Chương 1: Tổng Quan Về Chất Thải Rắn Đô Thị 1. Phân loại chất thải rắn 3. Thành phần của chất thải rắn 4. Tác đông của chất thải rắn sinh hoạt Chương 2: Điều Kiện Kinh Tế - Xã Hội Quận 5 1.
Điều kiện tự nhiên 2. Điều kiện kinh tế 3. Điều kiện xã hội Chương 3: Tổng Quan Tình Hình Quản Lý Chất Thải Rắn Quận 5 1. Hiện trạng quản lý chất thải rắn Quận 5 2.
Nhận xét và đánh giá hiện trạng chất thải rắn Quận 5 Chương 4: Tính Toán Thiết Kế Hệ Thống Thu Gom Chất Thải Rắn Quận 5 Chương 5: Tính Toán Kinh Tế Cho Hệ Thống Thu Gom Chất Thải Rắn Quận 5 Chương 6: Đề Xuất Các Phương Pháp Quản Lý Chất Thải Rắn Cho Quận 5 GVHD: Th.S Vũ Hải Yến 2 SVTH: Đoàn Tuấn Quý – Nguyễn Thị Khánh Ngân Nghiên cứu tính toán thiết kế hệ thống thu gom CTR Quận 5 CHÖÔNG 1 TOÅNG QUAN VEÀ CHAÁT THAÛI RAÉN ÑOÂ THÒ CTR gaây oâ nhieãm moâi tröôøng khoâng khí, moâi tröôøng nöôùc maët, moâi tröôøng nöôùc ngaàm, moâi tröôøng ñaát… ÔÛ Vieät Nam oâ nhieãm moâi tröôøng soáng noùi chung vaø CTR noùi rieâng taïi caùc ñoâ thò lôùn ñang thöïc söï laø moái quan taâm chung cuûa nhaø nöôùc, chính quyeàn caùc caáp vaø ngöôøi daân ñang sinh soáng taïi ñoù. Coâng cuoäc ñoåi môùi ñang taùc ñoäng tích cöïc ñeán möùc ñoä ñoâ thò hoaù ôû Vieät Nam, cô sôû kyõ thuaät haï taàng quaù yeáu keùm vaø khoâng phaùt trieån ñoàng boä vôùi quaù trình ñoâ thò hoaù, laïi ít ñöôïc chaêm soùc neân tình traïng moâi tröôøng bò sa suùt nghieâm troïng. Tình hình öù ñoïng phaân raùc do thieáu trang thieát bò kyõ thuaät caàn thieát vaø hieäu quaû quaûn lyù keùm ñang gaây trôû ngaïi cho söï phaùt trieån kinh teá trong nöôùc vaø chính saùch môû cöûa cuûa kinh teá nöôùc ngoaøi. OÂ nhieãm CTR ôû ñoâ thò ñang laø vaán ñeà böùc xuùc, ñoâ thò caøng phaùt trieån, löôïng CTR caøng lôùn, tính ñoäc haïi cuûa CTR caøng taêng.
Theo baùo caùo hieän traïng moâi tröôøng cuûa caùc tænh, thaønh trong nhöõng naêm gaàn ñaây cho thaáy: Do taùc ñoäng cuûa söï gia taêng daân soá ñoâ thò, möùc soáng vaø tính chaát tieâu duøng cuûa ngöôøi daân vaø taùc ñoäng cuûa phaùt trieån kinh teá vaø xaõ hoäi cuûa ñoâ thò, khoái löôïng CTR ôû nöôùc ta ngaøy caøng lôùn. Löôïng CTR ñoâ thò neáu khoâng ñöôïc quaûn lyù, thu gom vaø xöû lyù toát, seõ daãn ñeán haøng loaït haäu quaû tieâu cöïc ñoái vôùi moâi tröôøng ñoâ thò. Khái niệm Theo quan nieäm chung: chaát thaûi raén laø toaøn boä caùc loaïi vaät chaát ñöôïc con ngöôøi loaïi boû trong caùc hoaït ñoäng kinh teá – xaõ hoäi cuûa mình (bao goàm caùc hoaït ñoäng saûn xuaát, caùc hoaït ñoäng soáng vaø duy trì söï toàn taïi cuûa coäng ñoàng v. trong ñoù quan troïng nhaát laø caùc hoaït ñoäng saûn xuaát vaø hoaït ñoäng soáng.S Vũ Hải Yến 3 SVTH: Đoàn Tuấn Quý – Nguyễn Thị Khánh Ngân Nghiên cứu tính toán thiết kế hệ thống thu gom CTR Quận 5 Theo quan ñieåm môùi: chaát thaûi raén ñoâ thò (goïi chung laø raùc thaûi ñoâ thò) ñöôïc ñònh nghóa laø: Vaät chaát maø ngöôøi taïo ra ban ñaàu vöùt boû ñi trong khu vöïc ñoâ thò maø khoâng ñoøi hoûi ñöôïc boài thöôøng cho söï vöùt boû ñoù.
