Giáo Trình Tín Hiệu Biển Báo An Toàn Nghề Bảo Hộ Lao Động Cao Đẳng

Giáo trình tín hiệu biển báo an toàn nghề bảo hộ lao động cao đẳng cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên và người lao động trong lĩnh vực này.

• Tác giả: Th.S Nguyễn Ngọc Linh
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Hộ Lao Động
• Đề tài: Giáo Trình Tín Hiệu Biển Báo An Toàn
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bà Rịa – Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VỀ TÍN HIỆU, BIỂN BÁO VÀ VAI TRÒ CỦA TÍN HIỆU, BIỂN BÁO TRONG LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
• 1.1. Khái niệm, thuật ngữ về tín hiệu, biển báo
• 1.2. Mục đích, ý nghĩa và tầm quan trọng của tín hiệu, biển báo
• 2. CHƯƠNG 2: MÀU SẮC VÀ THÔNG TIN TRÊN TÍN HIỆU, BIỂN BÁO
• 2.1. Phân loại tín hiệu, biển báo. Hình thức và các biểu tượng trên biển cấm
• 2.2. Hình thức và các biểu tượng trên biển cảnh báo
• 2.3. Hình thức và các biểu tượng trên biển chỉ dẫn
• 2.4. Hình thức và các biểu tượng trên biển quy định bắt buộc thực hiện
• 2.5. Lựa chọn chất liệu khác nhau để sản xuất tín hiệu, biển báo
• 3. CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG TIÊU CHUẨN VỀ TÍN HIỆU, BIỂN BÁO TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 3.1. Tiêu chuẩn quốc tế về tín hiệu, biển báo
• 3.2. ISO 7010: 2019 / AMD 1: 2020: Biểu tượng đồ họa - Màu sắc an toàn và biển báo an toàn (International standards for safety signs: ISO 7010:2019/AMD 1:2020)
• 3.3. Tiêu chuẩn ANSI
• 3.4. Tiêu chuẩn Việt Nam về tín hiệu, biển báo
• 3.5. Tiêu chuẩn quốc gia ký hiệu đồ họa – màu sắc an toàn và biển báo an toàn – biển báo an toàn sử dụng ở nơi làm việc và nơi công cộng. Tiêu chuẩn TCVN 5053 : 1990
• 3.6. Màu sắc tín hiệu và dấu hiệu an toàn
• 3.7. TCVN 5041 - 89 (ISO 7731 - 1986) Tín hiệu báo nguy ở nơi làm việc - Tín hiệu âm thanh báo nguy
• 4. CHƯƠNG 4: CÁC HỆ THỐNG TÍN HIỆU, BIỂN BÁO AN TOÀN TRONG LAO ĐỘNG SẢN XUẤT, KINH DOANH
• 4.1. Tín hiệu, biển báo về an toàn điện
• 4.2. Tín hiệu, biển báo về an toàn hóa chất
• 4.3. Tín hiệu, biển báo về an toàn phòng chống cháy nổ
• 4.4. Tín hiệu, biển báo về an toàn xây dựng
• 4.5. Tín hiệu, biển báo về an toàn làm việc với thiết bị, máy
• 4.6. Tín hiệu, biển báo về an toàn với công việc đặc thù khác
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình tín hiệu biển báo an toàn nghề bảo hộ lao động

Giáo trình Tín Hiệu Biển Báo An Toàn Nghề Bảo Hộ Lao Động Cao Đẳng được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản về các loại tín hiệu và biển báo an toàn trong môi trường làm việc. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về các quy định an toàn mà còn nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc tuân thủ các biển báo trong lao động sản xuất. Việc áp dụng kiến thức từ giáo trình sẽ góp phần giảm thiểu tai nạn lao động và bảo vệ sức khỏe cho người lao động.

1.1. Khái niệm và vai trò của tín hiệu biển báo an toàn

Tín hiệu biển báo an toàn là những biểu tượng, hình ảnh hoặc màu sắc được sử dụng để truyền đạt thông tin về nguy hiểm hoặc hướng dẫn an toàn. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc cảnh báo người lao động về các mối nguy hiểm tiềm ẩn, từ đó giúp họ có những hành động phù hợp để bảo vệ bản thân.

