CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT SẢN PHẨM MAY MẶC XUẤT KHẨU TẠI DOANH NGHIỆP MAY 1. Kế hoạch sản xuất sản phẩm may mặc xuất khẩu tại doanh nghiệp may 1. Khái niệm, đặc điểm của sản phẩm may mặc xuất khẩu Theo Philip Kotler (2002), “Sản phẩm là tất cả những gì có thể đưa vào thị trường để đạt được sự chú ý, sự chấp nhận, được sử dụng hoặc tiêu thụ và có khả năng thỏa mãn được một ước muốn hay một nhu cầu mà được pháp luật cho phép. Sản phẩm bao gồm sản phẩm hữu hình và sản phẩm vô hình”.
Theo Trần Minh Đạo (2010), “Sản phẩm là thành phần cơ bản trong marketing mix, đó có thể là sản phẩm hữu hình của công ty đưa ra thị trường, bao gồm chất lượng sản phẩm, hình dáng thiệt kệ, đặc tính, bao bì và nhãn hiệu. Sản phẩm cũng bao gồm khía cạnh vô hình như các hình thức dịch vụ giao hàng, sửa chữa, huấn luyện,.” Trong tiếp thị, sản phẩm là bất cứ thứ gì có thể được cung cấp cho thị trường có thể đáp ứng mong muốn hoặc nhu cầu. Trong bán lẻ, sản phẩm được gọi là hàng hóa. Trong sản xuất, sản phẩm được mua làm nguyên liệu thô và bán dưới dạng thành phẩm.
Việc sản xuất các sản phẩm còn tạo ra việc làm và thu nhập cho nhiều người. Các công ty sản xuất sản phẩm cũng cần phải theo dõi các xu hướng thị trường và thay đổi để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và cạnh tranh với các đối thủ trong cùng lĩnh vực. Như vậy có thể thấy sản phẩm may mặc là một trong các sản phẩm ngành dệt may và là thành quả cuối cùng của ngành bao gồm quần áo cùng các phụ kiện đi kèm. Đây chính là linh hồn của cả doanh nghiệp may, có công năng và đặc điểm thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng.
Sản phẩm may mặc xuất khẩu là việc quần áo, trang phục và các phụ kiện hàng may mặc khác được sản xuất tại một quốc gia và sau đó được xuất khẩu sang các quốc gia khác để tiêu thụ hoặc bán trên thị trường quốc tế. Trong đó, cũng có rất nhiều nước có nền kinh tế phát triển vượt bậc như: Mỹ, Châu Âu, Hàn Quốc, Singapo, Nhật Bản,… Đặc điểm chung của các sản phẩm may mặc xuất khẩu: − Sản phẩm may mặc xuất khẩu mang tính thời vụ cao, phụ thuộc nhiều vào thời tiết, các sản phẩm may mặc thường được thiết kế phù hợp với thời tiết từng khu vực địa lý, theo từng mùa khác nhau. 5 − Sản phẩm may mặc xuất khẩu có tính thời trang cao, đa dạng mẫu mã tùy thuộc vào thị hiếu của thị trường quốc tế. − Sản phẩm may mặc xuất khẩu có yêu cầu cao về chất lượng, được sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo độ bền, độ vừa vặn và tính thẩm mỹ.
− Sản phẩm may mặc xuất khẩu thường sử dụng vải chất lượng tốt, nhiều khi là nguyên liệu tự nhiên hoặc thân thiện với môi trường. − Sản phẩm may mặc xuất khẩu thường có giá thành được điều chỉnh hợp lý để thu hút khách hàng. Chỉ với những sản phẩm cơ bản và đặc tính vốn có, các sản phẩm may mặc xuất khẩu đã tạo nên một chỗ đứng nhất định, có sức cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường toàn cầu. Khái niệm, nội dung của kế hoạch sản xuất sản phẩm may mặc xuất khẩu tại doanh nghiệp may 1.1 Khái niệm Theo Nguyễn Thị Ngọc Huyền và cộng sự (2016), “Lập kế hoạch là quá trình xác định các mục tiêu và lựa chọn các phương thức để đạt được các mục tiêu đó.