Theo quan nieäm naøy, chaát thaûi raén ñoâ thò coù caùc ñaëc tröng sau: Bò vöùt boû trong khu vöïc ñoâ thò; Nhaø nöôùc coù traùch nhieäm thu doïn. Caùc nguoàn phaùt sinh chaát thaûi raén: Caùc nguoàn chuû yeáu phaùt sinh ra chaát thaûi raén ñoâ thò bao goàm: Töø caùc khu daân cö (chaát thaûi sinh hoaït); Töø caùc trung taâm thöông maïi; Töø caùc coâng sôû, tröôøng hoïc, coâng trình coâng coäng; Töø caùc dòch vuï ñoâ thò, saân bay; Töø caùc hoaït ñoäng coâng nghieäp; Töø caùc hoaït ñoäng xaây döïng ñoâ thò; Töø caùc traïm xöû lyù nöôùc thaûi vaø töø caùc ñöôøng oáng thoaùt nöôùc cuûa thaønh phoá. Chaát thaûi sinh hoaït Chaát thaûi raén sinh hoaït laø nhöõng chaát thaûi raén ñöôïc thaûi ra do quaù trình sinh hoaït haøng ngaøy cuûa con ngöôøi taïi nhaø ôû, chung cö, cô quan, tröôøng hoïc, caùc cô sôû saûn xuaát, hoä kinh doanh, khu thöông maïi vaø nhöõng nôi coâng coäng khaùc. Chaát thaûi raén sinh hoaït khoâng bao goàm nhöõng chaát thaûi nguy haïi, buøn caën, chaát thaûi y teá, chaát thaûi raén xaây döïng vaø nhöõng chaát thaûi töø caùc hoaït ñoäng noâng nghieäp.
Nguoàn phaùt sinh - Hoä gia ñình: Raùc thöïc phaåm töôi soáng, raùc thöïc phaåm chín, caùc loaïi tuùi ni loâng, raùc vöôøn, tuùi vaûi, thuyû tinh, goã, traùi caây, lon nhoâm, thieác, caùc chaát thaûi ñaëc bieät khaùc nhö xaêng, nhôùt, loáp xe, ruoät xe, vaät duïng gia ñình hö hoûng nhö keä saùch, ñeøn, tuû… - Khu thöông maïi. Carton, giaáy, nhöïa, raùc thöïc phaåm, laù caây, ñoà ñieän hö hoûng nhö tivi tuû laïnh, maùy giaët, pin, daàu nhôùt… GVHD: Th.S Vũ Hải Yến 4 SVTH: Đoàn Tuấn Quý – Nguyễn Thị Khánh Ngân Nghiên cứu tính toán thiết kế hệ thống thu gom CTR Quận 5 - Coâng sôû. Giaáy , carton, nhöïa, tuùi nilong, raùc thöïc phaåm, thuyû tinh, caùc chaát thaûi ñaëc bieät nhö ñeøn, tuû, keä saùch, pin, daàu nhôùt… - Ñöôøng phoá. Laù caây, tuùi nilong, thöïc phaåm… b.
