Giáo trình Tính Chi Phí Kinh Doanh (Tái bản 2) - ĐH Kinh Tế Quốc Dân

Giáo trình tính chi phí kinh doanh tái bản lần thứ 2 phần 1 cung cấp kiến thức cơ bản và ứng dụng thực tiễn trong quản lý chi phí.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Doanh
• Đề tài: Giáo Trình Tính Chi Phí Kinh Doanh Tái Bản Lần Thứ 2 Phần 1
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI LƯỢC VỀ TÍNH CHI PHÍ KINH DOANH
• 1.1. Các khái niệm cơ sở về chi phí
• 1.1.1. Các khái niệm gắn với chi phí
• 1.1.1.1. Chi phí tài chính
• 1.1.1.2. Chi phí kinh doanh
• 1.1.2. Mối quan hệ giữa các phạm trù chi phí
• 1.1.2.1. Mối quan hệ chi tiêu - chi phí tài chính
• 1.1.2.2. Mối quan hệ chi phí tài chính - chi phí kinh doanh
• 1.2. Sự cần thiết khách quan của tính chi phí kinh doanh
• 1.2.1. Khái niệm về tính chi phí kinh doanh
• 1.2.2. Sự cần thiết khách quan của tính chi phí kinh doanh
• 1.2.2.1. Nhu cầu về thông tin kinh tế bên trong cho việc ra quyết định quản trị
• 1.2.2.2. Sự phát triển của khoa học quản trị kinh doanh
• 1.3. Quá trình phát triển của tính chi phí kinh doanh
• 1.3.1. Khái quát về sự phát triển của khoa học kế toán
• 1.3.2. Các hướng phát triển của tính chi phí kinh doanh
• 1.3.2.1. Xét theo mối quan hệ với thời gian
• 1.3.2.2. Xét theo phạm vi tính toán
• 1.4. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NGUYÊN LÝ TÍNH CHI PHÍ KINH DOANH
• 2.1. Bản chất của công cụ tính chi phí kinh doanh
• 2.1.1. Các công cụ cùng có chức năng chế biến thông tin
• 2.1.2. Sự khác biệt cơ bản giữa tính chi phí kinh doanh và kế toán tài chính
• 2.2. Nhiệm vụ của tính chi phí kinh doanh
• 2.2.1. Cung cấp thông tin kinh tế bên trong cần thiết cho các quyết định kinh doanh
• 2.2.2. Cung cấp thông tin cần thiết để xây dựng và đánh giá chính sách giá cả
• 2.2.3. Kiểm tra tính hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từng bộ phận và cá nhân
• 2.3. Nguyên lý tính chi phí kinh doanh
• 2.3.1. Các phương pháp tính chi phí kinh doanh
• 2.3.1.1. Phương pháp truyền thống
• 2.3.1.2. Phương pháp tính chi phí kinh doanh sử dụng bảng
• 2.3.2. Các bước tính chi phí kinh doanh
• 2.3.3. Các nguyên tắc tính chi phí kinh doanh
• 2.3.3.1. Nguyên tắc thống nhất giữa kế toán tài chính và quản trị chi phí kinh doanh
• 2.3.3.2. Nguyên tắc phù hợp với cơ cấu doanh nghiệp
• 2.3.3.3. Nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt hiện vật
• 2.3.3.4. Nguyên tắc ưu tiên tính toán nhanh với độ chính xác chấp nhận được
• 2.3.3.5. Nguyên tắc hiệu quả
• 2.4. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: TÍNH CHI PHÍ KINH DOANH THEO LOẠI
• 3.1. Phân loại chi phí kinh doanh
• 3.1.1. Loại chi phí kinh doanh
• 3.1.2. Phân loại chi phí kinh doanh
• 3.1.2.1. Phân loại chi phí kinh doanh dựa vào hình thái tự nhiên của hao phí
• 3.1.2.2. Phân loại chi phí kinh doanh dựa trên cơ sở phương pháp tính chi phí kinh doanh cho các đối tượng
• 3.1.2.3. Phân loại chi phí kinh doanh căn cứ vào mối quan hệ với năng lực hoạt động
• 3.1.2.4. Phân loại chi phí kinh doanh căn cứ vào thời điểm xác định và phản ánh
• 3.1.2.5. Căn cứ vào tính chất phát sinh
• 3.1.2.6. Căn cứ vào tầm quan trọng của chi phí kinh doanh
• 3.1.2.7. Căn cứ vào thời gian phản ánh
• 3.1.2.8. Căn cứ vào tính chất kiểm soát
• 3.2. Tập hợp chi phí kinh doanh theo loại
• 3.2.1. Nguyên lý tập hợp chi phí kinh doanh theo loại
• 3.2.2. Tập hợp chi phí kinh doanh theo từng loại
• 3.2.2.1. Tập hợp chi phí kinh doanh sử dụng lao động
• 3.2.2.2. Tập hợp chi phí kinh doanh sử dụng nguyên vật liệu
• 3.2.2.3. Tính và tập hợp chi phí kinh doanh trùng chi phí tài chính
• 3.2.2.4. Tính và tập hợp chi phí kinh doanh dịch vụ thuê ngoài
• 3.2.2.5. Tính và tập hợp chi phí kinh doanh các khoản nộp
• 3.3. Tóm tắt chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: HÌNH THÀNH CÁC ĐIỂM CHI PHÍ
• 4.1. Nguyên lý phân bổ chi phí kinh doanh chung
• 4.1.1. Sự cần thiết phải phân bổ chi phí kinh doanh chung
• 4.1.2. Xác định đại lượng đóng vai trò chìa khoá phân bổ
• 4.1.3. Lựa chọn nguyên tắc phân bổ
• 4.1.4. Các phương pháp phân bổ chi phí kinh doanh
• 4.2. Hình thành các điểm chi phí trong doanh nghiệp
• 4.2.1. Khái niệm điểm chi phí
• 4.2.2. Các yêu cầu khi hình thành các điểm chi phí
• 4.2.3. Các nguyên tắc hình thành điểm chi phí
• 4.2.4. Hình thành hệ thống các điểm chi phí
• 4.2.4.1. Hình thành các điểm chi phí - chức năng
• 4.2.4.2. Hình thành các điểm chi phí - không gian hoạt động
• 4.2.4.3. Hình thành các điểm chi phí - trách nhiệm
• 4.2.4.4. Hình thành các điểm chi phí - kỹ thuật tính toán
• 4.3. Tóm tắt chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: TÍNH CHI PHÍ KINH DOANH THEO ĐIỂM VÀ THEO ĐỐI TƯỢNG
• 5.1. Thiết kế các bảng tính chi phí
• 5.1.1. Nhiệm vụ của tính chi phí kinh doanh theo điểm
• 5.1.2. Thiết kế các bảng tính chi phí kinh doanh
• 5.1.2.1. Các yêu cầu cơ bản đối với bảng tính chi phí kinh doanh
• 5.1.2.2. Thiết kế bảng tính chi phí kinh doanh
• 5.2. Thực hiện các phép tính toán trong bảng
• 5.2.1. Hệ thống tính chi phí kinh doanh đầy đủ
• 5.2.1.1. Nhập các số liệu cần thiết vào các cột và dòng tương ứng của bảng
• 5.2.1.2. Phân bổ CPKD chung phát sinh ban đầu
• 5.2.1.3. Phân bổ CPKD chung thứ cấp
• 5.2.1.4. Đánh giá hiệu quả hoạt động ở từng điểm chi phí
• 5.2.2. Các hệ thống tính chi phí kinh doanh không đầy đủ
• 5.3. Tính chi phí kinh doanh theo đối tượng
• 5.3.1. Các phương pháp tính giá thành
• 5.3.1.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương pháp
• 5.3.1.2. Các phương pháp tính giá thành đơn vị sản phẩm
• 5.4. Tóm tắt chương 5
• PHẦN THỰC HÀNH
• appendix.1. Câu hỏi trắc nghiệm
• appendix.2. Khẳng định hoặc phủ định
• appendix.3. Câu hỏi luận

