Giáo Trình Chiến Lược và Kế Hoạch Kinh Doanh cho Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Giáo trình kinh tế về chiến lược và kế hoạch kinh doanh nghề quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ cao đẳng trường cao đẳng, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa

• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ
• Đề tài: Giáo Trình Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ: Chiến Lược và Kế Hoạch Kinh Doanh
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
• 1.1. Khái niệm và vai trò của chiến lược trong doanh nghiệp
• 1.2. Khái niệm chiến lược
• 1.3. Vai trò chiến lược
• 1.4. Quản trị chiến lược và quy trình quản trị chiến lược trong doanh nghiệp
• 1.4.1. Khái niệm quản trị chiến lược
• 1.4.2. Các giai đoạn quản trị chiến lược
• 1.4.2.1. Hoạch định chiến lược
• 1.4.2.2. Thực thi chiến lược
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI DOANH NGHIỆP
• 2.1. Nhận dạng cấu trúc môi trường bên ngoài doanh nghiệp
• 2.2. Khái niệm môi trường bên ngoài
• 2.3. Mô hình cấu trúc môi trường bên ngoài doanh nghiệp
• 2.4. Phân tích môi trường vĩ mô
• 2.5. Phân tích môi trường ngành. Khái niệm ngành kinh doanh
• 2.6. Mô hình phân tích cạnh tranh trong ngành
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG BÊN TRONG DOANH NGHIỆP
• 3.1. Bản chất và cách tiếp cận phân tích môi trường bên trong doanh nghiệp
• 3.2. Phân tích các nguồn lực và năng lực của doanh nghiệp
• 3.3. Khái niệm và phân loại nguồn lực
• 3.4. Khái niệm và nhận dạng các năng lực
• 3.5. Năng lực cốt lõi của doanh nghiệp
• 3.6. Lợi thế cạnh tranh
• 3.7. Phân tích chuỗi giá trị của doanh nghiệp
• 3.7.1. Khái niệm, vai trò của chuỗi giá trị
• 3.7.2. Phân tích các hoạt động trong chuỗi giá trị
• 4. CHƯƠNG 4: CÁC LOẠI CHIẾN LƯỢC CỦA DOANH NGHIỆP
• 4.1. Chiến lược cấp doanh nghiệp
• 4.2. Vai trò, bản chất và định hướng. Các loại chiến lược
• 4.3. Chiến lược cấp lĩnh vực/đơn vị kinh doanh
• 4.4. Phân đoạn chiến lược
• 4.5. Chiến lược cạnh tranh cơ bản
• 4.6. Các chiến lược cạnh tranh cơ bản của M.
• 4.7. Các chiến lược kinh doanh căn cứ vào vị thế cạnh tranh
• 4.8. Chiến lược cấp chức năng. Quan niệm và vai trò
• 4.9. Các chiến lược chức năng
• 5. CHƯƠNG 5: PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN CHIẾN LƯỢC
• 5.1. Bản chất, vai trò. Quy trình phân tích và lựa chọn chiến lược
• 5.2. Các mô hình phân tích chiến lược
• 5.2.1. Ma trận SWOT
• 5.2.2. Ma trận BCG
• 5.2.3. Ma trận SPACE
• 5.2.4. Ma trận Mc Kinsey
• 5.2.5. Mô hình lựa chọn chiến lược – ma trận QSPM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Giáo trình Quản trị Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ cung cấp kiến thức cơ bản về quản lý và phát triển doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh hiện đại. Nội dung giáo trình không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về các khái niệm cơ bản mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để áp dụng vào thực tiễn. Việc nắm vững các chiến lược và kế hoạch kinh doanh là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản trị doanh nghiệp

Quản trị doanh nghiệp là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các hoạt động của doanh nghiệp. Vai trò của quản trị doanh nghiệp không chỉ giúp định hướng cho các hoạt động mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh đầy biến động.

1.2. Tầm quan trọng của chiến lược kinh doanh

Chiến lược kinh doanh là yếu tố quyết định đến sự thành công của doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp xác định mục tiêu, phân bổ nguồn lực và tạo ra lợi thế cạnh tranh. Việc xây dựng chiến lược rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội và đối phó với thách thức.