Chaát thaûi raén coâng nghieäp Chaát thaûi raén coâng nghieäp laø loaïi chaát thaûi bò loaïi boû khoûi quaù trình saûn xuaát coâng nghieäp, tieåu thuû coâng nghieäp. Löôïng chaát thaûi naøy chöa phaûi laø phaàn loaïi boû cuoái cuøng cuûa voøng ñôøi saûn phaåm maø noù coù theå söû duïng laøm ñaàu vaøo cho moät soá nghaønh coâng nghieäp khaùc. Chaát thaûi xaây dựng Chaát thaûi xaây döïng goàm caùc pheá thaûi nhö ñaát ñaù, gaïch ngoùi, beâ toâng, caùt, soûi…do caùc hoaït ñoäng xaây döïng hay ñaäp phaù caùc coâng trình xaây döïng, chaát thaûi xaây döïng goàm: Vaät lieäu xaây döïng trong quaù trình dôõ boû caùc coâng trình xaây döïng Ñaát ñaù do vieäc ñaøo moùng trong xaây döïng Caùc vaät lieäu nhö kim loaïi caùc chaát deûo khaùc… Ngoaøi ra coøn caùc vaät lieäu xaây döïng caùc haï taàng kyõ thuaät nhö traïm xöû lyù nöôùc thieân nhieân, caùc buøn caën trong oáng thoaùt nöôùc cuûa thaønh phoá. Baûng 1 : Thaønh phaàn chaát thaûi raén ñoâ thò theo nguoàn phaùt sinh Nguoàn phaùt sinh % Troïng löôïng Dao ñoäng Trung bình Daân cö & khu thöông 60 -70 62,0 maïi Chaát thaûi ñaëc bieät 3 – 12 5,0 (daàu môõ, bình ñieän) Chaát thaûi nguy haïi 0,1 – 1,0 0,1 Cô quan, coâng sôû 3–5 3,4 Coâng trình xaây döïng 8 – 20 14 Ñöôøng phoá 2 -5 3,8 GVHD: Th.S Vũ Hải Yến 5 SVTH: Đoàn Tuấn Quý – Nguyễn Thị Khánh Ngân Nghiên cứu tính toán thiết kế hệ thống thu gom CTR Quận 5 Khu vöïc coâng coäng 2–5 3.5 – 3 0,7 Buøn töø nhaø maùy 3–8 6 100 (Nguoàn George Tchobnaglous, etal, Mcgraw – hill Inc, 2009) 2.
Phaân loaïi chaát thaûi raén 1.1 Raùc thöïc phaåm Ñoù laø nhöõng chaát thaûi töø nguoàn thöïc phaåm, noâng phaåm hoa quaû trong quaù trình saûn xuaát, thu hoaïch, cheá bieán, baûo quaûn bò hö bò thaûi loaïi ra. Tính chaát ñaëc tröng loaïi naøy laø quaù trình leân men cao, nhaát laø trong ñieàu kieän aåm ñoä khoâng khí 85-90% nhieät ñoä 30 –35 0C. Quaù trình naøy gaây muøi thoái noàng naëc vaø phaùt taùn vaøo khoâng khí nhieàu baøo töû naám beänh. Loaïi naøy thöôøng lôùn, ởï thaønh phoá Hoà Chí Minh chieám 58 - 60%.2 Raùc taïp Töø coâng sôû, nhaø aên, khu chôï.
ÔÛ ñaây vöøa coù loaïi phaân giaûi nhanh choùng nhöng laïi vöøa coù loaïi phaân giaûi chaäm hoaëc khoù phaân giaûi (nhö bao nylon). Coù loaïi ñoát ñöôïc nhöng coù loaïi khoâng chaùy. Loaïi ñoát ñöôïc bao goàm caùc chaát giaáy, bìa, plastic, vaûi, cao su, da, goã laù caây; loaïi khoâng chaùy goàm thuûy tinh, ñoà nhoâm, kim loaïi.3 Xaø baàn buøn coáng Chaát thaûi cuûa quaù trình xaây döïng vaø chænh trang ñoâ thò bao goàm buïi ñaù, maûnh vôõ, beâ toâng, goã, gaïch, ngoùi, ñöôøng oáng nhöõng vaät lieäu thöøa cuûa trang bò noäi thaát. Loaïi naøy chieám moät löôïng khoaûng 35 - 40% theo soá lieäu cuûa coâng ty dòch vuï coâng coäng.4 Tro Tro beáp vaø tro trong caùc coâng ngheä ñoát coù thaønh phaàn chuû yeáu laø carbon vaø kali, caùc chaát khoaùng khaùc khi khoâ coù gioù thì gaây buïi bay muø mòt khi öôùt thì keát dính.
