Luận văn thạc sĩ hay giám sát sự lưu hành của virus cúm a h5n6 trên đàn gia cầm sống tại một số chợ của tỉnh quảng ninh và ứng dụng phương pháp real time rt pcr trong chẩn đoán bệnh

Luận văn thạc sĩ phân tích hay giám sát sự lưu hành của virus cúm a h5n6 trên đàn gia cầm sống tại một số chợ của tỉnh quảng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Trầm Thị Thanh Vân
• Người hướng dẫn: Ts. La Văn Công
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Giám sát sự lưu hành của virus cúm A/H5N6 trên đàn gia cầm sống tại một số chợ của tỉnh Quảng Ninh và ứng dụng phương pháp Real time RT – PCR trong chẩn đoán bệnh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Khái niệm bệnh cúm gia cầm
• 1.1.2. Lịch sử bệnh cúm gia cầm
• 1.1.3. Đặc điểm sinh học của virus cúm type A
• 1.1.4. Dịch tễ học bệnh cúm gia cầm
• 1.1.5. Triệu chứng, bệnh tích của bệnh cúm gia cầm
• 1.1.6. Hoạt động giám sát cúm gia cầm tại Việt Nam
• 1.1.7. Nguyên lí phản ứng Real time PCR
• 1.1.8. Tổng quan kết quả nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.9. Tổng quan kết quả nghiên cứu ở việt nam
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, phạm vi
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh cúm gia cầm ở tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015 – 6/2020
• 2.4. Tình hình tiêm vacxin cúm A/H5N1 của tỉnh Quảng Ninh
• 2.5. Nghiên cứu lưu hành virus cúm A/H5N6 tại các chợ gia cầm sống
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6.1. Phương pháp điều tra dịch tễ học
• 2.6.2. Phương pháp phân tích dịch tễ học
• 2.6.3. Phương pháp lấy mẫu và bảo quản
• 2.6.4. Phương pháp nghiên cứu lưu hành virus cúm A/H5N6 tại các chợ gia cầm sống và kỹ thuật chẩn đoán bệnh cúm gia cầm trong phòng thí nghiệm bằng kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction)
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh cúm gia cầm ở tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015 – 6/2020
• 3.2. Sự phân bố bệnh cúm gia cầm và type/subtype gây bệnh tại các huyện, thành, thị của tỉnh Quảng Ninh từ năm 2015 - 6/2020
• 3.3. Tình hình dịch cúm gia cầm tại Quảng Ninh giai đoạn 2015 – 6/2020
• 3.4. Tỷ lệ mắc bệnh cúm gia cầm theo mùa
• 3.5. Tỷ lệ mắc bệnh cúm gia cầm theo loại gia cầm
• 3.6. Tỷ lệ mắc bệnh cúm gia cầm theo phương thức chăn nuôi
• 3.7. Tình hình tiêm vacxin cúm A/H5N1 của tỉnh Quảng Ninh
• 3.8. Kết quả tiêm phòng vacxin cúm cho đàn gia cầm của tỉnh Quảng Ninh năm 2019
• 3.9. Kết quả tiêm phòng vacxin cúm cho đàn gia cầm của tỉnh Quảng Ninh nửa đầu năm 2020
• 3.10. Tình hình tiêm vacxin cúm A/H5N1 tại một số huyện, thị, thành phố của tỉnh Quảng Ninh
• 3.11. Nghiên cứu lưu hành virus cúm A/H5N6 tại các chợ gia cầm sống
• 3.12. Kết quả lấy mẫu tại các chợ
• 3.13. Tỷ lệ nhiễm virus cúm type A trong các mẫu giám sát
• 3.14. Tỷ lệ nhiễm virus cúm subtype H5 trong các mẫu giám sát
• 3.15. Tỷ lệ nhiễm virus cúm subtype N6 trong các mẫu giám sát
• 3.16. Lưu hành virus cúm A/H5N6 qua các vòng lấy mẫu
• 3.17. Lưu hành virus cúm A/H5N6 tại các chợ lấy mẫu
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giám sát virus cúm A H5N6 tại Quảng Ninh

Virus cúm A/H5N6 là một trong những mối đe dọa lớn đối với ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam, đặc biệt là tại tỉnh Quảng Ninh. Việc giám sát sự lưu hành của virus này là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an toàn thực phẩm. Quảng Ninh, với vị trí địa lý đặc biệt, là nơi có nhiều chợ gia cầm sống, nơi mà virus có thể dễ dàng lây lan. Do đó, việc áp dụng các phương pháp giám sát hiệu quả là rất quan trọng.

