Hâm Mộ Thần Tượng Trong Đời Sống Giới Trẻ Việt Nam Hiện Nay

Chuyên khảo phân tích Hâm mộ thần tượng trong đời sống giới trẻ việt nam hiện nay, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đinh Việt Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Quỳnh Phương
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Văn Hóa Học
• Đề tài: Hâm Mộ Thần Tượng Trong Đời Sống Giới Trẻ Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hâm Mộ Thần Tượng Văn Hóa Giới Trẻ Việt

Hâm mộ thần tượng đã trở thành một hiện tượng văn hóa nổi bật và phổ biến trong giới trẻ Việt Nam nói riêng và trên toàn cầu nói chung. Từ góc độ học thuật, đây là một khía cạnh quan trọng trong nghiên cứu về văn hóa giới trẻ. Sự phát triển của ngành Nghiên cứu văn hóa đã cung cấp nhiều khung lý thuyết để khám phá các chiều kích khác nhau như tiểu văn hóa, bản sắc, sự phản kháng, mạng lưới xã hội và văn hóa tiêu dùng. Ở Việt Nam, trong hai thập kỷ gần đây, giới trẻ và văn hóa giới trẻ đã trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành như xã hội học, tâm lý học, giáo dục học và văn hóa học. Nghiên cứu về hâm mộ thần tượng giúp nhận diện những chiều kích mới của văn hóa giới trẻ trong bối cảnh xã hội Việt Nam đương đại. Hâm mộ thần tượng không phải là một hiện tượng hoàn toàn mới ở Việt Nam, nhưng hình thức và đối tượng hâm mộ đã có nhiều thay đổi theo thời gian.

1.1. Lịch Sử Hâm Mộ Thần Tượng Ở Việt Nam Từ Lãnh Tụ Đến Idol

Trong quá khứ, khi đất nước còn trong chiến tranh, những lãnh tụ cách mạng và người lính anh dũng là hình mẫu cho thanh niên. Sau khi đất nước thống nhất, những anh hùng lao động trở thành tấm gương sáng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, các ngôi sao giải trí và người nổi tiếng lại là những thần tượng có sức hút mạnh mẽ đối với giới trẻ. Sự thay đổi này phản ánh sự biến đổi của xã hội và giá trị văn hóa.

1.2. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Về Hâm Mộ Thần Tượng

Việc giới trẻ say mê ca sĩ, diễn viên, cầu thủ và tham gia vào các cộng đồng fan cuồng nhiệt đã khiến nhiều phụ huynh lo ngại. Điều này đặt ra những câu hỏi nghiên cứu quan trọng để hiểu về giới trẻ Việt Nam trong bối cảnh văn hóa tiêu dùng phát triển mạnh mẽ và sự khủng hoảng về căn tính. Nghiên cứu văn hóa cần lắng nghe "tiếng nói người trong cuộc" và phân tích những thực hành văn hóa thường ngày của giới trẻ. Hâm mộ thần tượng không phải là một thực hành phi lý mà có vai trò quan trọng trong quá trình tạo dựng ý nghĩa và căn tính.

II. Thực Trạng Hâm Mộ Thần Tượng Bức Tranh Toàn Cảnh Tại Việt Nam

Hiện tượng hâm mộ thần tượng ở Việt Nam diễn ra vô cùng sôi động và đa dạng. Giới trẻ thể hiện sự hâm mộ thông qua nhiều hình thức khác nhau, từ việc theo dõi tin tức, tham gia các sự kiện, đến việc mua sắm các sản phẩm liên quan đến thần tượng. Sự phát triển của internet và mạng xã hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối và chia sẻ giữa những người hâm mộ, hình thành nên các cộng đồng fan Việt lớn mạnh. Các fan Kpop Việt Nam và fan USUK Việt Nam cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình xu hướng hâm mộ thần tượng ở Việt Nam.

2.1. Các Hình Thức Hâm Mộ Thần Tượng Phổ Biến Của Giới Trẻ

Giới trẻ thể hiện sự hâm mộ thông qua nhiều hình thức như like, view, share, vote, support thần tượng trên mạng xã hội. Họ cũng theo dõi, cổ vũ, bênh vực thần tượng trước những lời chỉ trích. Ngoài ra, việc quảng bá cho thần tượng cũng là một hoạt động quan trọng của người hâm mộ. Các hoạt động này thể hiện sự gắn bó và tình cảm của người hâm mộ đối với thần tượng.

