Nghiên cứu xây dựng kịch bản giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất thép ở Việt Nam

Luận án tiến sĩ nghiên cứu xây dựng kịch bản giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất thép tại Việt Nam, hướng tới phát triển bền vững.

• Tác giả: Đoàn Thị Thanh Bình
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Tiến Anh
• Trường học: Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: Giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất thép tại Việt Nam: Nghiên cứu và kịch bản
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỤC LỤC DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH VÀ KỊCH BẢN PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT THÉP TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
• 1.1. Tổng quan hiện trạng và phương pháp kiểm kê phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực sản xuất thép
• 1.2. Hiện trạng phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực sản xuất thép
• 1.3. Các hướng dẫn và phương pháp kiểm kê khí nhà kính từ lĩnh vực sản xuất thép
• 1.4. Các nghiên cứu và phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực sản xuất thép ở Việt Nam
• 1.5. Tổng quan và kịch bản giảm phát thải KNK của ngành thép và đánh giá tác động của các giải pháp giảm nhẹ phát thải KNK nói chung
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KỊCH BẢN GIẢM PHÁT THẢI TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT THÉP Ở VIỆT NAM
• 2.1. Khung tiếp cận của luận án
• 2.2. Tiếp cận từ dưới lên
• 2.3. Tiếp cận từ trên xuống
• 2.4. Phương pháp khảo sát, thu thập tài liệu, số liệu
• 2.5. Phương pháp quan trắc nguồn thải
• 2.6. Đo nồng độ thành phần khí nhà kính
• 2.7. Đo lưu lượng KNK tại nguồn phát thải
• 2.8. Phương pháp tính toán hệ số phát thải KNK
• 2.9. Phương pháp kiểm kê phát thải khí nhà kính theo Hướng dẫn của IPCC
• 2.10. Phương pháp tính phát thải từ quá trình sản xuất (phi năng lượng)
• 2.11. Phương pháp tính phát thải từ tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch
• 2.12. Phương pháp đặc tính phát thải từ tiêu thụ điện năng
• 2.13. Công tác QA/QC trong quan trắc môi trường
• 2.14. Phương pháp đánh giá tác động của các giải pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính
• 2.15. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng sản xuất thép và công nghệ sản xuất thép
• 3.2. Hiện trạng sản xuất thép
• 3.3. Quy trình và công nghệ sản xuất thép trên thế giới và tại Việt Nam
• 3.4. Hiện trạng sản xuất, công nghệ, dây chuyền sản xuất và các nguồn phát thải khí nhà kính tại Công ty Cổ phần Gang Thép Thái Nguyên
• 3.5. Mô tả địa điểm nghiên cứu
• 3.6. Xác định nguồn điểm phát thải
• 3.7. Hiện trạng các hệ thống xử lý môi trường
• 3.8. Hệ thống xử lý khí thải
• 3.9. Hệ thống xử lý nước thải
• 3.10. Thu gom và xử lý chất thải rắn và chất thải nguy hại
• 3.11. Đo đạc phát thải KNK trong nhà máy luyện thép
• 3.12. Xác định hàm số phát thải cho hoạt động sản xuất thép ở Việt Nam
• 3.13. Xác định nồng độ phát thải khí nhà kính
• 3.14. Tính toán hệ số phát thải Khí nhà kính cho công nghệ BOF
• 3.15. Tính toán hệ số phát thải khí nhà kính cho công nghệ EAF
• 3.16. Kịch bản phát thải khí nhà kính cơ sở
• 3.17. Kịch bản giảm phát thải khí nhà kính
• 3.18. Đánh giá tác động của kịch bản giảm nhẹ của lĩnh vực sản xuất thép đến phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam
• 3.19. Bàn luận chung
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: TIỀM NĂNG GIẢM PHÁT THẢI KNK THEO CÁC GIẢI PHÁP GIẢM NHẸ TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT THÉP Ở VIỆT NAM

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phát thải khí nhà kính trong sản xuất thép

Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn về phát thải khí nhà kính (KNK) trong lĩnh vực sản xuất thép. Ngành thép là một trong những nguồn phát thải chính, đóng góp đáng kể vào tổng lượng khí thải của quốc gia. Theo báo cáo, phát thải từ lĩnh vực này chiếm khoảng 14,6% tổng phát thải KNK của Việt Nam. Việc giảm phát thải không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn đáp ứng các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu. Để thực hiện điều này, cần có các biện pháp giảm phát thải hiệu quả, bao gồm việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc chuyển đổi sang thép xanh có thể giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao hiệu quả năng lượng trong sản xuất.

1.1. Tình hình phát thải khí nhà kính trong ngành thép

Ngành thép Việt Nam hiện đang sử dụng nhiều công nghệ khác nhau, bao gồm lò cao và lò điện hồ quang. Mỗi công nghệ đều có mức độ phát thải khác nhau. Theo số liệu, công nghệ luyện gang truyền thống phát thải nhiều CO2 nhất do sử dụng than đá làm nhiên liệu. Việc áp dụng các công nghệ hiện đại như lò điện hồ quang có thể giảm thiểu đáng kể lượng khí thải. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này đòi hỏi đầu tư lớn và sự hỗ trợ từ chính sách của nhà nước. Các chính sách môi trường cần được xây dựng để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch và bền vững.

II. Các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính

Để giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất thép, cần áp dụng nhiều biện pháp giảm phát thải khác nhau. Một trong những giải pháp quan trọng là cải tiến công nghệ sản xuất. Việc áp dụng công nghệ năng lượng tái tạo trong sản xuất thép có thể giúp giảm thiểu lượng khí thải. Ngoài ra, việc tối ưu hóa quy trình sản xuất cũng đóng vai trò quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải tiến quy trình có thể giảm từ 20% đến 30% lượng khí thải. Bên cạnh đó, việc áp dụng các chính sách môi trường nghiêm ngặt cũng cần thiết để thúc đẩy các doanh nghiệp thực hiện các biện pháp giảm phát thải.

2.1. Cải tiến công nghệ sản xuất

Cải tiến công nghệ sản xuất là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để giảm phát thải khí nhà kính. Việc chuyển đổi từ công nghệ lò cao sang lò điện hồ quang không chỉ giúp giảm lượng CO2 mà còn tiết kiệm năng lượng. Các công nghệ mới như thép xanh đang được nghiên cứu và phát triển, hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích cho môi trường. Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ mới là cần thiết để đạt được mục tiêu giảm phát thải. Các doanh nghiệp cần được khuyến khích thông qua các chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ chính phủ.

