Chương 1. Cơ sở lý luận về hệ thống đánh giá thực hiện công việc trong doanh nghiệp - Chương 2. Thực trạng hệ thống đánh giá thực hiện công việc tại công ty TNHH TM&DV Phân Phối Ánh Dương - Chương 3. Đề xuất hệ thống đánh giá thực hiện công việc tại công ty TNHH TM&DV Phân Phối Ánh Dương 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm công việc, thực hiện công việc Công việc là tất cả những nhiệm vụ được thực hiện bởi một người lao động hoặc là tất cả những nhiệm vụ giống nhau được thực hiện bởi một số người lao động. Công việc có thể coi là kết quả của sự phân chia lao động trong nội bộ tổ chức, với mỗi một cá nhân hay một nhóm đảm nhận một công việc cụ thể, phù hợp với trình độ chuyên môn tay nghề của từng người, từng nhóm lao động.
Công việc là một đơn vị mang tính tổ chức nhỏ nhất trong một công ty. Công việc là cơ sở để các doanh nghiệp tổ chức quản lý. Với mỗi một công việc cụ thể là một hoạt động sản xuất kinh doanh được thực hiện bởi một người họăc một nhóm lao động. Một công ty có rất nhiều công việc, nên cũng cần rất nhiều nhân lực.
Để doanh nghiệp có thể hoạt động tốt thì buộc các doanh nghiệp phải tổ chức quản lý tốt việc sản xuất kinh doanh. Điều đó sẽ đảm bảo cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Người lao động vào doanh nghiệp họ phải bỏ ra thể sức, trí lực để làm việc với mục đích là kiếm tiền để trang trải cho cuộc sống. Số tiền này được các doanh nghiệp trả cho người lao động dưới hình thức tiền lương, tiền thưởng.
Ngoài ra người lao động làm việc tốt để đạt được sự thoả mãn công việc. Chính vì vậy có thể khẳng định công việc ảnh hưởng trực tiếp tới người lao động. Thực hiện công việc là việc người lao động vận dụng các yếu tố sức khoẻ, kinh nghiệm, hiểu biết, kết hợp với máy móc, công nghệ để làm ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong con người luôn tồn tại một nguồn năng lượng nuôi sống cơ thể, nguồn năng lượng này có được nhờ việc ăn uống và người lao động cần phải rèn luyện cho mình một sức khoẻ để duy trì sự sống.
Làm việc chính là một hoạt động để tăng sức khoẻ cho cơ thể. Chính vì vậy con người đã vận dụng những cái vốn có của cơ thể kết hợp với máy móc để thực hiện quá trình sản xuất, đem lại những sản phẩm thoả mãn nhu cầu hàng ngày của con người. Việc thực hiện công việc phải dựa trên các bản mô tả công việc, bản tiêu chuẩn thực hiện công việc. Các bản này sẽ giúp cho người lao động định hình được công việc họ cần phải làm và các yêu cầu thực hiện công việc.
Khái niệm đánh giá thực hiện công việc trong doanh nghiệp Nhắc đến đánh giá thực hiện công việc chúng ta có rất nhiều cách gọi tên khác nhau. Đó có thể là cách gọi “đánh giá kết quả công việc”, là “ đánh giá công tác”, là “bình bầu thi đua”, hay cũng có nơi gọi là “ bình xét lao động tiên tiến”…. và còn rất nhiều cách gọi khác nữa. Tuy có nhiều cách gọi khác nhau như vậy nhưng tựu trung lại, đánh giá thực hiện công việc (ĐGTHCV) thường được hiểu là sự đánh giá có hệ thống và chính thức tình hình thực hiện công việc của người lao động trong quan hệ so sánh với các tiêu chuẩn đã được xây dựng và thảo luận về sự đánh giá với người lao động.
Như vậy, ĐGTHCV là sự đánh giá có tính hệ thống, nó được thực hiện theo một quy trình đánh giá khoa học, đó là việc ĐGTHCV được thực hiện trên cơ sở hàng loạt các chỉ tiêu khác nhau, được lặp lại theo chu kì. Bên cạnh tính hệ thống, ĐGTHCV còn cho thấy tính chính thức của nó. Một hệ thống ĐGTHCV bao giờ cũng có mục đích rõ ràng, kế hoạch được xây dựng chi tiết, chặt chẽ theo một trình tự đồng bộ và hoàn chỉnh. Tính chính thức của hệ thống đánh giá được thể hiện ở việc ban hành các văn bản công khai và được phê chuẩn, được thự hiện thông qua các phiếu đánh giá, kết quả đánh giá được phản hồi lại cho người lao động và việc đánh giá được tiến hành một cách công khai.
ĐGTHCV phải dựa trên cơ sở so sánh giữa tình hình thực hiện công việc của người lao động với các tiêu chuẩn đã được xây dựng và thảo luận với 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com người lao động. Như vậy trong hệ thống đánh giá thực hiện công việc nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của các nhà quản lý, nhà lãnh đạo là xây dựng hệ thống các tiêu chuẩn này được chính xác, phản ánh đầy đủ mức độ hoàn thành công việc, phẩm chất và hành vi của người lao động. Tất cả các bậc quản lý cũng như nhân viên đều cho rằng ĐGTHCV là một trong những hoạt động quản lý nguồn nhân lực quan trọng, đa dạng và cần thiết phải được thực hiện trong tất cả các tổ chức, doanh nghiệp. Hệ thống đánh giá thực hiện công việc và các yêu cầu đối với một hệ thống đánh giá 1.