II. Những thách thức trong quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường phải đối mặt với nhiều thách thức như nguồn lực hạn chế, cạnh tranh gay gắt và thay đổi nhanh chóng của thị trường. Những thách thức này đòi hỏi các nhà quản trị phải có khả năng thích ứng và đưa ra các quyết định kịp thời để duy trì hoạt động hiệu quả.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và tài chính

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn trong việc huy động vốn và quản lý tài chính. Việc thiếu hụt nguồn lực có thể ảnh hưởng đến khả năng mở rộng và phát triển bền vững của doanh nghiệp.

2.2. Cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn

Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường phải cạnh tranh với các công ty lớn có nguồn lực dồi dào hơn. Điều này tạo ra áp lực lớn và yêu cầu doanh nghiệp phải tìm ra những chiến lược độc đáo để thu hút khách hàng.

III. Phương pháp xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả

Xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả là một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển. Các phương pháp này bao gồm phân tích SWOT, nghiên cứu thị trường và xác định mục tiêu rõ ràng. Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

3.1. Phân tích SWOT trong quản trị doanh nghiệp

Phân tích SWOT giúp doanh nghiệp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức. Qua đó, doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược phù hợp để phát huy lợi thế và khắc phục nhược điểm.

3.2. Nghiên cứu thị trường và xác định mục tiêu

Nghiên cứu thị trường là bước quan trọng để hiểu rõ nhu cầu và xu hướng của khách hàng. Xác định mục tiêu rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp định hướng các hoạt động kinh doanh một cách hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chiến lược kinh doanh

Việc áp dụng các chiến lược kinh doanh vào thực tiễn là rất cần thiết để đảm bảo sự thành công của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần thực hiện các kế hoạch cụ thể và theo dõi kết quả để điều chỉnh kịp thời. Sự linh hoạt trong việc áp dụng chiến lược sẽ giúp doanh nghiệp thích ứng với những thay đổi của thị trường.

4.1. Thực hiện kế hoạch kinh doanh

Thực hiện kế hoạch kinh doanh bao gồm việc triển khai các hoạt động cụ thể để đạt được mục tiêu đã đề ra. Doanh nghiệp cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận để đảm bảo hiệu quả.

4.2. Đánh giá và điều chỉnh chiến lược

Đánh giá kết quả thực hiện chiến lược là bước quan trọng để nhận diện những vấn đề cần khắc phục. Doanh nghiệp cần thường xuyên điều chỉnh chiến lược để phù hợp với tình hình thực tế.

V. Kết luận về tương lai của quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ

Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Sự phát triển của công nghệ và xu hướng toàn cầu hóa sẽ tạo ra nhiều cơ hội và thách thức mới. Doanh nghiệp cần phải không ngừng đổi mới và cải tiến để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

5.1. Xu hướng phát triển trong quản trị doanh nghiệp

Xu hướng phát triển trong quản trị doanh nghiệp sẽ tập trung vào việc ứng dụng công nghệ thông tin và cải tiến quy trình quản lý. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí.

5.2. Tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo

Đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần khuyến khích sự sáng tạo và tìm kiếm những giải pháp mới để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Chiến lược và Kế hoạch kinh doanh (tên môn học trong chương trình: Quản trị chiến lược, mã môn học: KT436) được biên soạn theo chương trình đào tạo ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, trình độ Cao đẳng, ban hành kèm theo Quyết định của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp năm 2018. Trong khung chương trình đào tạo, môn học thuộc khối kiến thức chuyên môn ngành bắt buộc và được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành học kỳ III.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định trên ba chuẩn đầu ra chính:

1. Kiến thức: Cung cấp hệ thống lý thuyết về quản trị chiến lược; phân định bản chất chiến lược và quy trình quản trị chiến lược theo ba giai đoạn; nhận diện các thuật ngữ nền tảng (tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lõi, mục tiêu SMART); phân tích các yếu tố môi trường kinh doanh bên ngoài (môi trường vĩ mô, môi trường ngành) và môi trường nội bộ (nguồn lực, năng lực cốt lõi, chuỗi giá trị); vận dụng các mô hình và ma trận để phân tích, lựa chọn và thực thi chiến lược ở các cấp độ tổ chức.
2. Kỹ năng: Phát hiện vấn đề trong sản xuất kinh doanh; phân tích, tổng hợp dữ liệu; thiết lập và giải thích các ma trận chiến lược; phân bổ nguồn lực; tìm kiếm và cập nhật dữ liệu thị trường; làm việc nhóm trong xây dựng kế hoạch.
3. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Xây dựng tư duy hệ thống trong xử lý các vấn đề quản trị; nhận thức trách nhiệm pháp lý và xã hội của doanh nghiệp đối với cộng đồng.