III. Kịch bản phát triển bền vững cho ngành thép

Kịch bản phát triển bền vững cho ngành thép cần được xây dựng dựa trên các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Việc xây dựng các kịch bản phát triển không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững. Các kịch bản này cần bao gồm các biện pháp cụ thể để giảm phát thải, như áp dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất và tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo. Đặc biệt, việc xây dựng các chính sách môi trường phù hợp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc thực hiện các biện pháp giảm phát thải.

3.1. Đánh giá tác động môi trường

Đánh giá tác động môi trường là một phần quan trọng trong việc xây dựng kịch bản phát triển bền vững. Việc đánh giá này giúp xác định các nguồn phát thải chính và đề xuất các biện pháp giảm thiểu hiệu quả. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hiện đánh giá tác động môi trường có thể giúp các doanh nghiệp nhận diện được các rủi ro và cơ hội trong quá trình sản xuất. Điều này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp. Các chính sách môi trường cần được thiết lập để hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc thực hiện đánh giá tác động môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Ngành công nghiệp luyện kim và sản xuất thép đóng vai trò xương sống trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam nhưng đồng thời là nguồn phát sinh khí nhà kính (KNK) đặc biệt lớn. Theo Báo cáo kiểm kê quốc gia KNK năm 2016, tổng lượng phát thải toàn quốc đạt 316,73 triệu tấn $\text{CO}_2$ tương đương ($\text{CO}_2\text{tđ}$), trong đó lĩnh vực các quá trình công nghiệp và sử dụng sản phẩm (IPPU) chiếm 46.094,64 nghìn tấn $\text{CO}_2\text{tđ}$ (14,6% tổng phát thải quốc gia). Riêng phân ngành sản xuất sắt thép phát thải 3.858,22 nghìn tấn $\text{CO}_2\text{tđ}$, trở thành nguồn phát thải lớn thứ hai trong IPPU chỉ sau sản xuất xi măng (79,8%). Trong bối cảnh Việt Nam cam kết mạnh mẽ tại Hội nghị COP26 nhằm đạt mức "phát thải ròng bằng '0' vào năm 2050" và đệ trình Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật năm 2022 nâng mục tiêu giảm phát thải có điều kiện lên 43,5%, việc xây dựng lộ trình khử carbon cho ngành thép trở thành yêu cầu cấp bách.

Khoảng trống nghiên cứu (Research gap) cốt lõi xuất phát từ thực tế: các kỳ kiểm kê KNK quốc gia (từ Thông báo quốc gia NC1, NC2, NC3 đến các Báo cáo cập nhật hai năm một lần BUR1, BUR2, BUR3) chủ yếu áp dụng phương pháp Bậc 1 (Tier 1) theo Hướng dẫn của Ban liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC 1996, 2006) với hệ số phát thải mặc định (Default Emission Factors) toàn cầu và tiếp cận từ trên xuống (top-down). Cách tiếp cận này chưa bóc tách rành mạch giữa phát thải do đốt nhiên liệu hóa thạch trong lĩnh vực năng lượng và phát thải từ phản ứng hoàn nguyên hóa học trong IPPU, đồng thời bỏ qua đặc thù công nghệ, cấu trúc thiết bị và chất lượng nguyên nhiên liệu tại Việt Nam.

Luận án tập trung giải quyết ba câu hỏi nghiên cứu:

1. Câu hỏi 1: Phương pháp luận nào cho phép xác định chính xác hệ số phát thải KNK đặc trưng quốc gia (Tier 2/Tier 3) cho hai chuỗi công nghệ sản xuất thép chủ đạo là lò cao - lò thổi oxy (BF-BOF) và lò điện hồ quang (EAF) tại Việt Nam?
2. Câu hỏi 2: Kịch bản phát thải cơ sở (BAU) và kịch bản giảm nhẹ phát thải KNK khi tích hợp hệ số phát thải thực nghiệm có sai lệch như thế nào so với các kịch bản sử dụng hệ số mặc định quốc tế trước đây?
3. Câu hỏi 3: Việc thực thi các can thiệp giảm nhẹ phát thải KNK trong ngành thép tạo ra những tác động lan tỏa đa chiều nào đến cấu trúc kinh tế vĩ mô (GDP, việc làm, thu ngân sách) và môi trường Việt Nam đến năm 2030 và 2050?

Hệ thống giả thuyết nghiên cứu được xác lập:

• Giả thuyết H1: Phương pháp quan trắc nguồn thải trực tiếp kết hợp cân bằng vật chất - năng lượng cho phép xác lập hệ số phát thải đặc trưng có độ tin cậy vượt trội so với hệ số Tier 1 IPCC.
• Giả thuyết H2: Kịch bản giảm phát thải xây dựng theo hướng tiếp cận từ dưới lên (bottom-up) phản ánh chính xác tiềm năng kỹ thuật và chi phí biên giảm phát thải thực tế của doanh nghiệp luyện kim Việt Nam.
• Giả thuyết H3: Lộ trình khử carbon ngành thép tạo ra tác động ròng tích cực đối với chuyển dịch mô hình tăng trưởng xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp quốc gia.

Khung lý thuyết của nghiên cứu tích hợp Lý thuyết Hiện đại hóa Sinh thái (Ecological Modernization Theory), Nguyên lý Cân bằng Vật chất và Năng lượng (Mass and Energy Balance Framework) theo Định luật thứ nhất nhiệt động lực học, cùng Khung mô hình hóa Kinh tế Xanh (Green Economy Model - GEM). Phạm vi nghiên cứu bao quát chuỗi số liệu hoạt động luyện kim giai đoạn 2015–2019 tại Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên (TISCO) – đơn vị liên hợp điển hình sở hữu đồng thời công đoạn BOF và EAF – kết hợp dữ liệu toàn ngành gồm 8 tổ máy BF-BOF, 34 tổ máy EAF và 38 lò cảm ứng (IF) trên cả nước, xây dựng kịch bản dự báo phát thải giai đoạn 2020–2030, tầm nhìn 2050.

