Giáo Trình Thống Kê Doanh Nghiệp Nghề Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Trung Cấp

Giáo trình kinh tế về thống kê doanh nghiệp nghề quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ trung cấp, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng

• Trường học: Trường Cao Đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ
• Đề tài: Giáo Trình Thống Kê Doanh Nghiệp Nghề Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm thống kê doanh nghiệp. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.2. Các hiện tượng và sự kiện liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.3. Cơ sở lý luận và cơ sở phương pháp của thống kê KD
• 1.4. Nhiệm vụ của thống kê doanh nghiệp
• 1.5. Phân ngành kinh tế Việt Nam. Phân ngành theo khu vực kinh tế
• 1.6. Phân ngành theo hình thức sở hữu vốn kinh doanh
• 1.7. Phân ngành theo từng ngành kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỐNG KÊ KẾT QUẢ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP
• 2.1. Khái niệm, Ý nghĩa và nhiệm vụ của thống kê kết quả sản xuất
• 2.2. Phương pháp tính kết quả sản xuất trong doanh nghiệp
• 2.3. Thống kê chất lượng sản phẩm
• 2.4. Phương pháp phân tích thống kê các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: THỐNG KÊ LAO ĐỘNG, NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VÀ TIỀN LƯƠNG TRONG DOANH NGHIỆP
• 3.1. Khái niệm, ý nghĩa và nhiệm vụ của lao động trong DN
• 3.2. Thống kê số lượng lao động của doanh nghiệp. Phân loại lao động trong đơn vị
• 3.3. Thống kê biến động số lượng lao động
• 3.4. Thống kê tình hình sử dụng thời gian lao động. Kiểm tra thực hiện kế hoạch thời gian hao phí lao động
• 3.5. Thống kê năng suất lao động (NSLĐ)
• 3.6. Thống kê thu nhập của lao động trong doanh nghiệp
• 4. CHƯƠNG 4: THỐNG KÊ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP
• 4.1. Khái niệm, Ý nghĩa và Nhiệm vụ. Khái niệm tài sản cố định
• 4.2. Phân loại và đánh giá tài sản cố định
• 4.3. Thống kê số lượng, kết cấu, hiện trạng TSCĐ trong doanh nghiệp
• 4.4. Thống kê tình hình biến động, trang bị và HQSD TSCĐ
• 4.5. Thống kê hiệu quả sử dụng TSCĐ
• 5. CHƯƠNG 5: THỐNG KÊ TÀI SẢN LƯU ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP
• 5.1. Ý nghĩa và nhiệm vụ của thống kê tài sản lưu động
• 5.2. Phân loại tài sản lưu động
• 5.3. Thống kê kết cấu TSLĐ
• 5.4. Thống kê tình hình cung cấp, dự trữ nguyên vật liệu
• 5.5. Phân tích tình hình sử dụng nguyên vật liệu
• 6. CHƯƠNG 6: THỐNG KÊ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP
• 6.1. Khái niệm và ý nghĩa nghiên cứu giá thành sản phẩm
• 6.2. Phân tích kết cấu giá thành sản phẩm
• 6.3. Phân tích thống kê hoàn thành kế hoạch và biến động giá thành sản phẩm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình thống kê doanh nghiệp vừa và nhỏ

Giáo trình thống kê doanh nghiệp nghề quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ trung cấp cung cấp kiến thức cơ bản về thống kê trong hoạt động kinh doanh. Nội dung giáo trình được thiết kế để giúp sinh viên hiểu rõ về các khái niệm, phương pháp và ứng dụng của thống kê trong doanh nghiệp. Việc nắm vững kiến thức này là rất quan trọng để sinh viên có thể áp dụng vào thực tiễn công việc sau này.

1.1. Khái niệm thống kê doanh nghiệp và vai trò của nó

Thống kê doanh nghiệp là môn học nghiên cứu các hiện tượng kinh tế trong doanh nghiệp. Nó giúp phân tích và đánh giá tình hình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, từ đó đưa ra quyết định quản lý hiệu quả.