2.2. Vai Trò Của Fanclub Trong Văn Hóa Hâm Mộ Thần Tượng

Các câu lạc bộ người hâm mộ (Fanclub) đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối và tổ chức các hoạt động hâm mộ. Fanclub có mục đích và bối cảnh thành lập riêng, hoạt động thông qua các admin (ban quản trị FC). Các hoạt động của fanclub bao gồm tổ chức sự kiện, gây quỹ, quảng bá cho thần tượng và tham gia các hoạt động từ thiện. Fanclub tạo ra một không gian để người hâm mộ chia sẻ tình yêu và niềm đam mê với thần tượng.

2.3. Tiêu Dùng Liên Quan Đến Thần Tượng Xu Hướng Mua Sắm Của Fan

Người hâm mộ thường tiêu thụ các sản phẩm trực tiếp liên quan đến thần tượng như album, goods, vé concert. Ngoài ra, họ cũng tham gia vào các hình thức tiêu thụ trên không gian mạng như mua nhạc số, xem video trực tuyến. Việc tiêu dùng này không chỉ thể hiện sự ủng hộ đối với thần tượng mà còn là một cách để người hâm mộ thể hiện bản sắc cá nhân và tham gia vào cộng đồng fan.

III. Hâm Mộ Thần Tượng Phương Thức Kiến Tạo Bản Sắc Của Giới Trẻ

Hâm mộ thần tượng không chỉ là một hoạt động giải trí mà còn là một phương thức để giới trẻ kiến tạo bản sắc cá nhân và nhóm. Trong quá trình định vị căn tính, người trẻ tìm kiếm những hình mẫu để học hỏi và noi theo. Thần tượng đóng vai trò quan trọng trong quá trình này, cung cấp cho người trẻ những giá trị, phong cách và lối sống mà họ mong muốn. Thông qua việc hâm mộ thần tượng, người trẻ thể hiện sự khác biệt và khẳng định bản thân.

3.1. Nhu Cầu Định Vị Căn Tính Của Giới Trẻ Trong Xã Hội

Giới trẻ luôn có nhu cầu định vị căn tính, tìm kiếm bản sắc riêng trong xã hội. Họ muốn khẳng định mình là ai, khác biệt với những người khác như thế nào. Quá trình này diễn ra thông qua nhiều hoạt động khác nhau, trong đó hâm mộ thần tượng là một trong những phương thức phổ biến.

3.2. Vai Trò Của Thần Tượng Trong Quá Trình Định Vị Căn Tính

Thần tượng đóng vai trò quan trọng trong quá trình định vị căn tính của giới trẻ. Họ cung cấp cho người trẻ những hình mẫu để học hỏi, những giá trị để theo đuổi và những phong cách để thể hiện. Thần tượng trở thành một phần trong bản sắc của người hâm mộ.

3.3. Giải Mã Thần Tượng Sự Phản Chiếu Cá Nhân Của Người Hâm Mộ

Người hâm mộ thường giải mã thần tượng theo cách riêng của mình, tìm thấy những điểm tương đồng giữa bản thân và thần tượng. Thần tượng trở thành sự phản chiếu cá nhân, giúp người hâm mộ hiểu rõ hơn về bản thân và những giá trị mà họ theo đuổi.

IV. Ảnh Hưởng Của Truyền Thông Và Công Nghiệp Giải Trí Đến Hâm Mộ

Sự phát triển của công nghiệp giải trí và truyền thông có ảnh hưởng lớn đến hiện tượng hâm mộ thần tượng. Truyền thông tạo ra những hình ảnh và thông tin về thần tượng, định hình nhận thức của công chúng về họ. Công nghiệp giải trí cung cấp những sản phẩm và dịch vụ liên quan đến thần tượng, đáp ứng nhu cầu của người hâm mộ. Sự kết hợp giữa truyền thông và công nghiệp giải trí tạo ra một hệ sinh thái hâm mộ thần tượng phức tạp và đa dạng.

4.1. Tác Động Của Công Nghiệp Giải Trí Đến Đời Sống Giới Trẻ

Công nghiệp giải trí tác động mạnh mẽ đến đời sống giới trẻ, định hình thị hiếu, phong cách và lối sống của họ. Các chương trình truyền hình, âm nhạc, phim ảnh và các sản phẩm giải trí khác trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của giới trẻ.

