Thực Trạng Và Giải Pháp Tăng Cường Áp Dụng Sản Xuất Sạch Hơn Trong Công Nghiệp Tại Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng triển khai và giải pháp tăng cường áp dụng sản xuất sạch hơn trong công nghiệp tại hà nội, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Phạm Thị Như Phượng
• Người hướng dẫn: T.S Mai Nguyên Ngọc
• Trường học: Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Cường Sản Xuất Sạch Hơn Trong Công Nghiệp Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN
• NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN
• TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• BỐ CỤC LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SẢN XUẤT SẠCH HƠN
• 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SẢN XUẤT SẠCH HƠN
• 1.1.1. Lịch sử sản xuất sạch hơn
• 1.1.2. Khái niệm sản suất sạch hơn
• 1.1.3. Lợi ích của sản suất sạch hơn trong công nghiệp
• 1.1.4. Đánh giá sản suất sạch hơn trong công nghiệp
• 1.1.5. Giải pháp sản suất sạch hơn trong công nghiệp
• 1.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản suất sạch hơn trong công nghiệp
• 1.2. SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
• 1.2.1. Mối liên hệ giữa sản suất sạch hơn trong công nghiệp và phát triển bền vững
• 1.2.2. Sản suất sạch hơn trong công nghiệp hướng tới sản xuất và tiêu dùng bền vững trên thế giới
• 1.2.3. Triển vọng sản suất sạch hơn trong công nghiệp tại Việt Nam
• 1.3. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP TRÊN THẾ GIỚI
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP TẠI HÀ NỘI
• 2.1. THỰC TRẠNG SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP TẠI VIỆT NAM
• 2.1.1. Bối cảnh ra đời
• 2.1.2. Tuyên ngôn quốc tế về sản suất sạch hơn
• 2.1.3. Mục tiêu và chiến lược thực hiện sản suất sạch hơn trong công nghiệp đến năm 2020 tại Việt Nam
• 2.1.4. Kinh phí thực hiện
• 2.1.5. Kết quả triển khai thực hiện Chiến lược sản suất sạch hơn trong công nghiệp Việt Nam đến năm 2020
• 2.1.6. Rào cản trong áp dụng sản suất sạch hơn tại Việt Nam
• 2.2. THỰC TRẠNG SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP TẠI HÀ NỘI
• 2.2.1. Tiềm năng áp dụng sản suất sạch hơn trong công nghiệp tại Hà Nội
• 2.2.2. Mục tiêu - nội dung thực hiện sản suất sạch hơn trong công nghiệp
• 2.2.3. Kết quả triển khai thực hiện Chiến lược sản suất sạch hơn trong công nghiệp đến năm 2020, giai đoạn 2012 - 2015 tại Hà Nội
• 2.2.4. Một số doanh nghiệp tiêu biểu về triển khai và áp dụng sản suất sạch hơn tại Hà Nội
• 2.3. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP TẠI HÀ NỘI
• 2.3.1. Đánh giá kết quả triển khai SXSH tại doanh nghiệp
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân trong quá trình triển khai sản suất sạch hơn trong công nghiệp tại Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG ÁP DỤNG SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP TẠI HÀ NỘI
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG CHO VIỆC TRIỂN KHAI SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP TẠI HÀ NỘI THỜI GIAN TỚI
• 3.1.1. Kế hoạch thực hiện
• 3.1.2. Định hướng từ UBND Thành phố Hà Nội
• 3.2. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG ÁP DỤNG SẢN XUẤT SẠCH HƠN TRONG CÔNG NGHIỆP TẠI HÀ NỘI
• 3.2.1. Về mặt quản lí Nhà nước
• 3.2.2. Về mặt quản lý doanh nghiệp
• 3.2.3. Về mặt nâng cao nhận thức cộng đồng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Tài liệu Tiếng Việt
• Tài liệu Tiếng Anh
• Tài liệu điện tử