1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của thống kê doanh nghiệp

Đối tượng nghiên cứu của thống kê doanh nghiệp bao gồm các yếu tố như lao động, tài sản, và nguyên liệu. Phạm vi nghiên cứu mở rộng từ các hiện tượng trong doanh nghiệp đến các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

II. Những thách thức trong việc áp dụng thống kê doanh nghiệp

Việc áp dụng thống kê doanh nghiệp trong quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp thường thiếu nguồn lực và công nghệ để thu thập và phân tích dữ liệu một cách hiệu quả. Điều này dẫn đến việc ra quyết định không chính xác và ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và công nghệ

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ không có đủ nguồn lực tài chính để đầu tư vào công nghệ thống kê hiện đại. Điều này làm giảm khả năng thu thập và phân tích dữ liệu một cách chính xác.

2.2. Khó khăn trong việc đào tạo nhân lực

Đào tạo nhân lực có kỹ năng thống kê là một thách thức lớn. Nhiều doanh nghiệp không có đủ thời gian và ngân sách để đào tạo nhân viên, dẫn đến việc thiếu hụt kiến thức cần thiết.

III. Phương pháp thống kê trong quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ

Để giải quyết các thách thức trong việc áp dụng thống kê, các doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp thống kê hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp thu thập dữ liệu mà còn phân tích và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Có nhiều phương pháp thu thập dữ liệu như khảo sát, phỏng vấn và quan sát. Mỗi phương pháp có ưu điểm và nhược điểm riêng, doanh nghiệp cần lựa chọn phù hợp với mục tiêu nghiên cứu.

3.2. Phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định

Phân tích dữ liệu là bước quan trọng trong thống kê. Doanh nghiệp cần sử dụng các công cụ phân tích để hiểu rõ hơn về tình hình kinh doanh và đưa ra quyết định chính xác.

IV. Ứng dụng thực tiễn của thống kê doanh nghiệp trong quản trị

Thống kê doanh nghiệp không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong quản trị doanh nghiệp. Việc áp dụng thống kê giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện dịch vụ khách hàng.

4.1. Tối ưu hóa quy trình sản xuất

Sử dụng thống kê để phân tích quy trình sản xuất giúp doanh nghiệp nhận diện các điểm yếu và cải thiện hiệu suất. Điều này dẫn đến việc giảm chi phí và tăng lợi nhuận.

4.2. Nâng cao chất lượng sản phẩm

Thống kê giúp doanh nghiệp theo dõi chất lượng sản phẩm và phát hiện sớm các vấn đề. Việc này không chỉ cải thiện sản phẩm mà còn tăng sự hài lòng của khách hàng.

V. Kết luận và tương lai của thống kê doanh nghiệp

Thống kê doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tương lai của thống kê doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện kỹ năng của nhân lực trong lĩnh vực này.

5.1. Xu hướng công nghệ trong thống kê doanh nghiệp

Công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho thống kê doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp thu thập và phân tích dữ liệu nhanh chóng và chính xác hơn.

5.2. Tăng cường đào tạo và phát triển nhân lực

Đào tạo nhân lực có kỹ năng thống kê là cần thiết để doanh nghiệp có thể tận dụng tối đa các công cụ thống kê. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn tạo ra giá trị bền vững cho doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Thống kê doanh nghiệp (Mã môn học/mô đun: MH12) là tài liệu học tập bắt buộc thuộc khối kiến thức cơ sở ngành, được ban hành kèm theo Quyết định số 323/QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày 6 tháng 8 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp. Tài liệu do Khoa Kinh tế - Xã hội và Nhân văn biên soạn, phục vụ đào tạo trình độ Trung cấp và Cao đẳng cho ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, tuân thủ chương trình khung của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Mục tiêu học tập của giáo trình được thiết lập trên ba phương diện cụ thể:

• Về kiến thức: Trang bị hệ thống lý thuyết về đối tượng, phạm vi nghiên cứu của thống kê kinh tế; cung cấp phương pháp xác định và tính toán các chỉ tiêu thống kê kết quả sản xuất kinh doanh, tài sản cố định, tài sản lưu động, lao động - tiền lương và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp.
• Về kỹ năng: Giúp người học thực hiện được quy trình thu thập, xử lý, tính toán số liệu và vận dụng các công số, hệ số thống kê để đánh giá, phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh, phục vụ công tác quản lý thực tế.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện phương pháp làm việc khoa học, thái độ học tập nghiêm túc, tính cẩn thận và độ chính xác trong công tác xử lý số liệu định lượng.