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình tính chi phí kinh doanh tái bản 2

Giáo trình Tính chi phí kinh doanh (tái bản lần thứ 2) do PGS. Nguyễn Ngọc Huyền chủ biên, được NXB Đại học Kinh tế Quốc dân phát hành, là một tài liệu kế toán chi phí nền tảng và chuyên sâu. Tài liệu này ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết về thông tin kinh tế nội bộ, phục vụ cho các quyết định quản trị trong bối cảnh kinh tế thị trường. Khác với các sách kế toán quản trị thông thường, giáo trình này tập trung vào việc trang bị cho sinh viên và các nhà quản trị doanh nghiệp kỹ năng phân tích và tính toán các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất và tiêu thụ. Nội dung được trình bày một cách hệ thống, đi từ những khái niệm cơ bản nhất đến các phương pháp tính toán phức tạp. Cấu trúc giáo trình bao gồm hai phần chính: lý thuyết và thực hành. Phần lý thuyết gồm 5 chương, bắt đầu từ việc khái lược về tính chi phí kinh doanh, phân biệt rõ các phạm trù chi phí, chi tiêu và chi phí tài chính. Tiếp theo, giáo trình đi sâu vào các nguyên lý, phương pháp phân loại chi phí, cách thức hình thành các điểm chi phí và cuối cùng là kỹ thuật tính chi phí theo điểm và theo đối tượng. Phần thực hành cung cấp hệ thống câu hỏi trắc nghiệm, bài tập tình huống và câu hỏi tự luận, giúp người học củng cố kiến thức và áp dụng vào thực tiễn. Đây không chỉ là tài liệu học tập chính thức cho chuyên ngành quản trị kinh doanh mà còn là nguồn tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu và quản lý. Việc nắm vững kiến thức từ giáo trình giúp doanh nghiệp xây dựng được lợi thế cạnh tranh về giá, thông qua việc kiểm soát và tối ưu hóa chi phí sản xuất kinh doanh một cách hiệu quả.

1.1. Giới thiệu tác giả PGS. Nguyễn Ngọc Huyền và NXB ĐHKTQD

Giáo trình Tính chi phí kinh doanh được chủ biên bởi PGS. Nguyễn Ngọc Huyền, Trưởng bộ môn Quản trị kinh doanh tổng hợp, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Với kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu sâu rộng, tác giả đã biên soạn một tài liệu có tính hệ thống cao, kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực tiễn. Tài liệu được xuất bản bởi NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, một đơn vị uy tín trong việc phát hành các ấn phẩm khoa học kinh tế. Lời mở đầu của giáo trình nhấn mạnh: "Trong cơ chế kinh tế thị trường, mọi doanh nghiệp phải hoàn toàn tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của mình". Điều này khẳng định vai trò sống còn của việc cung cấp thông tin kinh tế nội bộ chính xác, mà tính chi phí kinh doanh là công cụ cốt lõi.

1.2. Mục tiêu cốt lõi của sách kế toán quản trị chuyên sâu này

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho người học "kỹ năng phân tích và tính toán các chỉ phí kinh doanh phát sinh trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ". Giáo trình không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn hướng đến việc hình thành tư duy quản trị chi phí hiện đại. Thay vì chỉ tập trung vào hạch toán theo quy định của kế toán tài chính, tài liệu này mở ra một hướng tiếp cận mới, nơi thông tin chi phí được chế biến để phục vụ trực tiếp cho các quyết định quản trị, từ chiến lược giá cả, lựa chọn phương án sản xuất tối ưu đến kiểm tra hiệu quả hoạt động của từng bộ phận. Đây là một công cụ không thể thiếu để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

II. Giải mã thách thức phân biệt chi phí kinh doanh tài chính

Một trong những thách thức lớn nhất đối với người học và làm công tác kế toán chi phí là sự nhầm lẫn giữa các phạm trù chi phí. Giáo trình Tính chi phí kinh doanh đã giải quyết triệt để vấn đề này ngay từ chương đầu tiên. Tài liệu chỉ rõ, cùng với sự phát triển của khoa học quản trị, phạm trù "chi phí" chung chung đã được phát triển thành ba khái niệm cụ thể: chi tiêu, chi phí tài chính và chi phí kinh doanh. Chi tiêu (chi ra) được định nghĩa là "sự giảm lượng tiền của một DN", gắn liền với dòng tiền và thuần túy mang tính chất tài chính. Chi phí tài chính là "hao phí của một thời kỳ tính toán được tập hợp ở kế toán tài chính", tuân thủ nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt giá trị. Trong khi đó, chi phí kinh doanh là "sự hao phí xét ở phương diện giá trị các vật phẩm và dịch vụ để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm", tuân thủ nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt hiện vật. Sự phân biệt rạch ròi này là nền tảng để xây dựng một hệ thống quản trị chi phí hiệu quả. Nếu không hiểu rõ bản chất, doanh nghiệp sẽ dễ dàng đưa ra các quyết định sai lầm dựa trên số liệu của kế toán tài chính, vốn chỉ phục vụ mục đích báo cáo cho bên ngoài thay vì ra quyết định nội bộ. Việc nắm vững các khái niệm này giúp nhà quản trị có cái nhìn chính xác về hao phí thực sự gắn với việc tạo ra kết quả kinh doanh, từ đó tính toán giá thành sản phẩm một cách xác đáng và xây dựng chính sách giá cạnh tranh.