Tóm tắt

I. Tổng Quan Sản Xuất Sạch Hơn SXSH Trong Công Nghiệp 55 ký tự

Sản xuất sạch hơn (SXSH) ngày càng trở thành xu hướng tất yếu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững. Các nghiên cứu đều chỉ ra rằng, việc áp dụng SXSH mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả doanh nghiệp và quốc gia. SXSH không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm chi phí sản xuất và tăng cường sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. Theo UNEP, SXSH là một chiến lược phòng ngừa ô nhiễm, tập trung vào việc giảm thiểu chất thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên ngay từ đầu quy trình sản xuất. Việc nhận thức và áp dụng rộng rãi SXSH là yếu tố then chốt để đạt được sự phát triển bền vững trong ngành công nghiệp. Phát triển bền vững trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động kinh tế, xã hội và môi trường. Nghiên cứu này sẽ làm rõ hơn khái niệm và vai trò của SXSH trong bối cảnh phát triển của Hà Nội.

1.1. Lịch Sử Phát Triển và Khái Niệm SXSH Hiện Đại

Thuật ngữ "phát triển bền vững" xuất hiện từ đầu thập niên 80 và chính thức phổ biến sau báo cáo Brundrland năm 1987. Phát triển bền vững trở thành khái niệm then chốt, định hướng cho các quốc gia giải quyết các vấn đề phát triển. Lịch sử phát triển của SXSH gắn liền với sự nhận thức ngày càng cao về tác động của sản xuất công nghiệp đến môi trường. Từ những nỗ lực kiểm soát ô nhiễm ở giai đoạn đầu, SXSH đã phát triển thành một chiến lược toàn diện, tập trung vào việc ngăn ngừa ô nhiễm và sử dụng hiệu quả tài nguyên. SXSH là việc áp dụng liên tục các biện pháp kỹ thuật, quản lý và tổ chức nhằm giảm thiểu chất thải, khí thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên trong quá trình sản xuất.

1.2. Lợi Ích Vượt Trội Của SXSH Đối Với Doanh Nghiệp

Áp dụng SXSH mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, bao gồm giảm chi phí vận hành, đáp ứng yêu cầu pháp luật về bảo vệ môi trường, tạo dựng hình ảnh tốt, giảm nguyên nhiên vật liệu, giảm chất thải và rủi ro, tăng an toàn với môi trường và xã hội. Theo nghiên cứu của VNCPC, các doanh nghiệp áp dụng SXSH có thể giảm từ 10% đến 30% chi phí sản xuất, đồng thời giảm đáng kể lượng chất thải và khí thải ra môi trường. Quản lý chất thải hiệu quả là một trong những lợi ích hàng đầu mà SXSH mang lại, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí xử lý và giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm. Những lợi ích kinh tế và môi trường này giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

II. Thực Trạng Áp Dụng SXSH Tại Hà Nội Phân Tích Chi Tiết 58 ký tự

Hà Nội, với vai trò là trung tâm kinh tế lớn của cả nước, đang đối mặt với nhiều thách thức về môi trường do quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa. Việc triển khai SXSH trong công nghiệp tại Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu ô nhiễm, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và thúc đẩy phát triển bền vững. Tuy nhiên, thực tế áp dụng SXSH tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố vẫn còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu này sẽ phân tích chi tiết thực trạng áp dụng SXSH, bao gồm các kết quả đạt được, những khó khăn gặp phải và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình triển khai. Ô nhiễm công nghiệp là một trong những vấn đề cấp bách cần giải quyết tại Hà Nội, và SXSH được xem là một giải pháp hiệu quả. Phát triển bền vững đòi hỏi sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp trong việc áp dụng các biện pháp SXSH.

