Biểu thức ngữ vi thể hiện hành động khen, cảm ơn, xin lỗi trong truyện ngắn

Nghiên cứu các biểu thức ngữ vi thể hiện hành động khen, cảm ơn, xin lỗi qua lời thoại nhân vật trong truyện ngắn, khám phá văn hóa ứng xử người Việt.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thủy
• Người hướng dẫn: GS. Đỗ Thị Kim Liên
• Trường học: Trường Đại học Vinh
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Biểu Thức Ngữ Vi Thể Hiện Hành Động Khen, Cảm Ơn, Xin Lỗi Qua Lời Thoại Nhân Vật Trong Truyện Ngắn Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Vinh

Tóm tắt

I. Khái niệm hành động khen cảm ơn xin lỗi trong truyện ngắn Việt Nam

Hành động khen, cảm ơn, xin lỗi là những biểu thức ngữ vị quan trọng trong truyện ngắn Việt Nam, thể hiện qua lời thoại của nhân vật. Các hành động này không chỉ là những lời nói đơn thuần mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về văn hóa ứng xử của người Việt. Chúng phản ánh mối quan hệ giữa các nhân vật, thể hiện tính cách và giá trị đạo đức của từng nhân vật trong tác phẩm. Lý thuyết hành động ngôn ngữ (Speech Acts Theory) của J.Austin và J.Searle cung cấp nền tảng lý thuyết quan trọng để phân tích những biểu thức này. Thông qua việc nghiên cứu các hành động này, chúng ta có thể hiểu sâu hơn về cách mà các tác giả truyện ngắn sử dụng ngôn ngữ để xây dựng nhân vật và phát triển cốt truyện.

1.1. Định nghĩa và đặc điểm của hành động khen

Hành động khen trong truyện ngắn Việt Nam là những biểu thức dùng để ca ngợi, thừa nhận những đức tính tốt đẹp của đối tương giao tiếp. Đây là một hành động ngôn ngữ nhằm tạo sự hài lòng, gây ấn tượng tích cực và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các nhân vật. Hành động khen thường được thể hiện qua những cụm từ ngợi khen như 'tốt lắm', 'hay quá', 'tuyệt vời'. Nó phản ánh phẩm chất tốt của nhân vật được khen và cũng cho thấy thái độ tích cực của người khen.

1.2. Vai trò của hành động cảm ơn trong giao tiếp

Hành động cảm ơn là biểu hiện của lòng biết ơn, tôn trọng và lễ phép trong truyện ngắn Việt Nam. Đây là một hành động giao tiếp quan trọng giúp duy trì và tăng cường mối quan hệ tích cực giữa các nhân vật. Thông qua việc cảm ơn, nhân vật thể hiện sự công nhận những tốt lành mà người khác đã làm cho mình. Hành động này không chỉ mang ý nghĩa xã giao mà còn phản ánh nét văn hóa ứng xử của người Việt, nhấn mạnh tính chân thành và khiêm tốn.

II. Biểu thức ngữ vị thể hiện hành động xin lỗi trong lời thoại nhân vật

Hành động xin lỗi là một trong những biểu thức ngữ vị phổ biến nhất trong truyện ngắn Việt Nam. Nó thể hiện sự thừa nhận lỗi lầm, bày tỏ sự hối hận và mong muốn được tha thứ từ đối tương giao tiếp. Trong lời thoại nhân vật, hành động xin lỗi được thể hiện qua những cụm từ như 'xin lỗi', 'tôi có lỗi', 'bao nhiêu lần tôi muốn nói xin lỗi'. Điểm đặc biệt của hành động này là nó thường đi kèm với những dấu hiệu về thái độ, cử chỉ hay tôn chỉ của nhân vật. Hiệu lực của hành động xin lỗi phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hoàn cảnh, mối quan hệ giữa các nhân vật, và mức độ chân thành của người xin lỗi.

2.1. Cách thức thể hiện hành động xin lỗi

Trong truyện ngắn Việt Nam, hành động xin lỗi được thể hiện qua nhiều cách khác nhau. Nhân vật có thể xin lỗi trực tiếp bằng những lời nói rõ ràng hoặc gián tiếp thông qua hành động, biểu cảm. Những biểu thức ngữ vị như 'em xin lỗi anh', 'tôi có lỗi với cô' là những cách thể hiện hành động xin lỗi trực tiếp. Các tác giả thường sử dụng hành động xin lỗi để làm rõ tính cách nhân vật, thể hiện sự phát triển và thay đổi của nhân vật qua câu chuyện.

