TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC ÑAØ LAÏT e ‡a GIAÙO TRÌNH QUAÛN TRÒ SAÛN XUAÁT NGUYEÃN ANH SÔN 1998 Quaûn trò -2- MUÏC LUÏC Chöông I: MÔÛ ÑAÀU VEÀ QUAÛN TRÒ SAÛN XUAÁT VAØ DÒCH VUÏ. KHAÙI NIEÄM VEÀ SAÛN XUAÁT VAØ QUAÛN TRÒ SAÛN XUAÁT. Khaùi nieäm saûn xuaát. Khaùi nieäm veà quaûn trò saûn xuaát.
NOÄI DUNG MOÂN QUAÛN TRÒ SAÛN XUAÁT VAØ DÒCH VUÏ.7 Chöông II : DÖÏ BAÙO TRONG QUAÛN TRÒ SAÛN XUAÁT. KHAÙI NIEÄM VEÀ DÖÏ BAÙO, CAÙC LOAÏI DÖÏ BAÙO, TRÌNH TÖÏ THÖÏC HIEÄN DÖÏ BAÙO. CAÙC PHÖÔNG PHAÙP DÖÏ BAÙO THEO THÔØI GIAN. Caùc phöông phaùp ñònh tính.
Phöông phaùp laáy yù kieán cuûa hoäi ñoàng ñieàu haønh. Phöông phaùp laáy yù kieán cuûa nhaân vieân baùn haøng. Phöông phaùp laáy yù kieán cuûa khaùch haøng. Phöông phaùp Delphi (Phöông phaùp chuyeân gia trong vaø ngoaøi xí nghieäp).
Caùc phöông phaùp ñònh löôïng. Phöông phaùp tieáp caän giaûn ñôn. Phöông phaùp bình quaân di ñoäng giaûn ñôn. Phöông phaùp bình quaân di ñoäng coù heä soá.
Phöông phaùp san baèng soá muõ. Phöông phaùp san baèng soá muõ baäc 2 (coù ñònh höôùng). Phöông phaùp bình phöông beù nhaát. Phöông phaùp döï baùo theo khuynh höôùng coù xeùt ñeán bieán ñoäng thôøi vuï 21 III.
DÖÏ BAÙO THEO NGUYEÂN NHAÂN BAÈNG PHÖÔNG PHAÙP PHAÂN TÍCH TÖÔNG QUAN (PHÖÔNG PHAÙP DÖÏ BAÙO NHAÂN QUAÛ). Döï baùo theo töøng nguyeân nhaân. Xaùc ñònh sai chuaån cuûa öôùc ñoaùn. Xaùc ñònh heä soá töông quan.
Döï baùo theo nhieàu nguyeân nhaân. Döï baùo theo nhieàu nguyeân nhaân. KIEÅM TRA KEÁT QUAÛ DÖÏ BAÙO. Sai soá tuyeät ñoái bình quaân.
Tín hieäu theo doõi (Tín hieäu döï baùo). Giôùi haïn kieåm tra. 28 Chöông III : QUYEÁT ÑÒNH VEÀ SAÛN PHAÅM VAØ COÂNG SUAÁT.32 Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò -3- I. QUYEÁT ÑÒNH VEÀ SAÛN PHAÅM VAØ DÒCH VUÏ.
Löïa choïn saûn phaåm vaø dòch vuï. QUYEÁT ÑÒNH VEÀ COÂNG SUAÁT. Quaûn trò nhu caàu. Quaûn trò coâng suaát.
Löïa choïn coâng suaát.43 Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò -4- III. QUYEÁT ÑÒNH VEÀ THIEÁT BÒ. Nguyeân taéc löïa choïn thieát bò. Baøi toaùn choïn maùy:.46 Chöông iv : HOAÏCH ÑÒNH TOÅNG HÔÏP.
KHAÙI NIEÄM VEÀ HOAÏCH ÑÒNH TOÅNG HÔÏP VAØ MOÁI QUAN HEÄ CUÛA HOAÏCH ÑÒNH TOÅNG HÔÏP VÔÙI CAÙC HOAÏT ÑOÄNG KHAÙC. Khaùi nieäm veà hoaïch ñònh toång hôïp. Moái quan heä cuûa hoaïch ñònh toång hôïp vôùi caùc hoaït ñoäng khaùc. CAÙC CHIEÁN LÖÔÏC THUAÀN TUÙY (hay caùc chieán löôïc ñôn thuaàn).53 A/ Caùc chieán löôïc bò ñoäng.