1.1. Tình hình dịch cúm gia cầm tại Quảng Ninh

Tình hình dịch cúm gia cầm tại Quảng Ninh đã diễn ra phức tạp trong những năm qua. Các ổ dịch nhỏ lẻ thường xuyên xuất hiện, gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi và ảnh hưởng đến kinh tế địa phương. Việc giám sát virus cúm A/H5N6 giúp phát hiện sớm và ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

1.2. Vai trò của giám sát virus trong phòng ngừa dịch bệnh

Giám sát virus cúm A/H5N6 đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các ca nhiễm, từ đó có biện pháp phòng ngừa kịp thời. Điều này không chỉ bảo vệ đàn gia cầm mà còn bảo vệ sức khỏe con người, giảm thiểu nguy cơ lây lan dịch bệnh.

II. Thách thức trong giám sát virus cúm A H5N6 tại Quảng Ninh

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc giám sát virus cúm A/H5N6, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Việc kiểm soát nguồn gia cầm nhập lậu từ Trung Quốc là một trong những vấn đề lớn. Ngoài ra, ý thức của người dân trong việc phòng ngừa dịch bệnh cũng cần được nâng cao.

2.1. Khó khăn trong việc kiểm soát gia cầm nhập lậu

Gia cầm nhập lậu từ Trung Quốc vào Quảng Ninh diễn ra thường xuyên, gây khó khăn trong việc kiểm soát dịch bệnh. Việc này không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm virus cúm A/H5N6 mà còn ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm.

2.2. Ý thức phòng ngừa dịch bệnh của người dân

Người dân tại Quảng Ninh cần nâng cao ý thức trong việc phòng ngừa dịch bệnh. Việc không tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm có thể dẫn đến sự lây lan của virus cúm A/H5N6.

III. Phương pháp RT PCR trong giám sát virus cúm A H5N6

Phương pháp RT-PCR (Real-time Polymerase Chain Reaction) là một trong những công cụ hiệu quả nhất trong việc phát hiện virus cúm A/H5N6. Phương pháp này cho phép phát hiện virus nhanh chóng và chính xác, từ đó hỗ trợ trong việc giám sát và kiểm soát dịch bệnh.

3.1. Nguyên lý hoạt động của phương pháp RT PCR

RT-PCR hoạt động dựa trên nguyên lý khuếch đại DNA, cho phép phát hiện sự hiện diện của virus cúm A/H5N6 trong mẫu bệnh phẩm. Phương pháp này có độ nhạy và độ đặc hiệu cao, giúp phát hiện virus ngay cả khi nồng độ thấp.

3.2. Ứng dụng thực tiễn của RT PCR trong chẩn đoán

RT-PCR đã được áp dụng rộng rãi trong việc chẩn đoán virus cúm A/H5N6 tại Quảng Ninh. Kết quả từ phương pháp này giúp các cơ quan chức năng có thông tin kịp thời để đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

IV. Kết quả nghiên cứu về virus cúm A H5N6 tại Quảng Ninh

Nghiên cứu về sự lưu hành của virus cúm A/H5N6 tại Quảng Ninh đã cho thấy tỷ lệ nhiễm virus cao trong các mẫu gia cầm. Kết quả này cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục giám sát và áp dụng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

4.1. Tỷ lệ nhiễm virus trong các mẫu gia cầm

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm virus cúm A/H5N6 trong các mẫu gia cầm tại Quảng Ninh là đáng lo ngại. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tăng cường giám sát và kiểm soát dịch bệnh.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa

Các biện pháp phòng ngừa hiện tại cần được đánh giá và cải thiện để đảm bảo hiệu quả trong việc kiểm soát virus cúm A/H5N6. Việc này không chỉ bảo vệ đàn gia cầm mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai trong giám sát virus cúm A H5N6

Giám sát virus cúm A/H5N6 tại Quảng Ninh là một nhiệm vụ quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an toàn thực phẩm. Cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để kiểm soát dịch bệnh và nâng cao ý thức của người dân.

