Hình Thức Pháp Lý Của Văn Phòng Công Chứng Theo Pháp Luật Việt Nam

Chuyên khảo luật học phân tích Hình thức pháp lý của văn phòng công chứng theo pháp luật về công chứng ở việt nam từ thực tiễn tại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Lê Đăng Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trung Tín
• Trường học: Đại Học Mở Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Hình Thức Pháp Lý Của Văn Phòng Công Chứng Tại Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HÌNH THỨC PHÁP LÝ CỦA TỔ CHỨC HÀNH NGHỀ CÔNG CHỨNG
• 1.1. Hình thức pháp lý của tổ chức hành nghề công chứng Việt Nam
• 1.1.1. Khái niệm Tổ chức hành nghề công chứng và các hình thức pháp lý
• 1.1.2. Các hình thức pháp lý của các tổ chức hành nghề công chứng tại Việt Nam theo quy định của pháp luật hiện hành được mô tả như sau
• 2. CHƯƠNG 2: HÌNH THỨC PHÁP LÝ CỦA VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT CÔNG CHỨNG HIỆN HÀNH – THỰC TRẠNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH
• 2.1. Hình thức pháp Lý và thực trạng tình hình hoạt động của các Văn phòng công chứng theo quy định của pháp luật công chứng hiện hành
• 2.1.1. Tiêu chuẩn thành lập VPCC
• 2.2. Thực trạng hoạt động của VPCC trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh
• 2.2.1. Khái quát chung về các tổ chức hành nghề công chứng tại tỉnh Bắc Ninh trong thời gian qua
• 2.2.2. Tình hình hoạt động thực tế của các tổ chức hành nghề Công chứng trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh
• 2.3. Những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai Luật công chứng trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh
• 2.3.1. Khó khăn trong việc triển khai áp dụng trong thực tiễn của VPCC
• 2.3.2. Nên thực hiện việc xã hội hoá về Hoạt động công chứng tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.3.3. Nên thực hiện chuyển đổi mô hình từ PCC sang VPCC tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển hoạt động
• 2.3.4. Việc bỏ quy hoạch VPCC ảnh hưởng gì đến các Tổ chức HNCC tại địa phương, giải pháp và những kiến nghị
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT CÔNG CHỨNG VỀ HÌNH THỨC PHÁP LÝ CỦA VPCC
• 3.1. Bổ sung quy định về trách nhiệm hình sự đối với VPCC
• 3.2. Quy định cụ thể về điều kiện thành lập VPCC
• 3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của VPCC trên cả nước và tại tỉnh Bắc Ninh
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giải Mã Hình Thức Pháp Lý Văn Phòng Công Chứng Tại Bắc Ninh

Hình thức pháp lý của văn phòng công chứng (VPCC) là một cấu trúc pháp lý nền tảng, định hình toàn bộ quá trình thành lập, hoạt động và chịu trách nhiệm của tổ chức này. Tại Bắc Ninh, cũng như trên toàn quốc, Luật Công chứng 2014 đã tạo ra một hành lang pháp lý rõ ràng, xác định VPCC là một trong hai loại hình tổ chức hành nghề công chứng, bên cạnh Phòng công chứng (PCC). Sự khác biệt cốt lõi nằm ở bản chất sở hữu và cơ chế vận hành. Trong khi PCC là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Tư pháp, hoạt động bằng ngân sách nhà nước, thì VPCC được thành lập và hoạt động theo nguyên tắc xã hội hóa, tự chủ về tài chính. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc giảm tải cho cơ quan nhà nước và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực dịch vụ công. Việc hiểu rõ về các loại hình doanh nghiệp của văn phòng công chứng không chỉ quan trọng đối với các công chứng viên mà còn cần thiết cho người dân và doanh nghiệp khi lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín. Các quy định này đảm bảo rằng VPCC, dù là một tổ chức tư nhân, vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc hành nghề, quy tắc đạo đức và chịu sự quản lý chặt chẽ của nhà nước, cụ thể là Sở Tư pháp Bắc Ninh.

1.1. So sánh mô hình Phòng công chứng và Văn phòng công chứng

Sự khác biệt cơ bản giữa PCC và VPCC nằm ở cơ cấu tổ chức, nguồn vốn và tư cách của công chứng viên. PCC là đơn vị sự nghiệp công lập, do UBND cấp tỉnh thành lập, trực thuộc Sở Tư pháp Bắc Ninh. Công chứng viên tại đây là viên chức nhà nước, hưởng lương từ ngân sách. Ngược lại, VPCC là một tổ chức dịch vụ công hoạt động dưới loại hình doanh nghiệp của văn phòng công chứng là công ty hợp danh. Nguồn vốn hoạt động của VPCC đến từ sự đóng góp của các công chứng viên hợp danh và các nguồn thu hợp pháp khác. Công chứng viên tại VPCC không phải là công chức, viên chức mà là người hành nghề tự do, chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các nghĩa vụ của văn phòng. Mặc dù khác biệt về bản chất, cả hai mô hình đều có giá trị pháp lý như nhau đối với các văn bản công chứng được ban hành, đảm bảo tính xác thực và hợp pháp cho các hợp đồng, giao dịch.