Khái niệm hệ thống Hệ thống là gì? Có thể lựa chọn nhiều cách khác nhau với phạm trù hệ thống. Chẳng hạn như “Hệ thống là các tập hợp có trật tự bên trong (hay bên ngoài) của các yếu tố có liên hệ (hay tác động lẫn nhau)” hoặc như “hệ thống, tức là một tổng thể gồm nhiều yếu tố (bộ phận) quan hệ và tương tác với nhau và với môi trường xung quanh một các phức tạp”. Song đúng như V. Cuzơmin trong cuốn Nguyên lý hệ thống trong lý luận và phương pháp luận của C.
Mác đã nhận xét: “dù cho khái niệm hệ thống được xác định theo nhiều cách khác nhau, thì người ta vẫn thường hiểu rằng, hệ thống là một tập hợp những yếu tố liên hệ với nhau, tạo thành sự thống nhất ổn định và tính chỉnh thể, có những thuộc tính và những quy luật tích hợp”. Hệ thống chính là một thể thống nhất. Hệ thống là một tập hợp có tổ chức gồm nhiều phần tử có các mối quan hệ ràng buộc lẫn nhau và cùng hoạt động hướng tới một mục tiêu chung. Hệ thống đánh giá thực hiện công việc Để đánh giá thực hiện công việc trong tổ chức cần phải thiết lập một hệ thống đánh giá gồm ba yếu tố cơ bản, đó là: Các tiêu chuẩn thực hiện công việc Đo lường sự thực hiện công việc theo các tiêu thức trong tiêu chuẩn Thông tin phản hồi đối với người lao động và bộ phận quản lý nguồn nhân lực.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Các tiêu chuẩn thực hiện công việc là yếu tố cơ sở để xem xét hệ thống có hoạt động hay không, là một hệ thống các chỉ tiêu, tiêu chí thể hiện các yêu cầu của việc hoàn thành một công việc cả về số lượng và chất lượng. Đây cũng chính là các mốc tiêu chuẩn cho việc đo lường thực tế việc hoàn thành công việc của người lao động. Tiêu chuẩn thực hiện công việc được xây dựng khi tổ chức tiến hành phân tích công việc, vì vậy tiêu chuẩn phải phản ánh được khía cạnh, nhiệm vụ người lao động phải làm trong thực hiện công việc. Tiêu chuẩn gồm hai mặt định lượng và định tính để đánh giá nhiều mặt của quá trình thực hiện công việc, tiêu chuẩn rõ ràng, dễ hiểu.
Đó chính là bản tiêu chuẩn thực hiện công việc. Đo lường sự thực hiện công việc là yếu tố trung tâm của đánh giá thực hiện công việc. Để đo lường phải lựa chọn phương pháp khoa học phù hợp với tính chất công việc trong tổ chức và đối với khía cạnh hệ thống đo lường. Khi sử dụng đo lường thực hiện công việc phải đưa ra các kết luận về mức độ hoàn thành công việc của NLĐ theo mức độ các cấp “tốt”, “khá”, “trung bình” hay “yếu”, “kém”.
Trong toàn bộ tổ chức, cần xây dựng được một công cụ đo lường tốt và nhất quán sao cho tất cả mọi người quản lý có thể sử dụng những tiêu chí đánh giá đó hiệu quả và có thể so sánh giữa các tiêu chí, hay giữa những NLĐ trong các phòng ban của doanh nghiệp. Như vậy, để đo lường cần phải xác định cái gì cần được đo lường trong công việc của NLĐ và đo bằng những tiêu thức nào. Muốn đánh giá thực hiện công việc chính xác thì ngoài việc xây dựng các tiêu thức đánh giá phù hợp còn phải dựa vào việc thiết kế các phiếu đánh giá cho từng phương pháp được lựa chọn, tùy thuộc vào mục đích đánh giá và bản chất công việc của NLĐ. Thực hiện phân tích công việc chính là hướng dẫn chủ yếu cho sự lựa chọn và thiết kế đó.
Thông tin phản hồi về kết quả đánh giá thường được thực hiện thông qua một cuộc thảo luận chính thức giữa người lãnh đạo bộ phận và NLĐ vào cuối chu kì đánh giá. Qua đó người quản lý đưa ra các thông tin nhận xét cho nhân viên, chỉ ra phương hướng cho NLĐ có thể cải tiến hiệu quả làm việc trong tương lai. Ở khía cạnh khác, nó còn giúp NLĐ có cơ hội để bộc lộ quản 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com điểm của bản thân trong công việc, trong đánh giá với người quản lý của doanh nghiệp. Mối quan hệ giữa ba yếu tố cơ bản của hệ thống đánh giá và thực hiện các mục tiêu của ĐGTHCV được thể hiện thông qua hình 1.1: Thực tế thực Đánh giá thực Thông tin phản hiện công việc hiện công việc hồi Đo lường sự thực hiện công việc Tiêu chuẩn thực hiện công việc Quyết định nhân Hồ sơ nhân viên sự Hình 1.
Mối quan hệ giữa ba yếu tố của hệ thống đánh giá và các mục tiêu của ĐGTHCV 1 1. Các yêu cầu đối với một hệ thống đánh giá Để đánh giá có hiệu quả, hệ thống đánh giá thực hiện công việc phảo đáp ứng các yêu cầu sau: - Tính phù hợp Các tiêu thức được xây dựng trong hệ thống đánh giá phải phù hợp với mục tiêu của tổ chức, phục vụ được mục tiêu quản lý. Đồng thời phải có sự liên hệ mật thiết giữa các yếu tố chủ yếu của công việc đã được xác định thông qua phân tích công việc với các chỉ tiêu đánh giá được thiết kế trong phiếu đánh giá.