Cấu trúc giáo trình tiếp cận theo mô hình quản trị chiến lược toàn diện, đi từ khái quát lý luận đến các công cụ phân tích cụ thể và phương pháp thực thi. Tài liệu kết hợp giữa lý thuyết kinh điển và hệ thống dẫn chứng từ các tổ chức kinh tế tại Việt Nam và quốc tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Nội dung đào tạo của giáo trình gồm 5 chương chuyên đề kế thừa theo tiến trình quản trị:

• Chương 1: Tổng quan về quản trị chiến lược (Mã KT436-01): Trình bày khái niệm, vai trò của chiến lược; quy trình quản trị chiến lược gồm 3 giai đoạn (hoạch định, thực thi, đánh giá) theo mô hình của Fred R. David; hệ thống hóa các thuật ngữ cốt lõi: Tầm nhìn (Vision), Sứ mệnh (Mission), Giá trị cốt lõi (Core Values), Mục tiêu theo tiêu chí SMART; phân loại 3 cấp độ chiến lược trong tổ chức: cấp doanh nghiệp (Corporate level), cấp đơn vị kinh doanh chiến lược (SBU level) và cấp chức năng (Functional level).
• Chương 2: Phân tích môi trường bên ngoài doanh nghiệp (Mã KT436-02): Hệ thống hóa cấu trúc môi trường bên ngoài gồm môi trường vĩ mô (phân tích 6 nhóm lực lượng PESTEL: Chính trị - Luật pháp, Kinh tế, Văn hóa - Xã hội, Công nghệ, Môi trường tự nhiên, Toàn cầu) và môi trường ngành thông qua mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Michael Porter (đối thủ tiềm ẩn, sản phẩm thay thế, quyền lực thương lượng của người mua, quyền lực thương lượng của nhà cung ứng, cạnh tranh nội bộ ngành).
• Chương 3: Phân tích môi trường bên trong doanh nghiệp: Phân tích thực trạng nội bộ; nhận diện và phân loại nguồn lực (hữu hình, vô hình); xác định năng lực và năng lực cốt lõi; phân tích chuỗi giá trị (Value Chain) gồm các hoạt động chính và hoạt động bổ trợ để xác lập lợi thế cạnh tranh.
• Chương 4: Các loại chiến lược của doanh nghiệp: Hệ thống hóa danh mục chiến lược ở 3 cấp độ: chiến lược cấp công ty (tăng trưởng, ổn định, suy giảm, liên kết dọc/ngang, đa dạng hóa); chiến lược cạnh tranh cơ bản cấp SBU theo Michael Porter (dẫn đầu chi phí, khác biệt hóa sản phẩm, tập trung); chiến lược cấp chức năng (Marketing, R&D, sản xuất, tài chính, nhân sự).
• Chương 5: Phân tích và lựa chọn chiến lược: Quy trình phân tích dữ liệu và ra quyết định chiến lược thông qua các công cụ phân tích: Ma trận SWOT, Ma trận BCG (Boston Consulting Group), Ma trận vị thế chiến lược và đánh giá hành động (SPACE), Ma trận McKinsey (GE Matrix), và Ma trận hoạch định chiến lược có thể định lượng (QSPM).