Giáo trình được cấu trúc thành 6 chương logic, tiếp cận hoạt động của doanh nghiệp từ tổng quan phương pháp luận đến chi tiết từng yếu tố đầu vào (lao động, tài sản cố định, tài sản lưu động), kết quả đầu ra (sản lượng, doanh thu, chất lượng) và hiệu quả tài chính (giá thành). Điểm đặc trưng của tài liệu là tính thực hành nghề nghiệp rõ nét, tích hợp đầy đủ công thức giải tích, sơ đồ chuyển hóa quỹ thời gian và các bài tập số liệu mẫu gắn với các ngành kinh tế cụ thể.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Nội dung học phần gồm 6 chương với các khái niệm và tiến trình học tập cụ thể:

• Chương 1: Những vấn đề cơ bản của thống kê doanh nghiệp (Mã chương: MH12-01) Xác định khái niệm thống kê doanh nghiệp là môn học nghiên cứu mặt lượng trong mối liên hệ mật thiết với mặt chất của các hiện tượng kinh tế - xã hội số lớn. Xác lập đối tượng, phạm vi nghiên cứu trong và ngoài doanh nghiệp. Giới thiệu hệ thống phân ngành kinh tế Việt Nam theo 3 khu vực (Khai thác, Chế biến, Dịch vụ), theo hình thức sở hữu vốn (Quốc doanh, Ngoài quốc doanh, Liên doanh) và theo ngành kinh tế chuyên môn (Công nghiệp, Nông nghiệp, Xây dựng).

• Chương 2: Thống kê kết quả sản xuất trong doanh nghiệp (Mã chương: MH12-02) Phân biệt bản chất giữa sản xuất tự cấp tự túc và sản xuất kinh doanh hàng hóa. Hệ thống hóa các chỉ tiêu đo lường: Khối lượng sản phẩm vật chất bằng đơn vị hiện vật/hiện vật quy ước ($Q_{qư} = \sum q_i \times h_i$), Giá trị sản xuất ($GO$), Giá trị gia tăng ($VA$) qua phương pháp sản xuất và phương pháp phân phối, Tổng doanh thu ($D = \sum D_i$). Nội dung thống kê chất lượng sản phẩm qua phương pháp giá bình quân ($\bar{P}$), hệ số phẩm cấp ($H_c$), chỉ số chất lượng tổng hợp ($i_c$) và tỷ lệ sản phẩm hỏng ($t$). Ứng dụng phương pháp chỉ số phân tích các nhân tố ảnh hưởng:

$$\Delta GO = (a_1 b_1 c_1 - a_0 b_1 c_1) + (a_0 b_1 c_1 - a_0 b_0 c_1) + (a_0 b_0 c_1 - a_0 b_0 c_0)$$

• Chương 3: Thống kê lao động, năng suất lao động và tiền lương trong doanh nghiệp (Mã chương: MH12-03) Làm rõ các phạm trù lao động, sức lao động, nguồn nhân lực và nguồn lao động. Phân loại lao động theo danh sách quản lý, thời gian tuyển dụng, phạm vi hoạt động và chức năng trực tiếp/gián tiếp. Phương pháp tính số lao động bình quân thời kỳ ($\bar{T}$), quy đổi lao động tạm thời ngoài danh sách theo năng suất hoặc tiền lương. Thống kê biến động số lượng qua hệ số tăng/giảm lao động; phân tích quỹ thời gian lao động (quỹ ngày công theo lịch, chế độ, sử dụng tối đa, làm việc thực tế; quỹ giờ công nội ca, làm thêm) và tính độ dài bình quân ngày làm việc.

