về giá. Giá cũng được coi là biểu hiện của chất lượng, đặc biệt là khi khách hàng không có các căn cứ khác về chất lượng hàng hóa, dịch vụ như uy tín doanh nghiệp, thương hiệu hay các dịch vụ hỗ trợ (tiền nào của lấy). Với người bán: Giá của một loại hàng hóa, dịch vụ là khoản thu nhập mà người bán nhận được từ việc tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ đó. Người bán coi mức giá tiêu thụ là doanh thu tính cho một đơn vị sản phẩm, dịch vụ.Với định nghĩa này người bán chỉ rõ tầm quan trọng của giá theo quan niệm marketing - mix: Giá là yếu tố quyết định đến nhu cầu của thị trường đối với hàng hóa, dịch vụ đó.
Do vậy ảnh hưởng đến vị thế cạnh tranh, thị phần, doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp. Giá chịu sự chi phối của cả yếu tố bên trong và bên ngoài của doanh nghiệp.