2.1. Tiềm Năng Ứng Dụng SXSH Trong Ngành Công Nghiệp Hà Nội

Hà Nội có tiềm năng lớn trong việc ứng dụng SXSH do sự đa dạng của các ngành công nghiệp và sự quan tâm ngày càng tăng của các doanh nghiệp đối với vấn đề bảo vệ môi trường. Các ngành công nghiệp như dệt may, da giày, chế biến thực phẩm và cơ khí có thể áp dụng nhiều giải pháp SXSH để giảm thiểu chất thải và tiết kiệm năng lượng. Theo báo cáo của Sở Công Thương Hà Nội, nhiều doanh nghiệp đã triển khai thành công các dự án SXSH, mang lại hiệu quả kinh tế và môi trường đáng kể. Công nghiệp chế biến là một trong những lĩnh vực có nhiều tiềm năng ứng dụng SXSH, đặc biệt là trong việc giảm thiểu chất thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước.

2.2. Kết Quả Triển Khai SXSH Giai Đoạn 2012 2015 Tại Hà Nội

Giai đoạn 2012-2015 chứng kiến nhiều nỗ lực của thành phố Hà Nội trong việc triển khai chiến lược SXSH trong công nghiệp. Các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và truyền thông đã được triển khai nhằm nâng cao nhận thức và năng lực của các doanh nghiệp. Theo số liệu thống kê, nhiều doanh nghiệp đã áp dụng các giải pháp SXSH, giúp giảm thiểu đáng kể lượng chất thải và khí thải ra môi trường. Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng, và cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn để thúc đẩy quá trình áp dụng SXSH. Hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp là yếu tố quan trọng để đảm bảo thành công của các dự án SXSH.

2.3. Rào Cản Trong Áp Dụng SXSH Tại Doanh Nghiệp Hà Nội

Mặc dù có tiềm năng và nỗ lực triển khai, việc áp dụng SXSH tại các doanh nghiệp Hà Nội vẫn gặp nhiều rào cản. Các rào cản này bao gồm thiếu thông tin và kiến thức về SXSH, thiếu nguồn lực tài chính và kỹ thuật, thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và thiếu động lực từ các doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ còn e ngại chi phí đầu tư ban đầu cho các giải pháp SXSH, và chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích lâu dài mà SXSH mang lại. Chi phí đầu tư ban đầu là một trong những rào cản lớn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

III. Giải Pháp Quản Lý Nhà Nước Thúc Đẩy SXSH Hiệu Quả 53 ký tự

Để thúc đẩy SXSH trong công nghiệp tại Hà Nội, cần có sự vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan quản lý nhà nước. Các giải pháp quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi, cung cấp các chính sách hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng SXSH. Nghiên cứu này sẽ đề xuất các giải pháp quản lý nhà nước cụ thể, bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường kiểm tra giám sát, cung cấp các ưu đãi tài chính và hỗ trợ kỹ thuật cho các doanh nghiệp. Chính sách hỗ trợ từ nhà nước là yếu tố then chốt để thúc đẩy SXSH trong công nghiệp. Kiểm tra môi trường thường xuyên giúp đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường.

3.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật Về SXSH Tại Hà Nội

Hệ thống pháp luật về SXSH cần được hoàn thiện để tạo ra một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch, khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng SXSH. Các quy định về tiêu chuẩn môi trường, xử lý chất thải và sử dụng năng lượng cần được cập nhật và bổ sung để phù hợp với tình hình thực tế. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật để nâng cao nhận thức của các doanh nghiệp về trách nhiệm bảo vệ môi trường. Tiêu chuẩn môi trường cần được nâng cao để thúc đẩy các doanh nghiệp áp dụng các giải pháp SXSH.

3.2. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Thực Thi SXSH

Công tác kiểm tra, giám sát việc thực thi các quy định về SXSH cần được tăng cường để đảm bảo các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và áp dụng các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm. Các cơ quan chức năng cần tăng cường năng lực kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc giám sát hoạt động bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp. Xử phạt vi phạm nghiêm minh là biện pháp răn đe hiệu quả để đảm bảo tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường.