2.1. Sự khác biệt cơ bản giữa chi tiêu và chi phí tài chính

Giáo trình làm rõ, chi tiêu là phạm trù gắn chặt với dòng tiền ra khỏi doanh nghiệp, không phân biệt mục đích và thời gian phát sinh hiệu quả. Ví dụ, việc mua một chiếc ô tô 600.000 đồng là một khoản chi tiêu. Ngược lại, chi phí tài chính chỉ ghi nhận phần hao phí của tài sản gắn với kết quả của một kỳ tính toán cụ thể. Chẳng hạn, cũng với chiếc ô tô trên, chi phí tài chính trong kỳ chỉ là khoản khấu hao 450.000 đồng. Như vậy, có những khoản chi tiêu không phải là chi phí tài chính của kỳ (như tiền mua ô tô), và có những khoản chi phí tài chính không phải là chi tiêu của kỳ (như khấu hao). Mối quan hệ này được mô tả qua sơ đồ 2 trong giáo trình, cho thấy có bộ phận trùng nhau và bộ phận không trùng nhau giữa hai phạm trù.

2.2. Mối quan hệ giữa chi phí tài chính và chi phí sản xuất kinh doanh

Mối quan hệ giữa chi phí tài chính và chi phí kinh doanh (hay chi phí sản xuất kinh doanh) còn phức tạp hơn và là trọng tâm của kế toán chi phí. Giáo trình chỉ ra chúng khác nhau cả về nội dung và độ lớn. Có bộ phận chi phí trùng nhau (ví dụ: tiền lương thực tế trả cho người lao động). Tuy nhiên, có những khoản là chi phí tài chính nhưng không được tính là chi phí kinh doanh, ví dụ như các chi phí mang tính chất đặc biệt, ngoài kỳ tính toán (thiệt hại do thiên tai, nộp thuế kỳ trước). Ngược lại, có những khoản là chi phí kinh doanh nhưng không được kế toán tài chính ghi nhận, gọi là "chi phí kinh doanh tính bổ sung" (ví dụ: tiền công giả định cho chủ doanh nghiệp, tiền lãi vốn tự có). Sự khác biệt này bắt nguồn từ hai nguyên tắc bảo toàn tài sản khác nhau (giá trị so với hiện vật) và mục đích sử dụng thông tin khác nhau.

III. Phương pháp tiếp cận nguyên lý tính chi phí kinh doanh hiệu quả

Chương 2 của giáo trình đi sâu vào các nguyên lý nền tảng của tính chi phí kinh doanh, tạo ra một khuôn khổ phương pháp luận vững chắc. Bản chất của công cụ này là thu thập, xử lý và cung cấp thông tin kinh tế nội bộ, nhưng khác biệt hoàn toàn với kế toán tài chính. Nếu kế toán tài chính mang tính bắt buộc, định kỳ, công khai và tuân thủ quy định thống nhất của nhà nước, thì tính chi phí kinh doanh lại mang tính tự chủ, liên tục và bí mật. Doanh nghiệp được toàn quyền lựa chọn phương pháp tính toán phù hợp nhất với đặc thù hoạt động của mình. Giáo trình nhấn mạnh 5 nguyên tắc cốt lõi khi triển khai hệ thống kế toán chi phí: (1) Nguyên tắc thống nhất giữa kế toán tài chính và quản trị chi phí; (2) Nguyên tắc phù hợp với cơ cấu doanh nghiệp; (3) Nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt hiện vật; (4) Nguyên tắc ưu tiên tính toán nhanh với độ chính xác chấp nhận được; (5) Nguyên tắc hiệu quả. Việc tuân thủ các nguyên tắc này đảm bảo hệ thống thông tin chi phí không chỉ chính xác mà còn thực sự hữu ích cho việc ra quyết định. Đặc biệt, nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt hiện vật giúp doanh nghiệp đối phó với biến động giá cả, đảm bảo sau một chu kỳ kinh doanh, doanh nghiệp có đủ nguồn lực để tái sản xuất với quy mô tương đương. Đây là điểm khác biệt mang tính sống còn so với kế toán tài chính.

3.1. Bản chất và nhiệm vụ của công cụ quản trị chi phí

Công cụ tính chi phí kinh doanh có nhiệm vụ chính là cung cấp thông tin cho các quyết định nội bộ. Theo giáo trình, các nhiệm vụ này bao gồm: "Cung cấp thông tin kinh tế bên trong cần thiết cho các quyết định kinh doanh; Cung cấp thông tin cần thiết để xây dựng và đánh giá chính sách giá cả; Kiểm tra tính hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từng bộ phận và cá nhân". Điều này cho thấy vai trò của kế toán chi phí vượt ra ngoài việc tính toán đơn thuần để trở thành một công cụ kiểm soát và tối ưu hóa hoạt động, giúp nhà quản trị phát hiện lãng phí và các điểm bất hợp lý trong quá trình vận hành.

3.2. So sánh nhiệm vụ của kế toán chi phí và kế toán tài chính

Giáo trình đã lập một bảng so sánh chi tiết (Bảng 8) để phân biệt rạch ròi giữa tính chi phí kinh doanh và kế toán tài chính trên 10 tiêu thức. Về đối tượng phục vụ, kế toán tài chính hướng đến bên ngoài (cơ quan thuế, nhà đầu tư), trong khi kế toán chi phí chỉ phục vụ bộ máy quản trị. Về mục đích, một bên để kiểm tra, kiểm soát tài chính, một bên để ra quyết định kinh doanh. Về thời gian, kế toán tài chính chỉ phản ánh quá khứ và hiện tại, còn tính chi phí kinh doanh bao quát cả quá khứ, hiện tại và tương lai (thông qua chi phí kế hoạch). Sự khác biệt này khẳng định doanh nghiệp cần hai hệ thống thông tin tương đối độc lập để đáp ứng các nhu cầu khác nhau.

