Giáo Dục Hành Vi Ứng Xử Có Văn Hóa Cho Trẻ Mẫu Giáo Lớn Qua Thơ Ca và Truyện

Bài viết khám phá phương pháp giáo dục hành vi ứng xử văn hóa cho trẻ mẫu giáo qua thơ ca và truyện tại trường Mẫu giáo Sơn Ca, Quảng Nam.

• Tác giả: Lê Thị Hiền
• Người hướng dẫn: T.S Nguyễn Thị Kim Liên
• Trường học: Trường Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Giáo Dục Mầm Non
• Đề tài: Giáo Dục Hành Vi Ứng Xử Có Văn Hóa Cho Trẻ Mẫu Giáo Lớn Thông Qua Thơ Ca, Truyện
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Quảng Nam

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giáo Dục Hành Vi Ứng Xử Văn Hóa Cho Trẻ Mẫu Giáo

Giáo dục hành vi ứng xử văn hóa cho trẻ mẫu giáo là nền tảng quan trọng để hình thành nhân cách và kỹ năng sống cho trẻ. Giáo dục hành vi cho trẻ mẫu giáo không chỉ là dạy trẻ những quy tắc đơn giản như chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi mà còn giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của những hành động đó. Việc lồng ghép văn hóa ứng xử vào các hoạt động hàng ngày, đặc biệt là thông qua thơ ca và truyện kể, mang lại hiệu quả cao vì trẻ dễ dàng tiếp thu và ghi nhớ. Theo nghiên cứu, giai đoạn mầm non là thời kỳ vàng để xây dựng những giá trị đạo đức và văn hóa cho trẻ. Việc bỏ qua giai đoạn này có thể gây khó khăn cho việc phát triển nhân cách cho trẻ sau này. Do đó, việc đầu tư vào giáo dục hành vi ứng xử văn hóa cho trẻ mẫu giáo là vô cùng cần thiết. Giáo dục phải giúp trẻ phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất và thẩm mỹ, đặt nền móng cho sự phát triển của xã hội. Rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ từ sớm cũng giúp trẻ tự tin và hòa nhập tốt hơn vào cộng đồng.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Giáo Dục Hành Vi Cho Trẻ Mầm Non

Giáo dục hành vi cho trẻ mầm non đóng vai trò then chốt trong việc hình thành nhân cách. Nền tảng đạo đức được xây dựng từ lứa tuổi này sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của trẻ sau này. Việc giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo không chỉ giúp trẻ biết phân biệt đúng sai mà còn hình thành những phẩm chất tốt đẹp như yêu thương, chia sẻ, và tôn trọng người khác. Theo LÊ THỊ HIỀN, thơ ca và truyện là 'nguồn dinh dưỡng tinh thần' giúp khơi gợi giáo dục cảm xúc cho trẻ và phát triển nhân cách cho trẻ. Đồng thời, giáo dục hành vi còn giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp và hòa nhập vào xã hội. Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ là một phần quan trọng của giáo dục hành vi, giúp trẻ biết cách bày tỏ ý kiến và lắng nghe người khác.

1.2. Vì Sao Nên Chọn Thơ Ca Truyện Để Dạy Trẻ Mầm Non

Thơ ca và truyện kể là những phương tiện giáo dục gần gũi và hiệu quả đối với trẻ mầm non. Dạy trẻ mẫu giáo qua thơ ca giúp trẻ dễ dàng tiếp thu kiến thức thông qua hình ảnh, âm thanh, và nhịp điệu. Kể chuyện cho trẻ mầm non về ứng xử tạo ra những tình huống cụ thể để trẻ học hỏi và rút ra bài học. Theo LÊ THỊ HIỀN, thơ ca, truyện là 'tinh hoa của ngôn ngữ' giúp hình thành 'những tình cảm đẹp đẽ' cho trẻ. Hơn nữa, thơ ca và truyện còn giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, khả năng ngôn ngữ, và tình yêu đối với văn học. Thơ ca giáo dục hành vi cho trẻ và truyện kể giáo dục văn hóa cho trẻ là những công cụ mạnh mẽ giúp giáo viên mầm non truyền tải những giá trị đạo đức và văn hóa một cách sinh động và hấp dẫn.