1.2. Mục tiêu của giáo trình tín hiệu biển báo an toàn

Mục tiêu của giáo trình là trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để nhận diện và áp dụng các tín hiệu biển báo an toàn trong môi trường làm việc. Điều này không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn thực hành hiệu quả trong công việc thực tế.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sử dụng tín hiệu biển báo an toàn

Mặc dù tín hiệu biển báo an toàn rất quan trọng, nhưng việc áp dụng chúng trong thực tế vẫn gặp nhiều thách thức. Nhiều người lao động chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa của các biển báo, dẫn đến việc không tuân thủ quy định an toàn. Hơn nữa, sự thiếu đồng bộ trong việc sử dụng tín hiệu giữa các ngành nghề cũng gây khó khăn trong việc đảm bảo an toàn lao động.

2.1. Nhận thức của người lao động về tín hiệu biển báo

Nhiều người lao động chưa hiểu rõ về các tín hiệu biển báo an toàn, dẫn đến việc không tuân thủ. Việc nâng cao nhận thức thông qua đào tạo và giáo dục là rất cần thiết để giảm thiểu rủi ro trong lao động.

2.2. Sự thiếu đồng bộ trong quy định tín hiệu biển báo

Sự không đồng nhất trong việc áp dụng các quy định về tín hiệu biển báo giữa các ngành nghề có thể gây nhầm lẫn cho người lao động. Cần có sự thống nhất trong quy định và tiêu chuẩn để đảm bảo an toàn lao động.

III. Phương pháp giảng dạy tín hiệu biển báo an toàn hiệu quả

Để giáo trình tín hiệu biển báo an toàn đạt hiệu quả cao, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Việc kết hợp lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên dễ dàng tiếp thu kiến thức và áp dụng vào thực tế. Các hoạt động nhóm, thảo luận và bài tập tình huống cũng rất quan trọng trong quá trình học.

3.1. Phương pháp giảng dạy tích cực

Sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực như thuyết trình, thảo luận nhóm và bài tập tình huống sẽ giúp sinh viên chủ động hơn trong việc tiếp thu kiến thức về tín hiệu biển báo an toàn.

3.2. Kết hợp lý thuyết và thực hành

Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cách áp dụng tín hiệu biển báo an toàn trong môi trường làm việc thực tế, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

IV. Ứng dụng thực tiễn của tín hiệu biển báo an toàn trong lao động

Tín hiệu biển báo an toàn không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rất quan trọng trong lao động. Việc áp dụng đúng các tín hiệu biển báo sẽ giúp giảm thiểu tai nạn lao động và bảo vệ sức khỏe cho người lao động. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nơi làm việc có sử dụng tín hiệu biển báo an toàn đúng cách có tỷ lệ tai nạn thấp hơn đáng kể.

4.1. Tác động của tín hiệu biển báo đến an toàn lao động

Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng tín hiệu biển báo an toàn đúng cách có thể giảm thiểu tai nạn lao động. Các biển báo giúp người lao động nhận diện nguy hiểm và có hành động phòng ngừa kịp thời.

4.2. Các ví dụ thực tiễn về tín hiệu biển báo an toàn

Nhiều công ty đã áp dụng thành công các tín hiệu biển báo an toàn trong quy trình làm việc của họ, từ đó nâng cao hiệu quả an toàn lao động và giảm thiểu rủi ro cho nhân viên.

V. Kết luận và tương lai của giáo trình tín hiệu biển báo an toàn

Giáo trình tín hiệu biển báo an toàn nghề bảo hộ lao động cao đẳng không chỉ cung cấp kiến thức mà còn góp phần nâng cao ý thức an toàn cho người lao động. Tương lai của giáo trình này cần được cập nhật thường xuyên để phù hợp với sự phát triển của ngành và nhu cầu thực tiễn. Việc nghiên cứu và áp dụng các phương pháp giảng dạy mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả đào tạo.

5.1. Tầm quan trọng của việc cập nhật giáo trình

Cập nhật giáo trình thường xuyên là cần thiết để đảm bảo nội dung luôn phù hợp với thực tiễn và đáp ứng nhu cầu của người học. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo và an toàn lao động.