5.1. Tầm quan trọng của giám sát liên tục

Giám sát liên tục virus cúm A/H5N6 là cần thiết để phát hiện sớm các ca nhiễm và ngăn chặn dịch bệnh lây lan. Điều này giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an toàn thực phẩm.

5.2. Đề xuất các biện pháp cải thiện giám sát

Cần đề xuất các biện pháp cải thiện giám sát virus cúm A/H5N6, bao gồm tăng cường kiểm soát gia cầm nhập lậu và nâng cao ý thức phòng ngừa dịch bệnh trong cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu bằng sự kết hợp của HA và thị thể thích ứng của nó trên bề mặt các tế bào này, và cuối cùng là giải phóng hệ gen của virus vào trong bào tương của tế bào nhiễm. - Quá trình nhân lên của RNA virus cúm A chỉ xảy ra trong nhân của tế bào, đây là đặc điểm khác biệt so với các virus khác (quá trình này xảy ra trong nguyên sinh chất), và cuối cùng là giải phóng các hạt virus ra khỏi tế bào nhiễm nhờ vai trò của enzyme neuraminidae. Thời gian một chu trình xâm nhiễm và giải phóng các hạt virus mới của virus cúm chỉ khoảng và giờ (trung bình 6h). Sự tạo thành các hạt virus mời không phá tan tế bào nhiễm, nhưng các tế bào này bị rối loạn hệ thống tổng hợp các đại phân tử, và rơi vào quá trình chết theo chương trình (apopyosis) làm tổn thương mô của cơ thể vật chủ (Wanasawaeng và cs., 2009; Tumpey và cs.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 - Sau khi được giải phóng vào trong bào tương tế bào nhiễm, hệ gen củavirus sử dụng bộ máy sinh học của tế bào tổng hợp các protein của virus và các RNA vận chuyển phụ thuộc RNA (RNA-dependent RNA transcription). Phức hợp protein – RNA của virus được vận chuyển vào trong nhân tế bào (Beard, 1998). Mô hình cơ chế xâm nhiễm và nhân lên virus cúm A ở tế bào chủ (Nguồn: Beard, 1998) Trong nhân tế bào các RNA hệ gen của virus tổng hợp các sợi dương từ khuôn là sợi âm của hệ gen virus, từ các sợi dương này chúng tổng hợp nên RNA hệ gen của virus mới nhờ RNA-poymerase. Các sợi này không được Adenine hóa (gắn thêm các Adenine – gắn mũ) ở đầu 5’- và 3’-, chúng kết hợp vớinucleoprotein (NP) tạo thành phức hợp ribonucleoprotein (RNP) hoàn chỉnh và được vận chuyển ra bao tường tế bào.

Đồng thời, các RNA thông tin của virus cũng sao chép nhờ hệ thống enzyme ở từng phân đoạn gen của virus, và được enzyme PB2 gắn thêm 10 – 20 nucleotide Adenin ở đầu 5’-, sau đó được vận chuyển ra bào tương và dich mã tại lưới nội bào có hạt để tổng hợp nên các proteincủa virus. - Các phân tử NA và HA của virus sau khi tổng hợp được vận chuyển gắn lên mặt ngoài của màng tế bào nhiễm nhờ bộ máy Golgi, goi là hiện tượng “nảy chồi” của virus. NP sau khi tổng hợp được vận chuyển trở lại nhân lên tế bào để kết hợp với RNA thành RNP của virus. Sau cùng các RNP của virus được hợp nhất với cùng “nảy chồi”, tạo thành các “chồi” virus gắn chặt vào màng tế bào chủ bởi liên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 kết giữa HA với thụ thể chứa sialic acid.

Các NA phân cắt các liên kết này và giải phòng các hạt virus trưởng thành tiếp tục xâm nhiễm các tế bào khác (Murphy và Webster, 1996; Nayak và cs. Độc lực và khả năng gây bệnh của virus cúm gia cầm Theo quy định của tổ chức y tế thế giới (WHO), tổ chức thú y thế giới (OIE), virus cúm gia cầm chia thành 3 loại: - Loại virus có độc lực cao: Nếu 10 ngày sau tiêm tĩnh mạch cho gà phải làm chết 75 - 100% gà thực nghiệm và phát triển tốt trên tế bào sơ phôi gà và tế bào thận trong môi trường nuôi cấy không có trypsin (Alexander D. - Loại virus có độc lực trung bình: Là những chủng virus gây bệnh trên gà thực nghiệm có triệu chứng lâm sàng rõ rệt nhưng gây chết không quá 20%. - Loại virus có độc lực thấp (nhược độc): Là những virus phát triển tốt trong cơ thể gà, có thể gây ra dịch cúm nhưng không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt và không gây ra bệnh tích đại thể, không làm chết gà (Seo S.