II. Thách Thức Giáo Dục Ứng Xử Văn Hóa Cho Trẻ Mẫu Giáo

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc giáo dục hành vi ứng xử văn hóa cho trẻ mẫu giáo vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng của giáo viên trong việc lồng ghép nội dung giáo dục vào các hoạt động hàng ngày. Nhiều giáo viên cảm thấy khó khăn trong việc lựa chọn phương pháp giáo dục hành vi cho trẻ phù hợp và hiệu quả. Bên cạnh đó, sự khác biệt về văn hóa và hoàn cảnh gia đình của trẻ cũng tạo ra những khó khăn trong quá trình giáo dục. Một số trẻ có thể tiếp thu nhanh chóng, trong khi những trẻ khác cần nhiều thời gian và sự hỗ trợ hơn. Ngoài ra, sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình chưa thực sự hiệu quả cũng là một rào cản lớn. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự đầu tư vào đào tạo giáo viên, xây dựng chương trình giáo dục phù hợp, và tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình.

2.1. Giáo Viên Thiếu Kỹ Năng Lồng Ghép Nội Dung Giáo Dục

Nhiều giáo viên mầm non còn thiếu kinh nghiệm và kỹ năng trong việc tích hợp nội dung giáo dục hành vi ứng xử văn hóa vào các hoạt động hàng ngày. Họ có thể gặp khó khăn trong việc lựa chọn thơ ca, truyện kể phù hợp với lứa tuổi và trình độ của trẻ. Việc dạy trẻ mẫu giáo qua thơ ca và kể chuyện cho trẻ mầm non về ứng xử đòi hỏi giáo viên phải có sự sáng tạo và linh hoạt trong cách tiếp cận. Theo khảo sát của LÊ THỊ HIỀN, giáo viên gặp khó khăn trong việc 'lựa chọn hành vi ứng xử trong cuộc sống, trong học tập, công tác và các mối quan hệ xã hội'. Do đó, cần có những khóa đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn để nâng cao năng lực cho giáo viên, giúp họ tự tin hơn trong việc giáo dục hành vi cho trẻ.

2.2. Sự Khác Biệt Về Văn Hóa Hoàn Cảnh Gia Đình Của Trẻ

Mỗi đứa trẻ đều có những đặc điểm riêng về văn hóa và hoàn cảnh gia đình, điều này ảnh hưởng đến quá trình tiếp thu kiến thức và hình thành hành vi. Một số trẻ có thể được gia đình giáo dục về văn hóa ứng xử trong gia đình từ sớm, trong khi những trẻ khác lại thiếu sự quan tâm và hướng dẫn. Sự khác biệt này đòi hỏi giáo viên phải có sự nhạy bén và linh hoạt trong việc điều chỉnh phương pháp giáo dục, đảm bảo rằng tất cả trẻ đều được tạo điều kiện tốt nhất để phát triển. Cần chú trọng văn hóa ứng xử ở trường mầm non để tạo môi trường đồng đều cho trẻ. Giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non cũng cần được điều chỉnh phù hợp với bối cảnh văn hóa đa dạng của trẻ.

III. Phương Pháp Giáo Dục Hành Vi Qua Thơ Ca Truyện Hiệu Quả

Để giáo dục hành vi ứng xử văn hóa cho trẻ mẫu giáo thông qua thơ ca và truyện kể hiệu quả, cần áp dụng những phương pháp phù hợp với đặc điểm tâm lý và lứa tuổi của trẻ. Một trong những phương pháp hiệu quả là sử dụng hình ảnh minh họa sinh động, âm thanh vui nhộn, và giọng kể truyền cảm để thu hút sự chú ý của trẻ. Bên cạnh đó, cần tạo ra những tình huống tương tác, khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động đóng vai, kể chuyện, và thảo luận. Việc giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ cũng cần được chú trọng, giúp trẻ tự tin hơn trong việc bày tỏ ý kiến và lắng nghe người khác. Ngoài ra, cần phối hợp chặt chẽ với gia đình để tạo ra môi trường giáo dục đồng nhất, giúp trẻ hình thành những thói quen tốt và hành vi đúng đắn.

