ỦY BAN NHÂN NHÂN TỈNH VĨNH LONG TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĨNH LONG GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: CHĂM SÓC SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI NGÀNH/NGHỀ: ĐIỀU DƯỠNG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐVL ngày … tháng. của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Vĩnh Long Vĩnh Long, năm 2022 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Khoa Y dược, Trường Cao đẳng Vĩnh Long có đội ngũ giảng viên giàu tính năng động, sáng tạo, nhiệt tình trong công tác giảng dạy và hướng dẫn lâm sàng.
Chính vì vậy việc trau dồi trình độ chuyên môn luôn là tiêu chí được đa số các giảng viên nghiêm túc thực hiện và được xem như công cụ đánh giá sự cống hiến trong sự nghiệp đào tạo, nghiên cứu khoa học nhằm cung cấp cho ngành y tế tỉnh Vĩnh Long cũng như xã hội nguồn nhân lực chất lượng cao. Cùng với lộ trình cập nhật chương trình đào tạo tiên tiến là công tác xây dựng đội ngũ giảng viên “vừa hồng vừa chuyên”, có phương pháp giảng dạy tích cực, phù hợp với từng đối tượng đào tạo. Thực hiện mục tiêu đáp ứng nhu cầu có tài liệu học tập và nâng cao kiến thức chăm sóc người bệnh cho sinh viên, yêu cầu mỗi giảng viên phải thật nỗ lực, khiêm tốn học hỏi, từng bước đổi mới và quan trọng nhất là vượt lên chính mình trong sự nghiệp chung và nhất là trong giai đoạn đầu khi mới thành lập khoa. Giáo trình “Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi” dành cho sinh viên Cao đẳng Điều dưỡng thể hiện sự cố gắng và tinh thần trách nhiệm cao của giảng viên khoa Y dược.
Giáo trình Chăm sóc người cao tuổi bao gồm những kiến thức, kỹ năng cơ bản trong chăm sóc thể chất và tinh thần cho người cao tuổi và kế hoạch chăm sóc một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi. Ngoài những kiến thức kinh điển, giảng viên còn cập nhật những kiến thức mới, tạo thuận lợi cho sinh viên trong suốt quá trình học. Do đây là lần xuất bản đầu tiên nên không thể tránh khỏi những hạn chế về nội dung và hình thức. Với tinh thần cầu tiến, giảng viên khoa Y dược rất mong nhận được sự đồng cảm và những ý kiến đóng góp, xây dựng từ quý đồng nghiệp, sinh viên, học sinh để lần tái bản tiếp theo sẽ hoàn thiện hơn.
Chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu Trường; Lãnh đạo khoa, Bộ môn Y và các bộ môn liên quan thuộc trường Cao đẳng Vĩnh Long. Cảm ơn ban cố vấn chuyên môn, tập thể Giảng viên bộ môn và những người trực tiếp tham gia biên soạn giáo trình. Vĩnh Long, ngày 09 tháng 05 năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Lê Thị Tuyết Sương 3 MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.2 LỜI GIỚI THIỆU.
ĐẠI CƯƠNG VỀ BỆNH TUỔI GIÀ. TUỔI THỌ TRUNG BÌNH. ĐẶC ĐIỂM CƠ THỂ NGƯỜI CAO TUỔI. Đặc điểm chung của sự lão hóa.
Sự hóa già của hệ thần kinh. Sự hóa già của hệ tim mạch. Sự già hóa của thận. Sự hóa già của hệ tiêu hóa.
Sự già hóa của hệ hô hấp (chủ yếu là hô hấp ngoài):. Sự lão hóa của hệ nội tiết. ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ TUỔI GIÀ. Đặc điểm chung.
Tình hình bệnh tật ở người cao tuổi. ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ NGƯỜI CAO TUỔI. ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ NGƯỜI CAO TUỔI VÀ QUÁ TRÌNH LÃO HÓA. NHỮNG THAY ĐỔI TRONG QUÁ TRÌNH LÃO HÓA.
Thay đổi ở da. Hệ vận động. Hệ hô hấp. Hệ tuần hoàn.
Hệ bài tiết. Hệ nội tiết. Hệ miễn dịch. Hệ thần kinh.
ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ NGƯỜI CAO TUỔI. Những yếu tố ảnh hưởng đến chức năng tâm lý người cao tuổi. Những biểu hiện tâm lý người cao tuổi. Phương pháp điều chỉnh cuộc sống ở người cao tuổi.
MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP Ở NGƯỜI CAO TUỔI. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP Ở NGƯỜI CAO TUỔI. CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI TRONG MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP. Chăm sóc bệnh nhân tim mạch.
Chăm sóc bệnh nhân hô hấp. Chăm sóc bệnh nhân tiêu hóa. Chăm sóc bệnh nhân tiết niệu. MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA.
CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI CAO TUỔI. NHU CẦU DINH DƯỠNG Ở NGƯỜI GIÀ. NHỮNG LƯU Ý KHI XÂY DỰNG CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI CAO TUỔI. NGUYÊN TẮC DINH DƯỠNG QUAN TRỌNG VỚI NGƯỜI CAO TUỔI.
Thêm mỡ, giảm đường. Hạn chế muối. Ăn thêm đậu, lạc, vừng. Ăn nhiều rau tươi, quả chín.
Uống đủ nước theo nhu cầu. Ăn nhiều bữa nhỏ. CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG, NGHỈ NGƠI CHO MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP. Cơn đau thắt ngực.
Rối loạn Lipid máu. CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH LOÃNG XƯƠNG VÀ THOÁI HÓA KHỚP. BỆNH THOÁI HÓA KHỚP. LOÃNG XƯƠNG.
Phòng bệnh. Quy trình chăm sóc. Giáo dục sức khỏe. CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO GIAI ĐOẠN HỒI PHỤC.
Sinh hoạt và tập luyện. Phòng biến chứng. Giáo dục sức khỏe. PHÒNG BỆNH TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO.
CHĂM SÓC NGƯỜI GIÀ GIẢM THÍNH LỰC THỊ LỰC. GIẢM THÍNH LỰC. Giảm thính lực do tuổi già là gì?. GIẢM THỊ LỰC.
Giáo dục sức khỏe. CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TIỂU TIỆN KHÔNG TỰ CHỦ, SUY TĨNH MẠCH, SA SÚT TINH THẦN. NGƯỜI BỆNH TIỂU TIỆN KHÔNG TỰ CHỦ. Chǎm sóc người bị tiểu tiện không tự chủ.
Giáo dục sức khỏe. CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH SUY TĨNH MẠCH. Phòng bệnh. SA SÚT TRÍ TUỆ Ở NGƯỜI GIÀ VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ.
Những hành vi bất thường. Giáo dục sức khỏe. BỆNH ALZHEIMER LÀ GÌ?. LỊCH SỬ PHÁT TRIỆN BỆNH ALZHEIMER.
ĐỐI TƯỢNG CÓ NGUY CƠ CAO. TRIỆU CHỨNG THƯỜNG GẶP. DỰ PHÒNG. 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO.54 6 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: CHĂM SÓC SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI Mã số môn học: VYD6225 Phân bổ thời gian: 30 giờ - Lý thuyết: 28 - Kiểm tra: 2 giờ.
Vị trí, tính chất của môn học - Vị trí: Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là môn học chuyên môn trong chương trình giáo dục chuyên ngành điều dưỡng cao đẳng. - Tính chất: Môn học Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là môn khoa học cung cấp cho sinh viên các kiến thức cơ bản về: Nguyên nhân, triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng, biến chứng và cách phòng bệnh, chăm sóc các bệnh thường gặp ở người cao tuổi. Mục tiêu môn học 1. Về kiến thức + Trình bày và phân tích được nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng và cách điều trị các bệnh thường gặp ở người cao tuổi.
+ Trình bày được đặc điểm tâm sinh lý và bệnh lý của những người cao tuổi. Về kỹ năng + Thực hiện được các kỹ thuật chăm sóc người cao tuổi. + Lập và thực hiện được kế hoạch chăm sóc người cao tuổi. + Tư vấn, giáo dục sức khỏe hiệu quả cho người cao tuổi.
Về năng lực tự chủ và trách nhiệm + Rèn luyện được thái độ đúng đắn, nghiêm túc trong chăm sóc người cao tuổi. + Đánh giá được tầm quan trọng, tính ứng dụng của môn học trong chẩn đoán và phòng bệnh ban đầu. Nội dung môn học 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian Thời gian TT Tên bài TS LT TH KT 1 Bài 1.