IV. Cách phân loại chi phí để tính giá thành sản phẩm chính xác

Để tính toán và quản trị chi phí hiệu quả, bước đầu tiên và quan trọng nhất là phân loại chi phí. Chương 3 của giáo trình Tính chi phí kinh doanh trình bày một cách hệ thống các phương pháp phân loại, giúp người đọc có cái nhìn đa chiều về chi phí. Việc phân loại không chỉ phục vụ cho mục đích hạch toán mà còn là cơ sở để phân tích, kiểm soát và ra quyết định. Giáo trình giới thiệu nhiều tiêu thức phân loại khác nhau, mỗi tiêu thức phục vụ một mục đích quản trị riêng. Ví dụ, phân loại theo hình thái tự nhiên (chi phí nguyên vật liệu, nhân công, dịch vụ mua ngoài...) giúp lập kế hoạch và định mức chi phí. Phân loại theo mối quan hệ với đối tượng tính chi phí (chi phí trực tiếp, gián tiếp) là cơ sở để tính giá thành sản phẩm. Phân loại theo mối quan hệ với năng lực hoạt động (chi phí biến đổi, cố định) lại là công cụ đắc lực cho việc phân tích điểm hòa vốn và ra quyết định kinh doanh ngắn hạn. Việc lựa chọn tiêu thức phân loại nào phụ thuộc vào yêu cầu thông tin của nhà quản trị. Sau khi phân loại, bước tiếp theo là tập hợp chi phí theo từng loại. Giáo trình hướng dẫn chi tiết nguyên lý và kỹ thuật tập hợp cho các loại chi phí chủ yếu như chi phí sử dụng nguyên vật liệu, lao động, dịch vụ thuê ngoài. Việc tập hợp chính xác là tiền đề cho quá trình phân bổ chi phí gián tiếp và tính toán giá thành cuối cùng.

4.1. Các tiêu thức phân loại chi phí kinh doanh quan trọng

Giáo trình nêu bật nhiều tiêu thức phân loại chi phí như: dựa vào hình thái tự nhiên; dựa trên phương pháp tính chi phí cho đối tượng; căn cứ vào mối quan hệ với năng lực hoạt động; căn cứ vào thời điểm xác định và phản ánh; căn cứ vào tính chất phát sinh; căn cứ vào tầm quan trọng; căn cứ vào tính chất kiểm soát. Mỗi cách phân loại mở ra một góc nhìn khác nhau về chi phí. Ví dụ, phân loại theo tính chất kiểm soát (chi phí kiểm soát được và không kiểm soát được) giúp gắn trách nhiệm quản lý chi phí với từng cấp quản trị cụ thể, từ đó nâng cao hiệu quả kiểm soát toàn diện.

4.2. Kỹ thuật tập hợp và phân bổ chi phí theo từng loại cụ thể

Sau khi phân loại, chi phí cần được tập hợp. Đối với chi phí trực tiếp (như nguyên vật liệu trực tiếp), việc tập hợp tương đối đơn giản. Tuy nhiên, với chi phí gián tiếp (chi phí chung), cần phải có kỹ thuật phân bổ chi phí. Giáo trình giới thiệu các bước cơ bản: xác định các khoản mục chi phí chung, lựa chọn tiêu thức (chìa khóa) phân bổ hợp lý, và tiến hành phân bổ cho các đối tượng chịu chi phí (sản phẩm, bộ phận). Việc lựa chọn chìa khóa phân bổ (ví dụ: số giờ máy chạy, số giờ công lao động trực tiếp) phải tuân thủ nguyên tắc nhân quả để đảm bảo chi phí được phân bổ một cách công bằng và chính xác nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy của giá thành sản phẩm.

V. Ứng dụng qua bài tập kế toán chi phí có lời giải chi tiết

Lý thuyết sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi thực hành. Hiểu được điều đó, giáo trình Tính chi phí kinh doanh dành một phần quan trọng cho việc ứng dụng kiến thức thông qua hệ thống bài tập kế toán chi phí có lời giải. Phần thực hành được biên soạn công phu, bao gồm các dạng bài tập đa dạng từ câu hỏi trắc nghiệm, khẳng định đúng/sai đến các bài toán tính toán phức tạp. Các bài tập này bám sát nội dung lý thuyết của 5 chương, giúp người học củng cố lại kiến thức về phân loại chi phí, tập hợp và phân bổ chi phí, tính giá thành sản phẩm theo các phương pháp khác nhau. Một trong những nội dung ứng dụng quan trọng được đề cập trong cả phần lý thuyết và bài tập là việc hình thành các điểm chi phí (Cost Center). Đây là nơi tập hợp các chi phí chung trước khi phân bổ cho đối tượng tính giá thành, đồng thời cũng là đơn vị để đánh giá trách nhiệm và hiệu quả quản trị chi phí. Việc thiết kế hệ thống các điểm chi phí một cách khoa học là yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp có quy mô lớn và hoạt động phức tạp. Các bài tập trong giáo trình cung cấp những tình huống giả định thực tế, yêu cầu người học phải vận dụng kiến thức để thiết kế bảng tính chi phí, thực hiện các phép phân bổ sơ cấp, thứ cấp và cuối cùng là tính giá thành đơn vị sản phẩm. Đây là nguồn tư liệu quý giá cho việc tự học và ôn tập môn kế toán chi phí.

5.1. Vai trò của việc hình thành các điểm chi phí Cost Center

Chương 4 của giáo trình tập trung vào việc "Hình thành các điểm chi phí". Điểm chi phí được định nghĩa là nơi phát sinh chi phí, gắn với một không gian, chức năng hoặc trách nhiệm quản lý cụ thể. Việc hình thành hệ thống điểm chi phí giúp "bản địa hóa" các chi phí chung, làm cho quá trình phân bổ chi phí trở nên minh bạch và chính xác hơn. Giáo trình đưa ra các nguyên tắc hình thành điểm chi phí, chẳng hạn như hình thành theo chức năng (sản xuất, bán hàng, quản lý) hoặc theo trách nhiệm. Đây là cơ sở để kiểm soát chi phí và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận trong doanh nghiệp.