1.2. Vai trò của Luật Công chứng 2014 trong việc định hình VPCC

Luật Công chứng 2014 đã thay thế Luật Công chứng 2006, mang đến những thay đổi nền tảng về hình thức pháp lý của VPCC. Một trong những quy định quan trọng nhất là việc bắt buộc VPCC phải được tổ chức và hoạt động theo mô hình công ty hợp danh, có từ hai công chứng viên hợp danh trở lên và không có thành viên góp vốn. Quy định này nhằm mục đích nâng cao trách nhiệm pháp lý của công chứng viên, ràng buộc họ bằng toàn bộ tài sản cá nhân với hoạt động của văn phòng. Điều này khác biệt so với luật cũ, vốn cho phép VPCC tồn tại dưới dạng doanh nghiệp tư nhân. Sự thay đổi này được cho là nhằm đảm bảo tính ổn định, bền vững và tăng cường trách nhiệm của các VPCC, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dân và doanh nghiệp khi sử dụng dịch vụ công chứng.

II. Vướng Mắc Về Hình Thức Pháp Lý Văn Phòng Công Chứng Bắc Ninh

Mặc dù Luật Công chứng 2014 đã tạo ra một khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, thực tiễn áp dụng tại Bắc Ninh vẫn cho thấy nhiều vướng mắc và bất cập liên quan đến hình thức pháp lý của VPCC. Vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất là tư cách pháp nhân của VPCC. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, công ty hợp danh có tư cách pháp nhân. Tuy nhiên, bản chất của pháp nhân là có tài sản độc lập và chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi tài sản đó. Điều này lại mâu thuẫn với nguyên tắc thành viên hợp danh phải chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình. Sự mâu thuẫn này gây ra những lúng túng trong việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Một thách thức khác là quy định cứng nhắc về loại hình doanh nghiệp của văn phòng công chứng. Việc chỉ cho phép mô hình công ty hợp danh và cấm thành viên góp vốn đã hạn chế sự linh hoạt trong việc huy động vốn và mở rộng quy mô, đặc biệt là tại các địa bàn có nhu cầu công chứng chưa cao. Các quy định về tên gọi VPCC cũng bộc lộ hạn chế khi gây khó khăn trong việc xây dựng thương hiệu và phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết khi có sự thay đổi thành viên.

2.1. Tranh cãi về tư cách pháp nhân của VPCC theo mô hình công ty hợp danh

Một trong những điểm gây tranh cãi lớn nhất là tư cách pháp nhân của VPCC. Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015 quy định một trong các điều kiện để một tổ chức được công nhận là pháp nhân là phải "có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình". Tuy nhiên, đối với công ty hợp danh, thành viên hợp danh phải liên đới chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản cá nhân. Điều này cho thấy không có sự tách bạch rõ ràng về tài sản giữa VPCC và các công chứng viên hợp danh. Sự không nhất quán này dẫn đến câu hỏi: Liệu VPCC có thực sự là một pháp nhân đúng nghĩa? Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định chủ thể chịu trách nhiệm khi có thiệt hại xảy ra, gây khó khăn cho cả cơ quan quản lý và người yêu cầu công chứng.

2.2. Bất cập trong quy định về tên gọi và không có thành viên góp vốn

Quy định tại khoản 3 Điều 22 Luật Công chứng 2014 bắt buộc tên VPCC phải gắn với tên của Trưởng văn phòng hoặc một công chứng viên hợp danh khác. Điều này gây nhiều bất cập. Thứ nhất, nó hạn chế khả năng xây dựng thương hiệu độc lập, bền vững. Khi công chứng viên đó rời đi, VPCC buộc phải đổi tên, kéo theo hàng loạt thủ tục hành chính tốn kém như thay đổi con dấu của văn phòng công chứng, thông báo thuế, biển hiệu. Thứ hai, việc cấm thành viên góp vốn trong khi các ngành nghề rủi ro cao khác như luật sư, kiểm toán lại được phép là một hạn chế. Điều này làm giảm khả năng huy động vốn để đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và khả năng cạnh tranh của VPCC tại Bắc Ninh.

III. Tiêu Chuẩn Thành Lập Văn Phòng Công Chứng Theo Luật Hiện Hành

Để thành lập một văn phòng công chứng tại Bắc Ninh, các cá nhân và tổ chức phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện hoạt động của văn phòng công chứng được quy định chặt chẽ trong Luật Công chứng 2014 và các văn bản hướng dẫn. Đây không chỉ là những yêu cầu mang tính thủ tục mà còn là hàng rào pháp lý nhằm đảm bảo chất lượng và tính chuyên nghiệp của hoạt động công chứng. Điều kiện tiên quyết là VPCC phải được tổ chức dưới loại hình doanh nghiệp của văn phòng công chứng là công ty hợp danh, với tối thiểu hai công chứng viên hợp danh. Người đứng đầu, tức trưởng văn phòng công chứng, phải là một công chứng viên hợp danh và có ít nhất 2 năm kinh nghiệm hành nghề. Ngoài các yêu cầu về nhân sự, VPCC còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về trụ sở làm việc, đảm bảo đủ diện tích, có khu vực lưu trữ hồ sơ an toàn và khu vực tiếp dân thuận tiện. Việc xin cấp phép thành lập và đăng ký hoạt động đều phải thông qua sự thẩm định và phê duyệt của UBND tỉnh trên cơ sở đề án do Sở Tư pháp Bắc Ninh xây dựng, đảm bảo phù hợp với quy hoạch phát triển tổ chức hành nghề công chứng tại địa phương.