Danh pháp quốc tế Để ký hiệu và lưu trữ một cách khoa học và đầy đủ các chủng virus cúm phân lập được, từ năm 1980 Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra một hệ thống phân loại mới, được quy định ký hiệu theo trình tự: Serotype/loài nhiễm/nơi phân lập/số hiệu chủng/thời gian phân lập/loại hình Subtype HA (H) và NA (N). Ví dụ: Virus cúm có ký hiệu A/GS/HK/437/4/99/H5N1, có nguồn thông tin là: Cúm nhóm A; loài nhiễm là ngỗng (GS = goose); nơi phân lập là Hồng Kông (HK); số hiệu 437; thời gian phân lập tháng 4/1999; Subtype H5N1 (Đào Yến Khanh, 2005). Dịch tễ học bệnh cúm gia cầm 1. Phân bố dịch Virus cúm gia cầm phân bố khắp thế giới trong các loài gia cầm, dã cầm, động vật có vú.

Sự phân bố và lưu hành của virus cúm khó xác định chính xác và chịu ảnh hưởng bởi các loài vật nuôi, thú hoang dã, tập quán chăn nuôi gia cầm, đường di trú của dã cầm, mùa vụ và hệ thống báo cáo dịch bệnh, phương pháp nghiên cứu (Cục Thú y, 2004). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Động vật cảm nhiễm Tất cả các loài gia cầm (gà, vịt, ngan, chim cút, vẹt, bồ câu), chim hoang dã (đặc biệt thủy cầm di trú) đều mẫn cảm với virus. Phần lớn các loài gia cầm non đều mẫn cảm với virus cúm type A.

Ngoài ra, virus cúm type A còn gây bệnh cho nhiều loài động vật có vú như lợn, ngựa, chồn, hải cẩu, thú hoang dã và cả con người. Lợn mắc bệnh cúm thường do phân type H1N1 và H3N2 gây nên. Vịt nuôi bị nhiễm virus nhưng ít phát thành bệnh do vịt có sức đề kháng với virus gây bệnh. Tuy nhiên, năm 1961, ở Nam Phi đã phân lập được virus cúm type A (H5N1) gây bệnh cho cả gà và vịt (Bùi Quang Anh và Văn Đăng Kỳ, 2004; Cục Thú y, 2004).

Động vật mang virus Virus cúm đã phân lập được ở hầu hết các loài chim hoang dã như vịt trời, thiên nga, hải âu, mòng biển, vẹt, vẹt đuôi dài, vẹt mào, chim thuộc họ sẻ, diều hâu. Tần suất và số lượng virus phân lập được ở thủy cầm, đặc biệt vịt trời đều cao hơn các loài khác (Bùi Quang Anh và Văn Đăng Kỳ, 2004). Kết quả điều tra thủy cầm ở Bắc Mỹ cho thấy, trên 60% chim non bị nhiễm virus do tập hợp đàn trước khi di trú. Sự kết hợp các kháng nguyên bề mặt H và N của các phân type virus cúm A diễn ra ở chim hoang dã, virus không gây độc đối với vật chủ, được nhân lên ở đường ruột của chim khiến cho các loài này mang virus và là nguồn gieo rắc virus cho các loài khác, đặc biệt là gia cầm (Alexander D.

Đã có nhiều nghiên cứu phát hiện virus cúm từ những loài vịt đi đầu trong mùa di trú, sau khi xuất hiện đã gây ra dịch ở gà tây. Vịt từ khi bị nhiễm đến khi bắt đầu thải virus trong vòng 30 ngày. Dường như virus được duy trì trong số đông vịt trời cho tới mùa sinh sản tiếp theo lại truyền cho các con non theo đường tiêu hóa, do virus bài thải theo phân, gây ô nhiễm ao, hồ (Bùi Quang Anh và Văn Đăng Kỳ, 2004; Cục Thú y, 2004). Sự truyền lây virus cúm gia cầm Khi gia cầm nhiễm virus cúm, virus được nhân lên trong đường hô hấp và đường tiêu hóa.