5.2. Hướng dẫn giải bài tập tính giá thành sản phẩm điển hình

Phần thực hành của giáo trình cung cấp nhiều dạng bài tập kế toán chi phí có lời giải về tính giá thành. Các bài tập thường yêu cầu sinh viên thực hiện một quy trình đầy đủ: tập hợp chi phí trực tiếp, tập hợp chi phí gián tiếp vào các điểm chi phí, lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí gián tiếp từ điểm chi phí cho các sản phẩm, và cuối cùng là tính tổng giá thành và giá thành đơn vị. Việc luyện tập thường xuyên với các dạng bài này giúp người học không chỉ nắm vững công thức mà còn hiểu sâu sắc logic của quá trình tính toán, một kỹ năng thiết yếu cho bất kỳ chuyên viên kế toán chi phí nào.

VI. Bí quyết ôn tập môn kế toán chi phí và các tài liệu tham khảo

Để nắm vững và vận dụng tốt kiến thức từ giáo trình Tính chi phí kinh doanh, việc có một phương pháp ôn tập môn kế toán chi phí hiệu quả là vô cùng cần thiết. Bí quyết đầu tiên là phải hệ thống hóa kiến thức theo từng chương, bắt đầu từ việc phân biệt các khái niệm chi phí cốt lõi. Người học cần tự vẽ lại các sơ đồ mối quan hệ giữa chi tiêu, chi phí tài chính và chi phí kinh doanh để ghi nhớ. Tiếp theo, cần tập trung vào các nguyên tắc và phương pháp tính toán, đặc biệt là các phương pháp phân loại chi phí và các kỹ thuật phân bổ chi phí chung. Việc tự tóm tắt lý thuyết và thực hành giải lại các bài tập kế toán chi phí có lời giải trong giáo trình là cách tốt nhất để củng cố kiến thức. Bên cạnh giáo trình chính, người học có thể tìm kiếm thêm các tài liệu tham khảo khác để mở rộng hiểu biết. Các slide bài giảng tính chi phí kinh doanh từ các giảng viên thường cô đọng những nội dung quan trọng nhất, giúp việc ôn tập nhanh chóng và hiệu quả hơn. Ngoài ra, việc tìm kiếm các phiên bản ebook tính chi phí kinh doanh hoặc PDF giáo trình kế toán chi phí giúp việc học tập trở nên linh hoạt và tiện lợi hơn. Chủ động tìm tòi, kết hợp giữa việc đọc kỹ giáo trình, làm bài tập và tham khảo các nguồn tài liệu bổ sung sẽ là chìa khóa để chinh phục thành công môn học quan trọng này.

6.1. Tổng hợp kiến thức trọng tâm để ôn tập môn kế toán chi phí

Khi ôn tập môn kế toán chi phí, cần tập trung vào các mảng kiến thức trọng tâm. Thứ nhất, phân biệt rạch ròi bản chất, mục đích, đặc điểm của kế toán tài chính và kế toán chi phí. Thứ hai, nắm vững các tiêu thức phân loại chi phí, đặc biệt là cách phân loại thành chi phí biến đổi và chi phí cố định. Thứ ba, hiểu rõ quy trình 3 bước của hệ thống tính chi phí đầy đủ: tính chi phí theo loại, tính chi phí theo điểm và tính chi phí theo đối tượng. Cuối cùng, luyện tập thành thạo các dạng bài tập tính giá thành sản phẩm và phân bổ chi phí chung. Đây là những nội dung thường xuất hiện trong các kỳ thi và cũng là kiến thức nền tảng nhất.

6.2. Gợi ý tìm kiếm Ebook và PDF giáo trình kế toán chi phí

Để hỗ trợ việc học tập, sinh viên có thể tìm kiếm các phiên bản số của tài liệu. Sử dụng các từ khóa như "ebook tính chi phí kinh doanh", "PDF giáo trình kế toán chi phí PGS. Nguyễn Ngọc Huyền" hoặc "slide bài giảng tính chi phí kinh doanh" trên các công cụ tìm kiếm có thể dẫn đến các nguồn tài liệu hữu ích. Các thư viện số của trường đại học, các diễn đàn sinh viên chuyên ngành kế toán - quản trị là những nơi uy tín để tìm kiếm. Việc có một bản ebook hoặc PDF giúp người học có thể tra cứu nhanh chóng, đánh dấu những phần quan trọng và học tập mọi lúc, mọi nơi, tăng cường hiệu quả cho quá trình ôn luyện.

Nội dung chính

GIÁO TRÌNH TÍNH CHI PHÍ KINH DOANH – TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Tính chi phí kinh doanh (Tái bản lần thứ hai, có sửa đổi bổ sung năm 2013) do PGS. Nguyễn Ngọc Huyền làm chủ biên, được phát hành bởi Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân. Đây là tài liệu học tập và giảng dạy chính thức cho sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh tổng hợp và ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

Mục tiêu học tập trọng tâm của giáo trình là trang bị cho người học hệ thống lý thuyết và kỹ năng kỹ thuật về phân tích, tính toán, tập hợp và phân bổ các khoản hao phí phát sinh trong quá trình sản xuất - tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ. Giáo trình hướng đến chuẩn đầu ra giúp sinh viên nắm vững phương pháp chế biến thông tin kinh tế nội bộ, phục vụ trực tiếp cho việc hoạch định chính sách giá, kiểm soát hiệu quả hoạt động và ra quyết định quản trị trong doanh nghiệp.

Về cấu trúc, tài liệu được phân định thành hai mảng lớn: Phần Lý thuyết (gồm 5 chương) và Phần Thực hành (gồm hệ thống câu hỏi trắc nghiệm, khẳng định/phủ định và câu hỏi luận). Cách tiếp cận của giáo trình đi từ việc xây dựng bản chất khái niệm, đối chiếu nguyên lý với kế toán tài chính, đến việc triển khai kỹ thuật tính toán qua 3 cấp độ: theo loại chi phí, theo điểm phát sinh và theo đối tượng tính giá thành.