3.1. Yêu cầu về công chứng viên hợp danh và trưởng văn phòng

Nhân sự là yếu tố cốt lõi quyết định chất lượng của một VPCC. Theo Điều 22 Luật Công chứng 2014, một VPCC phải có ít nhất hai công chứng viên hợp danh. Họ là những người cùng góp vốn, cùng quản lý và cùng liên đới chịu trách nhiệm vô hạn đối với mọi nghĩa vụ của văn phòng. Trưởng văn phòng công chứng phải được lựa chọn từ các công chứng viên hợp danh này và phải có kinh nghiệm hành nghề công chứng từ 02 năm trở lên. Vai trò của trưởng văn phòng không chỉ là người đại diện theo pháp luật mà còn là người chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ hoạt động chuyên môn và nghiệp vụ của VPCC, đảm bảo tuân thủ đúng quy chế hoạt động VPCC và các quy định pháp luật liên quan.

3.2. Quy định về trụ sở con dấu và đăng ký mã số thuế cho VPCC

Bên cạnh yếu tố con người, các điều kiện về cơ sở vật chất và pháp lý cũng rất quan trọng. Trụ sở của VPCC phải có địa chỉ rõ ràng, đảm bảo các điều kiện về diện tích làm việc, khu vực lưu trữ hồ sơ và nơi tiếp công dân theo quy định. Sau khi được cấp phép thành lập, VPCC phải tiến hành khắc con dấu của văn phòng công chứng. Con dấu này không có hình quốc huy và phải được đăng ký mẫu tại cơ quan công an. Đồng thời, VPCC phải thực hiện thủ tục đăng ký mã số thuế cho VPCC tại cơ quan thuế địa phương để thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước. Đây là những bước pháp lý bắt buộc để một VPCC có thể chính thức đi vào hoạt động, đảm bảo tính minh bạch và sự quản lý của nhà nước.

IV. Thực Trạng Hình Thức Pháp Lý Của VPCC Tại Tỉnh Bắc Ninh

Thực tiễn áp dụng các quy định về hình thức pháp lý của VPCC tại tỉnh Bắc Ninh đã đạt được những thành tựu đáng kể nhưng cũng bộc lộ nhiều thách thức. Về mặt tích cực, chủ trương xã hội hóa đã giúp mạng lưới tổ chức hành nghề công chứng phát triển nhanh chóng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Tính đến năm 2021, Bắc Ninh đã có 48 tổ chức hành nghề công chứng, trong đó phần lớn là các VPCC. Sự phát triển này đã giảm tải đáng kể cho các Phòng công chứng, tạo ra môi trường cạnh tranh, thúc đẩy các VPCC nâng cao chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, sự phát triển nóng cũng đi kèm với những bất cập. Một số VPCC còn yếu về chuyên môn, cạnh tranh không lành mạnh bằng cách hạ giá, bỏ qua quy trình. Việc quản lý, giám sát của Sở Tư pháp Bắc Ninh đối với số lượng lớn các VPCC cũng gặp nhiều khó khăn. Các vướng mắc trong Luật Công chứng 2014 về tư cách pháp nhân của VPCC hay quy định về tên gọi càng làm cho công tác quản lý và hoạt động thực tiễn thêm phức tạp.

4.1. Thống kê và tình hình hoạt động do Sở Tư pháp Bắc Ninh quản lý

Theo số liệu từ Sở Tư pháp Bắc Ninh, số lượng VPCC trên địa bàn tỉnh đã tăng vượt bậc trong những năm qua, vượt xa quy hoạch ban đầu. Sự gia tăng này cho thấy chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứng là đúng đắn, đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Hoạt động của các VPCC đã góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực đất đai, bất động sản. Tuy nhiên, Sở Tư pháp cũng chỉ ra những tồn tại như tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, vi phạm quy trình nghiệp vụ, công chứng ngoài trụ sở trái quy định. Để chấn chỉnh, Sở Tư pháp đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu các VPCC tuân thủ nghiêm ngặt quy chế hoạt động VPCC.

4.2. Khó khăn thực tiễn trong việc áp dụng Luật Công chứng tại địa phương

Quá trình triển khai Luật Công chứng 2014 tại Bắc Ninh gặp phải một số khó khăn đặc thù. Thứ nhất, hệ thống pháp luật liên quan (đất đai, nhà ở, dân sự) chưa thực sự đồng bộ, gây khó khăn cho công chứng viên khi áp dụng. Thứ hai, nhận thức của một bộ phận người dân về vai trò của công chứng còn hạn chế, vẫn xem đây là một thủ tục hành chính thuần túy. Thứ ba, đội ngũ công chứng viên tuy đã tăng về số lượng nhưng chất lượng chưa đồng đều. Đặc biệt, nhiều công chứng viên lớn tuổi, vốn là cán bộ nghỉ hưu, gặp khó khăn trong việc cập nhật công nghệ và các quy định pháp luật mới. Những vướng mắc về điều kiện hoạt động của văn phòng công chứng, đặc biệt là các quy định cứng nhắc về loại hình doanh nghiệp, cũng cản trở sự phát triển chuyên nghiệp và bền vững.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Hình Thức Pháp Lý VPCC Tại Bắc Ninh

Để nâng cao hiệu quả hoạt động và hoàn thiện hình thức pháp lý của văn phòng công chứng tại Bắc Ninh, cần có những giải pháp đồng bộ từ cấp trung ương đến địa phương. Trước hết, cần kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Công chứng 2014 theo hướng linh hoạt hơn. Cần xem xét cho phép VPCC được lựa chọn các loại hình doanh nghiệp của văn phòng công chứng khác ngoài công ty hợp danh, chẳng hạn như công ty TNHH một thành viên do công chứng viên làm chủ hoặc cho phép có thành viên góp vốn. Điều này sẽ tháo gỡ nút thắt về vốn và tạo điều kiện cho các VPCC phát triển bền vững. Quy định về tên gọi cũng cần được sửa đổi để VPCC có thể xây dựng thương hiệu riêng. Về phía địa phương, Sở Tư pháp Bắc Ninh cần tăng cường công tác quản lý, thanh tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đồng thời, cần đẩy mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao trách nhiệm pháp lý của công chứng viên. Việc thúc đẩy chuyển đổi các Phòng công chứng còn lại thành VPCC cũng là một bước đi cần thiết để hoàn tất quá trình xã hội hóa, tạo ra một thị trường dịch vụ công chứng thực sự cạnh tranh và chuyên nghiệp.

