MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong nền kinh tế hiện nay, việc sử dụng vốn sao cho có hiệu quả là yếu tố hàng đầu không thể thiếu trong mọi quá trình kinh doanh của Doanh nghiệp. Mọi doanh nghiệp khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh đều kỳ vọng tối đa hóa lợi nhuận trên cơ sở tiết kiệm chi phí. Lợi nhuận là kết quả, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh dù dƣới hình thức nào thì doanh nghiệp cũng cần phải có một lƣợng vốn nhất định. Vấn đề đặt ra muốn tối đa hóa lợi nhuận doanh nghiệp cần có các biện pháp thích hợp để tổ chức quản lý và sử dụng vốn một cách hiệu quả. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn luôn là mục tiêu hàng đầu trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp. Vốn quyết định quy mô năng lực sản xuất của doanh nghiệp.
Trong giai đoạn hiện nay, việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu là một vấn đề cấp thiết. Xuất phát từ lý do trên em đã chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả vốn chủ sở hữu tại công ty Thoát nước và phát triển Đô thị Thái Nguyên”. Đối với Công ty Thoát nƣớc và Phát triển hạ tầng Đô thị Thái Nguyên hoạt động trong lĩnh vực xây lắp nói riêng và trong ngành xây dựng nói chung đã nhận thấy: Để khẳng định vị trí của mình trên cả nƣớc Công ty thoát nƣớc và phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên luôn quan tâm làm thế nào để đồng vốn của chính mình đƣa vào hoạt động kinh doanh mang lại hiệu quả cao nhất. Vì thế công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên không ngừng cố gắng phát triển trở thành công ty lớn mạnh.
Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu chung Nghiên cứu cơ sở khoa học của vốn chủ sở hữu và thực trạng sử dụng vốn chủ sở hữu. Đề xuất nâng cao hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu của Công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.
Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu của Doanh nghiệp. - Đánh giá thực trạng sử dụng vốn chủ sở hữu của công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên. - Phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến việc sử dụng vốn chủ sở hữu của công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên. - Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu của Công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu của Công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên. Phạm vi nghiên cứu * Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu tại Công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên. * Phạm vi về thời gian: Số liệu đánh giá thực trạng của việc sử dụng vốn chủ sở hữu từ năm 2011 đến năm 2013.
Bài luận văn này chỉ dùng số liệu từ năm 2011 đến 2013 là do công ty Thoát nƣớc và phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên là một công ty mới thành lập và quá trình hoạt động và sản xuất kinh doanh cũng mới đƣợc 3 năm. * Phạm vi về nội dung: Luận văn tập trung vào một số vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu, tìm ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu của Công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên. Những đóng góp mới của luận văn - Đƣa ra hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về vốn và hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 3 - Áp dụng lý luận vào việc phân tích thực trạng công tác sử dụng vốn tại Công ty Thoát nƣớc và Phát trển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên chỉ ra những nguyên nhân làm hạn chế hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu của Công ty.
- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả vốn chủ sở hữu tại Công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng Đô thị Thái Nguyên. Kết cấu của luận văn Ngoài phần giới thiệu nội dung đề tài và phần kết luận, luận văn đƣợc chia thành 4 chƣơng với nội dung cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về vốn và hiệu quả sử dụng vốn. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng đô thị Thái Nguyên. Chƣơng 4: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu tại công ty Thoát nƣớc và Phát triển Hạ tầng đô thị Thái Nguyên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 4 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VỐN CHỦ SỞ HỮU CỦA DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu trong Doanh nghiệp 1.1 Khái niệm về vốn kinh doanh Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, vốn đƣợc hiểu và quan niệm là toàn bộ những giá trị ứng ra ban đầu vào các quá trình tiếp theo của doanh nghiệp. Theo các nhà kinh tế học cổ điển tiếp cận vốn dƣới góc độ hiện vật. Họ cho rằng vốn là những yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh.
Đây là cách hiểu phù hợp với trình độ quản lý còn sơ khai. Nó rất đơn giản dễ hiểu nhƣng chƣa đầy đủ, chƣa phản ánh đến mặt tài chính của vốn [2] Theo một số nhà tài chính thì vốn là tổng số tiền do những ngƣời trong công ty đóng góp và họ nhận đƣợc phần thu nhập chia cho các chứng khoán của Công ty. Quan điểm này có ƣu điểm là đề cập đến mặt tài chính của vốn. Khuyến khích các nhà đầu tƣ tăng cƣờng đầu tƣ, mở rộng và phát triển sản xuất song nó còn hạn chế là không nói rõ nội dung và trạng thái của vốn trong quá trình sử dụng vốn của doanh nghiệp [3] Một số nhà kinh tế học khác cho rằng: vốn có ý nghĩa là phần lƣợng sản phẩm tạm thời phải hy sinh tiêu dùng hiện tại của nhà đầu tƣ, để đẩy mạnh sản xuất tăng tiêu dùng trong tƣơng lai.