IV. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Sản Xuất Sạch Hơn 52 ký tự

Nâng cao nhận thức cộng đồng về sản xuất sạch hơn (SXSH) là một yếu tố quan trọng để thúc đẩy việc áp dụng SXSH trong công nghiệp. Khi cộng đồng hiểu rõ về lợi ích của SXSH đối với môi trường và sức khỏe con người, họ sẽ ủng hộ và yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất theo hướng thân thiện với môi trường hơn. Các hoạt động tuyên truyền, giáo dục và truyền thông cần được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức của cộng đồng về SXSH. Truyền thông môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về SXSH. Giáo dục môi trường cần được đưa vào chương trình giảng dạy từ cấp phổ thông để hình thành ý thức bảo vệ môi trường cho thế hệ trẻ.

4.1. Tăng Cường Tuyên Truyền Giáo Dục Về SXSH

Các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về SXSH cần được tăng cường thông qua nhiều kênh khác nhau, bao gồm báo chí, truyền hình, mạng xã hội và các sự kiện cộng đồng. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào lợi ích của SXSH đối với môi trường, sức khỏe con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Đồng thời, cần giới thiệu các mô hình SXSH thành công để lan tỏa kinh nghiệm và khuyến khích các doanh nghiệp khác áp dụng. Mạng xã hội là một kênh truyền thông hiệu quả để tiếp cận đông đảo cộng đồng.

4.2. Khuyến Khích Tiêu Dùng Các Sản Phẩm Thân Thiện Môi Trường

Việc khuyến khích tiêu dùng các sản phẩm thân thiện môi trường là một cách hiệu quả để thúc đẩy các doanh nghiệp sản xuất theo hướng SXSH. Cộng đồng cần được cung cấp thông tin về các sản phẩm thân thiện môi trường và được khuyến khích lựa chọn các sản phẩm này khi mua sắm. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm thân thiện môi trường. Sản phẩm xanh ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng, tạo động lực cho các doanh nghiệp sản xuất theo hướng bền vững.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về SXSH 56 ký tự

Nghiên cứu này không chỉ dừng lại ở việc phân tích lý thuyết và thực trạng, mà còn tập trung vào việc đưa ra các ứng dụng thực tiễn và đánh giá kết quả nghiên cứu về SXSH. Các ứng dụng thực tiễn bao gồm các giải pháp SXSH cụ thể cho từng ngành công nghiệp, các mô hình quản lý SXSH hiệu quả và các công cụ hỗ trợ triển khai SXSH. Kết quả nghiên cứu sẽ được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các giải pháp SXSH, xác định các yếu tố thành công và đề xuất các biện pháp cải thiện. Đánh giá hiệu quả của các giải pháp SXSH là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính bền vững của chương trình.

5.1. Các Giải Pháp SXSH Cụ Thể Cho Từng Ngành Công Nghiệp

Các giải pháp SXSH cần được thiết kế phù hợp với đặc thù của từng ngành công nghiệp. Ví dụ, trong ngành dệt may, các giải pháp SXSH có thể bao gồm sử dụng các hóa chất thân thiện với môi trường, tiết kiệm nước và năng lượng trong quá trình nhuộm và in. Trong ngành chế biến thực phẩm, các giải pháp SXSH có thể bao gồm giảm thiểu chất thải thực phẩm, tái chế nước thải và sử dụng năng lượng tái tạo. Công nghiệp dệt may là một trong những ngành có nhiều tiềm năng ứng dụng các giải pháp SXSH.

5.2. Mô Hình Quản Lý SXSH Hiệu Quả Tại Doanh Nghiệp

Việc xây dựng một mô hình quản lý SXSH hiệu quả là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính bền vững của chương trình SXSH tại doanh nghiệp. Mô hình quản lý SXSH cần bao gồm các yếu tố như thiết lập mục tiêu, phân công trách nhiệm, theo dõi và đánh giá kết quả. Đồng thời, cần tạo ra một văn hóa SXSH trong doanh nghiệp, khuyến khích sự tham gia của tất cả các nhân viên vào việc cải thiện hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm thiểu ô nhiễm. Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy SXSH.