53 B/ Caùc chieán löôïc chuû ñoäng. CAÙC PHÖÔNG PHAÙP HOAÏCH ÑÒNH TOÅNG HÔÏP. Phöông phaùp tröïc quan : (Phöông phaùp kinh nghieäm).56 Chöông v : QUAÛN TRÒ TOÀN KHO. VAI TROØ CUÛA TOÀN KHO.
NHÖÕNG KHAÙI NIEÄM LIEÂN QUAN ÑEÁN QUAÛN TRÒ TOÀN KHO 69 1. Chöùc naêng quaûn trò toàn kho.69 III CAÙC MOÂ HÌNH TOÀN KHO. Moâ hình saûn löôïng ñôn haøng kinh teá cô baûn (EOQ). Moâ hình cung caáp theo nhu caàu saûn xuaát (POQ).
Moâ hình toàn kho coù saûn löôïng göûi laïi nôi cung öùng. Moâ hình khaáu tröø theo saûn löôïng. Moâ hình xaùc suaát vôùi thôøi gian cung öùng khoâng ñoåi. AÙP DUÏNG KYÕ THUAÄT PHAÂN TÍCH BIEÂN TEÁ ÑEÅ AÙP DUÏNG CHÍNH SAÙCH TOÀN KHO.84 Chöông vi : HOAÏCH ÑÒNH NHU CAÀU VAÄT TÖ.
TOÅNG QUAÙT. TRÌNH TÖÏ HOAÏCH ÑÒNH NHU CAÀU VAÄT TÖ. Hoaïch ñònh nhu caàu toång hôïp. Hoaïch ñònh nhu caàu roøng.
Hoaïch ñònh nhu caàu töøng boä phaän. CAÙC MOÂ HÌNH CUNG ÖÙNG VAÄT TÖ. Moâ hình cung caáp theo loâ öùng vôùi nhu caàu (Lot for lot. Kyõ thuaät xaùc ñònh kích thöôùc loâ haøng theo moâ hình EOQ:94 Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò -5- Chöông vii : HOAÏCH ÑÒNH LÒCH TRÌNH SAÛN XUAÁT.
NHÖÕNG NGUYEÂN TAÉC SAÉP XEÁP THÖÙ TÖÏ CAÙC COÂNG VIEÄC TREÂN MOÄT PHÖÔNG TIEÄN (MOÄT MAÙY HOAËC MOÄT DAÂY CHUYEÀN). Xeáp thöù töï caùc coâng vieäc theo nguyeân taéc FCFS. Xeáp thöù töï caùc coâng vieäc theo nguyeân taéc EDD. Xeáp thöù töï caùc coâng vieäc theo nguyeân taéc SPT.
Xeáp thöù töï caùc coâng vieäc theo nguyeân taéc LPT :. Nguyeân taéc ñaùnh giaù möùc ñoä boá trí hôïp lyù caùc coâng vieäc vaø thöù töï öu tieân trong ñieàu ñoä saûn xuaát (tyû soá thôøi haïn - Critical Ratio - CR) ;. NGUYEÂN TAÉC JOHNSON. Boá trí N coâng vieäc treân 2 maùy.
PHÖÔNG PHAÙP HUNGGARI (Honig).107 Chöông Viii : LÖÏA CHOÏN VÒ TRÍ CUÛA DOANH NGHIEÄP. CAÙC NHAÂN TOÁ AÛNH HÖÔÛNG ÑEÁN VIEÄC LÖÏA CHOÏN ÑÒA ÑIEÅM. Caùc ñieàu kieän töï nhieân. Caùc ñieàu kieän xaõ hoäi.
Caùc ñieàu kieän kinh teá. CAÙC PHÖÔNG PHAÙP XAÙC ÑÒNH ÑÒA ÑIEÅM. Phöông phaùp cho ñieåm coù heä soá (Troïng soá). Phöông phaùp ñieåm hoøa voán.
Phöông phaùp toïa ñoä 1 chieàu. Phöông Phaùp toïa ñoä hai chieàu. Phöông phaùp söû duïng baøi toaùn vaän taûi.120 Chöông ix : BOÁ TRÍ MAËT BAÈNG. KHAÙI NIEÄM VEÀ BOÁ TRÍ MAËT BAÈNG.
CAÙC LOAÏI BOÁ TRÍ MAËT BAÈNG. Boá trí maët baèng theo vò trí coá ñònh. Boá trí maët baèng theo ñònh höôùng saûn phaåm. Boá trí maët baèng theo ñònh höôùng coâng ngheä.130 Chöông X: ÖÙNG DUÏNG LYÙ THUYEÁT XEÁP HAØNG ÑEÅ BOÁ TRÍ NHAÂN lÖÏC VAØ PHÖÔNG TIEÄN.138 Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò -6- II.