5.1. Hướng tới xã hội hóa và đa dạng hóa loại hình doanh nghiệp

Giải pháp căn cơ nhất là tiếp tục đẩy mạnh quá trình xã hội hóa hoạt động công chứng. Để làm được điều này, pháp luật cần cởi mở hơn, cho phép đa dạng hóa các loại hình doanh nghiệp của văn phòng công chứng. Việc cho phép thành lập VPCC dưới dạng doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty TNHH do một công chứng viên làm chủ sẽ khuyến khích các công chứng viên có năng lực và tâm huyết mở văn phòng tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, nơi nhu cầu giao dịch không lớn. Đồng thời, việc cho phép có thành viên góp vốn sẽ giúp các VPCC có thêm nguồn lực tài chính để đầu tư vào công nghệ, cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng dịch vụ, thay vì chỉ bó hẹp trong mô hình công ty hợp danh như hiện nay.

5.2. Đề xuất chuyển đổi mô hình từ Phòng công chứng sang Văn phòng công chứng

Tại Bắc Ninh hiện vẫn còn tồn tại song song hai mô hình PCC và VPCC. Để hoàn thiện quá trình xã hội hóa theo đúng tinh thần Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị, cần có lộ trình cụ thể để chuyển đổi các Phòng công chứng còn lại thành VPCC. Việc chuyển đổi này sẽ tạo ra một môi trường cạnh tranh bình đẳng, thống nhất về cơ chế hoạt động cho tất cả các tổ chức hành nghề công chứng. Nhà nước sẽ chỉ tập trung vào vai trò quản lý, hoạch định chính sách, thanh tra và giám sát, thay vì trực tiếp cung cấp dịch vụ. Quá trình này cần được thực hiện một cách cẩn trọng, đảm bảo việc kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và hồ sơ lưu trữ, không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân đã thực hiện giao dịch tại các Phòng công chứng trước đây.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực tiễn cải cách tư pháp tại Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tạo ra bước ngoặt lớn cho lĩnh vực bổ trợ tư pháp, đặc biệt là hoạt động công chứng. Tính đến năm 2020, sau hơn 5 năm triển khai Luật Công chứng năm 2014, cả nước đã chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình công chứng bao cấp sang mô hình hành nghề tự do. Tại tỉnh Bắc Ninh, quá trình xã hội hóa ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc khi số lượng tổ chức hành nghề công chứng tăng từ 3 đơn vị với 7 công chứng viên trước năm 2008 lên 25 tổ chức với gần 50 công chứng viên vào năm 2020, phủ kín 8/8 đơn vị hành chính cấp huyện. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng này cũng bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng về khung thể chế.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ việc Luật Công chứng năm 2014 giới hạn Văn phòng công chứng chỉ được hoạt động duy nhất dưới loại hình công ty hợp danh không có thành viên góp vốn, gây khó khăn cho việc quản trị, chuyển nhượng và duy trì hoạt động liên tục. Luận văn thạc sĩ ngành Luật Kinh tế của học viên Lê Đăng Linh, dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Trung Tín tại Trường Đại học Mở Hà Nội (năm 2021), tập trung làm sáng tỏ bản chất hình thức pháp lý của Văn phòng công chứng, phân tích thực trạng áp dụng pháp luật và thực tiễn hoạt động tại địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2015-2021. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ thực chứng để tháo gỡ khó khăn cho 23 Văn phòng công chứng trên địa bàn, đồng thời đề xuất sửa đổi luật nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa rủi ro cho hơn 90% các giao dịch dân sự, kinh tế và bất động sản tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên hai lý thuyết nền tảng: lý thuyết dịch vụ công trong kinh tế học pháp lý và lý thuyết chủ thể kinh doanh trong luật thương mại. Theo trường phái công chứng Latinh, công chứng viên đóng vai trò là "thẩm phán phòng ngừa", nhân danh quyền lực công được Nhà nước ủy thác để xác thực tính hợp pháp của các giao dịch. Nghiên cứu xây dựng mô hình phân định rạch ròi giữa hai yếu tố: chức năng hành nghề chuyên môn độc lập của cá nhân công chứng viên và tư cách tổ chức hỗ trợ hành nghề của Văn phòng công chứng.

Năm khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa xuyên suốt công trình bao gồm:

1. Công chứng (chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch và bản dịch theo Điều 2 Luật Công chứng năm 2014).
2. Tổ chức hành nghề công chứng (gồm Phòng công chứng công lập và Văn phòng công chứng tư nhân).
3. Văn phòng công chứng (tổ chức dịch vụ công hoạt động theo loại hình công ty hợp danh).
4. Công chứng viên hợp danh (thành viên chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản cá nhân đối với mọi nghĩa vụ của văn phòng).
5. Tư cách pháp nhân của công ty hợp danh (mối quan hệ giữa tài sản độc lập của doanh nghiệp và trách nhiệm vô hạn của thành viên).