VI. Kết Luận Triển Vọng Sản Xuất Sạch Hơn Tại Hà Nội 57 ký tự

Sản xuất sạch hơn (SXSH) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp Hà Nội. Mặc dù đã có những tiến triển nhất định, việc áp dụng SXSH vẫn còn nhiều thách thức. Các giải pháp quản lý nhà nước, nâng cao nhận thức cộng đồng và ứng dụng thực tiễn cần được triển khai đồng bộ để thúc đẩy SXSH hiệu quả hơn. Trong tương lai, SXSH sẽ tiếp tục là một xu hướng quan trọng, góp phần xây dựng một nền công nghiệp xanh và bền vững cho Hà Nội. Tương lai bền vững phụ thuộc vào việc áp dụng rộng rãi các giải pháp SXSH.

6.1. Tổng Kết Các Giải Pháp Thúc Đẩy SXSH Tại Hà Nội

Để thúc đẩy SXSH tại Hà Nội, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Các giải pháp cần tập trung vào việc tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi, cung cấp các chính sách hỗ trợ, nâng cao nhận thức cộng đồng và ứng dụng các giải pháp SXSH cụ thể cho từng ngành công nghiệp. Hợp tác công tư là yếu tố quan trọng để đảm bảo thành công của chương trình SXSH.

6.2. Triển Vọng và Hướng Phát Triển SXSH Trong Tương Lai

Trong tương lai, SXSH sẽ tiếp tục là một xu hướng quan trọng trong ngành công nghiệp Hà Nội. Các công nghệ mới và các giải pháp sáng tạo sẽ giúp các doanh nghiệp giảm thiểu ô nhiễm và sử dụng hiệu quả tài nguyên hơn. Đồng thời, sự quan tâm ngày càng tăng của cộng đồng đối với các sản phẩm và dịch vụ thân thiện môi trường sẽ tạo động lực cho các doanh nghiệp sản xuất theo hướng bền vững. Công nghệ xanh sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy SXSH trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn này bao gồm 80 trang, đƣợc chia thành 3 chƣơng:  Chƣơng I: Tổng quan về sản suất sạch hơn  Chƣơng II: Thực trạng triển khai sản suất sạch hơn trong công nghiệp tại Hà Nội  Chƣơng III: Giải pháp tăng cƣờng áp dụng sản suất sạch hơn trong công nghiệp tại Hà Nội .noi 6 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SẢN XUẤT SẠCH HƠN 1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SẢN XUẤT SẠCH HƠN 1. Lịch sử sản xuất sạch hơn Bất cứ một quá trình sản xuất nào cũng không thể đạt đƣợc hiệu suất tối đa 100%, điều đó có nghĩa là, trong quá trình sản xuất đã xảy ra hiện tƣợng thất thoát nguyên liệu, nhiên liệu,. mất đi vào trong môi trƣờng và không thể chuyển hóa thành sản phẩm hữu ích.

Tỷ lệ chất thải phát sinh thƣờng rất cao nhƣng rất ít ngành công nghiệp nhận ra điều đó. Chẳng hạn một nhà máy nhiệt điện than hiện đại chỉ đạt hiệu suất trung khoảng 43%1, nhƣ vậy sử dụng hết 2 đơn vị năng lƣợng nhiệt thì chỉ có 1 đơn vị biến thành điện năng còn 1 đơn vị sẽ trở thành nguồn ô nhiễm cho môi trƣờng, dẫn tới phát thải lớn các chất thải ra môi trƣờng, chi phí xử lý môi trƣờng tốn kém. Điều này làm nảy sinh hai vấn đề:  Đối với doanh nghiệp: bị thất thoát nguyên liệu đầu vào, phát sinh chi phí xử lí chất thải, dẫn đến ảnh hƣởng về vấn đề kinh tế  Đối với xã hội: phải tiếp nhận chất ô nhiễm dẫn đến hậu quả trƣớc mắt là gây ảnh hƣởng đến chất lƣợng môi trƣờng sống. Về dài hạn gây ảnh hƣởng đến sự phát triển bền vững.