4.2. Truyền Thông Thần Tượng Và Giới Trẻ Mối Quan Hệ Tương Tác

Truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh và quảng bá thần tượng. Giới trẻ là một nhóm công chúng đặc biệt, có sự tương tác mạnh mẽ với truyền thông và thần tượng. Họ tiếp nhận thông tin, chia sẻ ý kiến và tham gia vào các hoạt động liên quan đến thần tượng thông qua các kênh truyền thông khác nhau.

4.3. Chủ Nghĩa Tiêu Dùng Và Giới Trẻ Thị Trường Tiềm Năng Cho Thần Tượng

Giới trẻ là một thị trường tiềm năng cho các sản phẩm và dịch vụ liên quan đến thần tượng. Chủ nghĩa tiêu dùng thúc đẩy người trẻ mua sắm các sản phẩm này để thể hiện sự ủng hộ đối với thần tượng và khẳng định bản sắc cá nhân. Sự thẩm thấu ý thức hệ thị trường vào đời sống giới trẻ là một yếu tố quan trọng trong việc định hình hiện tượng hâm mộ thần tượng.

V. Hâm Mộ Thần Tượng Quá Khích Mặt Tối Và Giải Pháp Hạn Chế

Bên cạnh những mặt tích cực, hâm mộ thần tượng cũng có thể dẫn đến những hệ lụy tiêu cực, đặc biệt là khi trở nên quá khích. Hâm mộ thần tượng quá khích có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, tài chính và các mối quan hệ xã hội của người hâm mộ. Cần có những giải pháp để hạn chế những mặt tối này và khuyến khích hâm mộ thần tượng một cách lành mạnh.

5.1. Ảnh Hưởng Tiêu Cực Của Hâm Mộ Thần Tượng Quá Khích

Hâm mộ thần tượng quá khích có thể dẫn đến nhiều vấn đề như mất kiểm soát về tài chính, bỏ bê học tập và công việc, xa lánh gia đình và bạn bè, thậm chí là có những hành vi vi phạm pháp luật. Cần nhận thức rõ những nguy cơ này để có biện pháp phòng tránh.

5.2. Giải Pháp Hạn Chế Hâm Mộ Thần Tượng Quá Khích

Để hạn chế hâm mộ thần tượng quá khích, cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình cần quan tâm, giáo dục con em về cách hâm mộ thần tượng một cách lành mạnh. Nhà trường cần tạo ra những hoạt động bổ ích để thu hút sự quan tâm của học sinh, sinh viên. Xã hội cần có những thông điệp truyền thông tích cực về hâm mộ thần tượng.

5.3. Hâm Mộ Thần Tượng Lành Mạnh Lợi Ích Và Cách Thực Hiện

Hâm mộ thần tượng lành mạnh có thể mang lại nhiều lợi ích như tăng cường sự tự tin, kết nối với cộng đồng, học hỏi những điều tốt đẹp từ thần tượng. Để hâm mộ thần tượng một cách lành mạnh, cần có sự cân bằng giữa việc hâm mộ và các hoạt động khác trong cuộc sống, biết kiểm soát cảm xúc và tài chính, và luôn giữ vững những giá trị đạo đức.

VI. Tương Lai Của Hâm Mộ Thần Tượng Xu Hướng Và Cơ Hội Mới

Hâm mộ thần tượng sẽ tiếp tục phát triển và biến đổi trong tương lai, với những xu hướng và cơ hội mới. Sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội sẽ tạo ra những hình thức hâm mộ mới, kết nối người hâm mộ trên toàn thế giới. Đồng thời, hâm mộ thần tượng cũng có thể trở thành một động lực để phát triển kinh tế và văn hóa.

6.1. Xu Hướng Hâm Mộ Thần Tượng Ảo Trong Tương Lai

Sự phát triển của công nghệ thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) có thể tạo ra những hình thức hâm mộ thần tượng ảo, cho phép người hâm mộ tương tác với thần tượng một cách sống động và chân thực hơn. Xu hướng này có thể mở ra những cơ hội mới cho ngành công nghiệp giải trí.

6.2. Hâm Mộ Thần Tượng Và Sự Phát Triển Kinh Tế Văn Hóa

Hâm mộ thần tượng có thể đóng góp vào sự phát triển kinh tế thông qua việc thúc đẩy du lịch, tiêu dùng và quảng bá văn hóa. Các sự kiện liên quan đến thần tượng có thể thu hút đông đảo du khách, tạo ra nguồn thu lớn cho địa phương. Đồng thời, hâm mộ thần tượng cũng có thể giúp quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.

