HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ NGUYỄN XUÂN ĐỊNH GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY HỘ NÔNG DÂN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2023 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ NGUYỄN XUÂN ĐỊNH GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY HỘ NÔNG DÂN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Kinh tế phát triển Mã số: 9 31 01 05 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Mậu Dũng HÀ NỘI - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Tác giả luận án Nguyễn Xuân Định i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận án, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Mậu Dũng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cùng toàn thể cán bộ, giảng viên của Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi, tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Tô xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, cán bộ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã luôn ủng hộ, động viên, tạo điều kiện về thời gian và hỗ trợ một phần kinh phí để tôi thực hiện một số hoạt động nghiên cứu trong quá trình học tập.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ các sở, phòng, ban, các đoàn thể của thành phố Hà Nội; cấp ủy, chính quyền, các đơn vị chuyên môn, các đoàn thể các huyện, xã; các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, người thu gom, người tiêu dùng, nhất là các cán bộ, hội viên nông dân thành phố Hà Nội đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên, khích lệ tôi vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành luận án. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng chắc chắn không tránh khỏi hạn chế, thiếu sót nhất định khi thực hiện đề tài luận án, kính mong quý thày, cô, bạn bè, đồng nghiệp và những người quan tâm tiếp tục đóng góp ý kiến để vấn đề nghiên cứu ngày càng được hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Tác giả luận án Nguyễn Xuân Định ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục từ viết tắt. vii Danh mục bảng.
viii Danh mục hình. xi Danh mục hộp. xi Danh mục biểu đồ. xii Trích yếu luận án.
xiii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.
Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.
Tổng quan về thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Tổng quan các công trình nghiên cứu về công nghệ cao trong nông nghiệp và vai trò của ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Tổng quan các công trình nghiên cứu về nội dung thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp.
Tổng quan các công trình nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng đến ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Khoảng trống nghiên cứu. Cơ sở lý luận về thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp.
Nội dung nghiên cứu thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Yếu tố ảnh hưởng đến thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn về thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Kinh nghiệm của các nước trên thế giới.
Kinh nghiệm của một số địa phương ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm cho thành phố Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế, xã hội. Thuận lợi, khó khăn của đặc điểm địa bàn nghiên cứu đối với thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Phương pháp tiếp cận và khung phân tích thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp.
Phương pháp tiếp cận. Thiết kế khung phân tích. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin và dữ liệu.
Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất ngành trồng trọt của các hộ nông dân trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Thực trạng sản xuất ngành trồng trọt trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thực trạng ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất ngành trồng trọt trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thực trạng ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất trồng trọt của các hộ điều tra. Thực trạng thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Ban hành chủ trương, chính sách thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Đào tạo, tập huấn cho hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Hỗ trợ vốn đầu tư cho hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp.
Phát triển liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp của hộ nông dân. Đánh giá hiệu quả của ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp nông nghiệp của hộ nông dân. Yếu tố ảnh hưởng đến thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Các yếu tố thuộc về hộ nông dân.
Các yếu tố thuộc về công nghệ. Các yếu tố thuộc về dịch vụ hỗ trợ. Các yếu tố thuộc về thị trường. Các yếu tố thuộc về chính sách của Nhà nước.
Các yếu tố khác. Giải pháp thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Quan điểm, định hướng thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Phân tích SWOT trong thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Các giải pháp thúc đẩy hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Kết luận và kiến nghị. 150 Danh mục các công trình đã công bố có liên quan đến luận án. 151 Tài liệu tham khảo.
163 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ATTP An toàn thực phẩm BĐKH Biến đổi khí hậu BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật CNC Công nghệ cao CNH Công nghiệp hóa CNSH Công nghệ sinh học CNTT Công nghệ thông tin ĐTH Đô thị hóa ĐVT Đơn vị tính GlobalGAP Tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu HĐH Hiện đại hóa HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã ICM Quản lý cây trồng tổng hợp IPM Quản lý dịch hại tổng hợp KHCN Khoa học công nghệ KH&CN Khoa học và công nghệ NNCNC Nông nghiệp công nghệ cao NNUDCNC Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn SPNN Sản phẩm nông nghiệp SXNN Sản xuất nông nghiệp THT Tổ hợp tác TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Ủy ban nhân dân UDCNC Ứng dụng công nghệ cao VietGAP Tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt ở Việt Nam vii DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Trang 3. Số mẫu nghiên cứu theo các đối tượng. Thang đo và ý nghĩa các thang đo. Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chính trên địa bàn thành phố Hà Nội, giai đoạn 2015-2021.
Diện tích ứng dụng công nghệ cao của các cây trồng chính trên địa bàn thành phố Hà Nội. Số lượng mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao năm 2020. Các công nghệ cao ứng dụng trong sản xuất lúa. Một số công nghệ cao được ứng dụng trong sản xuất rau, hoa.
Tổng hợp các chính sách khuyến khích ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2015-2021. Đánh giá của các hộ nông dân ứng dụng công nghệ cao về mức độ phù hợp của các chính sách hỗ trợ. Đánh giá của cán bộ quản lý về việc tổ chức thực hiện các chính sách phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Quy hoạch phát triển các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đánh giá của cán bộ quản lý về chất lượng công tác quy hoạch và tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Tình hình tập huấn cho các hộ nông dân sản xuất lúa, rau, hoa trên địa bàn thành phố Hà Nội, giai đoạn 2012 – 2020 .