Trong thực tế, việc tối ƣu hóa chi phí cho quá trình sản xuất chỉ tập trung vào năng suất mà bỏ qua khả năng phát sinh chất thải. Điều đó vô tình dẫn đến sự gia tăng chất thải và ảnh hƣởng đến môi trƣờng. Khoảng những năm 1950, con ngƣời trông chờ vào khả năng tự làm sạch của thiên nhiên. Giai đoạn các năm 1960, để giảm thiểu tác hại của ô nhiễm đối với sức khỏe con ngƣời, một số các biện pháp nhƣ là nâng chiều cao ống khói, pha loãng nƣớc thải, đƣa chất thải ra ngoài phạm vi sinh sống của con ngƣời,.

đã đƣợc thực hiện. Vào những năm 1970, con ngƣời bắt đầu tiếp cận với các giải pháp xử lí chất thải nhƣ xây dựng các nhà máy xử lí nƣớc thải, chôn lấp chất thải an toàn. Từ năm 1 Tập đoàn điện lực Việt Nam, “Nhiệt điện đốt than: Công nghệ có đảm bảo sản xuất sạch?”, http://www.vn/d6/news/Nhiet-dien-dot-than-Cong-nghe-co-dam-bao-san-xuat-sach-6-12- 19661.noi 7 1980 đến nay, con ngƣời đã chủ động hơn trong việc tiếp cận phòng ngừa ô nhiễm và giảm thiểu chất thải ngay tại nơi phát sinh trong quá trình sản xuất. Hình 1: Lịch sử tiếp cận SXSH Nguồn: Tài liệu Giới thiệu về SXSH - Bộ Công Thương Vào năm 1989, UNEP 2 khởi xƣớng “Chƣơng trình SXSH” nhằm phổ biến khái niệm SXSH và đẩy mạnh việc áp dụng chiến lƣợc SXSH trong công nghiệp, đặc biệt ở các nƣớc đang phát triển.

Hội nghị chuyên đề đầu tiên của UNEP về lĩnh vực này đƣợc tổ chức tại Canterbury (Anh). Sau đó các hội nghị tiếp theo đã đƣợc tổ chức cứ 2 năm một: tại Paris (Pháp, 1992); Warsaw (Ba Lan, 1994); Oxford (Anh, 1996); Phoenix (Hàn Quốc, 1998); Montreal (Canada, 2000), Prague (Cộng hòa Séc, 2002),. Năm 1998, thuật ngữ SXSH đƣợc chính thức sử dụng trong “Tuyên ngôn Quốc tế về SXSH” (International Declaration on Cleaner Production) của UNEP. Năm 1999, Việt Nam đã ký “Tuyên ngôn Quốc tế về SXSH” khẳng định cam kết của Việt Nam với chiến lƣợc phát triển bền vững.

2 UNEP là cơ quan môi trƣờng của Liên hợp quốc. Trụ sở chính đặt tại Nairobi và có các Văn phòng khu vực tại tất cả các châu lục. Nhiệm vụ của UNEP là “Cung cấp khả năng lãnh đạo và khuyến khích sự hợp tác trong việc quan tâm đến môi trƣờng bằng cách truyền cảm hứng, cung cấp thông tin, tạo khả năng để các quốc gia và giúp mọi ngƣời có thể cải thiện chất lƣợng cuộc sống của họ mà không làm tổn hại chất lƣợng cuộc sống của các thế hệ sau. Khái niệm sản suất sạch hơn Theo Chƣơng trình Môi trƣờng Liên Hợp Quốc (UNEP, 1994): ―SXSH là sự áp dụng liên tục một chiến lược phòng ngừa môi trường tổng hợp đối với các quá trình sản xuất, các sản phẩm và các dịch vụ nhằm làm giảm tác động xấu đến con người và môi trường‖ Đối với các quá trình sản xuất, SXSH bao gồm việc bảo toàn nguyên liệu, nước và năng lượng, loại trừ các nguyên liệu độc hại và làm giảm khối lượng, độc tính của các chất thải vào nước và khí quyển.