Phương pháp nghiên cứu

Công trình áp dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin để phân tích sự phát triển của thiết chế công chứng phù hợp với từng giai đoạn chuyển đổi kinh tế thị trường. Phương pháp nghiên cứu bao gồm phương pháp phân tích văn bản quy phạm pháp luật, phương pháp so sánh luật học đối chiếu Luật Công chứng năm 2006 với Luật Công chứng năm 2014 và Luật Doanh nghiệp năm 2020, cùng phương pháp tổng kết thực tiễn tư pháp.

Nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp được thu thập từ hệ thống văn bản pháp luật chuyên ngành, các báo cáo tổng kết giai đoạn 2015-2020 của Sở Tư pháp tỉnh Bắc Ninh, Nghị quyết số 677/QĐ-UBND thành lập Hội Công chứng viên tỉnh Bắc Ninh năm 2019 và Quyết định số 25/2019/QĐ-UBND về tiêu chí xét duyệt hồ sơ thành lập văn phòng. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 25 tổ chức hành nghề công chứng (2 Phòng công chứng và 23 Văn phòng công chứng) cùng 48 công chứng viên được cấp thẻ hành nghề trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm bảo đảm tính bao quát tuyệt đối trên toàn bộ 8 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh trong suốt dòng thời gian nghiên cứu từ năm 2008 đến năm 2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tiến trình xã hội hóa tại Bắc Ninh đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhưng tiềm ẩn nguy cơ phát triển thiếu bền vững. Trước năm 2008, toàn tỉnh chỉ có 3 Phòng công chứng nhà nước với 7 công chứng viên. Đến tháng 10 năm 2014, số lượng tăng lên 14 tổ chức (3 Phòng công chứng, 11 Văn phòng công chứng) với hơn 20 công chứng viên, và đến năm 2020 đã đạt 25 tổ chức (2 Phòng công chứng, 23 Văn phòng công chứng) với 48 công chứng viên hoạt động thực tế. Sự bùng nổ này giúp số lượng tổ chức tăng hơn 700% so với trước năm 2008, giải quyết kịp thời nhu cầu công chứng ngày càng cao của các khu công nghiệp trọng điểm.

Thứ hai, mô hình công ty hợp danh bắt buộc từ 2 công chứng viên trở lên và tuyệt đối không có thành viên góp vốn (Điều 22 Luật Công chứng năm 2014) bộc lộ sự bất cập sâu sắc. Khi phát sinh bất đồng nội bộ giữa 2 công chứng viên hợp danh hoặc khi 1 thành viên qua đời, bị miễn nhiệm mà không tìm được người thay thế, văn phòng buộc phải chấm dứt hoạt động. Việc cấm thành viên góp vốn triệt tiêu nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng và không phản ánh đúng thực tế khi nhiều văn phòng vẫn phải huy động vốn ngầm.

Thứ ba, quy định đặt tên Văn phòng công chứng theo tên công chứng viên hợp danh gây lãng phí lớn và tiềm ẩn rủi ro nhận diện. Khi công chứng viên đứng tên chuyển nhượng văn phòng hoặc rút vốn, tổ chức phải thực hiện lại 100% thủ tục đổi tên, khắc lại con dấu, đổi mã số thuế và thay biển hiệu. Việc này còn làm gián đoạn khả năng tra cứu hồ sơ lưu trữ bắt buộc tối thiểu 20 năm của người dân.

Thứ tư, tình trạng cạnh tranh không lành mạnh và vi phạm chuyên môn diễn biến phức tạp. Khảo sát chỉ ra các hiện tượng tiêu cực như: trích hoa hồng trái phép cho cán bộ tín dụng ngân hàng, thực hiện công chứng ngoài trụ sở không đúng quy định, công chứng thiếu bản chính, "công chứng treo" các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để tiếp tay cho hành vi trốn thuế hoặc các giao dịch tín dụng đen.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên có thể được hệ thống hóa trực quan qua bảng phân bổ các tổ chức hành nghề công chứng tại 8 đơn vị hành chính của tỉnh Bắc Ninh và biểu đồ so sánh cơ cấu: khối tư nhân chiếm 92% (23 văn phòng) trong khi khối sự nghiệp công lập chỉ còn chiếm 8% (2 phòng).

Nguyên nhân căn bản của các tồn tại xuất phát từ sự thiếu đồng bộ giữa pháp luật chuyên ngành công chứng với Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật Doanh nghiệp năm 2020. Việc bãi bỏ quy hoạch tổ chức hành nghề công chứng theo Luật Quy hoạch năm 2017 mà thiếu đi bộ tiêu chí kiểm soát chất lượng đã dẫn đến tình trạng phát triển ồ ạt tại đô thị nhưng bỏ trống vùng sâu. Hơn nữa, có khoảng 30% công chứng viên trên địa bàn là cán bộ hưu trí từ ngành Tòa án, Viện kiểm sát, Công an chuyển sang, được miễn đào tạo nghề và đã trên 65 tuổi, dẫn đến sự hạn chế trong việc cập nhật công nghệ thông tin và áp dụng các quy chuẩn số hóa hồ sơ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đa dạng hóa hình thức pháp lý cho Văn phòng công chứng trong Luật Công chứng sửa đổi giai đoạn 2022-2025. Quốc hội và Bộ Tư pháp cần bổ sung mô hình doanh nghiệp tư nhân do 1 công chứng viên làm chủ (đặc biệt phù hợp cho vùng nông thôn, miền núi) và cho phép mô hình công ty hợp danh có thành viên góp vốn hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn dịch vụ pháp lý, tách bạch rõ nghĩa vụ bồi thường cá nhân của công chứng viên với tài sản của tổ chức.