3.1. Sử Dụng Hình Ảnh Âm Thanh Giọng Kể Truyền Cảm

Hình ảnh minh họa sinh động, âm thanh vui nhộn, và giọng kể truyền cảm là những yếu tố quan trọng giúp thu hút sự chú ý của trẻ và tạo ra hứng thú trong quá trình học tập. Khi dạy trẻ mẫu giáo qua thơ ca, cần sử dụng những hình ảnh trực quan, màu sắc tươi sáng để minh họa cho nội dung bài thơ. Khi kể chuyện cho trẻ mầm non về ứng xử, cần sử dụng giọng kể truyền cảm, diễn đạt rõ ràng để trẻ dễ dàng hình dung và cảm nhận. LÊ THỊ HIỀN nhấn mạnh vai trò của 'hình tượng lung linh' và 'những câu chuyện làm nảy sinh những tình cảm đẹp đẽ'. Ngoài ra, có thể sử dụng âm nhạc, trò chơi để tăng tính tương tác và giúp trẻ ghi nhớ kiến thức lâu hơn.

3.2. Tạo Tình Huống Tương Tác Khuyến Khích Trẻ Tham Gia

Tạo ra những tình huống tương tác, khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động đóng vai, kể chuyện, và thảo luận giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp, tư duy phản biện, và khả năng hợp tác. Khi dạy trẻ mẫu giáo qua thơ ca, có thể tổ chức các trò chơi như đọc thơ theo nhóm, ghép tranh theo nội dung bài thơ. Khi kể chuyện cho trẻ mầm non về ứng xử, có thể cho trẻ đóng vai các nhân vật trong truyện, thảo luận về hành vi của các nhân vật, và rút ra bài học. Việc rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động này giúp trẻ tự tin hơn trong việc giải quyết các vấn đề và ứng xử trong cuộc sống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Giáo Dục Hành Vi Tại Trường Mẫu Giáo

Việc ứng dụng các phương pháp giáo dục hành vi ứng xử văn hóa vào thực tiễn tại trường mẫu giáo đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên, phụ huynh, và ban giám hiệu nhà trường. Cần xây dựng một chương trình giáo dục chi tiết, phù hợp với đặc điểm của từng lứa tuổi và điều kiện của từng trường. Giáo viên cần được đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng sư phạm. Phụ huynh cần được cung cấp thông tin và hướng dẫn về cách giáo dục hành vi cho trẻ tại nhà. Ban giám hiệu nhà trường cần tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên thực hiện các hoạt động giáo dục, đồng thời theo dõi và đánh giá hiệu quả của chương trình.

4.1. Xây Dựng Chương Trình Giáo Dục Chi Tiết Phù Hợp

Chương trình giáo dục hành vi ứng xử văn hóa cần được xây dựng chi tiết, phù hợp với đặc điểm của từng lứa tuổi và điều kiện của từng trường. Nội dung chương trình cần bao gồm các chủ đề như chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi, tôn trọng người lớn, giúp đỡ bạn bè, bảo vệ môi trường. Các hoạt động giáo dục cần được thiết kế đa dạng, sinh động, và hấp dẫn, phù hợp với sở thích và khả năng của trẻ. Việc giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non cần được tích hợp vào chương trình một cách tự nhiên và hiệu quả.

4.2. Đào Tạo Bồi Dưỡng Giáo Viên Nâng Cao Năng Lực

Giáo viên cần được đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng sư phạm. Các khóa đào tạo cần tập trung vào các phương pháp giáo dục hành vi hiệu quả, cách lồng ghép nội dung giáo dục vào các hoạt động hàng ngày, và cách giải quyết các tình huống khó khăn trong quá trình giáo dục. Việc phát triển nhân cách cho trẻ đòi hỏi giáo viên phải là những người có phẩm chất đạo đức tốt và có khả năng truyền cảm hứng cho trẻ.