• Chương 4: Thống kê tài sản cố định trong doanh nghiệp Trình bày khái niệm, ý nghĩa, nhiệm vụ thống kê tài sản cố định (TSCĐ). Hệ thống phương pháp phân loại và đánh giá TSCĐ (theo nguyên giá, giá trị còn lại, giá trị đánh giá lại). Phân tích số lượng, kết cấu, hiện trạng hao mòn, biến động tăng giảm, mức độ trang bị TSCĐ cho lao động và hiệu quả sử dụng vốn cố định.

• Chương 5: Thống kê tài sản lưu động trong doanh nghiệp Khái niệm, phân loại tài sản lưu động (TSLĐ) theo giai đoạn kinh doanh, trạng thái tồn tại và hình thái biểu hiện. Thống kê tình hình cung cấp, dự trữ và kiểm tra sử dụng nguyên vật liệu (NVL). Phương pháp tính toán và phân tích biến động mức tiêu hao NVL trên một đơn vị sản phẩm.

• Chương 6: Thống kê giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp Khái niệm và kết cấu giá thành theo nội dung kinh tế, công dụng kinh tế, mối quan hệ sản lượng - chi phí, phương pháp hạch toán, chi phí cơ bản và chi phí chung. Phân loại giá thành theo tài liệu tính toán và phạm vi chi phí cấu thành. Phương pháp phân tích thống kê tình hình hoàn thành kế hoạch giá thành, biến động giá thành theo thời gian và ảnh hưởng của từng khoản mục chi phí (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xác định rõ cơ sở nền tảng của môn học:

• Cơ sở lý luận: Dựa trên các học thuyết kinh tế học, kinh tế chính trị, chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, lý thuyết kinh tế thị trường và đường lối, chính sách kinh tế của Nhà nước.
• Cơ sở phương pháp luận: Vận dụng phép duy vật biện chứng (xem xét quá trình sản xuất kinh doanh trong trạng thái động, phân tích mối quan hệ nhân quả) kết hợp cùng lý thuyết xác suất và lý thuyết thống kê tổng quát để thiết lập công thức tính toán và đo lường định lượng.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ thuật thu thập, phân loại, làm sạch số liệu kinh tế; kỹ thuật quy đổi sản lượng hiện vật khác quy cách về hiện vật quy ước; kỹ thuật hạch toán giá trị gia tăng và cân đối lao động.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Sử dụng hệ thống chỉ số để bóc tách mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố độc lập (năng suất, số lượng, cơ cấu) đến chỉ tiêu tổng hợp (giá trị sản xuất, quỹ tiền lương, giá thành).
• Kỹ năng thực hành nghiệp vụ (Practical competencies): Lập bảng biểu thống kê nhân sự, theo dõi bảng chấm công để phân loại quỹ thời gian, đánh giá tình hình sử dụng nguyên vật liệu và tài sản cố định tại cơ sở sản xuất.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

                    HỆ THỐNG PHƯƠNG PHÁP ĐÀO TẠO

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm định lượng kết hợp phân tích kinh tế vi mô:

• Phương pháp tiếp cận: Giảng viên diễn giải lý thuyết gắn liền với các công thức toán học và sơ đồ quan hệ logic (như sơ đồ phân bổ các thành phần quỹ thời gian lao động theo ngày và giờ).
• Bài tập và ví dụ thực hành: Giáo trình tích hợp các bộ số liệu mẫu mang tính thực tiễn cao:
  • Ví dụ quy đổi sản lượng hiện vật: Đánh giá kế hoạch sản lượng động cơ điện (các loại công suất 3 kW, 6 kW, 18 kW, 54 kW) tại Nhà máy Điện cơ qua hệ số quy đổi $h_i$.
  • Ví dụ chất lượng sản phẩm: Tính giá bình quân và chỉ số chất lượng cho các mặt hàng vải Silk (loại 1, loại 2) và vải KT tại doanh nghiệp dệt.
  • Ví dụ kiểm tra chất lượng đa tiêu chuẩn: Đánh giá chỉ số chất lượng tổng hợp $i_c$ tại phân xưởng sản xuất săm lốp cao su xe ô tô dựa trên điểm kiểm tra kỹ thuật (nguyên liệu, hình thức, màu sắc, an toàn).
• Phương pháp đánh giá: Kết quả học tập được đánh giá qua độ chính xác của việc tính toán các chỉ số thống kê, khả năng nhận định nguyên nhân biến động chỉ tiêu kinh tế và mức độ tuân thủ quy chuẩn số liệu.
• Hướng dẫn tự học: Cuối mỗi chương đều có hệ thống câu hỏi ôn tập (như nhận diện hình thức biểu hiện kết quả sản xuất, phân loại đơn vị đo lường) để người học tự kiểm tra và củng cố kiến thức.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính chuẩn hóa theo khung giáo dục nghề nghiệp: Tài liệu được biên soạn và chuẩn hóa trực tiếp theo chương trình khung của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, đảm bảo tính liên thông và tương thích giữa trình độ trung cấp và cao đẳng khối ngành kinh tế.
• Hệ thống phân loại ngành toàn diện: Tích hợp quy chuẩn phân ngành kinh tế Việt Nam bao gồm đầy đủ các lĩnh vực: Nông - Lâm - Thủy sản, Công nghiệp khai thác và chế biến, Xây dựng, Thương nghiệp, Giao thông vận tải - Kho bãi và các ngành dịch vụ tài chính, tín dụng, du lịch.
• Tập trung vào giá trị gia tăng và chất lượng: Giáo trình làm rõ phương pháp bóc tách chi phí trung gian để tính Giá trị gia tăng ($VA$) theo 2 góc độ (phương pháp sản xuất và phương pháp phân phối gồm các thành tố: Thu nhập người lao động $V$, Thu nhập doanh nghiệp, Khấu hao TSCĐ, Giá trị thặng dư), đồng thời đưa ra các phương pháp kiểm soát tỷ lệ sai hỏng ($t$) để phục vụ trực tiếp công tác quản trị nội bộ.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Nhóm đối tượng	Mục đích và phương thức sử dụng	Yêu cầu/Điều kiện
Học sinh, sinh viên	Học tập mô đun bắt buộc MH12 ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ (hệ Trung cấp, Cao đẳng).	Đã hoàn thành các môn học văn hóa nền tảng hoặc kinh tế đại cương.
Giảng viên	Biên soạn giáo án, thiết kế đề bài thực hành tính toán và xây dựng ngân hàng câu hỏi kiểm tra định kỳ.	Tuân thủ đề cương chi tiết ban hành kèm Quyết định 323/QĐ-CĐCĐ-ĐT.
Cán bộ doanh nghiệp	Tham khảo phương pháp thu thập số liệu, quản lý định mức lao động và lập báo cáo thống kê nội bộ.	Có kiến thức cơ bản về hoạt động sản xuất kinh doanh tại cơ sở.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế chuyên biệt cho người học trình độ Trung cấp và Cao đẳng ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời làm tài liệu tham khảo cho người học các khối ngành kinh tế khác cần nắm vững nghiệp vụ thống kê cơ sở.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi học?

Người học cần trang bị kiến thức toán học cơ bản (đại số, tỷ lệ, tính trung bình) và các khái niệm sơ cấp về tổ chức hoạt động doanh nghiệp để có thể tiếp thu hệ thống công thức chỉ số và hạch toán kinh tế.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu lý thuyết thống kê chung là gì?

Tài liệu tập trung vào thống kê ứng dụng trong quản trị nội bộ doanh nghiệp. Mọi chỉ tiêu (từ lao động, tiền lương đến chi phí NVL, giá trị sản xuất) đều gắn với quy trình vận hành và hạch toán tại doanh nghiệp sản xuất và thương mại dịch vụ, không dừng lại ở thống kê mô tả thuần túy.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình này đạt hiệu quả cao?

Người học cần kết hợp việc đọc hiểu lý thuyết với việc tự giải lại các bài tập tính toán mẫu trong giáo trình (như bài toán tính động cơ điện quy ước, bài toán phân tích biến động giá thành), đồng thời trả lời đầy đủ hệ thống câu hỏi ôn tập ở cuối mỗi chương.