5.2. Định hướng phát triển giáo trình trong tương lai

Trong tương lai, giáo trình cần được phát triển theo hướng tích hợp công nghệ mới và các phương pháp giảng dạy hiện đại để nâng cao hiệu quả học tập và ứng dụng thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Tín hiệu biển báo an toàn (Mã môn học: SAEN52005) do nhóm tác giả Trường Cao đẳng Dầu khí gồm Th.S Nguyễn Ngọc Linh (Chủ biên), KS Phạm Lê Ngọc Tú và KS Nguyễn Văn Buôn biên soạn, được ban hành chính thức theo Quyết định số 752/QĐ-CĐDK ngày 07 tháng 06 năm 2021. Môn học thuộc khối kiến thức chuyên môn ngành, nghề Bảo hộ lao động (trình độ đào tạo Cao đẳng và Trung cấp nghề), có thời lượng 2 tín chỉ với tổng số 30 giờ học (gồm 18 giờ lý thuyết, 10 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 2 giờ kiểm tra). Môn học được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên hoàn thành các môn học chung trong chương trình đào tạo.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể theo 3 chuẩn đầu ra:

• Kiến thức (A1): Trình bày được các khái niệm, thuật ngữ về tín hiệu, biển báo; phân loại đầy đủ các hệ thống tín hiệu, biển báo; nắm vững các quy định pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.
• Kỹ năng (B1): Áp dụng chính xác các loại tín hiệu, biển báo an toàn phù hợp với từng vị trí làm việc tại cơ sở sản xuất.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật và nội quy về an toàn vệ sinh lao động.

Cấu trúc giáo trình gồm 4 chương, đi từ cơ sở lý thuyết tín hiệu học, mã hóa hình học - màu sắc, hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đến ứng dụng thực tiễn trong sản xuất công nghiệp và ngành dầu khí. Điểm đặc thù của tài liệu là việc chuẩn hóa hệ thống ký hiệu an toàn lao động dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết ký hiệu học với các tiêu chuẩn quốc tế ISO, ANSI và Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình triển khai nội dung qua 4 chương chuyên đề theo tiến trình logic từ nguyên lý đến thực hành:

• Chương 1: Khái niệm về tín hiệu, biển báo và vai trò của tín hiệu, biển báo trong lao động sản xuất (2 giờ lý thuyết): Trình bày các khái niệm tín hiệu học (semiology), phân tích bản chất hai mặt của tín hiệu gồm mặt biểu hiện (hình thức vật chất) và mặt được biểu hiện (nội dung thông điệp), mối liên hệ quy ước 1-1; làm rõ vai trò của tín hiệu, biển báo trong nhận diện trạng thái vận hành của máy móc, thiết bị, đường ống công nghệ, chai chứa khí và hệ thống điện.
• Chương 2: Màu sắc và thông tin trên tín hiệu, biển báo (8 giờ: 6 lý thuyết, 2 thực hành): Phân loại 4 nhóm biển báo cơ bản gồm biển cấm (hình tròn viền đỏ gạch chéo 45°, nền trắng, ký hiệu đen), biển cảnh báo (hình tam giác viền đen, nền vàng, ký hiệu đen), biển yêu cầu bắt buộc (hình tròn nền xanh lam nhạt, ký hiệu trắng), biển chỉ dẫn (hình chữ nhật nền xanh lá cây, xanh lam nhạt hoặc đỏ); phân loại vật liệu chế tạo biển báo (sắt thép, inox, nhôm, đồng, mica, nhựa, decal, fomex, decal phản quang, dạ quang, từ tính).
• Chương 3: Hệ thống tiêu chuẩn về tín hiệu, biển báo trên thế giới và Việt Nam (10 giờ: 6 lý thuyết, 3 thực hành, 1 kiểm tra): Khảo sát tiêu chuẩn quốc tế ISO 7010:2019/AMD 1:2020 (tham chiếu ISO 3864-1, ISO 3864-3, ISO 17724), bộ tiêu chuẩn ANSI Z535 của Hoa Kỳ (gồm ANSI Z535.1 đến Z535.6) và các tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 8092:2009, TCVN 5053:1990, TCVN 5041-89/ISO 7731-1986). Giới thiệu hệ thống mã hóa 5 nhóm ký hiệu chuẩn: E (thoát hiểm/cấp cứu), F (phòng cháy), M (bắt buộc thực hiện), P (cấm) và W (cảnh báo nguy hiểm).
• Chương 4: Các hệ thống tín hiệu, biển báo an toàn trong lao động sản xuất, kinh doanh (10 giờ: 4 lý thuyết, 5 thực hành, 1 kiểm tra): Cung cấp hướng dẫn áp dụng biển báo trong các lĩnh vực an toàn điện (Phụ lục II), an toàn hóa chất theo Hệ thống hài hòa toàn cầu GHS/CLP (phân loại nguy cơ vật lý, sức khỏe, môi trường), phòng chống cháy nổ, xây dựng, an toàn máy/thiết bị và an toàn bức xạ ion hóa.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Cơ sở lý luận ký hiệu học (Semiology): Giáo trình giải thích bản chất tín hiệu dựa trên dẫn chứng nghiên cứu của J. Lyons về cơ chế tiếp nhận thính giác/thị giác trong quá trình lao động, luận điểm của F. Engels về nguồn gốc ngôn ngữ từ lao động, và khái niệm "nghĩa cấu trúc" của Nguyễn Tài Cẩn về giá trị của tín hiệu trong một hệ thống đối lập quy ước.
• Nguyên lý tiêu chuẩn hóa đồ họa phi ngôn ngữ: Ứng dụng các quy tắc thiết kế biểu tượng đồ họa theo ISO 3864 nhằm loại bỏ rào cản ngôn ngữ văn bản (ví dụ phân tích từ ngữ "Notausgang" dễ gây hiểu lầm cho người nước ngoài), đảm bảo khả năng nhận diện trực quan tức thì.
• Khung phân loại nguy hại hóa chất GHS: Cung cấp hệ thống tiêu chí phân loại toàn diện về nguy hiểm vật lý, ảnh hưởng sức khỏe (độc cấp tính, ăn mòn da, kích ứng mắt, tác nhân đột biến tế bào mầm, tác nhân gây ung thư, độc tính sinh sản, độc tính cơ quan cụ thể STOT phơi nhiễm đơn/lặp lại) và nguy hại môi trường thủy sinh.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Nhận diện, tra cứu và giải mã chính xác các mã số tham chiếu ký hiệu an toàn (như E001–E013, F001–F006, M001–M023, P001–P024, W001–W022); đọc và kiểm tra thông số tọa độ màu sắc an toàn trên biểu đồ của Ủy ban Kỹ thuật Chiếu sáng Quốc tế (CIE).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đánh giá mức độ rủi ro dựa trên phân loại biển báo (xác suất tai nạn xảy ra tức thì 100% đối với vi phạm biển cấm, trên 90% đối với khu vực biển cảnh báo); phân tích dải tần số âm thanh báo nguy và ngưỡng nghe thực tế theo TCVN 5041-89.
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Lựa chọn vật liệu sản xuất biển báo phù hợp với môi trường làm việc trong nhà hoặc ngoài trời; thiết lập mạng lưới biển báo thoát nạn, trạm rửa mắt khẩn cấp (E011), vòi hoa sen an toàn (E012), máy khử rung tim tự động (E010) và dán nhãn vận chuyển hóa chất nguy hiểm đúng quy định.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