V. Nghiên Cứu Kết Quả Đánh Giá Hiệu Quả Giáo Dục Hành Vi

Nghiên cứu kết quả giáo dục hành vi ứng xử văn hóa cho trẻ mẫu giáo là một bước quan trọng để đánh giá hiệu quả của các phương pháp và chương trình giáo dục. Cần sử dụng các phương pháp đánh giá phù hợp, như quan sát hành vi của trẻ, phỏng vấn giáo viên và phụ huynh, và sử dụng các bài kiểm tra đơn giản. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những thông tin quan trọng để điều chỉnh và cải thiện chương trình giáo dục, giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách và kỹ năng sống.

5.1. Phương Pháp Đánh Giá Quan Sát Phỏng Vấn Kiểm Tra

Sử dụng các phương pháp đánh giá phù hợp, như quan sát hành vi của trẻ trong các hoạt động hàng ngày, phỏng vấn giáo viên và phụ huynh về sự thay đổi trong hành vi của trẻ, và sử dụng các bài kiểm tra đơn giản để đánh giá kiến thức và kỹ năng của trẻ. LÊ THỊ HIỀN sử dụng 'tiêu chí và thang đánh giá' để khảo sát và đánh giá. Việc đánh giá cần được thực hiện một cách khách quan và toàn diện, đảm bảo rằng tất cả các khía cạnh của hành vi ứng xử văn hóa đều được xem xét.

5.2. Phân Tích Kết Quả Điều Chỉnh Chương Trình Giáo Dục

Phân tích kết quả nghiên cứu để xác định những điểm mạnh và điểm yếu của chương trình giáo dục, từ đó điều chỉnh và cải thiện chương trình một cách phù hợp. Kết quả nghiên cứu cũng cung cấp những thông tin quan trọng để xây dựng các kế hoạch giáo dục cá nhân hóa cho từng trẻ, giúp trẻ phát triển tối đa tiềm năng của mình.

VI. Kết Luận Tương Lai Phát Triển Giáo Dục Hành Vi Cho Trẻ

Giáo dục hành vi ứng xử văn hóa cho trẻ mẫu giáo là một quá trình liên tục và không ngừng phát triển. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và ứng dụng những phương pháp giáo dục tiên tiến, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, và xã hội để tạo ra một môi trường giáo dục toàn diện, giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách và kỹ năng sống. Việc giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ, giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo và giáo dục cảm xúc cho trẻ đóng vai trò then chốt. Văn hóa ứng xử trong gia đình và văn hóa ứng xử ở trường mầm non cần được xây dựng đồng bộ.

6.1. Nghiên Cứu Ứng Dụng Phương Pháp Giáo Dục Tiên Tiến

Tiếp tục nghiên cứu và ứng dụng những phương pháp giáo dục tiên tiến, như phương pháp giáo dục Montessori, phương pháp giáo dục Reggio Emilia, và phương pháp giáo dục STEM, để tăng cường tính sáng tạo và khả năng tự học của trẻ. Cần quan tâm đến giáo dục hành vi cho trẻ mẫu giáo trong bối cảnh xã hội hiện đại.

6.2. Tăng Cường Phối Hợp Nhà Trường Gia Đình Xã Hội

Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, và xã hội để tạo ra một môi trường giáo dục toàn diện, giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách và kỹ năng sống. Cần xây dựng các chương trình giáo dục cộng đồng, tạo điều kiện cho phụ huynh tham gia vào các hoạt động giáo dục của nhà trường, và huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội vào việc giáo dục trẻ em.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, phần kết luận khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung đề tài gồm có 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của việc giáo dục hành vi ứng xử có văn hóa thông qua thơ ca, truyện cho trẻ mẫu giáo lớn. 16 - Chƣơng 2: Cơ sở thực tiễn về việc giáo dục hành vi ứng xử có văn hóa cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua thơ ca, truyện tại trƣờng mẫu giáo Sơn Ca. - Chƣơng 3: Đề xuất biện pháp và tổ chức thực nghiệm giáo dục hành vi ứng xử có văn hóa cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua thơ ca, truyện tại trƣờng mẫu giáo Sơn Ca. 17 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC GIÁO DỤC HÀNH VI ỨNG XỬ CÓ VĂN HÓA THÔNG QUA THƠ CA, TRUYỆN CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN 1.