Đối với các sản phẩm, chiến lược SXSH nhắm vào mục đích làm giảm tất cả các tác động đến môi trường trong toàn bộ vòng đời của sản phẩm, từ khâu khai thác nguyên liệu đến khâu thải bỏ cuối cùng. Đối với các dịch vụ, SXSH là sự lồng ghép các mối quan tâm về môi trường vào trong việc thiết kế và cung cấp các dịch vụ. SXSH có thể áp dụng trong nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, trong phạm vi của Luận văn này sẽ tập trung vào nghiên cứu các vấn đề liên quan đến SXSH trong các quá trình sản xuất công nghiệp.

SXSH trong công nghiệp là việc áp dụng liên tục chiến lƣợc phòng ngừa tổng hợp về môi trƣờng vào các quá trình sản xuất nhằm nâng cao hiệu suất sinh thái và giảm thiểu rủi ro cho con ngƣời và môi trƣờng trong hoạt động sản xuất công nghiệp. SXSH trong công nghiệp đòi hỏi áp dụng các bí quyết, cải tiến công nghệ và thay đổi thái độ. Mục tiêu của SXSH trong công nghiệp là tránh ô nhiễm bằng cách sử dụng tài nguyên, nguyên - nhiên - vật liệu và năng lƣợng một cách có hiệu quả nhất. Điều này có nghĩa là thay vì bị thải bỏ sẽ có thêm một tỷ lệ nguyên - nhiên - vật liệu nữa đƣợc chuyển vào thành phẩm.

Để đạt đƣợc điều này cần phải phân tích một cách chi tiết và hệ thống trình tự vận hành cũng nhƣ thiết bị sản xuất hay yêu cầu một Đánh giá về SXSH. Nhƣ vậy, SXSH không ngăn cản sự phát triển, SXSH chỉ yêu cầu rằng sự phát triển phải bền vững về mặt môi trƣờng sinh thái. Không nên cho rằng SXSH chỉ là 1 chiến lƣợc về môi trƣờng bởi nó cũng liên quan đến lợi ích kinh tế. Trong khi xử lý cuối đƣờng ống luôn tăng chi phí sản xuất thì SXSH có thể mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp thông qua việc giảm thiểu sự tiêu thụ năng lƣợng và nguyên liệu hoặc phòng ngừa và luan.noi 9 giảm thiểu rác thải.

Do vậy có thể khẳng định rằng SXSH là một chiến lƣợc “một mũi tên trúng hai đích”. Lợi ích của sản suất sạch hơn trong công nghiệp Nói một cách tổng quát, SXSH nói chung vừa là công cụ quản lý, công cụ kinh tế, công cụ bảo vệ môi trƣờng và là công cụ nâng cao chất lƣợng sản phẩm. Các lợi ích nêu ra dƣới đây là tiêu biểu cho SXSH trong công nghiệp nói riêng. Lợi ích của sản suất sạch hơn trong công nghiệp đối với doanh nghiệp a.