2.2. Ảnh hưởng của bối cảnh đến hiệu lực hành động xin lỗi

Hiệu lực của hành động xin lỗi trong truyện ngắn Việt Nam chịu tác động lớn từ bối cảnh và hoàn cảnh giao tiếp. Khi nhân vật xin lỗi trong bối cảnh căng thẳng, lời xin lỗi có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Hành động ngôn ngữ này có thể được coi là chân thành hoặc mang tính hình thức tùy vào cách diễn đạt và thái độ của nhân vật. Bối cảnh gia đình, xã hội, và cảm xúc của nhân vật đều ảnh hưởng đến cách tiếp nhận hành động xin lỗi này.

III. Hiệu lực giao tiếp của ba hành động khen cảm ơn xin lỗi

Hiệu lực giao tiếp của hành động khen, cảm ơn, xin lỗi là mức độ tác động mà những hành động này gây ra đối với người nghe và mối quan hệ giữa các nhân vật. Trong truyện ngắn Việt Nam, ba hành động ngôn ngữ này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy cốt truyện và phát triển nhân vật. Hành động khen tạo ra không khí tích cực, làm tăng sự tin tưởng giữa các nhân vật. Hành động cảm ơn giúp duy trì sự hợp tác và tôn trọng lẫn nhau. Hành động xin lỗi có khả năng chữa lành những mâu thuẫn, tạo cơ hội để các nhân vật hiểu nhau hơn. Sự kết hợp ba hành động này trong lời thoại nhân vật tạo nên một bức tranh sinh động về nét văn hóa ứng xử của người Việt.

3.1. Tác động của hành động khen đến phát triển cốt truyện

Hành động khen trong truyện ngắn Việt Nam không chỉ là lời ca ngợi mà còn là công cụ để tác giả xây dựng cốt truyện. Khi nhân vật khen người khác, nó thể hiện sự công nhận và tạo ra những khoảnh khắc quan trọng trong quan hệ giữa các nhân vật. Hiệu lực giao tiếp của hành động khen giúp làm sâu sắc tính cách của nhân vật, cho thấy những giá trị mà họ coi trọng. Qua hành động khen, tác giả có thể tiết lộ thông tin về nhân vật, tạo ra sự đồng cảm từ độc giả.

3.2. Chiến lược giao tiếp và nét văn hóa ứng xử người Việt

Chiến lược giao tiếp thông qua ba hành động khen, cảm ơn, xin lỗi phản ánh một cách sâu sắc nét văn hóa ứng xử của người Việt. Người Việt thường sử dụng hành động cảm ơn để biểu thị sự khiêm tốn và tôn trọng. Hành động xin lỗi được coi là biểu hiện của lễ phép và sự chân thành. Hành động khen thường được thể hiện một cách tinh tế để không gây ngạo mạn. Những biểu thức ngữ vị này là phương tiện để các nhân vật trong truyện duy trì hòa thuận xã hội và thể hiện những giá trị truyền thống của văn hóa Việt.

IV. Phân tích so sánh ba hành động trong các tác phẩm truyện ngắn tiêu biểu

Qua việc nghiên cứu các tác phẩm truyện ngắn Việt Nam tiêu biểu, chúng ta có thể nhận thấy những điểm giống nhau và khác biệt giữa hành động khen, cảm ơn, xin lỗi. Hành động khen thường xuất hiện trong bối cảnh tích cực, nhằm khuyến khích và thúc đẩy nhân vật. Hành động cảm ơn thường biểu hiện sự công nhân và trách nhiệm xã hội. Hành động xin lỗi thường gắn liền với những cuộc đối thoại căng thẳng hoặc những khoảnh khắc khi mâu thuẫn phải được giải quyết. Mặc dù khác nhau, cả ba hành động ngôn ngữ này đều có chung mục tiêu là duy trì và cải thiện mối quan hệ giữa các nhân vật, đồng thời phản ánh giá trị văn hóa ứng xử của người Việt.

4.1. Điểm tương đồng giữa ba hành động ngôn ngữ

Hành động khen, cảm ơn, xin lỗi có những điểm tương đồng quan trọng trong cách chúng hoạt động trong truyện ngắn Việt Nam. Cả ba hành động ngôn ngữ này đều nhằm mục đích tác động đến cảm xúc và hành động của người nghe. Chúng đều thể hiện nét văn hóa ứng xử của người Việt, nhấn mạnh các giá trị như tôn trọng, lễ phép, và sự chân thành. Cả ba đều là những biểu thức ngữ vị có hiệu lực mạnh mẽ trong việc phát triển mối quan hệ giữa các nhân vật.