Một số khái niệm công cụ 1. Giáo dục Hiểu theo nghĩa rộng: Là sự hình thành có mục đích, có tổ chức những sức mạnh thể chất và tinh thần của con ngƣời, hình thành thế giới quan, bộ mặt đạo đức và thị hiếu thẩm mỹ cho con ngƣời; với nghĩa rộng nhất, khái niệm này bao hàm cả giáo dƣỡng, dạy học và tất cả những yếu tố tạo nên những nét tính cách và phẩm hạnh của con ngƣời, đáp ứng các yêu cầu kinh tế xã hội. [5] Theo nghĩa hẹp: Là bộ phận của quá trình sƣ phạm, là quá trình hình thành nên cơ sở khoa học của thế giới quan, niềm tin, tình cảm, thái độ, những tính cách, những hành vi, thói quen cƣ xử đúng đắn trong xã hội. Hành vi Thuật ngữ “hành vi” đƣợc sử dụng nhiều bắt đầu từ đầu thế kỷ XX và đƣợc xem xét từ nhiều quan điểm khác nhau: Quan điểm của các nhà sinh vật học cho rằng: Hành vi là cách sống và hoạt động trong môi trƣờng xã hội nhất định dựa trên sự thích nghi của cơ thể và môi trƣờng đó nhằm đảm bảo cho nó đƣợc tồn tại.

Quan điểm của chủ nghĩa hành vi cho rằng hành vi đƣợc thể hiện không có sự tham gia cơ bản của chủ thể, của nhân cách và nó đƣợc biểu thị bằng công thức S -> R (trong đó S là kích thích, R là phản ứng). Hai quan điểm trên đều cho rằng hành vi của con ngƣời là những phản ứng trả lời kích thích một cách trực tiếp của con ngƣời giúp họ thích nghi với sự thay đổi của môi trƣờng mà bỏ qua các yếu tố chi phối đến sự thực hiện hành vi nhƣ tâm lý và ý thức. Cả hai quan điểm trên không phải hoàn toàn sai nhƣng chƣa đầy đủ. 18 Hành vi là biểu hiện bên ngoài của hoạt động, đƣợc điều chỉnh bởi cấu trúc tâm lí bên trong của chủ thể, của nhân cách.

Đây là khái niệm rõ nhất, đầy đủ nhất về quan niệm hành vi. Công thức hành vi: S → X → R ( X: là tâm lí, năng lực, ý thức của chủ thể, có chức năng điều khiển, điều chỉnh hành vi). Từ phân tích trên , chúng ta có thể hiểu hành vi là cách ứng xử của con ngƣời trong một hoàn cảnh cụ thể nhất định với sự điều khiển, điều chỉnh của tâm lý, ý thức ngƣời đó. Hành vi văn hóa Theo tác giả Nguyễn Ánh Tuyết: Hành vi văn hóa là cách ứng xử của con ngƣời trong một hoàn cảnh nhất định, bị chi phối bởi hệ thống giá trị văn hóa của dân tộc (hay một nhóm ngƣời trong đó), mà cốt lõi là giá trị đạo đức và giá trị thẩm mỹ, khiến cho cách ứng xử mang tính đặc thù của dân tộc ấy.

Để hiểu rõ nhƣ thế nào là hành vi văn hoá, trƣớc hết cần hiểu thế nào là văn hoá. “Trong ý nghĩa rộng nhất, văn hoá là tổng thể những nét riêng biệt về tinh thần và vật chất ; trí tuệ và cảm xúc quyết định tính cách của một xã hội hay một nhóm ngƣời trong xã hội. Văn hoá bao gồm nghệ thuật, văn chƣơng, lối sống, quyền cơ bản của con ngƣời, hệ thống giá trị, tập tục và tín ngƣỡng". [5, tr7] Với cách hiểu nhƣ vậy, ông M.