Điểm đặc sắc của giáo trình nằm ở việc du nhập và bản địa hóa có hệ thống lý thuyết tính toán chi phí quản trị (Kostenrechnung) từ trường phái khoa học quản trị kinh doanh của CHLB Đức (Betriebswirtschaftslehre), xác lập rõ ranh giới giữa hạch toán tài chính phục vụ cơ quan quản lý nhà nước và tính chi phí kinh doanh phục vụ điều hành nội bộ dựa trên nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt hiện vật.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

                            TIẾN TRÌNH TÍNH CHI PHÍ KINH DOANH

Các chương/chủ đề chính

• Chương 1: Khái lược về tính chi phí kinh doanh: Phân tích ba phạm trù chi phí gồm Chi tiêu (dòng tiền giảm), Chi phí tài chính (hao phí xác định theo chuẩn mực kế toán tài chính để xác định lãi/lỗ) và Chi phí kinh doanh (hao phí vật phẩm, dịch vụ gắn với kết quả hoạt động). Trình bày lịch sử kế toán từ Ai Cập cổ đại, Luca Pacioli (1494), E. Schmalenbach đến sự phân nhánh giữa hạch toán tài chính và tính giá thành; các hướng phát triển theo thời gian (chi phí thực tế, thông thường, kế hoạch/phải đạt) và theo phạm vi (hệ thống chi phí đầy đủ và chi phí bộ phận).
• Chương 2: Nguyên lý tính chi phí kinh doanh: Làm rõ chức năng xử lý thông tin nội bộ của tính chi phí kinh doanh so với thống kê và kế toán tài chính theo Luật Kế toán năm 2003; xác lập 10 tiêu chí phân biệt giữa tính chi phí kinh doanh và kế toán tài chính; phân tích 5 nguyên tắc căn bản: thống nhất với kế toán tài chính, phù hợp cơ cấu tổ chức, bảo toàn tài sản về mặt hiện vật, ưu tiên tính nhanh với độ chính xác chấp nhận được và nguyên tắc hiệu quả.
• Chương 3: Tính chi phí kinh doanh theo loại: Phân loại chi phí kinh doanh theo 8 tiêu thức (hình thái tự nhiên, quan hệ với đối tượng tính toán, mối quan hệ với năng lực hoạt động, thời điểm xác định, tính chất phát sinh, tầm quan trọng, thời gian phản ánh, tính chất kiểm soát). Trình bày nguyên lý và phương pháp tập hợp chi phí lao động, nguyên vật liệu, dịch vụ mua ngoài, chi phí kinh doanh trùng và không trùng chi phí tài chính (chi phí tính bổ sung).
• Chương 4: Hình thành các điểm chi phí: Xây dựng nguyên lý và chìa khóa phân bổ chi phí kinh doanh chung (chi phí gián tiếp); thiết lập hệ thống điểm chi phí (Kostenstellen) theo 4 tiêu chí: chức năng, không gian hoạt động, trách nhiệm và kỹ thuật tính toán.
• Chương 5: Tính chi phí kinh doanh theo điểm và theo đối tượng: Quy trình thiết kế và vận hành bảng tính chi phí kinh doanh (Bảng phân bổ chi phí - BAB); thực hiện phân bổ chi phí chung sơ cấp và thứ cấp; phương pháp tính giá thành đơn vị sản phẩm theo hệ thống chi phí đầy đủ và hệ thống chi phí không đầy đủ (chi phí bộ phận như Direct Costing).

Progression logic: Nội dung vận hành chặt chẽ theo chu trình hạch toán chi phí ba giai đoạn chuẩn mực: Tập hợp chi phí ban đầu theo Loại $\rightarrow$ Phân bổ chi phí chung về các Điểm phát sinh $\rightarrow$ Kết chuyển và tính giá thành cho từng Đối tượng sản phẩm/dịch vụ hoàn thành.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Fundamental theories: Hệ thống lý thuyết chi phí kinh doanh của E. Schmalenbach, S. Hummel, W. Männel, K. Mellerowicz và G. Wöhe; lý thuyết thông tin kinh tế nội bộ trong các mô hình kinh tế (kế hoạch hóa tập trung, kinh tế thị trường sơ khai và kinh tế thị trường phát triển).
• Core principles: Nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt hiện vật (tính toán chi phí tái tạo năng lực sản xuất theo giá thị trường thay vì giá gốc sổ sách); nguyên tắc nhân quả trong phân bổ chi phí chung; nguyên tắc quản trị theo điểm trách nhiệm.
• Essential frameworks: Khung đối chiếu chi phí tài chính trung tính và chi phí kinh doanh tính bổ sung (lãi vốn tự có, tiền công chủ doanh nghiệp, khấu hao quản trị); khung ma trận bảng tính chi phí kinh doanh nhiều bước (BAB).

Kỹ năng phát triển

• Technical skills: Kỹ năng phân loại chi phí thực tế; kỹ năng lập bảng phân bổ chi phí nhiều cấp; kỹ năng xác định chìa khóa phân bổ chi phí chung; kỹ thuật tính giá thành đơn vị sản phẩm theo các phương pháp phân bổ tỷ lệ và hệ số.
• Analytical skills: Kỹ năng phân tích tách biệt chi phí biến đổi và chi phí cố định; kỹ năng chuẩn hóa số liệu chi phí thực tế (loại bỏ biến động bất thường để xác định chi phí thông thường); phân tích biến động giá nguyên vật liệu và tài sản cố định trên thị trường.
• Practical competencies: Năng lực thiết lập hệ thống điểm chi phí gắn với cơ cấu tổ chức bộ máy doanh nghiệp; năng lực xử lý thông tin chi phí phục vụ định giá bán và kiểm soát hiệu quả hoạt động từng bộ phận.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình triển khai phương pháp tiếp cận sư phạm kết hợp giữa phân tích lý thuyết bản chất kinh tế và mô hình hóa kỹ thuật tính toán định lượng. Thay vì áp đặt các công thức kế toán cố định, giáo trình dẫn dắt người học thông qua việc đối chiếu so sánh trực diện giữa các hệ thống thông tin (Thống kê - Kế toán tài chính - Tính chi phí kinh doanh), từ đó làm rõ lý do tại sao nhà quản trị cần một hệ thống số liệu riêng biệt để ra quyết định.

Hệ thống ví dụ minh họa và tình huống thực tiễn được tích hợp xuyên suốt các chương lý thuyết. Giáo trình sử dụng các bài toán thực tế cụ thể như:

• Bài toán tính chi phí một chuyến vận tải hành khách tuyến Hà Nội - Nam Định để phân tích ranh giới giữa chi phí kinh tế chủ quan và chi phí thực tế khách quan.
• Bài toán phân tích chi phí tháng 12/2008 của Doanh nghiệp X để minh họa sự sai lệch giữa chi tiêu mua sắm, chi phí tài chính và chi phí kinh doanh thực tế.
• Tình huống kiểm soát chi phí thời kỳ hậu gia nhập WTO tại các đơn vị như Công ty phân phối Thai Vina, Thẩm mỹ viện Tứ Hồng, và giải pháp định mức tại Ngân hàng Sacombank nhằm phân định giữa "kiểm soát chi phí" và "cắt giảm chi phí".