• Tiếp cận sư phạm: Áp dụng phương pháp dạy học tích cực gồm thuyết trình ngắn, giảng dạy giải quyết vấn đề (problem-based learning), vấn đáp và hướng dẫn sinh viên tra cứu tài liệu tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Hình thức tổ chức bài tập và thảo luận nhóm: Sinh viên được phân chia thành các nhóm nhỏ từ 8 đến 10 người. Nhóm trưởng phân công thành viên tìm hiểu từng nội dung chuyên đề (như phân tích các nhóm biển báo, xác định yếu tố ghi nhãn GHS), sau đó thảo luận, tổng hợp và lập báo cáo nhóm.
• Bài tập thực hành và tình huống: Sinh viên thực hành phân loại danh mục biển báo thực tế (như phân biệt biển cấm hút thuốc P002, biển cảnh báo xe nâng W014, biển yêu cầu mang bảo hộ tai M003, biển cảnh báo trơn trượt W011); xử lý bài tập tình huống bố trí hệ thống biển báo tại phân xưởng sản xuất hoặc công trường xây dựng.
• Phương pháp và quy trình kiểm tra đánh giá: Thực hiện theo Quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy (Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH):
  • Điểm đánh giá quá trình (trọng số 40%): Gồm 01 bài kiểm tra thường xuyên dạng trắc nghiệm trên giấy sau 10 giờ học (đánh giá chuẩn A1, A2) và 02 bài kiểm tra định kỳ sau 20 giờ và 30 giờ học (đánh giá chuẩn A1, A2, A3, B1, C1).
  • Điểm thi kết thúc môn học (trọng số 60%): Tổ chức thi trắc nghiệm trên máy tính sau 30 giờ học để đánh giá tổng hợp các chuẩn đầu ra A1, A2, A3, B1, C1. Điểm số thang 10 làm tròn đến một chữ số thập phân và quy đổi sang thang điểm 4 theo quy chế tín chỉ.
• Quy định tự học và chuyên cần: Người học phải nghiên cứu trước giáo trình và tài liệu tham khảo trước khi lên lớp; hoàn thành đầy đủ bài tập cá nhân/nhóm; tham dự tối thiểu 70% thời lượng lý thuyết (vắng quá 30% số tiết lý thuyết buộc phải học lại môn học).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật tiêu chuẩn quốc tế ISO 7010 mới: Giáo trình trích xuất và phân tích trực tiếp từ tiêu chuẩn ISO 7010:2019/AMD 1:2020 (kết hợp tiêu chuẩn thiết kế ISO 3864-1, ISO 3864-3), đồng thời đối chiếu với các phiên bản ISO 7010:2003, TCVN 8092:2009 và tiêu chuẩn cũ TCVN 2572-78.
• Hệ thống hóa tiêu chuẩn ANSI Z535: Trình bày chi tiết 6 tiêu chuẩn thành phần của Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ từ ANSI Z535.1 (màu sắc an toàn), ANSI Z535.2 (biển báo cơ sở), ANSI Z535.3 (tiêu chí biểu tượng), ANSI Z535.4 (nhãn sản phẩm), ANSI Z535.5 (thẻ an toàn và băng chắn cảnh báo tạm thời) đến ANSI Z535.6 (thông tin an toàn trong tài liệu hướng dẫn).
• Tích hợp sâu hệ thống GHS và quy chuẩn vận chuyển quốc tế: Cung cấp hơn 30 bảng tiêu chí phân loại và yếu tố ghi nhãn hóa chất GHS (từ Bảng 3.2 đến Bảng 3.61 trong danh mục bảng của giáo trình) và hệ thống hình đồ vận chuyển hàng nguy hiểm theo tài liệu của Airsafe Transport Training and Consultancy (Dangerous Goods By Air, Dangerous Goods By Sea).
• Gắn kết với môi trường sản xuất thực tế: Nội dung minh họa và bài tập tình huống tập trung vào các rủi ro công nghiệp đặc thù như hệ thống đường ống công nghệ, chai chứa khí nén, an toàn làm việc với thiết bị nâng, không gian hạn chế và an toàn giàn khoan dầu khí.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên mục tiêu: Học sinh và sinh viên theo học trình độ Cao đẳng và Trung cấp nghề thuộc chuyên ngành Bảo hộ lao động (Mã môn học: SAEN52005) tại Trường Cao đẳng Dầu khí và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo an toàn lao động.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối môn học chung trong chương trình đào tạo gồm: Giáo dục chính trị (COMP64002), Pháp luật đại cương (COMP62004), Tin học (COMP63006) và Tiếng Anh (FORL66001).
• Ứng dụng cho giảng viên: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính khóa, định hướng biên soạn giáo án tích hợp, thiết kế ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra thường xuyên/định kỳ và xây dựng kịch bản bài tập nhóm.
• Tài liệu tham khảo chuyên môn: Phù hợp cho cán bộ an toàn (HSE), nhân viên giám sát an toàn lao động tại các nhà máy lọc hóa dầu, công trình xây dựng, xí nghiệp công nghiệp sử dụng để tra cứu quy chuẩn thiết kế, kích thước và phân bố biển báo tại nơi làm việc.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho học sinh - sinh viên bậc Cao đẳng và Trung cấp nghề Bảo hộ lao động, đồng thời là tài liệu tra cứu quy chuẩn cho cán bộ quản lý an toàn (HSE) tại các doanh nghiệp sản xuất, xây dựng và dầu khí.

2. Cần kiến thức nền nào để học môn này?

Sinh viên cần tích lũy kiến thức từ các môn học chung tiên quyết gồm Pháp luật (COMP62004), Tin học (COMP63006) và Tiếng Anh (FORL66001) để phục vụ việc đọc hiểu thuật ngữ tiêu chuẩn quốc tế và thao tác thi trắc nghiệm trên máy tính.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu an toàn đại cương?