Đại cương về bệnh tuổi già 2 2 0 2 Bài 2. Đặc điểm tâm sinh lý người cao tuổi 2 2 0 3 Bài 3. Một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi 4 4 0 4 Bài 4. Chế độ dinh dưỡng cho người cao tuổi 4 4 0 5 Bài 5.
Chăm sóc người bệnh loãng xương thoái khớp 4 4 0 6 Bài 6. Chăm sóc người bệnh tai biến mạch não giai 4 4 0 đoạn hồi phục 7 Bài 7. Chăm sóc người già giảm thính lực, thị lực. Chăm sóc người bệnh tiểu tiện không tự chủ, 4 4 0 suy tĩnh mạch mạn tính, sa sút tinh thần 9 Bài 9.
Bệnh Alzheimer 2 2 10 Kiểm tra 2 0 0 2 TỔNG CỘNG 30 28 0 2 2. Nội dung chi tiết 8 Bài 1. ĐẠI CƯƠNG VỀ BỆNH TUỔI GIÀ GIỚI THIỆU Bài học cung cấp cho sinh viên những kiến thức về đặc điểm sinh lý và bệnh lý của cơ thể người cao tuổi. Trình bày được những đặc điểm cơ bản của cơ thể người già.
Trình bày được những đặc điểm bệnh lý ở tuổi già. NỘI DUNG Lão khoa là khoa học nghiên cứu những biến đổi cơ thể trong quá trình lão hóa do hao mòn hoặc thoái triển tự nhiên cùng các vấn đề kinh tế xã hội đặt ra khi tuổi thọ trung bình ngày càng tăng, số người cao tuổi ngày càng nhiều (hiện tượng này cũng chính là kết quả của những tiến bộ trong lĩnh vực y học). TUỔI THỌ TRUNG BÌNH Tuổi thọ trung bình của 10 nước cao nhất như sau TT Nước Nam Nữ 1 Nhật Bản 74,8 80,5 2 Aixơlen 74,7 80,2 3 Thuỵ Điển 73,8 79,9 4 Hà Lan 73,1 79,7 5 Ôxtrâylia 72,1 78,7 6 Canađa 71,9 79,0 7 Hoa Kì 71,8 78,8 8 Anh 71,3 77,4 9 Pháp 70,7 78,9 10 Cộng hòa liên bang Đức 70,5 77,1 Nhìn chung, nữ có tuổi thọ trung bình cao hơn nam. Ước tính đến năm 2025, vào lứa tuổi từ 80 trở lên, ở các nước đang phát triển, cứ 100 nữa thì có 73 nam.
Tuổi thọ trung bình càng tăng thì số người cao tuổi ngày càng nhiều. Người tuổi cao theo quy ước thống kê dân số học của Liên hợp quốc là người từ 60 tuổi trở lên. Trên toàn thế giới năm 1950, mới có 214 triệu người tuổi cao, đến năm 1975 đã là 346 triệu, ước tính đến năm 2000 sẽ là 590 triệu và năm 2025 là 1 tỉ 121 triệu. Như vậy, trong 75 năm (1950 – 2025) tăng 423% hoặc trong 50 năm (1975 – 2025) tăng 223%, một hiện tượng chưa từng có trong lịch sử.
Sự gia tăng này xuất hiện ở tất cả các nước. Người từ 80 tuổi trở lên được gọi là người rất già. Nếu lứa tuổi 60 – 80 còn có thể tự lực được phần lớn trong sinh hoạt hàng ngày thì người từ 80 tuổi trở lên thường phải nhờ người xung quanh giúp đỡ. Trên thế giới, số người từ 80 tuổi trở lên năm 1950 có 15 triệu, năm 2025 sẽ là 110 triệu, tăng 640% (nếu tính riêng ở các nước đang phát triển thì tăng 857%).
Ở Việt Nam, theo điều tra dân số năm 1979, tuổi thọ trung bình là 66,7 cho cả 2 giới (nam 63,6 và nữ 67,8). Theo điều tra dân số năm 1989, số người từ 60 tuổi trở lên là 4.490, chiếm 7,192%; số cụ từ 100 tuổi trở lên là 2432 (nam 704, nữ 1728). Ước tính đến năm 2000, tuổi thọ trung bình của Việt Nam là khoảng 71. ĐẶC ĐIỂM CƠ THỂ NGƯỜI CAO TUỔI 2.