Quan điểm này chủ yếu phản ánh động cơ về đầu tƣ nhiều hơn là về nguồn gốc và biểu hiện của vốn, do vậy quan niệm này cũng không đáp ứng đƣợc yêu cầu về quản lý nâng cao hiệu quả sử vốn cũng nhƣ việc phân tích về vốn của doanh nghiệp. Hiểu theo nghĩa rộng, một số quan điểm lại cho rằng: vốn bao gồm toàn bộ các yếu tố kinh tế đƣợc bố trí để sản xuất hàng hóa, dịch vụ nhƣ tài sản hữu hình, tài sản vô hình, các kiến thức về kỹ thuật của doanh nghiệp đƣợc tích lũy, sự khéo léo về trình độ quản lý và tác nghiệp của cán bộ điều hành Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 5 cùng chất lƣợng của đội ngũ công nhân viên trong doanh nghiệp. Quan niệm này có ý nghĩa quan trọng trong việc khai thác đầy đủ hiệu quả sử dụng vốn trong cơ chế thị trƣờng. Tuy nhiên, việc xác định vốn theo quan điểm này rất khó khăn phức tạp nhất là khi trình độ quản lý kinh tế chƣa cao và pháp luật chƣa hoàn chỉnh nhƣ nƣớc ta.
Theo Mác “Vốn là giá trị mang lại giá trị thặng dƣ” tức là vốn đại diện cho một lƣợng giá trị nhất định để tạo ra một lƣợng giá trị mới. Vì thế, tiền chỉ đƣợc gọi là vốn khi dùng để đầu tƣ vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp với mục đích tìm kiếm lợi nhuận. Quan điểm này đã chỉ rõ mục tiêu của quản lý và sử dụng vốn, nhƣng quan niệm này mang tính trìu tƣợng, do vậy hạn chế về ý nghĩa đối với hạch toán và phân tích quản lý sử dụng vốn của doanh nghiệp. Các quan niệm về vốn ở trên, một mặt thể hiện đƣợc vai trò tác dụng trong những điều kiện lịch sử cụ thể với các yêu cầu, mục đích nghiên cứu cụ thể.
Nhƣng mặt khác, trong cơ chế thị trƣờng hiện nay, đứng trên góc độ hạch toán và quản lý, các quan điểm đó chƣa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về quản lý, hạch toán, phân tích đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Trên cơ sở phân tích các quan điểm về vốn ở trên, khái niệm về vốn cần thể hiện đƣợc bốn vấn đề sau: - Nguồn gốc sâu xa của vốn kinh doanh là một bộ phận của thu nhập quốc dân đƣợc tái đầu tƣ, để phân biệt đƣợc vốn đất đai, vốn nhân lực. - Trong trạng thái của vốn kinh doanh tham gia vào quá trình sản xuất là tài sản vật chất (tài sản cố định và tài sản dự trữ) và tài sản tài chính (tiền mặt, tiền gửi Ngân hàng, các tín phiếu, các chứng khoán.) là cơ sở đề ra các biện pháp quản lý vốn kinh doanh của doanh nghiệp một cách có hiệu quả. - Phải chỉ ra đƣợc mối quan hệ mật thiết giữa vốn với các nhân tố khác của quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (đất đai, lao Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 6 đọng), điều này đòi hỏi các nhà quản lý phải xem xét đến quá trình sử dụng vốn nhƣ thế nào cho có hiệu quả.
- Phải thể hiện mục đích quản lý sử dụng vốn đó là tìm kiếm các lợi ích kinh tế, lợi ích xã hội mà vốn đem lại. Vấn đề này sẽ định hƣớng cho quá trình quản lý kinh tế nói chung, quản lý vốn của doanh nghiệp nói riêng. Vốn là một lƣợng tiền nào đó đƣợc đƣa vào sử dụng trong để kinh doanh hàng hóa dịch vụ, các doanh nghiệp cẩn phải có một số tiền vốn nhất định, gọi là vốn kinh doanh. Vốn kinh doanh của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản và các nguồn lực mà doanh nghiệp sử dụng trong hoạt động kinh doanh bao gồm: - Tài sản hiện vật nhƣ nhà kho, cửa hàng, hàng hóa dự trữ.
- Tiền Việt Nam, ngoại tệ. - Các tài sản vô hình khác. Đặc trưng của vốn trong Doanh nghiệp 1.