Federico, tổng giám đốc Unesco đã nói rõ hơn: "Văn hoá phản ánh và thể hiện một cách tổng quát và sống động mọi mặt của cuộc sống của mỗi cá nhân hay cộng đồng, đã diễn ra trong quá khứ cũng nhƣ đang diễn ra trong hiện tại qua bao thế kỷ, nó đã cấu thành nên một hệ thống giá trị truyền thống chủ yếu là về đạo đức và thẩm mỹ mà dựa trên đó từng dân tộc tự khẳng định lối sống riêng của mình".[5, tr7] Từ đó ta có thể hiểu hành vi văn hoá là cách ứng xử của con ngƣời trong một hoàn cảnh nhất định, bị chi phối bởi hệ thống giá trị văn hoá của dân tộc (hay một nhóm ngƣời trong đó), mà cốt lõi là giá trị đạo đức và giá trị thẩm mỹ, khiến cho cách ứng xử mang tính đặc thù của dân tộc ấy. 19 Để hiểu rõ hơn về HVVH cần phân biệt hành vi văn hóa và hành vi đạo đức: - Sự giống nhau: Giữa hành vi văn hóa và hành vi đạo đức có nét tƣơng đồng, đó là đều nói đến tính chủ thể (hành vi là hành vi của ai? Trong mối quan hệ của ai?) và tính ý thức của chủ thể, đó là đều thể hiện mối quan hệ giữa chủ thể với chủ thể, chủ thể với đối tƣợng và đều đƣợc thực hiện bởi chủ thể có ý thức, có mục đích nhất định. - Sự khác biệt: Giữa hành vi văn hóa và hành vi đạo đức đó là: Hành vi đạo đức chi phối bởi chuẩn mực đạo đức còn hành vi văn hóa chi phối bởi chuẩn mực xã hội bao gồm hai phạm trù đạo đức và thẩm mĩ. Ứng xử Hành vi của con ngƣời khi đƣợc xem xét trong hoàn cảnh cụ thể ngƣời ta thƣờng dùng khái niệm ứng xử.

Tuy nhiên khái niệm “ứng xử” hiện nay chƣa đƣợc xác định cụ thể. Hiện nay có khá nhiều quan điểm khác nhau về “ứng xử”: Trong tâm lý học, thuật ngữ “ứng xử” đang đƣợc hiểu và sử dụng theo hai hƣớng: - Theo nghĩa rộng: Ứng xử là những phản ứng đáp lại đối với thế giới khách quan (thế giới vật chất bao quanh con ngƣời, ngƣời khác, kể cả những sản phẩm do con ngƣời làm ra). - Theo nghĩa hẹp: Ứng xử là những phản ứng thể hiện thái độ của chủ thể với ngƣời khác nảy sinh trong quá trình giao tiếp. - Ứng xử là một biểu hiện của giao tiếp, là sự phản ứng của con ngƣời trƣớc sự tác động của ngƣời khác với mình trong một tình huống nhất định đƣợc thể hiện qua thái độ, hành vi, cử chỉ, cách nói năng của con ngƣời nhằm đạt kết quả tốt trong mối quan hệ giữa con ngƣời với nhau.

Xét trên bình diện nhân cách thì bản chất của ứng xử chính là những đặc điểm tính cách của cá nhân đƣợc thể hiện qua thái độ, hành vi, cử chỉ và cách nói năng của cá nhân với những ngƣời chung quanh. - Tác giả Ngô Công Hoàn cho rằng: “Ứng xử là hành vi, phản ứng của con ngƣời nảy sinh trong quá trình giao tiếp do những rung cảm cá nhân kích thích, 20 nhằm lĩnh hội , truyền đạt những tri thức, vốn kinh nghiệm của cá nhân, xã hội trong những tình huống nhất định”. [4] Nhƣ vậy khái niệm ứng xử bao hàm cả bản chất tự nhiên và bản chất xã hội của con ngƣời. Trong đó bản chất tự nhiên (cái bản năng, bẩm sinh vốn có của mỗi ngƣời, chủ yếu là đặc điểm hệ thần kinh) là cơ sở nền tảng để hình thành cái xã hội trong hành vi ứng xử của con ngƣời.