Thứ hai, sửa đổi Điều 22 Luật Công chứng năm 2014 về quy định đặt tên văn phòng trước năm 2024. Cần cho phép các công chứng viên tự do lựa chọn tên thương mại theo quy định của Luật Doanh nghiệp, loại bỏ yêu cầu bắt buộc lấy tên công chứng viên hợp danh để bảo vệ giá trị thương hiệu và giảm 100% chi phí hành chính khi thay đổi nhân sự.

Thứ ba, bổ sung tiêu chuẩn trần độ tuổi hành nghề dưới 70 tuổi tại Điều 8 Luật Công chứng năm 2014. Quy định này đảm bảo công chứng viên có đủ sức khỏe và sự minh mẫn. Đồng thời, Bộ Tư pháp cần xây dựng quy chế "Công chứng viên dự khuyết" để kịp thời tiếp quản, duy trì 100% hoạt động của văn phòng trong thời hạn 30 ngày khi xảy ra biến cố khuyết thành viên hợp danh.

Thứ tư, đẩy nhanh lộ trình xã hội hóa 100% các Phòng công chứng công lập tại tỉnh Bắc Ninh đến năm 2026. Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh và Sở Tư pháp cần sớm ban hành đề án chuyển đổi 2 Phòng công chứng số 1 và số 2 thành Văn phòng công chứng, đồng thời tăng cường thanh tra định kỳ hằng quý, xử lý nghiêm hành vi trích thù lao môi giới và công chứng sai quy định.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội và Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có thể sử dụng luận văn làm cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng dự thảo Luật Công chứng sửa đổi.

Thứ tư, đội ngũ công chứng viên, các Trưởng văn phòng công chứng trên toàn quốc có thể tham khảo công trình để nhận diện các rủi ro pháp lý trong mô hình công ty hợp danh, từ đó hoàn thiện quy chế quản trị nội bộ và cơ chế phân định trách nhiệm tài sản giữa các thành viên.

Thứ ba, giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Luật Kinh tế, Luật Dân sự tại các cơ sở đào tạo luật có thể sử dụng tài liệu này phục vụ giảng dạy, nghiên cứu chuyên sâu về chế định bổ trợ tư pháp và dịch vụ công.

Thứ tư, các tổ chức tín dụng, văn phòng đăng ký đất đai và doanh nghiệp bất động sản có thể tham khảo để nâng cao năng lực thẩm định tính hợp pháp của các văn bản công chứng, phòng ngừa rủi ro tranh chấp trong các hợp đồng thế chấp, chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Câu hỏi thường gặp

Thứ nhất, tại sao Luật Công chứng năm 2014 chỉ cho phép Văn phòng công chứng hoạt động theo loại hình công ty hợp danh? Quy định này nhằm đảm bảo tính liên tục của tổ chức và ràng buộc trách nhiệm vô hạn của công chứng viên đối với an toàn pháp lý của giao dịch. Tuy nhiên, thực tế tại Bắc Ninh cho thấy mô hình này làm hạn chế khả năng thành lập văn phòng tại vùng xa, nơi nhu cầu công chứng chỉ bằng khoảng 30% đến 40% khu vực đô thị.

Thứ hai, việc cấm thành viên góp vốn trong Văn phòng công chứng gây ra những trở ngại gì? Quy định làm mất đi kênh huy động vốn hợp pháp phục vụ đầu tư cơ sở vật chất ban đầu từ 500 triệu đến nhiều tỷ đồng. Khi một thành viên qua đời, việc xử lý phần vốn góp của người thừa kế không phải là công chứng viên gặp bế tắc, dễ dẫn đến tranh chấp làm tê liệt hoạt động văn phòng.

Thứ ba, tại sao việc đặt tên Văn phòng công chứng theo tên công chứng viên lại bất cập? Cách đặt tên này làm phát sinh hàng loạt thủ tục đăng ký lại con dấu, tài khoản thuế khi thay đổi thành viên hợp danh. Trường hợp Văn phòng công chứng Thiên Đức tại Bắc Ninh (tiền thân là Thăng Long) phải đổi tên do trùng tên với 4 văn phòng khác trên cả nước là minh chứng cho sự bất cập về nhận diện thương hiệu.

Thứ tư, vì sao cần thiết lập độ tuổi trần hành nghề cho công chứng viên? Hoạt động công chứng đòi hỏi sự cẩn trọng, cập nhật liên tục các quy định pháp luật mới và thao tác trên hệ thống cơ sở dữ liệu số. Việc nhiều công chứng viên trên 65 tuổi hoặc hơn 70 tuổi hành nghề tại Bắc Ninh dẫn đến khó khăn trong xử lý công nghệ và tiềm ẩn nguy cơ sai sót nghiệp vụ.

Thứ năm, giải pháp nào giúp hạn chế vi phạm công chứng ngoài trụ sở trái phép? Sở Tư pháp cần tăng cường ứng dụng phần mềm quản lý hồ sơ trực tuyến, liên thông cơ sở dữ liệu giữa 25 tổ chức hành nghề với cơ quan đăng ký đất đai, đồng thời duy trì đường dây nóng tiếp nhận phản ánh để xử lý dứt điểm các điểm giao dịch trái phép.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về hình thức pháp lý của Văn phòng công chứng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Đánh giá toàn diện thực trạng phát triển vượt bậc của 25 tổ chức hành nghề công chứng tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2008-2020.
• Vạch rõ những điểm nghẽn thể chế cốt lõi trong Luật Công chứng năm 2014 gồm mô hình công ty hợp danh đơn nhất, quy định đặt tên bất cập và sự thiếu hụt quy chế độ tuổi hành nghề.
• Đưa ra hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá nhằm hoàn thiện pháp luật công chứng và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại địa phương giai đoạn 2022-2026.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho lộ trình sửa đổi toàn diện Luật Công chứng Việt Nam trong thời gian tới.