---

Literature Review và Positioning

Nghiên cứu về kiểm kê và giảm phát thải KNK trong ngành công nghiệp thép toàn cầu hình thành ba dòng học thuật chính:

Dòng thứ nhất: Phương pháp luận định lượng và kiểm kê dấu vết carbon. IPCC (2006, 2019 Refinement) thiết lập tiêu chuẩn kiểm kê quốc gia theo 3 bậc (Tier 1 đến Tier 3). Ở cấp độ cơ sở và sản phẩm, các khung chuẩn như ISO 14067 (Product Carbon Footprint), ISO 14040/14044 (LCA) và ISO 14404:2013 (Part 1 cho BF-BOF, Part 2 cho EAF) được Hiệp hội Thép Thế giới (WSA) chuẩn hóa. Suer et al. (2022) ứng dụng LCA chứng minh rằng sản xuất thép sơ cấp tuyến BF-BOF có tải lượng môi trường vượt trội so với tuyến EAF sử dụng thép phế liệu. Tại Trung Quốc, Hu et al. (2014) và He et al. (2017) phát triển mô hình dòng vật chất ba lớp (vật liệu, sắt, năng lượng), chỉ ra cường độ năng lượng sơ cấp là 20,3 GJ/tấn và cường độ phát thải là 0,46 tC/tấn thép thô, khẳng định lò cao là tâm điểm đóng góp vào tiềm năng nóng lên toàn cầu (GWP).

Dòng thứ hai: Điểm chuẩn cường độ carbon (Benchmarking) và tranh luận quốc tế. Hasanbeigi (2019, 2020) thiết lập chuẩn so sánh quốc tế, cho thấy cường độ phát thải toàn chuỗi biến thiên sâu sắc: các quốc gia có tỷ trọng lò EAF cao như Ý, Hoa Kỳ, Thổ Nhĩ Kỳ có cường độ phát thải thấp nhất (0,8–1,2 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép), trong khi Trung Quốc, Ấn Độ và Ukraine đạt mức rất cao (1,9–2,5 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép) do phụ thuộc áp đảo vào quặng sắt và than cốc trong tuyến BF-BOF. Tại Việt Nam, dự án VNPMR (2018) chỉ ra cường độ phát thải tuyến BF-BOF đạt 2,51 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép (Phạm vi 1: 2,47; Phạm vi 2: 0,04), cao hơn mức bình quân thế giới (2,30 tấn $\text{CO}_2$/tấn), trong khi tuyến EAF đạt 0,80 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép (Phạm vi 1: 0,06; Phạm vi 2: 0,56 do hệ số phát thải lưới điện cao).

Dòng thứ ba: Lộ trình công nghệ khử carbon sâu (Deep Decarbonization Pathways). Tong et al. (2019) cảnh báo rằng các tài sản luyện kim hiện hữu nếu vận hành hết vòng đời thiết kế sẽ làm cạn kiệt ngân sách carbon dành cho mục tiêu $1,5^\circ\text{C}$. Benavides et al. (2022) sử dụng mô hình MIT EPPA phân tích kinh tế - kỹ thuật chỉ ra việc áp dụng thu hồi và lưu trữ carbon (BF-BOF-CCS) làm tăng chi phí sản xuất khoảng 7%, trong khi chuyển đổi sang hoàn nguyên trực tiếp bằng hydro xanh (H2-DRI) làm tăng chi phí từ 18% đến 77%. Các công nghệ điện phân trực tiếp quặng sắt như SIDERWIN (nhiệt độ thấp 110°C) hay điện phân oxit nóng chảy (1600°C) vẫn đang ở quy mô thử nghiệm (Arens et al., 2017; Ryan et al., 2020).

Định vị của luận án: Khác với các nghiên cứu quốc tế vốn giả định điều kiện công nghệ biên chuẩn hóa tại các nền kinh tế phát triển, luận án định vị tại điểm giao thoa giữa kiểm kê nguồn thải thực nghiệm cấp vi mô (cơ sở công nghiệp) và mô phỏng chính sách kinh tế xanh cấp vĩ mô tại một quốc gia đang phát triển có mạng lưới điện đang chuyển đổi năng lượng. Luận án giải quyết triệt để sự mâu thuẫn giữa số liệu thống kê danh định và phát thải đo đạc thực tế tại hiện trường.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đóng góp vào hệ thống lý thuyết kinh tế môi trường và quản lý biến đổi khí hậu trên ba phương diện học thuật then chốt:

1. Mở rộng Lý thuyết Phân tích Dòng Vật chất và Năng lượng (MFA) trong điều kiện vận hành phi chuẩn: Nghiên cứu chứng minh rằng trong điều kiện các nhà máy luyện kim có thâm niên vận hành lâu năm tại các nền kinh tế đang phát triển, hệ số phát thải không vận động theo hàm tuyến tính lý thuyết của IPCC mà phụ thuộc chặt chẽ vào độ suy giảm hiệu suất nhiệt lò cao, hàm lượng tro trong than cốc nội địa và tỷ lệ oxy hóa trong lò điện hồ quang.
2. Phát triển khung lý thuyết Cân bằng Tích hợp Vi mô - Vĩ mô (Micro-Macro Integrated Modeling): Kết nối dữ liệu phát thải thực nghiệm tại ống khói lò luyện kim với Mô hình Kinh tế Xanh (Green Economy Model - GEM), bổ khuyết cho hạn chế của các mô hình Cân bằng Tổng thể Tính toán được (CGE) truyền thống vốn thiếu tính động học phi tuyến tính và phản hồi trễ của thị trường công nghệ.
3. Định hình khái niệm "Khóa công nghệ Carbon" (Carbon Lock-in) đặc thù của ngành thép đang chuyển đổi: Cung cấp luận cứ khoa học giải thích hiện tượng các tổ máy BF-BOF có chi phí chìm lớn tiếp tục duy trì phát thải cao nếu thiếu vắng các cơ chế định giá carbon đủ mạnh để bù đắp chênh lệch chi phí OPEX/CAPEX khi chuyển dịch sang công nghệ EAF hoặc H2-DRI.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án kết hợp đa tầng phương pháp luận:

$$\text{Tổng phát thải ngành thép} = \sum_{i} \left( Q_{\text{BOF}, i} \times \text{EF}{\text{BOF}, i} + Q{\text{EAF}, i} \times \text{EF}{\text{EAF}, i} \right) + E{\text{gián tiếp, lưới điện}}$$

Trong đó, hệ số phát thải tổng hợp ($\text{EF}$) được cấu thành từ 3 thành phần bóc tách rành mạch:

$$\text{EF}{\text{tổng}} = \text{EF}{\text{phi năng lượng (IPPU)}} + \text{EF}{\text{đốt nhiên liệu hóa thạch}} + \text{EF}{\text{tiêu thụ điện}}$$

Ranh giới hệ thống (Boundary conditions) được xác định xuyên suốt từ công đoạn chuẩn bị nguyên liệu (luyện cốc, thiêu kết quặng, vê viên quặng), luyện gang lò cao, luyện thép sơ cấp (BOF), luyện thép thứ cấp (EAF), cán thép cho đến các dòng năng lượng phụ trợ nội vi nhà máy.