Logic phát triển nội dung tuân theo chu trình chuẩn: Khởi tạo định hướng chiến lược $\rightarrow$ Phân tích bối cảnh bên ngoài và nội lực bên trong $\rightarrow$ Xác định các lựa chọn chiến lược $\rightarrow$ Sử dụng ma trận để đánh giá và lựa chọn phương án tối ưu.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình tích hợp và chuyển giao các lý thuyết quản trị kinh điển:

• Mô hình quản trị chiến lược toàn diện của Fred R. David: Chia quy trình quản trị chiến lược thành 3 giai đoạn liên kết logic: Hoạch định (formulation), Thực thi (implementation) và Đánh giá (evaluation).
• Mô hình 5 lực lượng cạnh tranh và Lý thuyết Chuỗi giá trị của Michael E. Porter: Định vị cấu trúc cạnh tranh của ngành kinh doanh và bóc tách các hoạt động tạo giá trị gia tăng trong nội bộ doanh nghiệp.
• Khung phân tích môi trường vĩ mô PESTEL: Nhận diện các biến số chiến lược dài hạn tác động đến doanh nghiệp.
• Quy chuẩn mục tiêu SMART: 5 tiêu chuẩn thiết lập chỉ tiêu hoạt động: Specific (Cụ thể), Measurable (Đo lường được), Achievable (Vừa sức/Khả thi), Realistic (Thực tế), Time-bound (Có thời hạn xác định).

Kỹ năng phát triển

Thông qua các chuyên đề lý thuyết và bài tập ứng dụng, giáo trình hình thành các nhóm năng lực thực hành:

• Kỹ năng phân tích: Thu thập dữ liệu thứ cấp/sơ cấp, nhận diện các biến số kinh tế - chính trị - xã hội; đánh giá cấu trúc ngành và phân tích năng lực nội bộ.
• Kỹ năng kỹ thuật ma trận: Thiết lập và đối chiếu dữ liệu trên các mô hình SWOT, SPACE, BCG, McKinsey và tính toán điểm hấp dẫn trong ma trận QSPM.
• Kỹ năng ra quyết định và tổ chức: Thiết lập mục tiêu thường niên, xây dựng chính sách cấp bộ phận chức năng, phân bổ nguồn lực và điều chỉnh cơ cấu tổ chức theo mục tiêu chiến lược.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp kết hợp giữa thuyết giảng lý thuyết và phân tích tình huống thực tiễn (case studies) từ các doanh nghiệp cụ thể:

• Phương pháp sư phạm: Đặt người học vào vai trò của nhà quản trị để giải quyết các vấn đề chiến lược. Mỗi chương đều mở đầu bằng mã chương chuẩn hóa (KT436-xx), phần giới thiệu bối cảnh, mục tiêu đầu ra và kết thúc bằng hệ thống câu hỏi thảo luận, bài tập tư duy.
• Hệ thống nghiên cứu tình huống thực tiễn: Tích hợp các trường hợp nghiên cứu cụ thể trong từng nội dung:
  • Tầm nhìn - Sứ mệnh - Giá trị cốt lõi: Trích dẫn tuyên bố của Vinamilk, Vingroup, Viettel Telecom, FPT, Google.
  • Chiến lược đầu tư dài hạn: Điển cứu tập đoàn Gillette chi 1,2 tỷ USD và 500 nhà khoa học trong 10 năm để phát triển sản phẩm dao cạo Mach 3.
  • Chiến lược liên kết dọc và đơn vị kinh doanh SBU: Điển cứu Công ty Cổ phần TASCO đầu tư thành lập công ty con TASCO Thành Công để khai thác mỏ đá tại Quảng Bình nhằm kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào.
  • Sự thay đổi và hội tụ ngành: Phân tích sự chuyển dịch giữa ngành máy ảnh và điện thoại di động (Nokia, Samsung cạnh tranh với Kodak, Canon); sự thay thế bách khoa toàn thư truyền thống của Wikipedia.
• Phương pháp đánh giá học phần: Đánh giá đa thành phần dựa trên:
  • Khả năng nắm bắt khái niệm và quy trình quản trị qua các bài kiểm tra định kỳ.
  • Năng lực làm việc nhóm thông qua các bài tập phân tích ma trận và giải quyết tình huống kinh doanh.
  • Đánh giá kỹ năng tổng hợp và bảo vệ phương án lựa chọn chiến lược trong bài thi kết thúc học phần.
• Hướng dẫn tự học: Sinh viên sử dụng hệ thống câu hỏi tự lượng giá cuối chương để củng cố lý thuyết, chủ động cập nhật dữ liệu kinh tế vĩ mô và phân tích các trường hợp doanh nghiệp thực tế tại địa phương và cả nước.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Mô hình hóa quy trình quản trị học thuật: Giáo trình hệ thống hóa các khái niệm trừu tượng thành các bảng biểu, sơ đồ trực quan (như Sơ đồ quy trình quản trị chiến lược của F. David, Bảng đối chiếu Tầm nhìn - Sứ mệnh, Bảng phân loại rào cản gia nhập ngành).
• Cập nhật dữ kiện hội nhập kinh tế: Đưa vào số liệu thực tế về tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam (tính đến cuối năm 2020 với 17 Hiệp định thương mại tự do FTA được ký kết) để phân tích bối cảnh pháp lý - kinh tế vĩ mô và các tác động về thuế quan, rào cản thương mại đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Tích hợp xu hướng kinh tế mới: Phân tích hiện tượng "hội tụ ngành" (Industry Convergence) xuất hiện trong các thập niên gần đây, tác động của công nghệ Internet làm thay đổi các kênh phân phối truyền thống và sự biến đổi của chi phí chuyển đổi (Switching Costs) trong môi trường số.
• Tính liên kết giữa lý luận và bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam: Hệ thống ví dụ thực tế đa dạng từ các tập đoàn lớn trong nước (Vinamilk, Vingroup, Viettel, FPT, TASCO) hỗ trợ người học liên hệ trực tiếp giữa lý thuyết quản trị quốc tế với thực tiễn môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên hệ đào tạo Cao đẳng: Tài liệu học tập chính thức cho sinh viên ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, ngành Quản trị kinh doanh từ học kỳ IV trở đi.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu giáo trình một cách hiệu quả, người học cần hoàn thành các học phần đại cương và cơ sở ngành trong 3 học kỳ đầu, bao gồm: Kinh tế vi mô, Kinh tế vĩ mô, Quản trị học đại cương, Nguyên lý Marketing và Thống kê kinh doanh.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm đề cương và giáo trình giảng dạy chuẩn hóa; định hướng biên soạn bài giảng, thiết kế câu hỏi thảo luận, xây dựng tình huống thực hành ma trận và đề thi học phần.
• Cán bộ quản lý và người tự học: Tài liệu tham khảo cho các nhà quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, người khởi nghiệp (start-up) cần công cụ phương pháp luận để phân tích thị trường, rà soát môi trường nội bộ và xây dựng kế hoạch kinh doanh trung và dài hạn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được thiết kế chuẩn cho sinh viên trình độ Cao đẳng khối ngành Kinh tế - Quản trị, đặc biệt là chuyên ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ngoài ra, nội dung phù hợp làm tài liệu tham khảo cho nhà quản lý tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ và cá nhân tự nghiên cứu về quản trị chiến lược.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận môn học?

Sinh viên cần nắm vững các nguyên lý quản trị cơ bản, kiến thức kinh tế học vi mô - vĩ mô, nguyên lý marketing và các chỉ số tài chính căn bản. Đây là các kiến thức nền tảng hỗ trợ thực hiện các kỹ thuật phân tích môi trường kinh doanh và chuỗi giá trị trong giáo trình.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu khác là gì?

Tài liệu tập trung vào tính ứng dụng cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ; cấu trúc hóa các công cụ ma trận (SWOT, BCG, SPACE, McKinsey, QSPM) và hệ thống hóa ví dụ thực tế dựa trên dữ liệu các doanh nghiệp tại Việt Nam (Vinamilk, Viettel, TASCO, Vingroup) gắn liền với bối cảnh kinh tế hiện hành.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên đọc trước phần lý thuyết từng chương, tự trả lời hệ thống câu hỏi thảo luận ở cuối mỗi phần (trang 19, 40...), sau đó thu thập số liệu của một doanh nghiệp cụ thể để thực hành lập các bảng phân tích ma trận (SWOT, 5 lực lượng cạnh tranh, QSPM).

5. Giáo trình có danh mục tài liệu tham khảo bổ trợ không?

Giáo trình có danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành được liệt kê chi tiết tại trang 121, bao gồm các giáo trình quản trị chiến lược trong nước và quốc tế, cùng các nguồn văn bản pháp quy, báo cáo chuyên ngành.