Mời các chuyên gia, nhà quản lý và độc giả quan tâm tham khảo chi tiết toàn văn luận văn để cùng thảo luận và thúc đẩy sự phát triển bền vững của hoạt động bổ trợ tư pháp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Sau khi nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về công chứng như: Khái niệm về các hình thức pháp lý của VPCC trong mô hình công chứng hành nghề tự do, học viên có những kết luận sau: 1. Công chứng với tư cách là một nghề chuyên nghiệp ra đời khá muộn ở Việt Nam do chịu sự ảnh hưởng của các điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội, lịch sử phát triển của đất nước. Chủ trương chuyển đổi từ mô hình công chứng bao cấp sang mô hình công chứng hành nghề tự do ở nước ta là bước đi rất đúng đắn, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, phù hợp với xu thế chung của các nước trên thế giới. Chất lượng của VBCC phụ thuộc vào mức độ tuân thủ pháp luật, tuân thủ nguyên tắc hành nghề, quy tắc đạo đức của CCV chứ không phụ thuộc vào hình thức, cách thức tổ chức VPCC.

Điều đó có nghĩa hình thức TCHNCC không thể là thiết chế đảm bảo CCV không vi phạm pháp luật, cũng như bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp đối với cá nhân, tổ chức khi bị xâm phạm. Hình thức pháp lý của VPCC so với PCC chịu sự chi phối bởi chức năng quản lý của rất nhiều cơ quan giám sát và các Bộ Luật có liên quan hiện hành, VPCC có trách nhiệm quản lý CCV và thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do CCV gây ra dẫn tới việc vận hành và hoạt động của VPCC so với PCC còn rất nhiều bất cập và thiếu sót. 14 CHƯƠNG 2: HÌNH THỨC PHÁP LÝ CỦA VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT CÔNG CHỨNG HIỆN HÀNH – THỰC TRẠNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH 2. Hình thức pháp Lý và thực trạng tình hình hoạt động của các Văn phòng công chứng theo quy định của pháp luật công chứng hiện hành 2.

Tiêu chuẩn thành lập VPCC Điều 22 LCC năm 2014 quy định về VPCC như sau: “1. Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo quy định của luật này và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan đối với loại hình công ty hợp danh.Văn phòng công chứng phải có từ hai công chứng viên hợp danh trở lên. Văn phòng công chứng không có thành viên góp vốn [17]. Người đại diện theo pháp luật của Văn phòng công chứng là Trưởng Văn phòng.

Trưởng Văn phòng công chứng phải là công chứng viên hợp danh của Văn phòng công chứng và đã hành nghề công chứng từ 02 năm trở lên [18]. Tên gọi của Văn phòng công chứng phải bao gồm cụm từ “Văn phòng công chứng” kèm theo họ tên của Trưởng Văn phòng hoặc họ tên của một công chứng viên hợp danh khác của Văn phòng công chứng do các công chứng viên hợp danh thỏa thuận, không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên của tổ chức hành nghề công chứng khác, không được vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc [19]. Văn phòng công chứng phải có trụ sở đáp ứng các điều kiện do Chính phủ quy định. Văn phòng công chứng có con dấu và tài khoản riêng, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ về tài chính bằng nguồn thu từ phí công chứng, thù lao công chứng và các nguồn thu hợp pháp khác [20].

Văn phòng công chứng sử dụng con dấu không có hình quốc huy. Văn phòng công chứng được khắc và sử dụng con dấu sau khi có quyết định cho phép thành lập. Thủ tục, hồ sơ xin khắc dấu, việc quản lý, sử dụng con dấu của Văn phòng công chứng được thực hiện theo quy định của pháp luật về con dấu” [21]. 15 Căn cứ vào các nội dung quy định pháp luật trên về công chứng cũng như các chính sách quy hoạch của Thủ tướng Chính phủ tại các địa phương khác trong cả nước, có thể xác định các điều kiện cụ thể để có thể thành lập một VCCP như sau: (i) Điều kiện về loại hình công ty và thành viên sáng lập VPCC phải được tổ chức theo loại hình doanh nghiệp là công ty hợp danh với các quy định cụ thể của pháp luật về doanh nghiệp, trong đó phải có ít nhất 02 thành viên hợp danh là CCV được bổ nhiệm và cấp chứng chỉ hành nghề theo đúng pháp luật về công chứng, nói cách khác, để có thể thành lập một VPCC, các cá nhân phải liên kết, hợp tác với ít nhất 02 CCV hợp pháp và thoả thuận thành lập VPCC hoặc các CCV có thể hợp tác với nhau để thành lập VPCC vói tư cách là một doanh nghiệp, tổ chức mà các thành viên sẽ phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình với tất cả các nghĩa vụ của văn phòng.

Điều 8, Điều 9 Luật công chứng năm 2014 và Thông tư 01/2021/TT- BTP có quy định và hướng dẫn về tiêu chuẩn công chứng viên [23]. Theo đó để trở thành công chứng viên, cá nhân phải đáp ứng các yêu cầu sau đây: - Phải là công dân Việt Nam, đăng ký hộ khẩu thường trú tại Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam. - Có phẩm chất đạo đức tốt, tuân thủ pháp luật. - Có bằng cử nhân luật và sau đó đã có thời gian công tác pháp luật từ 05 năm trở lên tại các cơ quan, tổ chức.