5. Giáo trình có cung cấp các mẫu biểu hoặc sơ đồ hạch toán không?

Có. Giáo trình cung cấp sơ đồ phân bổ các loại quỹ thời gian lao động theo ngày công và giờ công, các bảng số liệu phân loại lao động, bảng tổng hợp biến động giá thành và các công thức chỉ số chuẩn để hỗ trợ xử lý dữ liệu.

---

Kết luận

Giáo trình Thống kê doanh nghiệp (Mã môn học: MH12) của Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp là tài liệu đào tạo nghề mang tính hệ thống và chuẩn mực về mặt phương pháp tính toán kinh tế.

Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc: đi từ việc nắm vững lý thuyết và đối tượng nghiên cứu (Chương 1), đo lường kết quả đầu ra (Chương 2), quản trị nguồn lực lao động và tài sản (Chương 3, 4, 5), đến kiểm soát giá thành sản phẩm (Chương 6). Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng phục vụ cho việc tiếp cận các môn học chuyên môn ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU. ii MỤC LỤC. iii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC. 1 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP.

Khái niệm thống kê doanh nghiệp. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Các hiện tƣợng và sự kiện liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Cơ sở lý luận và cơ sở phƣơng pháp của thống kê KD. Cơ sở phƣơng pháp luận. Nhiệm vụ của thống kê doanh nghiệp. Phân ngành kinh tế Việt Nam.

Phân ngành theo khu vực kinh tế. Phân ngành theo hình thức sở hữu vốn kinh doanh. Phân ngành theo từng ngành kinh tế. 5 CHƢƠNG 2: THỐNG KÊ KẾT QUẢ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP.

Khái niệm, Ý nghĩa và nhiệm vụ của thống kê kết quả sản xuất. Nhiệm vụ của thống kê kết quả sản xuất. Ý nghĩa của thống kê kết quả sản xuất trong doanh nghiệp. Hệ thống chỉ tiêu thống kê kết quả sản xuất trong doanh nghiệp.

Phƣơng pháp tính kết quả sản xuất trong doanh nghiệp. Phƣơng pháp tính khối lƣợng sản phẩm vật chất trong doanh nghiệp (tính bằng hiện vật). Phƣơng pháp tính giá trị sản xuất trong doanh nghiệp. Thống kê chất lƣợng sản phẩm.

Sự cần thiết phải nâng cao chất lƣợng sản phẩm. Thống kê chất lƣợng sản phẩm có ích của doanh nghiệp. Thống kê tỷ lệ sản phẩm hỏng. Phƣơng pháp phân tích thống kê các nhân tố ảnh hƣởng đến kết quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

27 CHƢƠNG 3: THỐNG KÊ LAO ĐỘNG, NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VÀ TIỀN LƢƠNG TRONG DOANH NGHIỆP. Khái niệm, ý nghĩa và nhiệm vụ của lao động trong DN. Một số khái niệm:. Ý nghĩa của thống kê lao động trong doanh nghiệp.

Nhiệm vụ của thống kê lao động trong doanh nghiệp. Thống kê số lƣợng lao động của doanh nghiệp. Phân loại lao động trong đơn vị. Các chỉ tiêu thống kê số lƣợng lao động.

Thống kê biến động số lƣợng lao động. Thống kê tình hình sử dụng thời gian lao động. Kiểm tra thực hiện kế hoạch thời gian hao phí lao động. Thống kê năng suất lao động (NSLĐ).

Khái niệm NSLĐ. Các chỉ tiêu năng suất lao động. Các chỉ số năng suất lao động. Phân tích sự biến động của năng suất lao động.

Thống kê thu nhập của lao động trong doanh nghiệp. Khái niệm thu nhập của lao động. Cấu trúc thu nhập của lao động trong doanh nghiệp. Phân tích tình hình sử dụng quỹ tiền lƣơng.

Phân tích tình hình sử dụng quỹ tiền lƣơng. 53 CHƢƠNG 4: THỐNG KÊ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP 55 1. Khái niệm, Ý nghĩa và Nhiệm vụ. Khái niệm tài sản cố định.