Giảm nguyên liệu và năng lượng sử dụng Nƣớc và năng lƣợng là đặc biệt quan trọng, nhất là với các doanh nghiệp sử dụng với khối lƣợng lớn. Do giá thành ngày một tăng của các nguyên liệu sử dụng cũng nhƣ hiện trạng ngày càng khan hiếm nƣớc, chính phủ cũng nhƣ các doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến việc tái tạo nƣớc và năng lƣợng từ chất thải và tái sử dụng cho quá trình sản xuất. Tiếp cận tài chính dễ dàng hơn Các tổ chức tài chính ngày một nhận thức rõ sự nghiêm trọng của việc huỷ hoại môi trƣờng và đang nghiên cứu các dự thảo - dự án mở rộng hoặc hiện đại hoá mà trong đó các khoản vay đều đƣợc xem xét đến cả góc độ môi trƣờng. Các kế hoạch hành động SXSH sẽ đem lại hình ảnh ý thức bảo vệ môi trƣờng có lợi cho doanh nghiệp tới các nhà cho vay, do đó sẽ tạo điều kiện tiếp cận dễ dàng hơn với các nguồn hỗ trợ tài chính.

Các cơ hội thị trường mới Việc nâng cao nhận thức của ngƣời tiêu dùng về các vấn đề môi trƣờng đã dẫn đến sự bùng nổ nhu cầu về sản phẩm xanh trên thị trƣờng quốc tế. Chính vì vậy, khi doanh nghiệp đã có những nỗ lực nhận thức về SXSH trong công nghiệp, doanh nghiệp sẽ có thể mở ra đƣợc nhiều cơ hội thị trƣờng mới và sản xuất ra các sản phẩm có chất lƣợng cao hơn và có thể bán ra với giá cao hơn. Các doanh nghiệp thực hiện SXSH sẽ đáp ứng các tiêu chuẩn môi trƣờng, hoặc các yêu cầu của thị trƣờng nhƣ nhãn sinh thái. Bên cạnh đó, thực hiện đánh giá SXSH sẽ giúp cho việc thực hiện hệ thống quản lý môi trƣờng dễ dàng hơn.

Tạo nên hình ảnh doanh nghiệp tốt hơn Xã hội đang đi theo quy luật phát triển tất yếu, nghĩa là ngƣời tiêu dùng không chỉ muốn có hàng hóa tốt mà còn phải thân thiện với môi trƣờng. Do đó, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững cũng không thể đi ra ngoài quy luật này. SXSH trong công nghiệp phản ánh và cải thiện hình ảnh chung về doanh nghiệp của bạn. Không cần phải nhắc lại, một doanh nghiệp với hình ảnh “xanh” sẽ đƣợc cả xã hội và các cơ quan hữu quan chấp nhận dễ dàng hơn.

Môi trường làm việc tốt hơn Việc nhận thức ra tầm quan trọng của một môi trƣờng làm việc sạch và an toàn đang ngày một gia tăng trong số các công nhân. Bằng cách đảm bảo các điều kiện làm việc thích hợp thông qua thực hành SXSH, bạn có thể làm tăng ý thức của các cán bộ, đồng thời xây dựng ý thức kiểm soát chất thải. Các hoạt động nhƣ vậy sẽ giúp cho doanh nghiệp của bạn đạt đƣợc khả năng cạnh tranh. Tuân thủ luật môi trường tốt hơn Các tiêu chuẩn môi trƣờng về phát thải các chất thải công nghiệp đang trở nên ngày một chặt chẽ hơn.

Để đáp ứng đƣợc các tiêu chuẩn này, doanh nghiệp phải lắp đặt các hệ thống kiểm soát và xử lý ô nhiễm phức tạp và đắt tiền. SXSH trong công nghiệp hỗ trợ cho việc xử lý các dòng chất thải, và do đó doanh nghiệp sẽ tuân thủ các tiêu chuẩn thải một cách dễ dàng, đơn giản và ít chi phí hơn. SXSH trong công nghiệp dẫn dến việc giảm chất thải, giảm lƣợng phát thải và thậm chí giảm cả độc tố thải ra môi trƣờng. Lợi ích của sản suất sạch hơn trong công nghiệp đối với xã hội a.