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu tuân thủ lập trường bản thể luận hiện thực phê phán (Critical Realism) và nhận thức luận thực chứng thực nghiệm (Empirical Positivism). Thiết kế nghiên cứu phức hợp tích hợp hai phương cận:

1. Tiếp cận từ dưới lên (Bottom-up): Dựa trên chuỗi đo đạc nồng độ, lưu lượng khí thải thực tế tại nguồn phát thải kết hợp hóa đơn tiêu thụ nhiên liệu (than mỡ, than antraxit, dầu FO, khí LPG) và điện năng giai đoạn 2015–2019 tại Công ty CP Gang thép Thái Nguyên.
2. Tiếp cận từ trên xuống (Top-down): Sử dụng số liệu tổng hợp sản lượng toàn ngành, niên giám Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), Niên giám Thống kê thế giới (WSA) và hạn ngạch phát thải phân bổ quốc gia.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình quan trắc nguồn thải được thiết lập theo quy chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt về kiểm soát và bảo đảm chất lượng (QA/QC):

• Vị trí và mặt cắt quan trắc: Lựa chọn tại các tiết diện dòng chảy ổn định trên ống khói của Lò cốc hóa, Lò thiêu kết, Lò luyện gang (Lò cao) và Lò luyện thép (Lò chuyển và Lò điện). Khoảng cách điểm đo áp suất động từ tâm ống dẫn khí được tính toán chính xác theo phân đoạn tỷ lệ bán kính $R$ nhằm loại trừ hiện tượng dòng xoáy cục bộ.
• Thiết bị quan trắc chuyên dụng: Sử dụng máy phân tích khí đa chỉ tiêu tự động (đo trực tiếp nồng độ $\text{CO}_2, \text{CO}, \text{SO}_2, \text{NO}_x, \text{CH}_4$), ống Pitot chữ L đo vận tốc dòng khí và cảm biến đo áp suất động, nhiệt độ dòng khí theo tiêu chuẩn US EPA Method 1, 2, 3A.
• Quy trình QA/QC: Hiệu chuẩn điểm 0 (Zero calibration) và khí mẫu chuẩn (Span gas calibration) trước và sau mỗi đợt đo; sai số tương đối giữa các lần đo lặp không vượt quá 5%.

Data và phân tích

Dữ liệu sản xuất thô, định mức tiêu hao nguyên liệu (quặng sắt, phôi thép phế, trợ dung đá vôi, than mỡ, điện cực graphite) giai đoạn 2015–2019 tại các xưởng thành viên TISCO được tổng hợp và xử lý thống kê.

Mô hình Kinh tế Xanh (GEM) được thiết lập dựa trên phương pháp Hệ Động học (System Dynamics) kết hợp kinh tế lượng vĩ mô. GEM lượng hóa các mối liên kết phản hồi phi tuyến tính giữa phân ngành thép với các khu vực kinh tế khác, tích hợp các biến số: Tổng sản phẩm nội địa (GDP), Tổng dân số dự báo đến năm 2050, Tốc độ tăng trưởng GDP thực tế, Tổng thu nhập và đầu tư của chính phủ, Tổng số việc làm và tỷ lệ thất nghiệp, Chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Phát hiện 1: Xác lập bộ hệ số phát thải thực nghiệm đặc trưng cho công nghệ thép Việt Nam. Kết quả đo đạc nguồn thải và cân bằng vật chất tại TISCO cho thấy hệ số phát thải toàn phần của công nghệ BOF đạt mức 2,48–2,52 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép thô. Trong đó, phát thải từ đốt than và hoàn nguyên quặng trong lò cốc và lò cao chiếm trên 88% tổng phát thải. Đối với công nghệ EAF, hệ số phát thải phi năng lượng trực tiếp tại lò chỉ dao động từ 0,058 đến 0,064 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép thô (phù hợp với mức 0,06 tấn $\text{CO}_2$/tấn quy định tại Quyết định số 2626/QĐ-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường), nhưng phát thải gián tiếp do tiêu thụ điện năng chiếm tới 0,54–0,58 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép (khi áp dụng hệ số phát thải lưới điện quốc gia trung bình 0,8–0,9 kg $\text{CO}_2$/kWh).

Phát hiện 2: Sai lệch có ý nghĩa thống kê của các kịch bản kiểm kê trước đây. Khi so sánh với kịch bản BUR3 và các báo cáo trước năm 2020 vốn gộp chung tiêu thụ than ngành thép vào phân ngành năng lượng công nghiệp, cách tính tích hợp Tier 2/Tier 3 của luận án giúp bóc tách chính xác 21,5 triệu tấn $\text{CO}_2$ phát thải trực tiếp từ công nghệ BOF năm 2018, chứng minh rằng các báo cáo trước đây đã đánh giá thấp phát thải quy trình IPPU của ngành luyện kim tới 35–40%.

Chỉ số / Công đoạn	Tuyến công nghệ BF-BOF	Tuyến công nghệ EAF	Cơ sở đối sánh quốc tế
Cường độ phát thải trực tiếp (Phạm vi 1)	2,42 – 2,47 tấn $\text{CO}_2$/tấn	0,058 – 0,064 tấn $\text{CO}_2$/tấn	QĐ 2626/QĐ-BTNMT (BOF: 2,47; EAF: 0,06)
Cường độ phát thải gián tiếp (Phạm vi 2)	0,04 – 0,06 tấn $\text{CO}_2$/tấn	0,540 – 0,580 tấn $\text{CO}_2$/tấn	Lưới điện Việt Nam vs Hasanbeigi (2019)
Tổng cường độ carbon chuỗi sản xuất	2,48 – 2,52 tấn $\text{CO}_2$/tấn	0,600 – 0,640 tấn $\text{CO}_2$/tấn	Thế giới: BOF 2,30; EAF 0,62 (tấn $\text{CO}_2$/tấn)
Cơ cấu phát thải chính	Than cốc, thiêu kết, lò cao (88%)	Tiêu thụ điện năng lưới (85–90%)	Worldsteel / McKinsey (2022)
Tiềm năng giảm phát thải kỹ thuật	15 – 22% (Tối ưu hóa nhiệt, TRT)	45 – 70% (Khử carbon lưới điện, Bio-carbon)	Suer et al. (2022), Benavides (2022)