4.2. Những sự khác biệt trong biểu hiện và hiệu lực

Mặc dù có những điểm tương đồng, hành động khen, cảm ơn, xin lỗi cũng có những sự khác biệt rõ rệt. Hành động khen mang tính khuyến khích tích cực, trong khi hành động xin lỗi thường mang tính sửa chữa và hòa giải. Hành động cảm ơn nằm ở vị trí trung bình, thể hiện sự công nhân và tôn trọng. Hiệu lực giao tiếp của mỗi hành động cũng khác nhau: khen tạo niềm vui, cảm ơn tạo sự tin tưởng, xin lỗi tạo sự tha thứ. Những khác biệt này giúp tác giả tạo nên những bối cảnh giao tiếp đa dạng trong truyện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh NguyÔn ThÞ Thuû BiÓu thøc ng÷ vi thÓ hiÖn hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi qua lêi tho¹i nh©n vËt trong truyÖn ng¾n ViÖt Nam Chuyªn ngµnh: Ng«n ng÷ häc M· sè: 60.01 LuËn v¨n th¹c sÜ Ng÷ v¨n Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: GS. §ç ThÞ Kim Liªn Vinh- 2009 1 Lêi c¶m ¬n T«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c ®Õn c« gi¸o h-íng dÉn GS. §ç ThÞ Kim Liªn ®· tËn t×nh gióp ®ì, chØ b¶o t«i trong suèt qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy, c« gi¸o trong khoa Ng÷ v¨n vµ khoa §µo t¹o Sau ®¹i häc Tr-êng §¹i häc Vinh ®· nhiÖt t×nh gi¶ng d¹y vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho t«i trong suèt qu¸ tr×nh t«i häc tËp t¹i tr-êng.

Cuèi cïng t«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh ®Õn gia ®×nh, b¹n bÌ vµ ng-êi th©n ®· ®éng viªn, gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn tèt nhÊt cho t«i trong qu¸ tr×nh häc tËp vµ thùc hiÖn ®Ò tµi. Vinh, th¸ng 12 n¨m 2009 T¸c gi¶ NguyÔn ThÞ Thñy 2 Môc lôc Trang Më ®Çu 1. §èi t-îng nghiªn cøu vµ ph¹m vi nghiªn cøu 5 4. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu 5 5.

Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu 6 6. CÊu tróc cña luËn v¨n 6 Ch-¬ng 1. Nh÷ng tiÒn ®Ò lý thuyÕt liªn quan ®Õn ®Ò tµi 7 1. Lý thuyÕt héi tho¹i 7 1.

Lý thuyÕt hµnh ®éng ng«n ng÷ 21 1. TiÓu kÕt ch-¬ng 1 28 Ch-¬ng 2. BiÓu thøc ng÷ vi thÓ hiÖn hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi qua lêi tho¹i nh©n vËt trong truyÖn ng¾n ViÖt Nam 31 2. Kh¸i niÖm biÓu thøc ng÷ vi 31 2.

BiÓu thøc ng÷ vi thÓ hiÖn hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi 32 2. Vai giao tiÕp thùc hiÖn hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi 50 2. Mét sè nhËn xÐt vÒ sù gièng vµ kh¸c nhau gi÷a hµnh ®éng: Khen, c¸m ¬n, xin lçi 57 2. TiÓu kÕt ch-¬ng 2 58 Ch-¬ng 3.

HiÖu lùc cña hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi qua lêi tho¹i nh©n vËt vµ chiÕn l-îc giao tiÕp phï hîp 60 3. Kh¸i niÖm hiÖu lùc cña hµnh ®éng ng«n trung vµ chiÕn l-îc giao tiÕp 60 3. HiÖu lùc cña hµnh ®éng khen, c¸m ¬n. xin lçi qua lêi tho¹i nh©n vËt vµ chiÕn l-îc giao tiÕp phï hîp 62 3.