Ý nghĩa của việc thống kê tài sản cố định. Nhiệm vụ thống kê tài sản cố định. Phân loại và đánh giá tài sản cố định. Phân loại tài sản cố định.2 Các hình thức đánh giá tài sản cố định.

Thống kê số lƣợng, kết cấu, hiện trạng TSCĐ trong doanh nghiệp. Thống kê số lƣợng TSCĐ của doanh nghiệp. Thống kê kết cấu TSCĐ của doanh nghiệp. Thống kê hiện trạng TSCĐ của doanh nghiệp.

Thống kê tình hình biến động, trang bị và HQSD TSCĐ. Thống kê tình hình biến động TSCĐ. Thống kê mức trang bị TSCĐ cho lao động. Thống kê hiệu quả sử dụng TSCĐ.

69 CHƢƠNG 5 THỐNG KÊ TÀI SẢN LƢU ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP. Ý nghĩa và nhiệm vụ của thống kê tài sản lƣu động. Khái niệm tài sản lƣu động (TSLĐ). Nhiệm vụ của thống kê tài sản lƣu động trong doanh nghiệp.

Phân loại tài sản lƣu động. Phân loại theo các giai đoạn của quá trình kinh doanh. Phân loại theo trạng thái tồn tại của TSLĐ. Phân loại theo hình thái biểu hiên.

Thống kê kết cấu TSLĐ. Thống kê tình hình cung cấp, dự trữ nguyên vật liệu. Thống kê tình hình cung cấp. Thống kê tình hình dự trữ nguyên vật liệu.

Thống kê tình hình sử dụng NVL trong doanh nghiệp. Các chỉ tiêu thống kê tình hình sử dụng NVL. Kiểm tra tình hình sử dụng khối lƣợng NVL. Phân tích tình hình sử dụng khối lƣợng NVL.

Thống kê tình hình thực hiện định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho một đơn vị sản phẩm. Các chỉ số phản ánh biến động mức tiêu hao NVL cho một đơn vị sản phẩm. Phân tích các nhân tố cấu thành trong mức tiêu hao NVL để sản xuất một đơn vị sản phẩm. 90 CHƢƠNG 6: THỐNG KÊ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP.

Khái niệm và ý nghĩa nghiên cứu giá thành sản phẩm. Khái niệm về giá thành sản phẩm. Ý nghĩa nghiên cứu thống kê giá thành sản phẩm. Nhiệm vụ nghiên cứu thống kê giá thành.

Phân tích kết cấu giá thành sản phẩm. Căn cứ theo nội dung kinh tế:. Kết cấu giá thành theo công dụng kinh tế:. Kết cấu giá thành theo mối quan hệ sản lƣợng và chi phí.

Kết cấu giá thành theo hình thức (phƣơng pháp) hạch toán. Kết cấu giá thành theo chi phí cơ bản và chi phí chung. Phân loại giá thành sản phẩm. Căn cứ vào tài liệu tính toán:.

Căn cứ vào phạm vi các chi phí cấu thành. Phân tích thống kê hoàn thành kế hoạch và biến động giá thành sản phẩm. Phân tích tình hình hoàn thành kế hoạch giá thành. Phân tích biến động giá thành sản phẩm theo thời gian.

Phân tích ảnh hƣởng của từng khoản mục chi phí đến giá thành sản phẩm. Khoản mục nguyên vật liệu (NVL). Phân tích khoản mục chi phí nhân công trực tiếp. Phân tích khoản mục chi phí chung.

106 TÀI LIẸU THAM KHẢO. 109 vii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP Mã môn học/mô đun: MH12 I. Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Thống kê doanh nghiệp là môn học bắc buôc thuộc nhóm môn học cơ sở. - Tính chất: Môn học thống kê doanh nghiệp cung cấp những kiến thức cơ bản, nền tảng về thống kê làm cơ sở cho ngƣời học tiếp cận, bổ trợ kiến thức các môn học chuyên môn ngành, nghề.