Phần Thực hành ở cuối sách được thiết kế thành 3 hợp phần bổ trợ hoàn chỉnh:

1. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan (trang 197): Kiểm tra khả năng nắm bắt khái niệm, phân loại chi phí và các tiêu thức phân bổ.
2. Hệ thống câu hỏi khẳng định hoặc phủ định (trang 208): Đánh giá tư duy logic và khả năng phân định đúng/sai về các nguyên tắc, mối quan hệ giữa các phạm trù chi phí.
3. Hệ thống câu hỏi luận và bài tập tình huống (trang 213): Rèn luyện kỹ năng thiết kế bảng tính, xử lý số liệu phân bổ chi phí thứ cấp và tính toán giá thành.

Về phương pháp tự học, người học được hướng dẫn nắm vững phần tóm tắt cốt lõi ở cuối mỗi chương, phân tích các sơ đồ luân chuyển thông tin (từ sơ đồ 1 đến sơ đồ 10) trước khi giải quyết các bài tập trong Phần Thực hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình Tính chi phí kinh doanh (2013) là bước hoàn thiện và tinh chỉnh sâu từ giáo trình tiền thân Quản trị chi phí kinh doanh xuất bản năm 2003 của Bộ môn Quản trị kinh doanh tổng hợp. Sau 5 năm thử nghiệm giảng dạy với dung lượng 4 đơn vị học trình, nhận thấy khối lượng kiến thức bao quát cả chi phí đầy đủ, chi phí bộ phận và sử dụng thông tin là quá lớn, nhóm tác giả đã tái cấu trúc tài liệu tập trung chuyên biệt vào việc trang bị nền tảng tính toán và phân tích hao phí thực tế.

Tài liệu tích hợp các bối cảnh và yêu cầu quản trị kinh tế hiện đại:

• Hội nhập kinh tế và WTO: Phân tích thực trạng quản lý chi phí của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) trong môi trường cạnh tranh mở; chỉ rõ sự nhầm lẫn phổ biến giữa việc cắt giảm chi phí sự vụ và kiểm soát chi phí có hệ thống.
• Biến động thị trường thực tế: Tích hợp dữ liệu biến động giá cả thị trường (như biến động giá dầu thô thế giới từ 70 USD lên 147 USD/thùng rồi về 60 USD/thùng) để chứng minh tính tất yếu phải chuyển từ tính chi phí thực tế sang tính chi phí thông thường và chi phí kế hoạch.
• Chuẩn hóa căn cứ pháp lý Việt Nam: Đối chiếu trực tiếp nội dung tính chi phí kinh doanh với các văn bản pháp luật hiện hành như Luật Kế toán năm 2003 (Điều 4 về kế toán quản trị, Điều 6 về yêu cầu kế toán), Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC về Chế độ Kế toán doanh nghiệp, Quyết định 1141TC/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1996 và Quyết định 507-TC/ĐTXD về khấu hao tài sản cố định.
• Liên hệ thông lệ quốc tế: Trích dẫn các công trình kinh điển của CHLB Đức và Hoa Kỳ (như tài liệu của E. Schmalenbach, G. Wöhe, W. Kilger, L. Haberstock, W. Kemmetmüller) để đảm bảo tính chuẩn xác về mặt học thuật.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên đại học và cao học: Là tài liệu học tập bắt buộc cho sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh tổng hợp, đồng thời là tài liệu học tập khuyến nghị cho sinh viên các ngành Quản trị kinh doanh, Kinh doanh quốc tế, Kế toán - Kiểm toán và Kinh tế học tại các trường đại học khối kinh tế.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần nền tảng gồm: Kinh tế vi mô, Lý thuyết quản trị kinh doanh, Nguyên lý thống kê kinh tế và Nguyên lý kế toán để có đủ kiến thức tiếp thu bản chất các dòng vận động vật chất và dòng tiền tệ trong doanh nghiệp.
• Giảng viên: Tài liệu cung cấp khung đề cương chi tiết, bảng biểu phân loại chuẩn và ngân hàng bài tập (trắc nghiệm, đúng/sai, tự luận) phục vụ xây dựng bài giảng, tổ chức thảo luận nhóm và thiết kế đề thi kết thúc học phần.
• Cán bộ nghiên cứu và nhà quản trị: Là tài liệu tham khảo chuyên khảo cho các nghiên cứu viên kinh tế, kiểm soát viên tài chính, kế toán trưởng và giám đốc doanh nghiệp cần công cụ khoa học để tái cấu trúc hệ thống thông tin kế toán nội bộ, xây dựng định mức chi phí và kiểm soát dòng hao phí tại đơn vị.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được thiết kế chuẩn mực cho sinh viên đại học chuyên ngành Quản trị kinh doanh tổng hợp và ngành Quản trị kinh doanh. Ngoài ra, nội dung phù hợp làm tài liệu nghiên cứu cho học viên cao học, giảng viên khối ngành kinh tế và các nhà quản trị điều hành doanh nghiệp.

2. Cần trang bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình?

Người học cần có kiến thức cơ bản về Kinh tế vi mô, Quản trị học đại cương, Nguyên lý thống kê và Nguyên lý kế toán để hiểu được cách thức đo lường hao phí nguồn lực, hạch toán dòng tiền và bản chất các quyết định kinh doanh.

3. Điểm khác biệt căn bản giữa Tính chi phí kinh doanh và Kế toán tài chính là gì?

Kế toán tài chính mang tính bắt buộc, định kỳ, công khai, tuân thủ mẫu biểu thống nhất của Nhà nước nhằm bảo toàn tài sản về mặt giá trị để kiểm soát tài chính. Ngược lại, tính chi phí kinh doanh mang tính tự chủ, liên tục, bí mật, đi sâu vào quá trình vận động nội bộ và tuân thủ nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt hiện vật nhằm phục vụ việc ra quyết định của nhà quản trị.