Nếu không có các kế hoạch, nhà quản trị có thể không biết tổ chức và khai thác con người và các nguồn lực khác của tổ chức một cách hiệu quả, thậm chí không có được một ý tưởng rõ ràng về cái họ cần tổ chức và khai thác” Theo Netsuite (2022), “Kế hoạch sản xuất là kế hoạch mô tả chi tiết cách thức sản xuất các sản phẩm của doanh nghiệp. Trong đó nêu rõ các mục tiêu sản xuất, nguồn lực cần thiết, quy trình và lịch trình tổng thể. Kế hoạch này cũng vạch ra tất cả các bước hoạt động liên quan và sự phụ thuộc. Mục tiêu là thiết kế cách hiệu quả nhất để sản xuất và phân phối sản phẩm với mức chất lượng mong muốn.
Một kế hoạch sản xuất được thiết kế tốt có thể giúp các công ty tăng sản lượng và tiết kiệm tiền bằng cách phát triển quy trình làm việc suôn sẻ hơn và giảm lãng phí” Theo James Humphreys (2024), “Kế hoạch sản xuất phác thảo tất cả các bước và phương pháp để đảm bảo hàng hóa sản xuất được sản xuất hiệu quả, đúng thời gian và trong ngân sách.” Như vậy, kế hoạch sản xuất chính là bản kế hoạch sản xuất giúp nhà sản xuất làm việc thông minh hơn bằng cách quản lý hiệu quả các nguồn lực nội bộ để đáp ứng đơn đặt hàng hoặc nhu cầu của khách hàng. Trong đó quyết định sản xuất cái gì, khi nào và bao nhiêu, đồng thời cũng thiết lập năng lực sản xuất và xác định những nguyên liệu nguyên liệu cần thiết để đáp ứng nhu cầu sản xuất.2 Nội dung của bản kế hoạch sản xuất a. Mục tiêu Kế hoạch sản xuất là một phần quan trọng trong kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp đạt được các mục tiêu sau: - Đảm bảo chất lượng: Kế hoạch sản xuất của công ty may cụ thể và có thời hạn giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm. Bằng cách theo dõi quy trình sản xuất theo một lịch trình đã lập trước, doanh nghiệp may mặc có thể kiểm soát sự thay đổi và đảm bảo sản phẩm cuối cùng đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng.
- Tăng năng suất sản xuất: Bản kế hoạch sản xuất giúp tăng năng suất và hiệu quả làm việc. Những kế hoạch cụ thể cho phép công nhân và nhân viên biết chính xác những gì cần làm và khi nào cần làm. Điều này giúp giảm thời gian lãng phí và tăng sự tập trung. - Quản lý thời gian và giao hàng đúng hẹn: Việc lập bảng kế hoạch sản xuất cho chuyền may cho phép đánh giá thời gian cần thiết để hoàn thành một sản phẩm và đảm bảo giao hàng đúng hẹn cho khách hàng.
Điều này rất quan trọng trong ngành may mặc với các đơn hàng có thời hạn cụ thể. - Tăng trưởng doanh thu và thị phần: Tăng cường khả năng cung cấp sản phẩm cho thị trường nội địa và quốc tế, mở rộng thị phần và gia tăng doanh thu xuất khẩu. Các giải pháp sản xuất: - Sản xuất theo đơn hàng: Trong ngành may mặc, phương án sản xuất theo đơn hàng là một mô hình sản xuất mà trong đó doanh nghiệp chỉ sản xuất các sản phẩm khi đã nhận được đơn hàng từ khách hàng. Đây là phương thức phổ biến trong các doanh nghiệp may mặc xuất khẩu, nơi sản phẩm được sản xuất theo yêu cầu cụ thể của từng khách hàng và các chỉ tiêu về số lượng, chất lượng, mẫu mã, thời gian giao hàng, v.