Trong quá trình giao tiếp với trẻ mầm non phải chú ý đến nền tảng phát triển cơ thể trẻ để dạy trẻ cách ứng xử với thế giới xung quanh theo kiểu ngƣời. Hành vi ứng xử có văn hóa Từ những khái niệm trên ta có thể đã định nghĩa về “hành vi ứng xử có văn hóa” nhƣ sau: Hành vi ứng xử có văn hóa là những biểu hiện hoạt động bên ngoài của con ngƣời, đƣợc thể hiện ở lối sống, nếp sống, suy nghĩ và cách ứng xử của con ngƣời đối với bản thân, với những ngƣời chung quanh, trong công việc và môi trƣờng hoạt động hằng ngày. Tuy nhiên hành vi ứng xử văn hóa của mỗi cá nhân là khác nhau, nó đƣợc hình thành qua quá trình học tập, rèn luyện và trƣởng thành của mỗi cá nhân trong xã hội. Hành vi ứng xử văn hóa đƣợc coi là các giá trị văn hóa dân tộc, đạo đức, thẩm mỹ của mỗi cá nhân đƣợc thể hiện thông qua thái độ, hành vi, cử chỉ, lời nói của mỗi cá nhân đó.

Nó đƣợc biểu hiện trong mối quan hệ với những ngƣời chung quanh, trong học tập, công tác, với bạn bè cùng trang lứa và thậm chí ngay cả với chính bản thân họ. “Hành vi ứng xử có văn hóa là những phản ứng của con ngƣời trong quá trình giao tiếp đƣợc điều chỉnh bởi cấu trúc tâm lý bên trong của nhân cách và chịu sự quy định bên ngoài của chuẩn mực xã hội”. Thơ ca, truyện 1. Thơ ca Thơ ca là các sáng tác văn học bằng văn vần.

[10, tr 676] 21 Thơ là một hình thức sáng tác văn học đầu tiên của loài ngƣời. Chính vì vậy mà có một thời gian dài thuật ngữ thơ đƣợc dùng chỉ chung cho văn học. Thơ có lịch sử lâu đời nhƣ thế nhƣng để tìm một định nghĩa thể hiện hết đặc trƣng bản chất của nó cho việc nghiên cứu thơ ngày nay thì thật không dễ. Thơ ca là tinh hoa của ngôn ngữ, là kết tinh vẻ đẹp của tiếng mẹ đẻ, là sản phẩm trí tuệ và tình cảm của nhiều thế hệ nối tiếp nhau.

Truyện Về truyện, riêng nó cũng bao gồm nhiều thể loại: Truyện cổ tích, truyện đồng thoại, truyện ngụ ngôn, truyện loài vật, truyện ngắn, tiểu thuyết đời xƣa, đời nay. [5, tr51] + Truyện cổ tích: là một thể loại văn học đƣợc tự sự dân gian sáng tác có xu thế hƣ cấu, bao gồm cổ tích thần kỳ, cổ tích thế sự, cổ tích phiêu lƣu và cổ tích loài vật. + Truyện loài vật: là một thể loại đƣợc viết một các nghiêm túc dƣới cái nhìn khoa học về đời sống của động vật. Đó là những câu chuyện sinh động về thế giới loài vật.

+ Truyện đồng thoại: là một thể loại đặc biệt của văn học, có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa hiện thực và tƣởng tƣợng. Nhân vật chính thƣờng là những động vật, thực vật và những vật vô tri vô giác đƣợc nhân cách hoá để tạo nên một thế giới thần kỳ, phù hợp với trí tƣởng tƣợng của trẻ nhỏ.