Giáo trình kết hợp giữa lý thuyết tín hiệu học (semiology) với hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật thực định; cung cấp danh mục mã hóa chi tiết 5 nhóm biển báo theo ISO 7010 (E, F, M, P, W) và hệ thống tiêu chí phân loại nhãn hóa chất GHS với hơn 30 bảng thông số định lượng.

4. Làm sao để tự học và nắm vững nội dung hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu trước nội dung bài học theo đề cương, thực hiện đầy đủ bài tập phân loại tình huống theo nhóm từ 8 đến 10 người, tra cứu mã định danh biển báo và đối chiếu với cơ sở dữ liệu của ISO/TC 145/SC2.

5. Có tài liệu bổ trợ nào được sử dụng kèm theo?

Tài liệu tham khảo kèm theo gồm có: Luật An toàn, vệ sinh lao động (Luật số 84/2015/QH13), giáo trình Kỹ thuật An toàn và Vệ sinh Lao động – Ngành Địa chất Dầu khí (NXB Đại học Quốc gia TP.HCM), tài liệu đào tạo hàng nguy hiểm của Airsafe (Dangerous Goods By Air/Sea), cùng các tiêu chuẩn TCVN 8092:2009, TCVN 5053:1990 và TCVN 5041-89.

---

Kết luận

Giáo trình Tín hiệu biển báo an toàn (SAEN52005) cung cấp hệ thống tri thức hoàn chỉnh về nhận diện, thiết kế và áp dụng các phương tiện tín hiệu thị giác, âm thanh báo nguy trong môi trường lao động sản xuất. Lộ trình học tập dẫn dắt người học từ nguyên lý tín hiệu học, quy tắc mã hóa màu sắc - hình học, hệ thống tiêu chuẩn quốc tế (ISO 7010:2019, ANSI Z535) đến các ứng dụng chuyên ngành trong an toàn điện, PCCC, xây dựng và phân loại hóa chất GHS. Nguồn tài liệu tham khảo đối chiếu từ Luật ATVSLĐ 2015, Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN và các hướng dẫn kỹ thuật ngành dầu khí tạo nền tảng chuyên môn cho người học đáp ứng chuẩn đầu ra của nghề Bảo hộ lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Câu 1: Tín hiệu an toàn vệ sinh lao động là gì? A. Là phương tiện báo cho người lao động biết trước mối nguy hiểm để ngăn ngừa tai nạn lao động B. Là phương tiện báo cho người lao động biết trước công việc để ngăn ngừa tai nạn lao động C. Là phương tiện báo cho người lao động biết trước ngày làm việc để ngăn ngừa tai nạn lao động D.

Là phương tiện báo cho người lao động biết trước mối mục đích công việc để ngăn ngừa tai nạn lao động Câu 2: Mục đích của tín hiệu là gì ? A. Dùng để báo hiệu cho người lao động biết các mối nguy hiểm cũng như biết tình trạng hoạt động của máy móc, thiết bị khi mở máy hay khi gặp sự cố. Giúp người lao động phân biệt được tình trạng của các chi tiết, bộ phận trong hệ thống điều khiển, các loại đường ống công nghệ, các loại chai chứa khí, các dây dẫn trong hệ thống điện. Cả hai đáp án đều đúng D.

Cả hai đáp án đều sai 17 CHƯƠNG 2: MÀU SẮC VÀ THÔNG TIN TRÊN TÍN HIỆU, BIỂN BÁO ❖ GIỚI THIỆU CHƯƠNG 2 Chương 2 là chương có nội dung về màu sắc và thông tin trên tín hiệu, biển báo an toàn vệ sinh lao động. ❖ MỤC TIÊU CHƯƠNG 2 ➢ Về kiến thức: - Liệt kê được loại màu sắc sử dụng của tín hiệu, biển báo. - Trình bày được phân loại tín hiệu, biển báo. ❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CHƯƠNG 2 - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập chương 2 (cá nhân hoặc nhóm).