Phương án này phổ biến trong các doanh nghiệp sản xuất các đơn hàng tùy chỉnh hoặc sản phẩm đặc thù cho các thị trường quốc tế. Các loại đơn hàng trong doanh nghiệp sản xuất may may xuất khẩu: + Đơn hàng theo hợp đồng dài hạn: Đây là loại đơn hàng theo hình thức hợp đồng dài hạn, trong đó công ty cam kết cung cấp một số lượng sản phẩm nhất định cho khách hàng trong một khoảng thời gian dài (thường là vài tháng hoặc vài năm). 7 + Đơn hàng theo mùa vụ: Đây là các đơn hàng khách hàng yêu cầu công ty sản xuất một số lượng lớn sản phẩm cho các chương trình tiếp thị, khuyến mãi hoặc các chiến dịch mùa vụ (như giáng sinh, tết, mùa hè, v. Các đơn hàng này yêu cầu về số lượng và mẫu mã sản phẩm có thể thay đổi trong suốt thời gian hợp tác.
Ưu điểm: + Tối ưu hóa sản xuất và giảm lãng phí + Đáp ứng nhu cầu cụ thể của khách hàng + Linh hoạt trong sản xuất + Giảm thiểu rủi ro về tồn kho Nhược điểm: + Thời gian sản xuất lâu hơn: Khi một đơn hàng mới được nhận, doanh nghiệp phải lên kế hoạch và chuẩn bị nguyên liệu, tổ chức sản xuất và phân phối. Điều này có thể kéo dài thời gian từ khi nhận đơn hàng đến khi giao hàng cho khách, đặc biệt là khi có sự thay đổi về mẫu mã hay số lượng. + Khó dự báo nhu cầu: công ty không thể dự báo chính xác nhu cầu của thị trường, vì sản xuất chỉ bắt đầu khi có đơn hàng. + Áp lực quản lý đơn hàng và nguồn lực: Phương án sản xuất theo đơn hàng yêu cầu doanh nghiệp có khả năng quản lý đơn hàng và nguồn lực (nguyên phụ liệu, nhân lực) một cách chặt chẽ và linh hoạt.
Các đơn hàng có thể có sự thay đổi về yêu cầu hoặc thời gian giao hàng, dẫn đến khó khăn trong việc điều chỉnh kế hoạch sản xuất. Các yếu tố ảnh hưởng đến phương án sản xuất theo đơn hàng: + Dự báo nhu cầu và kế hoạch sản xuất: Mặc dù phương án sản xuất theo đơn hàng chỉ sản xuất khi có đơn hàng, nhưng doanh nghiệp cần có một hệ thống dự báo nhu cầu hiệu quả để dự đoán các xu hướng và yêu cầu của khách hàng. + Thời gian giao hàng: Thời gian giao hàng là yếu tố quan trọng trong ngành may mặc xuất khẩu. Doanh nghiệp phải đảm bảo rằng sản phẩm được sản xuất và giao đúng thời gian yêu cầu của khách hàng, điều này đòi hỏi phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và quản lý tốt thời gian sản xuất.
+ Công nghệ và quy trình sản xuất: các công ty phải đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại, bao gồm các phần mềm quản lý sản xuất, công cụ hỗ trợ dự báo nhu cầu, hệ thống quản lý đơn hàng và quản lý kho. Điều này giúp tối ưu hóa việc quản lý sản xuất và giảm thiểu sai sót. 8 - Sản xuất theo tồn kho: Đặc điểm: Sản xuất sản phẩm trước khi có đơn hàng, dựa trên dự đoán nhu cầu thị trường. Phương án này phổ biến đối với các sản phẩm may mặc cơ bản, phổ biến.
Ưu điểm: Có thể đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của khách hàng, giảm thời gian chờ đợi. Nhược điểm: Dễ gây ra tình trạng tồn kho nếu dự đoán sai về nhu cầu thị trường. - Sản xuất theo chu kỳ: Đặc điểm: Sản xuất sản phẩm theo lô, mỗi lô có thể có một số lượng sản phẩm nhất định. Phương án này thường được sử dụng cho các sản phẩm may mặc có tính chất đồng nhất.