Vai trß cña c¸c hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi trong t¸c phÈm 72 3. NÐt v¨n ho¸ øng xö ng-êi ViÖt qua hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi 79 3. TiÓu kÕt ch-¬ng 3 83 KÕt luËn 85 Tµi liÖu tham kh¶o 88 Phô lôc 3 kÝ hiÖu viÕt t¾t sö dông trong luËn v¨n §TNV §éng tõ ng÷ vi IFIDs Illocutionary force indicating devices – DÊu hiÖu chØ dÉn hiÖu lùc ë lêi P Néi dung mÖnh ®Ò Sp1 Nh©n vËt héi tho¹i thø nhÊt – ng-êi nãi Sp2 Nh©n vËt héi tho¹i thø hai – ng-êi nghe SL Sè l-îng 4 Më ®Çu 1. Lý thuyÕt hµnh vi ng«n ng÷ ra ®êi ®· t¹o b-íc ngoÆt më ra mét h-íng ®i míi trong giíi nghiªn cøu ng«n ng÷.

Tr-íc khi lý thuyÕt hµnh vi ng«n ng÷ ra ®êi, ng-êi ta chØ ®Ò cËp ®Õn mét sè ®Þa h¹t quen thuéc cña nã nh-: Ng÷ ©m, tõ vùng, ng÷ ph¸p – tøc lµ ng«n ng÷ ®-îc xem lµ mét ®èi t-îng trõu t-îng. Tõ khi lý thuyÕt hµnh vi ng«n ng÷ ra ®êi, ng-êi ta b¾t ®Çu quan t©m ®Õn lÜnh vùc ho¹t ®éng thùc hiÖn chøc n¨ng giao tiÕp cña ng«n ng÷, tøc nghiªn cøu ng«n ng÷ d-íi gãc ®é vai trß hµnh chøc cña nã. Hµng lo¹t c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu ng«n ng÷ sö dông lý thuyÕt hµnh ®éng ng«n ng÷ ®-îc c«ng bè vµ ®· thu ®-îc nhiÒu kÕt qu¶. Tuy nhiªn, viÖc ®i s©u t×m hiÓu ba nhãm hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi trong lêi tho¹i nh©n vËt qua c¸c t¸c phÈm v¨n häc, nhÊt lµ truyÖn ng¾n th× ch-a cã t¸c gi¶ nµo ®i s©u.

Trong cuéc sèng hµng ngµy, c¸c hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi thÓ hiÖn phÐp lÞch sù trong v¨n ho¸ øng xö cña con ng-êi. Tuy nhiªn chóng còng ®em l¹i hiÖu lùc ë lêi kh¸c nhau phô thuéc vµo hoµn c¶nh vµ ®èi t-îng giao tiÕp cô thÓ. V× vËy, viÖc ®i s©u t×m hiÓu nh÷ng hµnh ®éng øng xö nµy lµ mét viÖc lµm cÇn thiÕt vµ cã ý nghÜa thùc tiÔn trong viÖc t×m hiÓu c¸c t¸c phÈm v¨n ch-¬ng còng nh- trong giao tiÕp cña con ng-êi. X¸c ®Þnh biÓu thøc ng÷ vi thÓ hiÖn hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi gióp chóng ta cã thÓ x¸c ®Þnh vµ nhËn diÖn chóng víi mét sè hµnh ®éng ng«n ng÷ kh¸c nh- hµng ®éng chª, ®e do¹, tr¸ch mãc… tõ ®ã gióp ng­êi nãi cã thÓ sö dông c¸c hµnh ®éng ng«n ng÷ nµy mét c¸ch hîp lý.

V× nh÷ng lý do trªn, chóng t«i ®· chän ®Ò tµi “BiÓu thøc ng÷ vi thÓ hiÖn hµnh ®éng khen, c¸m ¬n, xin lçi qua lêi tho¹i nh©n vËt trong truyÖn ng¾n ViÖt Nam” cho luËn v¨n cña m×nh. LÞch sö nghiªn cøu c¸c hµnh ®éng ng«n ng÷ Trªn thÕ giíi ngµnh ng÷ dông häc ra ®êi rÊt sím. N¨m 1938 trong c«ng tr×nh “Nh÷ng c¬ së cña lý thuyÕt kÝ hiÖu”, nhµ kÝ hiÖu häc ng-êi MÜ C.Morris lÇn ®Çu tiªn ®· ®-a ra lý thuyÕt ba b×nh diÖn khi xem hÖ thèng kÝ hiÖu ng«n ng÷ víi t- c¸ch bé m«n kÝ hiÖu häc, ®ã lµ: b×nh diÖn kÕt häc, b×nh diÖn nghÜa häc vµ b×nh diÖn dông häc vµ ®©y lµ thêi gian ®-îc xem lµ mèc ra ®êi cña ng÷ dông häc. MÆc dï ra ®êi kh¸ sím nh-ng ph¶i ®Õn n¨m 1962 khi cuèn s¸ch “How to do things with words” cña J.Austin ®-îc xuÊt b¶n, lý thuyÕt hµnh ®éng ng«n tõ ra ®êi th× ng÷ dông häc míi thùc sù ®-îc c¸c nhµ ng«n ng÷ häc quan t©m vµ nã ngµy cµng ®-îc ph¸t triÓn m¹nh.