6.3. Hợp Tác Quốc Tế Trong Văn Hóa Hâm Mộ Thần Tượng

Hâm mộ thần tượng tạo ra những cơ hội hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn hóa và giải trí. Các nghệ sĩ và công ty giải trí có thể hợp tác để tổ chức các sự kiện, sản xuất các sản phẩm và quảng bá văn hóa. Sự hợp tác này có thể góp phần tăng cường sự hiểu biết và giao lưu văn hóa giữa các quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Những nghiên cứu về giới trẻ và văn hóa giới trẻ 1. Những nghiên cứu về văn hóa của các nhóm giới trẻ Có rất nhiều khuynh hướng lí thuyết trong nghiên cứu về văn hóa của các nhóm giới trẻ khác nhau, trong đó tiểu văn hóa là một khuynh hướng nổi bật.

Tiểu văn hóa (subculture) là một khái niệm để chỉ văn hóa của một nhóm người trong một nền văn hóa, có những đặc trưng riêng so với nền văn hóa chung mà nó thuộc về mặc dù vẫn duy trì những nguyên tắc nền tảng của nền văn hóa đó. “Tiểu văn hóa giới trẻ” được xem là một tiểu văn hóa dựa trên giới trẻ với phong cách, hành vi và sở thích riêng biệt. Các tiểu văn hóa giới trẻ được nhận dạng dựa trên các yếu tố có thể phân biệt về mặt xã hội như gia đình, công việc, nhà ở và trường học (Brake 1985) [79]. Lí thuyết này được phát triển bởi Trung tâm Nghiên cứu văn hóa đương đại Birmingham (CCCS) (1964) với các công trình quan trọng của Dick Hebdige (1979) [116], Stuart Hall & Tony Jefferson (1993) [114].

Các nhà nghiên cứu cho rằng một trong những đặc trưng của các tiểu văn hóa giới trẻ là thường thể hiện sự đối lập có hệ thống với nền văn hóa chính thống. Dick Hebdige [116] mô tả tiểu văn hoá như là một phản ứng của các nhóm ít quyền lực thách thức quyền bá chủ của văn hóa thống trị/chi phối. Stuart Hall và Tony Jefferson [114] thì mô tả các tiểu văn hóa giới trẻ là những nỗ lực phản kháng lại quyền lực thống trị thông qua việc áp dụng có ý thức các hành vi mang tính biểu tượng hay nghi lễ có ý nghĩa đe dọa đến việc thiết lập sự thống trị đó. Vì giới trẻ được xem như một nhóm phụ thuộc và ít quyền lực trong mối quan hệ với sự chi phối của xã hội người lớn, nên tiểu văn hoá giới trẻ có thể được xem như một hệ thống văn hoá thách thức sự thống trị của xã hội người lớn.

Các tiểu văn hóa giới trẻ có thể được định nghĩa là các hệ thống biểu đạt ý nghĩa (systems of meaning), phương thức biểu hiện (modes of expression) hoặc lối sống (lifestyle) được phát triển bởi các nhóm yếu thế để đối phó với các hệ thống 12 chiếm vai trò chủ đạo trong xã hội và nó phản ánh nỗ lực của họ để giải quyết các mâu thuẫn có tính cấu trúc phát sinh từ bối cảnh xã hội rộng lớn hơn (Brake) [79]. Do vậy, các nghiên cứu về các tiểu văn hóa thường bao gồm nghiên cứu về biểu tượng gắn liền với trang phục, âm nhạc, những cảm xúc của các thành viên trong nhóm cũng như cách thức mà các biểu tượng này được các thành viên của nền văn hóa thống trị hiểu. Nhiều tiểu văn hóa giới trẻ trên thế giới có liên quan đến các thể loại âm nhạc, chẳng hạn: punks, emos, ravers, juggalos, metalheads và goths trong nghiên cứu của Brake [79] hay nhạc pop trong nghiên cứu của Huq [123] sau này. Sau tiểu văn hoá là một số khuynh hướng mới chẳng hạn: “hậu tiểu văn hóa” (post-subculture) tập trung vào văn hóa giới trẻ đương đại phù du và được tổ chức xoay quanh lối sống cá nhân và các lựa chọn tiêu dùng, khả năng biến đổi với một loạt các phong cách khác nhau ở giới trẻ.