Sự truyền lây của bệnh được thực hiện theo 2 phương thức. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 - Lây trực tiếp: Do con vật mẫn cảm tiếp xúc với con vật mắc bệnh thông qua các chất được bài tiết từ đường hô hấp hoặc qua phân, thức ăn, nước uống bị nhiễm virus. - Lây gián tiếp: Qua các hạt khí dung trong không khí với khoảng cách gần hoặc những dụng cụ chăn nuôi, phân, thức ăn, nước uống, quần áo, giầy dép, phương tiện vận chuyển, lồng nhốt, chim, thú, côn trùng có mang mầm bệnh. Như vậy, virus cúm dễ dàng truyền tới vùng khác do con người, phương tiện vận chuyển, dụng cụ và thức ăn chăn nuôi.

Bệnh chủ yếu truyền ngang (do tiếp xúc), chưa có bằng chứng cho thấy bệnh có thể truyền dọc (qua phôi thai) vì những phôi bị nhiễm virus thường chết mà không phát triển được (Lê Văn Năm, 2004). Đối với gia cầm nuôi, nguồn dịch đầu tiên thường thấy là từ các loài gia cầm nuôi khác nhau trong cùng một trang trại hoặc các trang trại khác liền kề; từ gia cầm nhập khẩu; từ chim di trú, đặc biệt thuỷ cầm được coi là đối tượng chính mang và truyền virus vào quần thể đàn gia cầm nuôi. Tỷ lệ lưu hành bệnh cao hơn đối với các đàn gia cầm nằm trên đường di trú của các loài thủy cầm, các đàn gia cầm nuôi nhốt trong các trang trại, vịt được nuôi vỗ béo tại các cánh đồng gần trang trại. Các ổ dịch cúm thường có nguy cơ xuất hiện cao ở các mùa có hoạt động của thủy cầm di trú.

Phần lớn các ổ dịch đều ghi nhận có sự tiếp xúc với thủy cầm tại thời điểm phát dịch đầu tiên. Từ người và các động vật có vú khác, phần lớn các ổ dịch cúm gia cầm gần đây đã có sự lây lan thứ cấp thông qua con người (Bùi Quang Anh và Văn Đăng Kỳ, 2004); (Cục Thú y, 2004). Sức đề kháng của virus cúm Virus không bền vững với nhiệt độ, ở 56 - 600C, chỉ vài phút virus mất độc lực. Trong nước ao hồ, virus vẫn có thể duy trì đặc tính gây bệnh tới 4 ngày ở nhiệt độ 220C và trên 30 ngày ở nhiệt độ 00C (WebsterR.

Tuy nhiên, virus tồn tại khá lâu trong các vật chất hữu cơ như phân gà 30 - 35 ngày ở nhiệt độ 40C, 7 ngày ở nhiệt độ 200C. Trong thức ăn, nước uống bị ô nhiễm virus có khả năng tồn tại hàng tuần. Đây chính là nguồn bệnh nguy hiểm và tiềm tàng để làm lây lan dịch bệnh (Lê Văn Năm, 2004). Do cấu trúc vỏ ngoài của virus là lipit nên chúng mẫn cảm với các chất dung môi và chất tẩy rửa như formalin, axit, ete,  - propiolacton.

Sau khi tẩy vỏ, các hóa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 chất như phenolic, NH4+, axit loãng, natrihypochlorit và hydroxylanine có thể phá hủy virus cúm gia cầm. Người ta thường dùng các hóa chất này như các chất sát trùng hữu hiệu để tẩy uế chuồng trại, dụng cụ và các thiết bị chăn nuôi (Ilaria Capua và Stefano Marangon, 2004). Triệu chứng, bệnh tích của bệnh cúm gia cầm 1. Triệu chứng lâm sàng của bệnh cúm gia cầm Các biểu hiện triệu chứng lâm sàng của bệnh diễn biến rất đa dạng và phức tạp, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độc lực, số lượng virus, loài nhiễm bệnh, mật độ chăn nuôi, tiểu khí hậu chuồng nuôi.

Thời gian ủ bệnh ngắn thường chỉ vài giờ đến 21 ngày, có thể tới 28 ngày.