Trªn tinh thÇn tiÕp thu cã chän läc vµ cã phª ph¸n mét sè quan ®iÓm cña J.Searle ®· cho xuÊt b¶n cuèn “Speech Acts” th× ®Õn lóc nµy, ng÷ dông häc thùc sù æn ®Þnh. Trong cuèn s¸ch cña m×nh J.Searle ®Æc biÖt quan t©m ®Õn hµnh ®éng ng«n trung (Illocutionary act). Theo «ng hµnh ®éng ng«n trung lµ ®¬n vÞ giao tiÕp b»ng lêi nhá nhÊt. ¤ng cho r»ng viÖc giao tiÕp b»ng lêi còng chÞu sù chi phèi cña c¸c quy t¾c chung thÓ hiÖn qua hµnh ®éng ng«n trung, v× vËy hµnh ®éng ng«n trung lµ hµnh ®éng mµ ng÷ dông häc cÇn quan t©m, cÇn ®i s©u nghiªn cøu nhÊt.

§Æc biÖt ph¶i kÓ ®Õn n¨m 1986 G.Jule víi nhan ®Ò “Pragmatics” (Ng÷ dông häc) ®· giíi thiÖu nh÷ng tri thøc còng nh- c¸c kh¸i niÖm nÒn t¶ng: ChØ xuÊt vµ kho¶ng c¸ch; quy chiÕu vµ suy luËn; tiÒn gi¶ ®Þnh vµ dÉn ý; céng t¸c vµ hµnh ý; hµnh ®éng nãi vµ sù kiÖn; lÞch sö vµ t-¬ng t¸c; héi tho¹i vµ cÊu tróc -a chuéng; diÔn ng«n vµ v¨n ho¸. [51, 24] N¨m 1995 trong c«ng tr×nh “Meaning in Interaction: An introduction to pragmatics”, t¸c gi¶ J.Thomas ®· hÖ thèng ho¸ c¸ch ph©n lo¹i c¸c ph¸t ng«n ng«n hµnh. Theo ®ã, «ng ®· ®-a ra hÖ thèng c¸c ®éng tõ ng«n hµnh b»ng tiÕng Anh vµ ph©n tÝch c¸c ®éng tõ ng«n hµnh nµy mét c¸ch hîp lý, thuyÕt phôc. 6 ë ViÖt Nam, c¸c nhµ nghiªn cøu nh- §ç H÷u Ch©u, NguyÔn §øc D©n ®-îc xem lµ nh÷ng ng-êi cã c«ng më ®-êng cho ngµnh ng÷ dông häc.

N¨m 1993, trong cuèn “§¹i c­¬ng ng«n ng÷ häc” viÕt chung víi Bïi Minh To¸n, §ç H÷u Ch©u ®· cã mét ch-¬ng vÒ ng÷ dông häc. LÇn ®Çu tiªn t¸c gi¶ ®· cung cÊp mét c¸i nh×n bao qu¸t toµn c¶nh víi nh÷ng tri thøc kh¸i qu¸t tuy ng¾n gän nh-ng cã hiÖu lùc ®Æt vÊn ®Ò ®Þnh h-íng cho chuyªn ngµnh nµy, gãp phÇn tÝch cùc vµo viÖc më ra mét lÜnh vùc nghiªn cøu míi cho ViÖt ng÷ häc. Trong ch-¬ng nµy, t¸c gi¶ ®· ph©n biÖt hµnh vi ng«n ng÷ víi biÓu thøc ng÷ vi, ph¸t ng«n ng÷ vi vµ nªu mét sè dÊu hiÖu ng÷ dông ®¸nh dÊu lùc t¹i lêi cña hµnh vi ng«n ng÷. N¨m 1998, trong cuèn “Ng÷ dông häc”, tËp 1, t¸c gi¶ NguyÔn §øc D©n còng ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò hµnh vi ng«n ng÷.