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (chương 2) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống chương 2 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 2 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Không - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có ❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 2 - Nội dung: ✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức ✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. ✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. 18 - Phương pháp: ✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 01 bài ✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: 01 bài ❖ NỘI DUNG CHƯƠNG 2 2. PHÂN LOẠI TÍNH HIỆU, BIỂN BÁO - Biển Cấm: Đây là dạng biển báo sự nguy hiểm cao nhất mà rủi ro mất an toàn lao động lên tới 100%, tức là rủi ro lao động sẽ xảy ra tức thì nếu như thao tác trái với nội dung biển báo đã quy định.

Đây là một kiểu biển báo cấm, đặc điểm chung của loại biển báo cấm là có ba tông màu chủ đạo là màu đỏ, màu trắng và màu đen. Nội dung cấm luôn luôn mang màu đen và có một vệt đỏ gạch chéo có góc nghiêng là 45 độ so với phương ngang, xung quang là viền màu đỏ hình tròn. - Biển cảnh báo: Đây là dạng biển báo an toàn ở mức độ nguy hiểm tuy rằng khả năng không xảy ra rủi ro tời 100% như ở biển báo cấm nhưng xác suất xảy ra mất an toàn vẫn rất cao, có khi lên tới trên 90%. Ý nghĩa của biển báo an toàn này là cảnh báo nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra nếu không hành động theo nội dung của biển báo an toàn.

Đây là dạng biển báo an toàn thứ hai, tông màu chủ đạo của dạng biển báo an toàn này là màu đen và màu vang, cũng giống như biển báo cấm đối tượng cảnh báo gây ra mất an toàn vẫn ở màu đen, tông màu nền là màu vang mang ý nghĩa cảnh báo và viền màu đen với ý nghĩa này chúng ta cần hiểu, cảnh báo nguy hiểm có thể gây cháy nổ nếu sử dụng ngọn lửa tại vị trí này, tất nhiên khả năng không cao đến 100% nhưng vẫn có xác suất xảy ra nên cần phải cảnh báo. - Biển báo yêu cầu: Đây là dạng thức biển báo mang ý nghĩa hầu như là bắt buôc để đảm bảo an toàn cho cá nhân cũng như người khác tại nơi làm việc. Nội dung của biển báo này chủ yếu là yêu cầu người lao động sử dụng các trang thiết bị bảo hộ lao động để bảo vệ cho chính cá nhân đó hoặc làm những việc bắt buộc khác để đề phòng mất an toàn trong lao động. Với biển báo này, cho chúng ta biết cần phải thực hiện các quy định để bảo về cá nhân như bắt buộc phải mặc bảo hộ lao động theo từng vị trí làm việc để giảm thiểu rủi ro an toàn lao động.

Với biển báo này chúng ta thấy cho hai tông màu chủ đạo là màu trắng và màu xanh da trời. Màu trắng là đối tượng bắt buộc thực hiện còn màu làm nền. HÌNH THỨC VÀ CÁC BIỂU TƯỢNG TRÊN BIỂN CẤM Có dạng hình tròn đỏ có một gạch chéo ở giữa, được đặt trên nền trắng (trừ biển báo hiệu cấm vào). - Biển báo cấm vào đối với người và phương tiện thi công: Tất cả người cũng như phương tiện thi công trên công trường khi nhìn thấy biển hiệu này đều không được vào trừ những người và phương tiện có trách nhiệm.

- Biển báo hiệu cấm người đi vào: Cấm tất cả những người không có trách nhiệm đi vào nhưng không cấm máy và phương tiện. 19 - Biển báo hiệu cấm phương tiên, thiết bị thi công đi vào: Thường đặt ở trước các vị trí nguy hiểm với máy móc và phương tiện thi công di chuyển vào, như vị trí mà đất yếu hoặc dễ sụt lở,… - Biển báo cấm hút thuốc: treo ở nhưng nơi dễ cháy nổ, trong các phòng kín, phòng có sử dụng điều hòa. - Biển báo cấm lửa: Đặt ở chỗ dễ cháy nổ, chứa nhiều nhiên liệu. - Biển báo cấm sử dụng điện thoại di động: Đặt tại các vị trí liên quan tới xăng, dầu hoặc gần các thiết bị thông tin liên lạc của công trình.