- Trình độ học vấn phải là cử nhân luật đã tốt nghiệp có xác nhận của các đơn vị giáo dục, đồng thời bản thân cũng đã có thời gian công tác liên quan đến lĩnh vực pháp luật tại các đơn vị, cơ quan, tổ chức tối thiểu là 5 năm. - Theo học khoá đào tạo chứng chỉ hành nghề công chứng trong vòng 12 và đã tốt nghiệp, đồng thời hoàn thành khoá bồi dương hành nghề công chứng trong thời gian 3 tháng tại các đơn vị trực thuộc Học viện tư pháp. Và được xác nhận đã đảm bảo yêu cầu hành nghề công chứng. - Có đủ sức khỏe để hành nghề.

16 (ii) Điều kiện về người đại diện theo pháp luật Người đại diện theo pháp luật của VPCC là thành viên hợp danh, là CCV được bổ nhiệm theo quy định, đã hành nghề công chứng với tư cách CCV từ 02 năm trở lên và giữ chức vụ là Trưởng Văn phòng. (iii) Điều kiện về trụ sở Theo hướng dẫn tại các văn bản pháp luật về công chứng, để đáp ứng điều kiện hành nghề công chứng, trụ sở chính của VPCC phải đảm bảo đủ các điều kiện sau: - Địa chỉ trụ sở chính phải được xác định theo địa giới hành chính Việt Nam, đủ 4 cấp (số nhà, tên đường, khu phố, cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh), khu vực làm việc của CCV và người lao động phải đáp ứng tối thiểu điều kiện về tiêu chuẩn diện tích sử dụng cho các đơn vị sư nghiệp, phải có khu vực chờ cho người yêu cầu công chứng cũng như có khu vực đảm bảo các điều kiện lưu trữ. - Các thành viên hợp danh là CCV phải nộp các giấy tờ chứng minh về trụ sở (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sử dụng nhà ở, hợp đồng thuê nhà,…) tại thời điểm đăng ký hoạt động với Sở Tư pháp. - Sở Tư pháp có trách nhiệm kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện về trụ sở của Văn phòng công chứng khi thực hiện đăng ký hoạt động cho Văn phòng công chứng.

(iv) Điều kiện về con dấu Theo điều 22 LCC năm 2014, VPCC phải có con dấu riêng, con dấu này không có hình quốc huy. Văn phòng công chứng được khắc và sử dụng con dấu sau khi có quyết định cho phép thành lập. Khác với doanh nghiệp có thể tự do khắc con dấu mà không cần phải thông báo với Sở Kế hoạch – Đầu tư, việc khắc con dấu của VPPC bắt buộc phải thông báo đến Sở Tư Pháp thông qua thủ tục và hồ sơ theo quy định của pháp luật về con dấu và công chứng. [25] (v) Điều kiện về tài sản Giống với doanh nghiệp thông thường, VPCC phải mở một tài khoản ngân hàng riêng và thông báo tài khoản ngân hàng của mình cho Sở Tư pháp và cơ quan thuế theo quy định của pháp luật để đảm bảo nguyên tắc tự chủ về 17 tài chính của các văn phòng đại diện cũng như có cơ sở để các cơ quan quản lý có thể kiểm tra, theo dõi các nguồn thu của VPCC.

Như vậy, văn phòng công chứng là một pháp nhân có tài sản độc lập với chủ sở hữu. (vi) Điều kiện về tên gọi Mặc dù với tư cách một doanh nghiệp được thành theo quy định của pháp luật doanh nghiệp, tuy nhiên khác với các công ty hợp danh thông thường, các VPCC chịu nhiều sự giới hạn hơn, nói cách khác, có những quy định của pháp luật về công chứng mà bắt buộc các VPCC phải tuân theo khi đăng ký thành lập VPCC, điều này đi ngược với quyền của doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2020. Chẳng hạn, về tên doanh nghiệp, theo quy định tại khoản 3 Điều 22 Luật Công chứng năm 2014 thì “Tên gọi của văn phòng công chứng phải bao gồm cụm từ “Văn phòng công chứng” kèm theo họ tên của trưởng văn phòng hoặc họ tên của một công chứng viên hợp danh khác của văn phòng công chứng do các công chứng viên hợp danh thỏa thuận, không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên của tổ chức hành nghề công chứng khác, không được vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc” [26]. Ví dụ, tên gọi của văn phòng công chứng phải là “Văn phòng công chứng Nguyễn Văn A”, trong đó ông A là một thành viên hợp danh và chưa có tổ chức hành nghề công chứng nào lấy tên Nguyễn Văn A hoặc có thể nhầm lẫn với tên Nguyễn Văn A trước đó.

Thực tế cho thấy quy định đã bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế cho chính văn phòng công chứng, khách hàng và cả cơ quan quản lý nhà nước. Đó là, chưa có quy định xử lý trường hợp trùng tên của văn phòng công chứng, tên của cá nhân hoàn toàn có thể trùng nhau, như vậy nếu tên của văn phòng công chứng này mà trùng với tên của văn phòng công chứng khác thì tên của các văn phòng công chứng trong các trường hợp này sẽ xác định như thế nào? Pháp luật không quy định ngoại lệ cách đặt tên văn phòng công chứng trong trường hợp này. Một hạn chế nữa là quy định đổi tên làm phát sinh thêm thủ tục hành chính. Cụ thể, nếu có CCV có tên được đặt làm tên của VPCC không còn là thành viên hợp danh của đơn vị nữa thì VPCC đó phải thực hiện thêm thủ tục 18 đổi tên VPCC.