---

Kết luận

Giáo trình môn học Chiến lược và Kế hoạch kinh doanh (Mã môn học: KT436) của Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp cung cấp khung tri thức hoàn chỉnh và chuẩn mực về quy trình quản trị chiến lược trong doanh nghiệp. Nội dung giáo trình kết nối chặt chẽ giữa hệ thống lý thuyết quản trị kinh điển của Fred R. David, Michael Porter với thực tiễn phân tích kinh doanh tại Việt Nam.

Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc: từ nhận thức tư duy chiến lược (tầm nhìn, sứ mệnh, mục tiêu SMART), phân tích bối cảnh môi trường (PESTEL, 5 lực lượng cạnh tranh, chuỗi giá trị), đến thực hành các công cụ lựa chọn phương án (SWOT, BCG, SPACE, McKinsey, QSPM). Đây là tài liệu đào tạo chuyên môn bắt buộc giúp sinh viên hoàn thiện kiến thức chuyên ngành Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, phục vụ trực tiếp cho hoạt động phân tích và hoạch định chiến lược kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về quản trị chiến lược  Chương 2: Phân tích môi trường bên ngoài doanh nghiệp  Chương 3: Phân tích môi trường bên trong doanh nghiệp  Chương 4: Các loại chiến lược của doanh nghiệp  Chương 5: Phân tích và lựa chọn chiến lược Tác giả đã có rất nhiều cố gắng nghiên cứu, tham khảo, chắt lọc những kiến thức cơ bản bổ ích, tuy nhiên có thể còn nhiều thiếu sót, rất mong và cám ơn sự đóng góp chân thành của bạn đọc, để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Đồng Tháp, ngày … tháng … năm 2018 ii MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. i CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC. Khái niệm và vai trò của chiến lƣợc trong doanh nghiệp.

Khái niệm chiến lƣợc. Vai trò chiến lƣợc. Quản trị chiến lƣợc và quy trình quản trị chiến lƣợc trong doanh nghiệp. Khái niệm quản trị chiến lƣợc.

Các giai đoạn quản trị chiến lƣợc. Một số thuật ngữ cơ bản trong quản trị chiến lƣợc. Tuyên bố sứ mạng. Giá trị cốt lõi.

Các cấp chiến lƣợc trong doanh nghiệp. Cấp doanh nghiệp. 16 CHƢƠNG 2: PHÂN TÍCH MÔI TRƢỜNG BÊN NGOÀI DOANH NGHIỆP. Nhận dạng cấu trúc môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp.

Khái niệm môi trường bên ngoài. Mô hình cấu trúc môi trường bên ngoài doanh nghiệp. Phân tích môi trƣờng vĩ mô. Phân tích môi trường vĩ mô.

Phân tích môi trƣờng ngành. Khái niệm ngành kinh doanh. Mô hình phân tích cạnh tranh trong ngành. 31 CHƢƠNG 3: PHÂN TÍCH MÔI TRƢỜNG BÊN TRONG DOANH NGHIỆP.

Bản chất và cách tiếp cận phân tích môi trƣờng bên trong doanh nghiệp. Phân tích các nguồn lực và năng lực của doanh nghiệp. Khái niệm và phân loại nguồn lực. Khái niệm và nhận dạng các năng lực.

Năng lực cốt lõi của doanh nghiệp. Lợi thế cạnh tranh. Phân tích chuỗi giá trị của doanh nghiệp. Khái niệm, vai trò của chuỗi giá trị.

Phân tích các hoạt động trong chuỗi giá trị. 52 CHƢƠNG 4: CÁC LOẠI CHIẾN LƢỢC CỦA DOANH NGHIỆP. Chiến lƣợc cấp doanh nghiệp. Vai trò, bản chất và định hướng.

Các loại chiến lược. Chiến lƣợc cấp lĩnh vực/ đơn vị kinh doanh. Phân đoạn chiến lược. Chiến lược cạnh tranh cơ bản.

Các chiến lƣợc cạnh tranh cơ bản của M. Các chiến lược kinh doanh căn cứ vào vị thế cạnh tranh. Chiến lƣợc cấp chức năng. Quan niệm và vai trò.