HÌNH THỨC VÀ CÁC BIỂU TƯỢNG TRÊN BIỂN CẢNH BÁO Thường có dạng hình tam giác có viền đen trên nền vàng.Nó có tính trực quan và mô tả các mối nguy hiểm có thể xuất hiện để giúp mọi người có thể nhận ra mối nguy hiểm để đề phòng. - Biển báo nguy hiểm chung: Không chỉ rõ nơi nguy hiểm nào mà báo cho người làm việc về nguy cơ nguy hiểm bất ngờ có thể xảy ra, cần hết sức cẩn thận tại và xung quanh vị trí làm việc có đặt biển báo này. - Biển báo nguy hiểm cháy nổ: Mô tả nguy cơ cháy nổ và thường đặt ở nơi dễ cháy nổ. - Biển báo nguy hiểm điện giật: Cảnh báo người làm việc cần tránh xa nếu không có thể sẽ bị điện giật.

- Biển báo nguy hiểm khi làm việc với máy móc thiết bị: Đặt tại vị trí có máy móc hoặc thiết bị làm việc nói chung. - Biển báo nguy hiểm về vị trí cẩu: Báo cho người làm việc hãy cẩn thận tại vị trí đang cẩu lắp vật liệu hoặc thiết bị, vật đang cẩu có thể bị rơi bất ngờ. - Biển báo nguy hiểm có thể trượt, ngã hoặc vấp chân: Cảnh báo cho người làm việc có thể bị trượt chân, bị ngã cầu thang hoặc có thể bị vấp chân ngã. HÌNH THỨC VÀ CÁC BIỂU TƯỢNG TRÊN BIỂN CHỈ DẪN Thường có hình chữ nhật trên nền xanh lá cây, xanh lam nhạt hoặc màu đỏ.

Trên biển báo có ghi những điều nhắc nhở hoặc hướng dẫn những người làm việc trên công trường thực hiện tốt các biện pháp về an toàn lao động. - Biển báo nhắc nhở an toàn: Được đặt ở nhiều chỗ trên công trường đặc biệt ưu tiên những chỗ dễ nhìn thấy tronng quá trình làm việc.Nó nhắc nhở người làm việc luôn chú ý và đề phòng tai nạn. - Biển báo nguy cơ cháy: Đặt ở vị trí gần nơi dễ xảy ra cháy nổ, trên công trường thì có các thiết bị báo cháy,… 2. HÌNH THỨC VÀ CÁC BIỂU TƯỢNG TRÊN BIỂN QUY ĐỊNH BẮT BUỘC THỰC HIỆN Thường có hình tròn nền màu xanh lam nhạt, bên trong là hình ảnh màu trắng có tính trực quan mô tả điều bắt buộc phải thực hiện đối với người làm việc trên công trường.

- Biển báo bắt buộc đội mũ bảo hộ lao động: Thường đặt trước cổng công trường yêu cầu mọi người khi vào công trường đều phải thực hiện. 20 - Biển báo hiệu bắt buộc phải mặc quần áo bảo hộ lao động: Đặt ở cổng công trường yêu cầu tất cả công nhân phải thực hiện có thể trừ nhân viên hành chính, thủ kho và dịch vụ trên công trường không cần thực hiện. - Biển báo hiệu bắt buộc phải đeo dây an toàn: Đặt ở vị trí nguy hiểm khi làm việc trên cao mà không có lan can an toàn,… 2. LỰA CHỌN CHẤT LIỆU KHÁC NHAU ĐỂ SẢN XUẤT TÍN HIỆU, BIỂN BÁO Tùy thuộc biển báo được gắn, treo trong nhà hay ngoài trời mà được sản xuất bằng vật liệu phù hợp với điều kiện thời tiết và điều kiện kinh tế.

Biển báo an toàn được in ấn, điêu khắc trên nhiều chất liệu và phân loại như sau: + Biển báo Sắt thép, Biển báo Inoc, Biển báo Nhôm,Biển báo đồng + Biển báo Mica, Biển báo Nhựa, Biển báo Đề can, Biển báo Fomex + Biển báo Phản quang, Biển báo Dạ quang, Biển báo Từ tính. ❖ TÓM TẮT CHƯƠNG 2 − Phân loại tính hiệu, biển báo − Hình thức và các biểu tượng trên biển cấm − Hình thức và các biểu tượng trên biển cảnh báo − Hình thức và các biểu tượng trên biển chỉ dẫn − Hình thức và các biểu tượng trên biển quy định bắt buộc thực hiện − Lựa chọn chất liệu khác nhau để sản xuất tín hiệu, biển báo ❖ CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN CHƯƠNG 2 Câu 1: Biển cấm là biển gì ? A.