Phát hiện 3: Tiềm năng giảm phát thải theo kịch bản carbon thấp. Luận án xây dựng 3 gói giải pháp kỹ thuật có tính khả thi cao cho ngành thép Việt Nam:

1. Gói 1 (Tiết kiệm năng lượng & Thu hồi nhiệt thừa): Lắp đặt hệ thống phát điện thu hồi nhiệt áp suất dư đỉnh lò cao (TRT), thu hồi nhiệt khí thải lò thiêu kết và lò nung phôi, giúp giảm 10–15% cường độ tiêu thụ năng lượng.
2. Gói 2 (Chuyển dịch cơ cấu công nghệ): Tăng tỷ trọng thép sản xuất từ lò EAF kết hợp nâng tỷ lệ nạp thép phế liệu chất lượng cao, hạn chế cấp phép mới các tổ máy BF-BOF quy mô nhỏ dưới 1.000 $\text{m}^3$.
3. Gói 3 (Nhiên liệu sinh học & Điện xanh): Sử dụng than sinh học (Bio-charcoal) thay thế một phần than antraxit phun lò cao và mua điện trực tiếp (DPPA) từ nguồn năng lượng tái tạo cho các lò EAF.

Tổng tiềm năng giảm phát thải tích lũy đến năm 2030 đạt từ 18,5 đến 28,4 triệu tấn $\text{CO}_2\text{tđ}$ so với kịch bản BAU.

Phát hiện 4: Tác động vĩ mô tích cực của kịch bản giảm nhẹ qua mô phỏng GEM. Kết quả mô phỏng trên mô hình GEM bác bỏ quan điểm cho rằng giảm phát thải làm suy giảm tăng trưởng kinh tế. Ngược lại, việc tái đầu tư vào công nghệ xanh và hiệu quả năng lượng trong ngành thép thúc đẩy tăng trưởng GDP thực tế thêm 0,15–0,28% trong trung hạn, tạo thêm việc làm mới trong các ngành công nghiệp phụ trợ, chế tạo thiết bị và dịch vụ năng lượng tái tạo, bù đắp hoàn toàn sự sụt giảm lao động cục bộ tại các dây chuyền luyện cốc truyền thống.

Implications đa chiều

• Về mặt học thuật: Cung cấp phương pháp luận chuẩn tắc để chuyển dịch kiểm kê phát thải công nghiệp nặng từ Tier 1 sang Tier 2/3 tại các nền kinh tế mới nổi.
• Về mặt chính sách: Cung cấp cơ sở định lượng để Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công Thương xây dựng định mức phát thải (Emission Benchmarks) cho ngành thép, phục vụ phân bổ hạn ngạch phát thải miễn phí trong giai đoạn thí điểm thị trường carbon (ETS) của Việt Nam từ năm 2025 và vận hành chính thức năm 2028.
• Về mặt doanh nghiệp: Hỗ trợ các tập đoàn luyện kim lớn (Hòa Phát, Formosa, TISCO, Pomina) xây dựng lộ trình khử carbon, chủ động ứng phó với Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon của Liên minh Châu Âu (EU CBAM) và phát hành tín chỉ carbon đạt chuẩn quốc tế.

---

Limitations và Future Research

Mặc dù đạt được những đóng góp mang tính tiên phong, luận án ghi nhận các giới hạn nghiên cứu khách quan:

1. Phạm vi mẫu đo đạc thực nghiệm: Do rào cản dịch bệnh Covid-19 và tính bảo mật công nghệ của các doanh nghiệp, số liệu quan trắc chuyên sâu tập trung chủ yếu tại Công ty CP Gang thép Thái Nguyên (TISCO). Dù TISCO có tính đại diện công nghệ cao, các thông số vận hành tại các siêu nhà máy liên hợp hiện đại quy mô hàng triệu tấn (như Hòa Phát Dung Quất hay Formosa Hà Tĩnh) có thể có hiệu suất năng lượng tối ưu hơn.
2. Ranh giới công nghệ đột phá: Mô hình kịch bản giai đoạn 2020–2030 chưa tích hợp sâu công nghệ hoàn nguyên trực tiếp bằng 100% hydro xanh (H2-DRI) và thu giữ/lưu trữ carbon quy mô thương mại (CCS) do rào cản về hạ tầng cung ứng hydro và chi phí đầu tư tại Việt Nam trong ngắn hạn.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future research agenda):

• Mở rộng mạng lưới quan trắc khí thải tự động liên tục (CEMS) tại tất cả 8 tổ máy BF-BOF và 34 tổ máy EAF trên toàn quốc để xây dựng cơ sở dữ liệu số lớn (Big Data) về hệ số phát thải theo thời gian thực.
• Đánh giá khả năng tích hợp kỹ thuật và bài toán kinh tế khi thay thế khí tự nhiên bằng Hydro trong lò hoàn nguyên trực tiếp (DRI) tại các vùng duyên hải miền Trung Việt Nam gắn liền với các trang trại điện gió ngoài khơi.
• Nghiên cứu cơ chế định giá carbon và tác động phân phối thu nhập của thị trường hạn ngạch phát thải đối với chuỗi giá trị thép xây dựng và thép chế tạo.

---

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra tác động sâu rộng trên nhiều bình diện:

• Tác động học thuật: Đặt nền móng phương pháp luận cho các nghiên cứu sinh và chuyên gia biến đổi khí hậu trong việc lượng hóa phát thải quy trình công nghiệp nặng, kỳ vọng tạo ra lượng trích dẫn học thuật cao trong các báo cáo khoa học quốc gia và tạp chí chuyên ngành.
• Tác động chính sách: Trực tiếp hỗ trợ Cục Biến đổi khí hậu (Bộ TN&MT) và Vụ Tiết kiệm Năng lượng & Phát triển Bền vững (Bộ Công Thương) trong việc chuẩn hóa danh mục hệ số phát thải phục vụ kiểm kê quốc gia theo Báo cáo minh bạch hai năm một lần (BTR) gửi UNFCCC theo Thỏa thuận Paris.
• Tác động công nghiệp và xã hội: Định hướng cho ngành thép (quy mô phát thải dự báo lên tới 132,9 triệu tấn $\text{CO}_2$ vào năm 2030, chiếm 17% tổng phát thải quốc gia) chuyển đổi sang mô hình sản xuất tuần hoàn, giảm thiểu phát tán bụi oxit kim loại ($\text{FeO}, \text{MnO}, \text{SiO}_2, \text{CaO}$) và khí độc ($\text{SO}_2, \text{NO}_x$), bảo vệ sức khỏe cộng đồng dân cư xung quanh các khu liên hợp luyện kim.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận được phương pháp luận kết hợp đo đạc thực nghiệm Bậc 2/3 với mô hình GEM vĩ mô, mở ra hướng nghiên cứu mới cho các ngành phát thải lớn khác như xi măng, hóa chất, nhiệt điện.
• Các nhà hoạch định chính sách: Sở hữu bộ công cụ dự báo và bằng chứng khoa học chuẩn xác để xây dựng Nghị định, Thông tư hướng dẫn kiểm kê KNK và phân bổ hạn ngạch phát thải cho ngành thép.
• Lãnh đạo và Kỹ sư Doanh nghiệp Thép: Nắm bắt được cấu trúc phát thải chi tiết tại từng công đoạn (lò cốc, thiêu kết, lò cao, lò thổi, lò hồ quang) để ưu tiên nguồn vốn đầu tư vào các giải pháp công nghệ có chi phí giảm phát thải biên thấp nhất.
• Tổ chức Tài chính và Phát triển Quốc tế: Có cơ sở thẩm định các dự án chuyển đổi xanh ngành thép để cấp tín dụng xanh (Green Credit) và phát hành trái phiếu khí hậu.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?
Luận án mở rộng Lý thuyết Phân tích Dòng Vật chất và Năng lượng (MFA) và Lý thuyết Hiện đại hóa Sinh thái bằng việc chứng minh sự phi tuyến tính của hệ số phát thải thực tế so với hệ số mặc định IPCC Tier 1 trong điều kiện công nghệ chuyển đổi. Nghiên cứu xác lập mối quan hệ định lượng giữa độ suy hao nhiệt thiết bị và cường độ phát thải riêng của từng công đoạn luyện kim.

2. Đột phá phương pháp luận của nghiên cứu so với các công trình trước đây là gì?
So với các nghiên cứu trước đây (như BUR1-3 hay Thông báo quốc gia NC1-3) vốn chỉ dùng số liệu thống kê tiêu thụ nhiên liệu vĩ mô (top-down), luận án tiên phong ứng dụng kỹ thuật quan trắc nguồn thải đẳng động (isokinetic flue gas sampling) trực tiếp tại ống khói các tổ hợp luyện kim kết hợp với mô hình kinh tế vĩ mô GEM, dung hòa hoàn hảo giữa tính chính xác vi mô và tầm nhìn bao quát vĩ mô.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì?
Phát hiện bất ngờ nhất là lượng phát thải gián tiếp qua tiêu thụ điện năng tại các lò EAF Việt Nam (chiếm 0,54–0,58 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép) lớn gấp gần 10 lần phát thải phản ứng trực tiếp tại lò (khoảng 0,06 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép). Điều này chứng minh rằng việc xanh hóa ngành thép công nghệ EAF tại Việt Nam phụ thuộc tiên quyết vào tốc độ khử carbon của hệ thống điện lưới quốc gia chứ không chỉ thuần túy nằm ở cải tiến kỹ thuật nội tại của lò nung.

4. Nghiên cứu có cung cấp giao thức tái lập (Replication protocol) không?
Luận án thiết lập giao thức đo đạc và tính toán tường minh gồm 4 bước chuẩn hóa: từ định vị điểm đo trên tiết diện ống dẫn khí theo bán kính thủy lực, quy trình hiệu chuẩn máy phân tích khí đa chỉ tiêu, đến công thức cân bằng vật chất - năng lượng và mã nguồn tham số hóa trong mô hình GEM.

5. Lộ trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình như thế nào?
Tập trung vào 3 trọng tâm: (i) Thử nghiệm công nghệ hoàn nguyên trực tiếp sử dụng Hydro xanh (H2-DRI) gắn với điện phân nước; (ii) Tích hợp bẫy và chuyển hóa carbon ($\text{CCUS}$) thành vật liệu xây dựng; (iii) Mô hình hóa tác động tương hỗ giữa thị trường carbon nội địa Việt Nam và cơ chế CBAM toàn cầu.

---

Kết luận

1. Nghiên cứu đã giải quyết thành công bài toán xác định hệ số phát thải KNK đặc trưng quốc gia (Tier 2/Tier 3) cho ngành thép Việt Nam thông qua phương pháp quan trắc nguồn thải thực nghiệm tại Công ty CP Gang thép Thái Nguyên.
2. Xác lập hệ số phát thải chuỗi công nghệ BF-BOF đạt 2,48–2,52 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép thô và công nghệ EAF đạt 0,60–0,64 tấn $\text{CO}_2$/tấn thép thô (trong đó phát thải điện lưới chiếm tỷ trọng áp đảo đối với EAF).
3. Bóc tách triệt để phát thải phi năng lượng (IPPU) và phát thải đốt nhiên liệu hóa thạch, khắc phục hoàn toàn hiện tượng tính trùng hoặc bỏ sót trong các kỳ kiểm kê quốc gia trước đây.
4. Xây dựng kịch bản carbon thấp với 3 nhóm giải pháp kỹ thuật khả thi, chứng minh tiềm năng cắt giảm 18,5–28,4 triệu tấn $\text{CO}_2\text{tđ}$ vào năm 2030, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu NDC của Việt Nam.
5. Ứng dụng thành công Mô hình Kinh tế Xanh (GEM) chứng minh việc khử carbon ngành thép không gây tổn hại tăng trưởng mà còn thúc đẩy tăng thêm 0,15–0,28% GDP thực tế thông qua hiệu ứng kích cầu công nghệ xanh và tối ưu hóa chi phí năng lượng.
6. Cung cấp luận cứ khoa học vững chắc và cơ sở dữ liệu định mức phát thải phục vụ trực tiếp công tác quản lý nhà nước về hạn ngạch phát thải, vận hành thị trường carbon và hiện thực hóa cam kết Net Zero vào năm 2050 của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1:. 43 CH¯¡NG 2: PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU KÞCH BÀN GIÀM PHÁT THÀI TRONG L)NH VþC SÀN XUÂT THÉP ä VIàT NAM. Khung ti¿p cÁn căa luÁn án. Tiếp cận từ d°ßi lên.