ÑAËC ÑIEÅM CUÛA XEÁP HAØNG CHÔØ. Doøng ñeán : Doøng khaùch ñeán hay doøng vaøo coù caùc ñaëc ñieåm sau. Doøng xeáp haøng : (haøng chôø) coù nhöõng ñaëc ñieåm sau. Ngöôøi phuïc vuï : (Hoaït ñoäng dòch vuï) coù caùc ñaëc ñieåm sau 140 III.
CAÙC MOÂ HÌNH XEÁP HAØNG. Coâng thöùc söû duïng cho caùc moâ hình xeáp haøng. Moâ hình II (Moâ hình coù nhieàu keânh, moät pha). Moâ hình III (Thôøi gian phuïc vuï coá ñònh).145 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO.146 Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò -7- CHÖÔNG I: MÔÛ ÑAÀU VEÀ QUAÛN TRÒ SAÛN XUAÁT VAØ DÒCH VUÏ I.
KHAÙI NIEÄM VEÀ SAÛN XUAÁT VAØ QUAÛN TRÒ SAÛN XUAÁT : 1. Khaùi nieäm saûn xuaát : * Saûn xuaát laø quaù trình taïo ra saûn phaåm vaø dòch vuï * Veà thöïc chaát, saûn xuaát chính laø quaù trình chuyeån hoùa caùc ñaàu vaøo bieán chuùng thaønh caùc ñaàu ra döôùi daïng saûn phaåm hay dòch vuï. Quaù trình naøy ñöôïc theå hieän qua sô ñoà döôùi ñaây Ñaàu vaøo Quaù trình Ñaàu ra Ñaát ñai chuyeån Saûn phaåm Lao ñoäng hoùa vaø dòch vuï Voán Thoâng qua Maùy moùc,. Maùy moùc, Saûn xuaát thieát bò thieát bò Hoaït ñoäng Giaùo duïc.
Tieàn taøi chính Du lòch. Nguyeân vaät Marketing Haøng lieäu khoâng. Phöông tieän Phoøng saûn xuaát nghæ. Khaùch haøng Cung caáp trôû laïi * ÔÛ giaùo trình naøy, chuùng ta nghieân cöùu nhöõng vaán ñeà ñoái vôùi caû hai loaïi doanh nghieäp : - Doanh nghieäp phaå vaät chaát taïo ra saûn m - Doanh nghieäp taïo ra caùc dòch vuï Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò -8- (thaáy ñöôïc) Saûn Saûn phaåm phaåm Saûn phaåm dòch vuï höõu (Thöông maïi, söûa hình chöõa.) Sau ñaây ta haõy xem xeùt söï khaùc nhau giöõa quaù trình saûn xuaát ra saûn phaåm vaø quaù trình taïo ra dòch vuï : Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò -9- Saûn xuaát saûn Taïo ra dòch vuï phaåm 1.
Taïo ra saûn phaåm 1. Khoâng taïo ra saûn vaät chaát phaåm vaät chaát 2. Coù theå döï tröõ 2. Khoâng döï tröõ ñöôïc (coù theå toàn kho) (khoâng toàn kho) 3.
Ít tieáp xuùc vôùi 3. Thöôøng xuyeân khaùch haøng tieáp xuùc vôùi khaùch trong quaù trình haøng saûn xuaát 4. Caàn nhieàu nhaân 4. Caàn nhieàu maùy vieân moùc thieát bò 5.
Thoâng thöôøng caàn 5. Thoâng thöôøng soá voán ít hôn so caàn soá voán lôùn vôùi saûn xuaát saûn hôn phaåm 6. Chaát löôïng saûn 6. Chaát löôïng dòch vuï phaåm deã ñaùnh khoù ñaùnh giaù giaù 2.