Văn hóa giới trẻ ngày càng được khai thác ở khía cạnh “sự khác biệt” (Barker) [74]. “Nền “tiểu” văn hóa có nghĩa là những khái niệm về tính đặc biệt và điểm khác biệt so với xã hội thống trị và chủ đạo” [74, tr. Cũng theo Barker, tuổi trẻ như một sự trì hoãn, như một sự phân loại văn hóa và đầy mơ hồ; tuổi trẻ là một kết cấu diễn ngôn1 - “những diễn ngôn về phong cách, hình ảnh, điểm khác biệt và bản sắc đóng vai trò đặc biệt quan trọng” [74, tr. Theo đó, đặc điểm của tuổi trẻ là “sự kháng cự”, “sự bác bỏ và đảo ngược”, là “việc diễn và nhấn mạnh những giá trị ngầm.

Ở Việt Nam, “tiểu văn hóa” không phải là một thuật ngữ được sử dụng thường xuyên trong các nghiên cứu về giới trẻ. Có một số nhà nghiên cứu sử dụng khái niệm “tiểu văn hóa thanh niên” (Từ Thị Loan [37], Đặng Cảnh Khanh [35], Phạm Quỳnh Phương [45]). Đặng Cảnh Khanh [35, tr. 255] cho rằng “bên cạnh cái dòng văn hóa chính thống của xã hội còn có một dòng chảy văn hóa khác.

Dòng 1 “Diễn ngôn” (discourse) là một thuật ngữ được dùng khá phổ biến, đặc biệt trong các nghiên cứu gần đây và được dùng sớm nhất trong ngôn ngữ học, nhằm ám chỉ phương thức hoạt động của ngôn từ, vượt ra ngoài văn bản và có thể xem xét sự vận hành của ngôn từ để khám phá các quan hệ quyền lực chi phối sự tạo thành và vận hành của chúng trong thực tiễn đời sống (Dẫn theo Phạm Quỳnh Phương, Hoàng Cầm 2012: 50). Diễn ngôn được hiểu là một quá trình hiểu và tạo nghĩa mang tính xã hội (thay vì mang tính ngôn ngữ thuần túy). Vì vậy, mặc dù khả năng tạo nghĩa của ngôn ngữ là vô hạn, nhưng trong mỗi giai đoạn lịch sử, việc nghĩa nào được chấp nhận và nghĩa nào trở nên phổ biến lại phụ thuộc vào các mối quan hệ xã hội, chính trị chứ không phải một quá trình mang tính ngôn ngữ học thuần túy. Việc thương thỏa để tạo nghĩa này (cùng với kết quả của nó) chính là các diễn ngôn đặc trưng của từng thời đại.

Việc nhìn nhận người nổi tiếng như một diễn ngôn, đồng nghĩa với việc nhìn nhận họ như một văn bản, và đọc “nghĩa” của văn bản đó trên điều kiện lịch sử, xã hội của Việt Nam, thay vì hiểu chữ “người nổi tiếng” như là ý nghĩa ghi trong từ điển (Nguyễn Thu Giang 2011: 152). 13 chảy ấy có thể là ít khuôn phép, ít bài bản và không hàn lâm nhưng lại rất mạnh mẽ và sáng tạo”. Bên cạnh đó, một số ý kiến hoặc còn ngập ngừng hoặc không tán thành do cho rằng khái niệm này ra đời và phù hợp với bối cảnh Âu Mỹ nhưng có vẻ chưa thật chính xác đối với giới trẻ Việt Nam (Phạm Hồng Tung [60]). Theo Phạm Hồng Tung, “tiểu văn hóa thanh niên” thường để chỉ những trào lưu “phá cách” của thanh niên phương Tây như hippies, punks.

còn ở Việt Nam, sẽ không hợp lí khi cho rằng có một tiểu văn hóa như vậy vì những biểu hiện của tiểu văn hóa như thế không tiêu biểu và đại diện cho số đông thanh niên nước ta. Mặc dù tồn tại một “văn hóa nhóm thanh niên” và theo đặc trưng của lứa tuổi nên văn hóa nhóm của thanh niên thường chứa những nhóm không đồng nhất, thậm chí trái ngược với hệ giá trị được xã hội chấp thuận, tuy nhiên theo tác giả này, văn hóa thanh niên là một bộ phận không tách rời của văn hóa dân tộc xét theo tất cả các chiều cạnh [60, tr. Các nghiên cứu khác (Nguyễn Ánh Hồng [27], Đinh Thị Vân Chi [6], Nguyễn Thị Phương Châm [4], [5].) tuy không khẳng định rõ việc tồn tại một “tiểu văn hóa giới trẻ” nhưng phần đa đều cho rằng giới trẻ là một “nhóm dân số”, “nhóm xã hội”, “nhóm văn hóa” đặc thù. Đây là nhóm có nhiều lí tưởng, nhiều cống hiến, nhưng cũng là nhóm có nhiều nổi loạn so với nền văn hóa chính thống.