Tiếp cận từ trên xuáng. Ph°¢ng pháp khÁo sát, thu thÁp tài liáu, số liáu. Ph°¢ng pháp quan trÃc ngußn thÁi. Đo nồng đá thành phần khí nhà kính.

Đo l°u l°ÿng KNK t¿i nguồn phát th¿i. Ph°¡ng pháp tính toán hệ sá phát th¿i KNK. Phương pháp kiểm kê phát thải khí nhà kính theo Hướng dẫn của IPCC. Ph°¡ng pháp tính phát th¿i từ quá trình s¿n xuÁt (phi năngl°ÿng).

Ph°¡ng pháp tính phát th¿i từ tiêu thā nhiên liệu hóa th¿ch. Ph°¡ng pháp °ßc tính phát th¿i từ tiêu thā điện năng. Công tác QA/QC trong quan trắc môi tr°áng. Ph°¢ng pháp đánh giá tác đßng căa các giÁi pháp giÁm nhẹ phát thÁi khí nhà kính.

67 Tiểu kết chương 2:. 72 CH¯¡NG 3: K¾T QUÀ VÀ THÀO LUÀN. Hián tr¿ng sÁn xuÃt thép và công nghá sÁn xuÃt thép. Hiện tr¿ng s¿n xuÁt thép.

Quy trình và công nghệ s¿n xuÁt thép trên thế gißi và t¿i Việt Nam&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. Hián tr¿ng sÁn xuÃt, công nghá, dây chuyßn sÁn xuÃt và các ngußn phát thÁi khí nhà kính t¿i Công ty Cá phÅn Gang Thép Thái Nguyên. Mô t¿ địa điểm nghiên cąu. Xác định nguồn điểm phát th¿i.

Hián tr¿ng các há thống xử lý môi tr°ãng. Hệ tháng xử lý khí th¿i. Hệ tháng xử lý n°ßc th¿i. Thu gom và xử lý chÁt th¿i rắn và chÁt th¿i nguy h¿i.

Đo đ¿c phát th¿i KNK trong nhà máy luyện thép. Xác đßnh há số phát thÁi cho ho¿t đßng sÁn xuÃt thép å Viát Nam&&&. Xác định nồng đá phát th¿i khí nhà kính. Tính toán hệ sá phát th¿i Khí nhà kính cho công nghệ BOF.

Tính toán hệ sá phát th¿i khí nhà kính cho công nghệ EAF. Kßch bÁn phát thÁi khí nhà kính cho l*nh vÿc sÁn xuÃt thép căa Viát Nam&&. Kịch b¿n phát th¿i khí nhà kính c¡ sã. Kịch b¿n gi¿m phát th¿i khí nhà kính.

Đánh giá tác đßng căa kßch bÁn giÁm nhẹ căa l*nh vÿc sÁn xuÃt thép đ¿n phát triển kinh t¿ - xã hßi å Viát Nam. Bàn luÁn chung. 145 K¾T LUÀN VÀ KI¾N NGHÞ. 147 TÀI LIàU THAM KHÀO.

ii Phā lāc 1: Tiềm năng gi¿m phát th¿i KNK theo các gi¿i pháp gi¿m nhẹ trong lĩnh vực s¿n xuÁt thép ã Việt Nam. Sá liệu xây dựng lá trình gi¿m phát th¿i KNK cho lĩnh vực luyện kim. x DANH MĀC CÁC BÀNG Bảng 1. Tổng lượng khí thải CO2 từ sản xuất thép á các quác gia được nghiên cứu và phần còn lại của thế giới vào năm 2019.

Sản xuất, phát thải và cưßng độ phát thải thép Việt Nam (2018). Phát thải theo kịch bản phát triển thông thưßng của lĩnh vực IPPU. Thông sá kỹ thuật của thiết bị. Thông sá kỹ thuật của thiết bị.

Giá trị đưßng kính của áng dẫn. Xác định khoảng cách các điểm đo áp suất động từ tâm áng dẫn khí tính theo một phần của R. Sản lượng thép thô trên thế giới giai đoạn 1950 – 2022. Sản lượng thép thô theo khu vực trong năm 2022.

Sản lượng gang của Việt Nam giai đoạn 2010-2019. Sản lượng thép thô của Việt Nam giai đoạn 2010-2019. Khái lượng và nguyên liệu thép phế và nhiên liệu đầu vào của các Nhà máy trong các năm 2015 – 2019. Các nguồn phát thải khí nhà kính.

Khí bụi thải phát sinh từ các lò điện hồ quang. Vị trí và tần suất quan trắc khí nhà kính. Kết quả đo quan trắc tại áng khói lò các hóa. Kết quả đo quan trắc tại áng khói lò luyện gang.

Kết quả đo quan trắc tại áng khói lò luyện thép sá 1. Kết quả đo quan trắc tại áng khói lò luyện thép sá 2. Thông sá sản xuất của Công ty CP Gang thgp Thái Nguyên. Kết quả tính toán lưu lượng và nồng độ khí thải trung bình đã xử l礃Ā tại các nhà máy của Công ty CP Gang thgp Thái Nguyên.

Kết quả tính toán lưu lượng và nồng độ khí thải trung bình chưa xử l礃Ā tại các nhà máy của Công ty CP Gang thgp Thái Nguyên. Kết quả tính toán hệ sá phát thải KNK thực nghiệm tại Công ty CP Gang thgp Thái Nguyên. Phát thải KNK từ đát nhiên liệu tại Công ty CP Gang thgp Thái Nguyên. Các hệ sá phát thải CO2 cho quá trình sản xuất thgp theo.

Phát thải KNK phi năng lượng theo công nghệ BOF của Công ty CP Gang thgp Thái Nguyên. Tổng phát thải KNK của Công ty CP Gang thgp Thái Nguyên và hệ sá phát thải KNK chung của công nghệ BOF. Phát thải KNK phi năng lượng theo công nghệ EAF. Phát thải KNK gián tiếp từ tiêu thụ điện năng của.

Tổng phát thải KNK và hệ sá phát thải KNK chung của công nghệ EAF. Tổng sản lượng của ngành thép theo loại hình công nghệ. Tổng phát thải KNK của ngành thép theo loại hình công nghệ. Dự báo sản lượng của lĩnh vực sản xuất thép.

Phát thải KNK của lĩnh vực sản xuất thép. Kết quả tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải KNK sau áp dụng các giải pháp đề xuất. Kết quả giảm phát thải sau áp dụng các giải pháp đề xuất cho quá trình luyện các. Kết quả giảm phát thải sau áp dụng các giải pháp đề xuất cho quá trình thiêu kết.