Tuy nhieân tro coù tính haáp phuï lyù hoïc raát cao, ñaëc bieät laø haáp phuï muøi,vaø coù khaû naêng laøm trung hoøa moâi tröôøng chua.S Vũ Hải Yến 6 SVTH: Đoàn Tuấn Quý – Nguyễn Thị Khánh Ngân Nghiên cứu tính toán thiết kế hệ thống thu gom CTR Quận 5 1.5 Chaát thaûi töø nhaø maùy nöôùc Bao goàm buøn caùt laéng trong quaù trình ngöng tuï chieám 25 – 29 %.Thaønh phaàn caáp haït coù thay ñoåi ñoâi chuùt do nguoàn nöôùc laáy vaøo vaø quaù trình coâng ngheä. Chaát thaûi töø caùc nhaø maùy xöû lyù oâ nhieãm Chaát thaûi naøy coù raùc töø caùc heä thoáng xöû lyù nöôùc, nöôùc thaûi, nhaø maùy xöû lyù chaát thaûi coâng nghieäp.7 Chaát thaûi laø saûn phaåm thöøa noâng nghieäp Xuaát hieän ôû vuøng noâng thoân thaønh phaàn chuû yeáu laø rôm raï (tröø loaïi cho boø aên vaø ñun naáu), daây khoai, caønh laù caây troàng, rau boû.Khoái löôïng phuï thuoäc vaøo muøa vuï vaø ñaëc tính cuõng nhö phong tuïc noâng nghieäp ôû moãi vuøng. Coù vuøng noù laø chaát thaûi nhöng coù vuøng noù laïi laø nguyeân lieäu cho saûn xuaát.8 Laù caây vaø caùc nhaønh laù ñoán boû hoaëc gaãy ñoå Trong ñoâ thò caùc ñöôøng phoá coâng vieân vaø khu daân cö thöôøng coù caây boùng maùt moïc, caønh laù cuûa noù cuõng gaây ra loaïi raùc thaûi.Tuy vaäy loaïi naøy khoâng cao, chieám 1-2%.9 Chaát thaûi ñoäc haïi Bao goàm caùc chaát thaûi chöùa caùc chaát ñoäc haïi nguy hieåm nhö caùc chaát thaûi phoùng xaï uranthori, caùc loaïi thuoác noå TNT, chaát deã baét löûa, chaát thaûi sinh hoïc, chaát thaûi trong saûn xuaát nhöïa hoaëc chaát thaûi trong saûn xuaát vi truøng. Nghóa laø toaøn boä nhöõng CTR gaây haïi tröïc tieáp vaø raát ñoäc duø ôû möùc raát thaáp ñoái vôùi ngöôøi ñoäng vaät vaø thöïc vaät.
Nguoàn CTR coù theå khaùc nhau ôû nôi naøy vaø nôi khaùc, khaùc nhau veà soá löôïng, veà kích thöôùc, phaân boá veà khoâng gian. Trong nhieàu tröôøng hôïp thoáng keâ, ngöôøi ta thöôøng phaân CTR thaønh 2 loaïi chính: chaát thaûi coâng nghieäp vaø chaát thaûi sinh hoaït. ÔÛ caùc nöôùc phaùt trieån cuõng nhö caùc nöôùc ñang phaùt trieån, tyû leä chaát thaûi sinh hoaït thöôøng cao hôn chaát thaûi coâng nghieäp.S Vũ Hải Yến 7 SVTH: Đoàn Tuấn Quý – Nguyễn Thị Khánh Ngân Nghiên cứu tính toán thiết kế hệ thống thu gom CTR Quận 5 3. Thaønh phaàn cuûa chaát thaûi raén Thaønh phaàn lyù, hoaù hoïc cuaû chaát thaûi raén ñoâ thò raát khaùc nhau tuyø thuoäc vaøo töøng ñòa phöông, vaøo caùc muøa khí haäu, caùc ñieàu kieän kinh teá vaø nhieàu yeáu toá khaùc.1 Thaønh phaàn vaät lyù Tyû troïng: Tyû troïng cuûa raùc ñöôïc xaùc ñònh baèng phöông phaùp caân troïng löôïng vaø coù ñôn vò laø kg/m 3.