Khaùi nieäm veà quaûn trò saûn xuaát : Quaûn trò saûn xuaát bao goàm taát caû caùc hoaït ñoäng coù lieân quan ñeán vieäc toå chöùc, phoái hôïp, söû duïng caùc yeáu toá ñaàu vaøo nhaèm chuyeån hoùa thaønh keát quaû ôû ñaàu ra, laø saûn phaåm vaø dòch vuï vôùi chi phí saûn xuaát thaáp nhaát vaø hieäu quaû cao nhaát. Caùc chöùc naêng caên baûn vaø coát yeáu nhaát trong kinh doanh ñeå taïo ra saûn phaåm vaø dòch vuï maø caùc doanh nghieäp ñeàu phaûi thöïc hieän ñoù laø 3 chöùc naêng caên baûn : - Tieán haønh saûn xuaát, thöïc hieän dòch vuï (Cung caáp saûn phaåm vaø dòch vuï) - Marketing (baùn saûn phaåm vaø dòch vuï) - Taøi chính keá toaùn (cung caáp tieàn baïc ñeå thöïc hieän chöùc naêng treân) Thoâng thöôøng, trong moät doanh nghieäp, ngoaøi ba chöùc naêng coát loõi neâu treân, coøn coù caùc chöùc naêng khaùc nhö : Nhaân söï, kyõ thuaät, mua haøng, phaân phoái haøng hoùa, ñöôïc theå hieän trong hình beân : Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò - 10 Nhaân söï Taøi Saûn xuaát chính Mua haøng Phaân phoái kyõ thuaät keá Marketing toaùn Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò - 11 - Caùc chöùc naêng naøy khoâng ñoäc laäp, taùch rôøi nhau maø coù quan heä qua laïi chaët cheõ. - Chöùc naêng taùc nghieäp (saûn xuaát) coù quan heä heát söùc chaët cheõ vôùi 2 chöùc naêng taøi chính vaø marketing, coøn ñoái vôùi caùc chöùc naêng khaùc thì ít chaët cheõ hôn. - Caùc quyeát ñònh saûn xuaát thöôøng aûnh höôûng ñeán vieäc thöïc hieän caùc chöùc naêng khaùc.
Töø ñoù coù theå noùi raèng : Quaûn trò saûn xuaát vaø dòch vuï coù taàm quan troïng ñaëc bieät trong hoaït ñoäng cuûa moät doanh nghieäp. Neáu quaûn trò toát, öùng duïng ñöôïc caùc phöông phaùp quaûn trò khoa hoïc thì seõ taïo khaû naêng sinh lôïi cho doanh nghieäp. Ngöôïc laïi, neáu quaûn trò toài seõ daãn ñeán doanh nghieäp bò thua loã. Nhö vaäy, nhieäm vuï Trung taâm cuûa moân hoïc laø ñi saâu nghieân cöùu caùc cô sôû khoa hoïc, caùc moâ hình vaø thuaät toaùn.
Nhaèm öùng duïng trong quaù trình quaûn trò saûn xuaát vaø dòch vuï. NOÄI DUNG MOÂN QUAÛN TRÒ SAÛN XUAÁT VAØ DÒCH VUÏ Chöông 1 : Môû ñaàu veà quaûn trò saûn xuaát vaø dòch vuï Chöông 2 : Döï baùo trong quaûn trò saûn xuaát - Giôùi thieäu 4 phöông phaùp ñònh tính vaø 7 phöông phaùp ñònh löôïng. Giuùp cho caùc nhaø quaûn trò haïn cheá ruûi ro. Chöông 3 : Quyeát ñònh veà saûn phaåm vaø coâng suaát : Ñöa ra caùc chieán löôïc veà saûn phaåm (söû duïng phöông phaùp sô ñoà caây) Chöông 4 : Hoaïch ñònh toång hôïp.
Giôùi thieäu caùc phöông phaùp löïa choïn ñeå keát hôïp caùc nguoàn löïc trong saûn xuaát kinh doanh nhö lao ñoäng, maùy moùc thieát bò, nguyeân vaät lieäu vaø löôïng toàn kho sao cho chi phí nhoû nhaát, saûn xuaát oån ñònh nhaát. Chöông 5 : Quaûn trò toàn kho : Giôùi thieäu 5 moâ hình toàn kho ñeå caùc nhaø quaûn trò coù theå öùng duïng trong caùc tình huoáng khaùc nhau nhaèm ñaûm baûo saûn xuaát lieân tuïc maø khoâng bò öù ñoïng (Bôûi vì haøng toàn kho thöôøng chieám hôn 40% toång giaù trò taøi saûn cuûa moät doanh nghieäp. Do ñoù trình ñoä quaûn trò moät doanh nghieäp coù theå ñaùnh giaù thoâng qua coâng taùc quaûn Nguyeãn Khoa Quaûn Trò Kinh Quaûn trò - 12 trò toàn kho). Chöông 6 : Hoaïch ñònh nhu caàu vaät tö baèng maùy tính (Heä thoáng MRP - Material Requirement Planning) : Giôùi thieäu caùc phöông phaùp vaø trình töï tính toaùn treân maùy tính, cuõng nhö caùch thöùc cung öùng vaät tö, phuï tuøng vaø baùn thaønh phaåm sao cho kinh teá nhaát.