Kết quả giảm phát thải sau áp dụng các giải pháp đề xuất cho quá trình luyện gang. Tiềm năng giảm phát thải KNK theo công nghệ sản xuất thép. Lượng giảm phát thải KNK theo kịch bản carbon thấp. Phát thải KNK theo kịch bản carbon thấp.

140 x DANH MĀC CÁC HÌNH Hình 1. Quy trình sản xuất than các và các nguồn phát thải KNK. Minh họa quá trình thiêu kết và phát thải. Minh họa quá trình sản xuất gang và phát thải.

Minh họa quy trình sản xuất thép và phát thải. Quy trình nghiên cứu của luận án. Khảo sát hiện trưßng được NCS tổ chức thực hiện. Thiết bị đo nồng độ khí KNK.

Vị trí đặt đầu dò trên mặt cắt tiết diện đưßng khói. Vị trí quan trắc nguồn thải. Cấu trúc chính của Mô hình GEM. Sản lượng thép thô của Việt Nam giai đoạn 2010 – 2022.

Quy trình sản xuất thép. Bá trí thiết bị của một nhà máy luyện thép lò thổi. Quy trình sản xuất thgp lò điện hồ quang. Quy trình dây chuyền sản xuất.

Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên. Sơ đồ công nghệ sản xuất của Nhà máy. Lượng khí thải của Nhà máy giai đoạn 2015-2019. Sản lượng thép của Việt Nam theo từng loại công nghệ.

Kiểm kê phát thải KNK của hoạt động sản xuất thép. Kịch bản phát thải KNK cơ sá của hoạt động sản xuất thép. Phát thải KNK của kịch bản BAU và kịch bản carbon thấp của lĩnh vực sản xuất thép. Mái quan hệ các biến trong mô hình GEM để mô phßng tác động.

Tổng dân sá Việt Nam dự báo đến năm 2050. Tổng GDP thực tế và tác độ tăng trưáng GDP thực tế. Tổng quan về tổng thu nhập của chính phủ và các khoản đầu tư. Tổng sá việc làm và tỷ lệ thất nghiệp.

144 xii DANH MĀC TĆ VI¾T TÂT Kí hiáu Ti¿ng Viát Ti¿ng Anh BAU Kịch b¿n phát triển thông th°áng Business As Usual BĐKH Biến đổi khí hậu Climate change BUR1 Báo cáo cập nhật hai năm mát The Initial Biennial Update lần lần thą nhÁt Report BUR 2 Báo cáo cập nhật hai năm mát The Second Biennial Update lần lần thą hai Report BUR 3 Báo cáo cập nhật hai năm mát The Third Biennial Update lần lần thą ba Report BOF Lò thổi Basic Oxygen Furnace COP Hái nghị các bên tham gia Conference of Parties UNFCCC CBA Chi phí lÿi ích Cost -Benefit Analysis CGE Mô hình cân bằng tổng thể Computable General Equilibrium CPI Chỉ sá giá tiêu dùng Consumer price index EAF Lò điện hồ quang Electric arc furnace GDP Tổng s¿n phẩm nái địa Gross Domestic Product GEM Mô hình Kinh tế Xanh Green Economy Model GE Kinh tế xanh Green Economy GPG H°ßng dẫn thực hành tát Good Practice Guidelines IPCC Ăy ban liên Chính phă về Biến Intergovernmental Panel on đổi khí hậu Climate Change IPPU Các quá trình s¿n xuÁt và sử Industrial Processes and Product dāng s¿n phẩm công nghiệp Use INDC Đóng góp dự kiến do quác gia Intended Nationally Determined tự quyết định Contribution KNK Khí nhà kính Greenhouse gases xiii Kí hiáu Ti¿ng Viát Ti¿ng Anh BAU Kịch b¿n phát triển thông th°áng Business As Usual LULUCF Sử dāng đÁt, thay đổi sử dāng Land Use, Land Use Change and đÁt và lâm nghiệp Forestry MCDA Ph°¡ng pháp phân tích Đa tiêu Multi-Criteria Decision Analysis chí NDC Đóng góp do quác gia tự quyết Nationally Determined định Contributions NAMAs Các hành đáng gi¿m phát th¿i Nationally Appropriate khí nhà kính phù hÿp vßi điều Mitigation Actions kiện quác gia PTBV Phát triển bền vững Sustainable Development TTX Tăng tr°ãng xanh Green growth TISCO Cty CP Gang thép Thái Nguyên Thai nguyen iron and steel joint stock corporation TN&MT Tài nguyên và Môi tr°áng Resources and Environment UNFCCC Công °ßc khung căa Liên hÿp United Nations Framework quác về biến đổi khí hậu Convention on Climate Change UNEP Ch°¡ng trình Môi tr°áng Liên UN Environment Programme Hÿp Quác VNPMR Dự án Sẵn sàng tham gia thị Viet Nam Partnership for Market tr°áng carbon ã Việt Nam Readiness VSA Hiệp hái Thép Việt Nam Vietnam Steel Association VNEEP3 Ch°¡ng trình Quác gia về sử National Program on Energy dāng năng l°ÿng tiết kiệm và Efficiency and Conservation 3 hiệu qu¿ lần thą ba WB Ngân hàng Thế gißi World Bank WBP Tiêu chuẩn thực hành tát nhÁt World Best Practices thế gißi xiv Kí hiáu Ti¿ng Viát Ti¿ng Anh BAU Kịch b¿n phát triển thông th°áng Business As Usual WSA Hiệp hái thép thế gißi World Steel Association 1 Mä ĐÄU 1. Tính cÃp thi¿t căa LuÁn án Biến đổi khí hậu (BĐKH) đ°ÿc xem là mát trong những thách thąc lßn nhÁt đái vßi sự phát triển bền vững căa nhân lo¿i trong thế kỷ 21. Việt Nam là mát quác gia đang phát triển, mßi chỉ bắt đầu tiến trình công nghiệp hóa trong h¡n ba thập kỷ qua và chịu tác đáng nặng nề căa BĐKH, nh°ng đã luôn thể hiện trách nhiệm, chă đáng thực hiện các cam kết quác tế về BĐKH. Việt Nam đã đệ trình Đóng góp dự kiến do quác gia tự quyết định (INDC) vào năm 2015; ký và phê duyệt Thßa thuận Paris, xây dựng Kế ho¿ch quác gia thực hiện Thßa thuận Paris năm 2016.