Mục tiêu môn học: Trang bị những kiến thức cơ bản về hệ thống chỉ tiêu thống kê trong doanh nghiệp, vận dụng phƣơng pháp thống kê vào đánh giá, phân tích các hoạt động trong doanh nghiệp - Kiến thức: + Trình bày và phân tích đƣợc đối tƣợng nghiên cứu của thống kê + Trình bày đƣợc nội dung thống kê kết quả sản xuất kinh doanh, thống kê nguyên liệu vật liệu, tài sản cố định, lao động tiền lƣơng, giá thành và tình hình tài chính trong doanh nghiệp sản xuất. - Kỹ năng: + Thống kê đƣợc kết quả sản xuất kinh doanh, tài sản, lao động tiền lƣơng, giá thành, tình hình tài chính trong doanh nghiệp. + Ứng dụng đƣợc các kiến thức trong môn Thống kê doanh nghiệp vào thực tế sản xuất - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Xác định đúng mục tiêu của môn học + Có thái độ học tập nghiêm túc, cẩn thận và chính xác trong luyện tập 1 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA THỐNG KÊ DOANH NGHIỆP Mã chƣơng MH12-01 Mục tiêu: - Xác định đƣợc đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của thống kê - Trình bày đƣợc nhiệm vụ công tác thống kê doanh nghiệp - Hệ thống hoá đƣợc những vấn đề cơ bản của thống kê doanh nghiệp - Lựa chọn phƣơng pháp thống kê kinh doanh trong doanh nghiệp. - Có ý thức tự học, tự nghiên cứu tài liệu Nội dung chƣơng: 1.

Khái niệm thống kê doanh nghiệp. Thống kê doanh nghiệp là môn học trong hệ thống môn học thống kê, nghiên cứu mặt lƣợng trong mối liên hệ chặt chẽ với mặt chất của các hiện tƣợng kinh tế - xã hội số lớn xảy ra trong phạm vi doanh nghiệp và ngoài doanh nghiệp có liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp qua từng thời gian và không gian nhất định. Thống kê doanh nghiệp là một phận của hạch toán thống kê. Đồng thời là một loại nghiệp vụ chuyên đi sâu nghiên cứu và hoàn thành các phƣơng pháp tính, các hệ thống chỉ tiêu phản ánh toàn bộ quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của thống kê doanh nghiệp là mặt lƣợng gắn với mặt chất của các hiện tƣợng và sự kiện xảy ra trong phạm vi doanh nghiệp và những hiện tƣợng, sự kiện xảy ra bên ngoài donh nghiệp có lien quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ nhất định. Các hiện tƣợng và sự kiện liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Các hiện tƣợng về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hoặc có liên quan đến doanh nghiệp đƣợc coi là đối tƣợng nghiên cứu của thống kê doanh nghiệp bao gồm: 2 -Các hiện tƣợng về lao động, tài sản vốn … sử dụng trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. -Các hiện tƣợng và sự kiện về nhu cầu tiêu dung toàn xã hội, về biến động kinh tế.

-Các hiện tƣợng thiên nhiên tác động đến tình hình và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là những công việc mà lao động của doanh nghiệp đã tham gia hoàn thành nhằm mục tiêu thỏa mãn nhu cầu của các đối tƣợng tiêu dùng không tự làm đƣợc hoặc không đủ điều kiện tự làm, cuối cùng thu đƣợc lợi nhuận. Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: - Hoạt động sản xuất kinh doanh là những hoạt động của ngƣời lao động sử dụng công cụ lao động tác động vào vật tƣ nguyên liệu để tạo ra khối lƣợng sản phẩm vật chất cụ thể có giá trị sử dụng theo mục đích yêu cầu đã đề ra đây là khối lƣợng hàng hóa do doanh nghiệp làm ra và sẽ đƣợc tiêu thụ trên thị trƣờng làm tăng của cải vật chất cho xã hội - Hoạt động kinh doanh dịch vụ sản xuất là những hoạt động không tạo ra sản phẩm vật chất có giá trị sử dụng theo mục đích yêu cầu. Nhƣ những hoạt động gia công bộ phận nào đó của sản phẩm nhƣ ra công sơn, xì, đánh bóng, đục lỗ, xay xát, in nhuộm … chỉ làm gia tăng giá trị sản phẩm.