Cách tiếp cận giới trẻ dựa trên lí thuyết văn hóa nhóm giới trẻ giúp lí giải sâu sắc hơn những vấn đề liên quan đến lứa tuổi hết sức “nhạy cảm” này. Những nghiên cứu về nhu cầu, thị hiếu, quan niệm, lối sống của giới trẻ Có thể nói, dù được nhìn nhận thuộc về một tiểu văn hóa (subculture) hay là một nhóm (group), giới trẻ luôn được đánh giá là những người có nhu cầu, thị hiếu, quan niệm, lối sống khác biệt rõ ràng với các thế hệ trước. Trong những công trình nghiên cứu của nước ngoài, lối sống (lifestyle) của giới trẻ đã được chú ý từ rất lâu, gắn với các tiểu văn hóa cụ thể, riêng biệt, theo đó mỗi tiểu văn hóa sẽ có những phong cách sống, lối sống khác nhau (Bennett [75], Brake [79], Huq [123]). Từ khóa của những nghiên cứu này là bản sắc (identity), sự phản kháng (resistance), những băng nhóm (gangs).

Ở Việt Nam, các nghiên cứu quan tâm tới việc chỉ ra và phân tích những khuynh hướng, xu hướng, trào lưu thuộc về văn hoá giới trẻ như nhu cầu, thị hiếu, quan niệm, lối sống… Một số bài viết của các tác giả Bùi Thị Tỉnh [57], Nguyễn Thị Phương Hoa [26], Lê Thị Thanh Hương [30],. mặc dù nhấn mạnh những biến 14 đổi và thích ứng của thanh niên Việt Nam trong bối cảnh hiện đại (chẳng hạn như sự năng động, sáng tạo và cập nhật) nhưng vẫn chủ yếu xoay quanh các chủ đề “truyền thống” về thanh niên như đạo đức, thái độ chính trị, lối sống. Tác giả Nguyễn Thị Phương Hoa [26] trong bài viết “Bàn về đạo đức lối sống của thanh niên trí thức nước ta hiện nay” cho rằng giới trẻ hiện nay sống thực tế hơn, có ý thức phấn đấu trong nghề nghiệp song ít có hoài bão lớn lao đối với xã hội, đất nước, ít bày tỏ chính kiến của mình, mặc dù vậy nhưng vì có trình độ học vấn cao, khả năng nhận thức tốt nên sự biến đổi theo chiều hướng tiêu cực về đạo đức và lối sống của thanh niên trí thức không quá lệch lạc. Đặng Cảnh Khanh [35], Phạm Hồng Tung [60] cũng nhấn mạnh lối sống của giới trẻ, đặc biệt giới trẻ Việt Nam, bao hàm cả những biểu hiện tích cực và tiêu cực.

Theo Phạm Hồng Tung, do quan niệm văn hóa thanh niên không tách rời nền văn hóa dân tộc, nên một số xu hướng tích cực của văn hóa thanh niên được tác giả này chỉ ra là: 1. Trân trọng và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, 2. Yêu nước, quan tâm đến tình hình đất nước và tin tưởng vào tương lai của đất nước; 3. Thực tế, thực dụng; 4.

Năng động, sáng tạo, luôn hướng tới cái mới, cái khác biệt; 5. Tích cực hội nhập quốc tế, tiếp thu thành tựu văn minh và tinh hoa văn hóa thế giới; 6. Có khát vọng, lạc quan, có tính tích cực chính trị - xã hội cao. Bên cạnh đó, tác giả chỉ ra một số xu hướng tiêu cực là: 1.

Lối sống buông thả bản thân; 2. Hành xử hung bạo, bất chấp pháp luật; 3. Thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm; 4. Tiếp thu thiếu chọn lọc ảnh hưởng văn hóa từ bên ngoài.