Các chiến lược chức năng. 97 CHƢƠNG 5: PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN CHIẾN LƢỢC. Bản chất, vai trò. Quy trình phân tích và lựa chọn chiến lược.

Các mô hình phân tích chiến lƣợc. Ma trận SWOT. Ma trận BCG. Ma trận SPACE.

Ma trận Mc Kinsey. Mô hình lựa chọn chiến lƣợc – ma trận QSPM. 117 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 121 ii iii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên Môn học: QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC Mã Môn học: KT436 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Quản trị chiến lược thuộc nhóm các môn học chuyên môn ngành bắt buộc được bố trí giảng dạy sau khi đã học xong học kỳ III.

- Tính chất: Môn học chuyên ngành bắt buộc cho sinh viên học ngành cao đẳng quản trị kinh doanh. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Quản trị chiến lược sẽ giúp sinh viên hiểu và vận dụng được các kiến thức và kỹ năng giải quyết các tình huống trong hoạt động sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp, giúp hoàn thiện kiến thức chuyên ngành quản trị kinh doanh. Mục tiêu môn học: - Về kiến thức:  Trình bày những nội dung cơ bản và có hệ thống về Quản trị chiến lược, phân định rõ nội dung của chiến lược và quản trị chiến lược;  Chỉ ra quy trình và các cách tiếp cận về quản trị chiến lược;  Tiến hành các bước cần thiết để thiết lập các chiến lược của tổ chức, doanh nghiệp;  Nhận biết các thuật ngữ cơ bản của quản trị chiến lược;  Phân tích, đánh giá và đưa ra những giải pháp cho các vấn đề chiến lược trong doanh nghiệp, giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.  Giải thích ý nghĩa, vai trò và ứng dụng được tầm nhìn, sứ mạng và mục tiêu doanh nghiệp;  Phân tích về môi trường kinh doanh, phân tích nội bộ doanh nghiệp, lợi thế cạnh tranh để từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh tối ưu cho doanh nghiệp;  Vận dụng tổ chức triển khai thực hiện chiến lược nhằm đạt hiệu quả cao trong quản trị;  Thực hiện kiểm tra trong quản trị, những nội dung cần được kiểm tra và các hoạt động điều chỉnh sau kiểm tra; iv  Khám phá năng lực bản thân để sẵn sàng cho việc trở thành nhà quản trị chiến lược thành công trong tương lai;  Hoạch định, tổ chức thực hiện và kiểm tra chiến lược trong tổ chức, doanh nghiệp.

- Về kỹ năng:  Nhận dạng và phát hiện vấn đề trong sản xuất, kinh doanh;  Thực hiện đánh giá, phân tích, tổng hợp và đưa ra giải pháp;  Tổ chức thực thi, đánh giá các phương án, dự án, chính sách trong kinh doanh;  Sắp xếp và xác định các yếu tố trọng tâm trong giải quyết vấn đề;  Xây dựng, phân tích ma trận và chọn giải pháp hợp lý trong quản trị;  Tìm kiếm, cập nhật thông tin thị trường và nắm bắt cơ hội kinh doanh;  Quản lý các nguồn lực và thời gian;  Chủ động tổ chức hoạt động nhóm đạt được mục tiêu. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:  Phát huy tính tích cực tự học, hình thành tư duy vận dụng sáng tạo các kiến thức đã học;  Nhận thức được vai trò và trách nhiệm của nhà quản trị trước cộng đồng;  Nhận thức được những lợi ích trong kinh doanh mang lại cho xã hội;  Hình thành kiến thức và khả năng tư duy hệ thống trong giải quyết các vấn đề quản trị của tổ chức. Nội dung môn học: v CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC Mã chƣơng 1: KT436-01 Giới thiệu: Do xu hướng quốc tế hoá cùng với sự khan hiếm các nguồn lực ngày càng gia tăng, sự phát triển như vũ bão của công nghệ, sự thay đổi nhu cầu của thị trường, làm cho môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp và biến động thường xuyên. Với một điều kiện môi trường kinh doanh như vậy, đòi hỏi các doanh nghiệp phải có chiến lược kinh doanh đúng đắn thì mới có khả năng nắm bắt cơ hội, tránh được nguy cơ, đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững của doanh nghiệp.