Nh-ng t¸c gi¶ kh«ng ph©n biÖt biÓu thøc ng÷ vi vµ ph¸t ng«n ng÷ vi mµ cho r»ng biÓu thøc ng÷ vi vµ ph¸t ng«n ng÷ vi lµ mét. T¸c gi¶ viÕt “C¸c ph¸t ng«n ng÷ vi còng ®­îc gäi lµ c¸c biÓu thøc ng÷ vi” [26, 47]. N¨m 2000, t¸c gi¶ NguyÔn ThiÖn Gi¸p trong cuèn “Dông häc ViÖt ng÷” ®· lý gi¶i mét sè vÊn ®Ò thuéc ng÷ dông häc ¸p dông vµo tiÕng ViÖt. N¨m 2001, t¸c gi¶ §ç H÷u Ch©u ®· cho t¸i b¶n cã s÷a ch÷a vµ bæ sung cuèn “§¹i c­¬ng ng«n ng÷ häc”II (1993) thµnh “§¹i c­¬ng ng«n ng÷ häc”, tËp 2, phÇn ng÷ dông häc.

Trong ®ã c¸c vÊn ®Ò thuéc chuyªn ngµnh ng÷ dông häc ®-îc tr×nh bµy mét c¸ch hÖ thèng vµ chi tiÕt, ®Çy ®ñ. N¨m 2005, trong cuèn “Gi¸o tr×nh ng÷ dông häc”, t¸c gi¶ §ç ThÞ Kim Liªn ®· tr×nh bµy c¸c kh¸i niÖm liªn quan ®Õn lý thuyÕt héi tho¹i nh-: c¸c quy t¾c héi tho¹i, ý nghÜa t-êng minh, ý nghÜa hµm Èn, nghÜa t×nh th¸i… C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn lµ c¬ së lý thuyÕt quan träng vµ v« cïng cÇn thiÕt ®èi víi chóng t«i dùa vµo trong qu¸ tr×nh triÓn khai ®Ò tµi cña m×nh. Bªn c¹nh ®ã ph¶i kÓ ®Õn hµng lo¹t c¸c bµi viÕt, luËn v¨n Th¹c sÜ, luËn ¸n TiÕn sÜ cña c¸c nghiªn cøu sinh lµ nh÷ng nguån tµi liÖu tham kh¶o quan träng 7 gióp chóng t«i trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi. Cã thÓ kÓ ®Õn c¸c c«ng tr×nh cña c¸c t¸c gi¶ nh-: Lª ThÞ Thu Hoa (1996) víi ®Ò tµi luËn v¨n Th¹c sÜ “CÊu tróc ng÷ nghÜa cña ®éng tõ nãi n¨ng: nhãm “khen”, “chª””; NguyÔn ThÞ NgËn (1996) víi ®Ò tµi “CÊu tróc ng÷ nghÜa cña nhãm ®éng tõ nãi n¨ng: nhãm “th«ng tin”; §inh ThÞ Hµ (1996) víi ®Ò tµi “CÊu tróc nghÜa cña ®éng tõ nãi n¨ng: nhãm “bµn”, “tranh luËn”, “c·i”.

C¸c t¸c gi¶ nµy ®· x©y dùng ®-îc cÊu tróc ng÷ nghÜa cña mét sè ®éng tõ nãi n¨ng cô thÓ vµ b-íc ®Çu ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò kiÕn thøc ng÷ vi, song ch-a x¸c ®Þnh ®-îc vai trß cña biÓu thøc ng÷ vi trong biÓu ®¹t vµ nhËn diÖn mét hµnh vi ng«n ng÷. T¸c gi¶ NguyÔn Quang (1999) víi luËn ¸n TiÕn sÜ “Mét sè kh¸c biÖt giao tiÕp lêi nãi ViÖt – MÜ trong c¸ch khen vµ tiÕp nhËn lêi khen” ®· ®Æt hµnh vi khen vµ tiÕp nhËn lêi khen trong sù ®èi s¸ch ®Ó t×m ra sù kh¸c biÖt trong sö dông hµnh vi nµy gi÷a ng-êi ViÖt vµ ng-êi MÜ. T¸c gi¶ ®i s©u nghiªn cøu c¸ch sö dông chø kh«ng m« t¶ cô thÓ cÊu tróc cña nh÷ng biÓu thøc ng÷ vi.