4. Làm thế nào để nắm vững phương pháp tính toán trong giáo trình?

Người học cần nắm chắc 3 bước logic: Tính chi phí theo Loại (Chương 3) $\rightarrow$ Phân bổ chi phí chung vào các Điểm chi phí (Chương 4) $\rightarrow$ Tính giá thành cho Đối tượng sản phẩm trên Bảng tính BAB (Chương 5); kết hợp làm đầy đủ các bài tập trắc nghiệm, khẳng định/phủ định và bài tập luận ở Phần Thực hành.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ và căn cứ pháp lý kèm theo không?

Giáo trình tích hợp sẵn Phần Thực hành hoàn chỉnh từ trang 197 đến trang 213 (gồm trắc nghiệm, khẳng định/phủ định, bài tập tự luận); đồng thời trích dẫn các căn cứ thực thi từ Luật Kế toán 2003, Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và hệ thống tài liệu tham khảo học thuật chuyên ngành.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Tính chi phí kinh doanh của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân xác lập hệ thống cơ sở lý thuyết và phương pháp tính toán chi phí quản trị nội bộ một cách chuẩn xác, độc lập với hệ thống kế toán tài chính phục vụ cơ quan thuế. Giá trị cốt lõi của tài liệu nằm ở cấu trúc 3 giai đoạn chặt chẽ (Loại chi phí – Điểm chi phí – Đối tượng tính giá thành) gắn liền với nguyên tắc bảo toàn tài sản về mặt hiện vật.

Lộ trình học tập đề xuất: Bắt đầu từ việc nắm vững 10 tiêu chí phân định bản chất chi phí ở Chương 1 và 2 $\rightarrow$ Thực hành phương pháp tập hợp và phân loại chi phí ở Chương 3 $\rightarrow$ Triển khai kỹ thuật lập bảng phân bổ và tính giá thành đơn vị ở Chương 4 và 5 $\rightarrow$ Hoàn thành hệ thống bài tập thực hành ở cuối sách. Tài liệu có thể được sử dụng kết hợp với các văn bản chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành và các tài liệu chuyên khảo về Kostenrechnung để tối ưu hóa hiệu quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Khái lược về tính chỉ phí kinh doanh Chương 2. Nguyên lý tính chỉ phí kinh doanh Chương 3. Tính chỉ phí kinh doanh theo loại Chương 4.

Hình thành các điểm chỉ phí Chương 5. Tính chỉ phí kinh doanh theo điểm và theo đổi tượng Phản thực hành Giáo trình do PGS. Nguyễn Ngọc Huyện, Trưởng bộ môn bộ phần Quản trị kinh doanh tổng hợp, làm chủ biên và biên tập toàn lý thuyết. Nguyễn Thị Thu và ThS Phạm Hồng Hải biên soạn phần thực hành Trong quá trình biên soạn giáo trình, các tác giả đã nhận được kinh sự gIÚP, đỡ nhiệt tình của tập thể giảng viên Bộ môn Quản trị các doanh tổng hợp, Hội đồng Khoa học Khoa Quản trị kinh doanh và chuyên gia quản trị ở nhiều lĩnh vực.

Hiệu trưởng trường Đại học Kinh tế quốc dân xin chân thành cảm ơn về sự giúp đỡ quý báu đó. Mặc dù các tác giả đã có nỗ lực rất cao trong quá trình biên soạn giáo trình, song do tính chỉ phí kinh doanh là một lĩnh vực khoa học rất mới mẻ đối với nước ta nên chắc giáo trình này không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận được nhiều ý kiến phê bình, đóng góp của các nhà khoa học, các bạn bè đồng nghiệp và tắt cả bạn đọc. Thư góp ý xin gửi về Bộ môn Quản trị kinh doanh tổng hợp, Khoa Quản trị kinh doanh, Trường đại học Kinh tế quốc dân, 207 đường Giải Phóng- Hà Nội hoặc gửi email theo địa chỉ huyenqtkdth@yahoo.

Xin chân thành cảm ơn! Hiệu trường GS. Nguyễn Văn Nam Chương Í KHÁI LƯỢC VỀ TÍNH CHI PHÍ KINH DOANH 1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ SỞ VỀ CHI PHÍ 1. Các khái niệm gắn với chỉ phí 1.

Chi phi Kinh tế học phân biệt hai phạm trủ là chỉ phí kinh tế và chỉ phi tính toán. Chỉ phí kinh tế là phạm trù phản ánh hao phi các nguồn lực bằng đơn vị đo thích hợp, Ví dụ 1, một người tự kinh doanh trong lĩnh vực vận tải hành khách tuyến Hà Nội - Nam Định. Anh ta vay của ngân hàng 300.000 đồng với lãi suất 12%/năm vả bỏ thêm 100.000 đồng của mình ra mua 1 xe khách với 40 chỗ ngôi, thuê lái xe và tự quản trị hoạt động kinh doanh của mình. Để thực hiện 1 chuyến đi - về tuyến Hà Nội - Nam Định, cần có: 1 xe khách 40 chỗ ngồi, 1 lái xe và trong 1 chuyến đi về đã sử dụng 50 lít xăng, đóng 50.000 đồng phí cầu đường.

Chi phi 1 chuyến chở khách 2 chiều Hà Nội - Nam Định Tt | Tiêu thức Đơn vị tínhíchuyến | Hao phi 1 Xe khách 40 chỗ ngồi 2 7 lít 4 Phí cầu đường đồng 50.000 Chi phí được liệt kê ở bảng 1 là chỉ phí thực, chỉ phí phản ánh khách quan 1 chuyến vận chuyển hảnh khách Hà Nội - Nam Định và ngược lại. Chi phí này phản ánh rất chính xác quá trình vận chuyển hành khách song không so sánh được giữa các kỳ với nhau vì tiêu hao xăng không phải chuyến nào cũng là 50 lít. có chuyến xe hỏng doc đường, có chuyến tốn thêm chỉ phí sửa chữa dọc đường, có khi bị phạt tiền do lái xe chạy với tốc độ vượt quá qui định, Khác với chỉ phí kinh tế, chỉ phí tính toán là phạm trù chỉ phí mà 9 con người nhận thức và tính hao phí nguôn lực cho một hoạt động hoặc quá trình nào đó Trong ví dụ trên, người chủ kinh doanh vận tải hành khách nhận thức và tính toán như kết quả có ở bảng 2 SO di ở bảng 2 đã tính được tống chi phí phát sinh là 1 282.