Để thấy rõ được nội dung và vai trò của chiến lược và quản trị chiến lược trong bài này giới thiệu tổng quan về chiến lược, quản trị chiến lược, nguồn gốc của nó và những đặc trưng cơ bản của chiến lược. Mục tiêu: - Trình bày đặc điểm cơ bản của các quyết định chiến lược, phân định rõ nội dung của chiến lược và quản trị chiến lược; - Chỉ rõ quy trình và các cách tiếp cận về quản trị chiến lược; - Giải thích các thuật ngữ cơ bản của quản trị chiến lược. Khái niệm và vai trò của chiến lƣợc trong doanh nghiệp 1. Khái niệm chiến lƣợc Chiến lược là “việc xác định các mục tiêu, mục đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng một chuỗi các hành động cũng như phân bổ các nguồn lực cần thiết để thực hiện mục tiêu này”.

Trong điều kiện môi trường có rất nhiều những thay đổi nhanh chóng: “Chiến lược là định hướng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đổi, để đáp ứng nhu cầu thị trường và thoả mãn mong đợi của các bên hữu quan” Chiến lược cạnh tranh liên quan đến sự khác biệt. Đó là việc lựa chọn cẩn thận một chuỗi hoạt động khác biệt để tạo ra một tập hợp giá trị độc đáo (MichaelPorter). Vai trò chiến lƣợc Vai trò của chiến lược kinh doanh đối với doanh nghiệp được thể hiện trên các khía cạnh sau: 1 (1) Chiến lược kinh doanh giúp cho doanh nghiệp nhận rõ được mục đích hướng đi của mình trong tương lai làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của doanh nghiệp. Chiến lược kinh doanh đóng vai trò định hướng hoạt động trong dài hạn của doanh nghiệp, nó là cơ sở vững chắc cho việc triển khai các hoạt động tác nghiệp.

(2) Chiến lược kinh doanh giúp cho doanh nghiệp nắm bắt và tận dụng các cơ hội kinh doanh, đồng thời có biện pháp chủ động đối phó với những nguy cơ và mối đe dọa trên thương trường kinh doanh. (3) Chiến lược kinh doanh góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực, tăng cường vị thế của doanh nghiệp đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển liên tục và bền vững. (4) Chiến lược kinh doanh tạo ra các căn cứ vững chắc cho doanh nghiệp đề ra cách quyết định phù hợp với sự biến động của thị trường. Nó tạo ra cơ sở vững chắc cho các hoạt động nghiên cứu và triển khai, đầu tư phát triển đào tạo bồi dưỡng nhân sự, hoạt động mở rộng thị trường và phát triển sản phẩm.

Quản trị chiến lƣợc và quy trình quản trị chiến lƣợc trong doanh nghiệp 2. Khái niệm quản trị chiến lƣợc Quản trị chiến lược là một vấn đề được rất nhiều nhà kinh tế cũng như các quản trị gia quan tâm. Do nội dung của quản trị chiến lược rất rộng về phạm vi nghiên cứu và phong phú trong thực tế vận dụng nên ở mỗi góc nhìn người ta lại đưa ra quan điểm, định nghĩa khác nhau về quản trị chiến lược. Tuy mỗi cách nhìn đó chưa hoàn toàn đầy đủ, toàn diện nhưng trên tổng thể, những cách nhìn đó đã góp phần to lớn vào việc nhận thức và thực hiện công tác quản trị trong các doanh nghiệp.

Dưới đây là một số định nghĩa về quản trị chiến lược.  Quản trị chiến lược là tập hợp các quyết định và hành động quản trị quyết định sự thành công lâu dài của doanh nghiệp.  Quản trị chiến lược là tập hợp các quyết định và biện pháp hành động dẫn đến việc hoạch định và thực hiện các chiến lược nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức.  Quản trị chiến lược là quá trình nghiên cứu của môi trường hiện tại cũng như tương lai, hoạch định các mục tiêu của tổ chức; đề ra phương cách/cách thức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các quyết định nhằm đạt được các mục tiêu trong môi trường hiện tại cũng như tương lai.