Luận văn kiểm soát chi thường xuyên ngân sách tại Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An

Chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của bộ máy… 112 trang · Học viện Nông nghiệp Việt Nam · 2019.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thủy
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Mậu Dũng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Cường Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Kho Bạc Huyện Quỳ Châu
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình, sơ đồ, biểu đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.8.1. Mục tiêu chung
• 1.8.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.9. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.9.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.9.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Những đóng góp mới của đề tài
• 1.10.1. Về lý luận
• 1.10.2. Về thực tiễn
• 1.11. Phương pháp nghiên cứu
• 1.12. Kết quả nghiên cứu và giải pháp
• 1.13. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Quỳ Châu

Chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước, ổn định chính trị và phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính này vẫn còn nhiều hạn chế, gây lãng phí và thất thoát. Việc tăng cường kiểm soát chi ngân sách nhà nước là vô cùng cần thiết để đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và tiết kiệm. Đặc biệt, trong bối cảnh nguồn thu ngân sách còn hạn chế, việc nâng cao chất lượng kiểm soát chi của cơ quan Kho bạc Nhà nước (KBNN) trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Kho bạc huyện Quỳ Châu đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát các khoản chi trên địa bàn.

Việc kiểm soát chi hiệu quả giúp ngăn ngừa các hành vi tiêu cực, lãng phí, hạn chế thất thoát tiền và tài sản nhà nước, đồng thời tăng cường kỷ luật và kỷ cương trong sử dụng vốn ngân sách. Điều này đảm bảo mọi khoản chi đều tuân thủ đúng chế độ, tiết kiệm và hiệu quả, góp phần tăng tích lũy tài chính quốc gia. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá và đề xuất các giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên tại Kho bạc huyện Quỳ Châu.

1.1. Vai Trò Của Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước

Kiểm soát chi NSNN đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ của các khoản chi, ngăn ngừa sai phạm và lãng phí. Nó cũng giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội được thực hiện một cách hiệu quả nhất. Theo Sông Trà (2013), chi thường xuyên đóng góp vào việc duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước, ổn định chính trị, nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo an ninh, quốc phòng, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, tăng tích lũy tài chính quốc gia. Việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi này là yếu tố then chốt để đạt được các mục tiêu trên.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kho Bạc Huyện Quỳ Châu

Kho bạc huyện Quỳ Châu đóng vai trò then chốt trong việc quản lý ngân sách địa phương. Với tổng chi ngân sách năm 2018 lên đến 1.118,9 tỷ đồng (theo Chi Cục Thống kê Nghệ An, 2018), việc kiểm soát chi tại đây có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như chi sai chế độ, thiếu chứng từ, quy trình phức tạp, tiềm ẩn rủi ro gây lãng phí và thất thoát. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp tăng cường kiểm soát chi tại Kho bạc huyện Quỳ Châu là vô cùng cấp thiết.

II. Thực Trạng Kiểm Soát Chi Tại Kho Bạc Huyện Quỳ Châu

Thực tế tại Kho bạc huyện Quỳ Châu cho thấy, công tác kiểm soát chi vẫn còn nhiều bất cập. Các khoản chi chưa đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức, chi không đúng quy chế chi tiêu nội bộ, nhiều khoản chi chưa đủ hồ sơ chứng từ thanh toán theo quy định, sai mẫu dấu, chữ ký đã đăng ký với Kho bạc…tiềm ẩn các nguy cơ rủi ro có khả năng gây lãng phí, thất thoát tiền, tài sản nhà nước; quy trình, thủ tục nghiệp vụ còn phức tạp chưa tạo thuận lợi cho khách hàng. Điều này đòi hỏi cần có những đánh giá khách quan và giải pháp cụ thể để khắc phục. Việc đánh giá thực trạng kiểm soát chi thường xuyên tại Kho bạc huyện Quỳ Châu là bước quan trọng để xác định các vấn đề tồn tại và đề xuất các giải pháp phù hợp.

2.1. Đánh Giá Quy Trình Kiểm Soát Chi Hiện Tại

Quy trình kiểm soát chi hiện tại tại Kho bạc huyện Quỳ Châu vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện. Theo khảo sát, quy trình và thủ tục kiểm soát chi NSNN qua KBNN Quỳ Châu cơ bản đã có sự hợp lý (trên 60% ý kiến khảo sát). Tuy nhiên, thủ tục kiểm soát chi NSNN đối với một số khoản mục vẫn còn phức tạp, chưa hợp lý và đôi khi là rườm rà. Điều này gây khó khăn cho các đơn vị sử dụng ngân sách và làm chậm trễ quá trình thanh toán. Cần rà soát và đơn giản hóa các thủ tục để tạo thuận lợi hơn cho khách hàng.

2.2. Phân Tích Các Khoản Chi Thường Xuyên

Kho bạc huyện Quỳ Châu đang kiểm soát các khoản chi thường xuyên NSNN theo 4 nhóm bao gồm: chi thanh toán cá nhân; chi thanh toán hàng hoá, dịch vụ; chi mua sắm tài sản; và chi thanh toán khác. Trong giai đoạn 2015 – 2018, nhóm chi thanh toán cá nhân chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi thường xuyên NSNN và tăng dần từ năm 2015 đến 2018 trong khi nhóm chi mua sắm, sửa chữa tài sản cố định giảm dần qua các năm. Đáng chú ý là nhóm chi khác lại có dấu hiệu tăng lên qua các năm điều khiến Kho bạc rất khó kiểm soát.

III. Yếu Tố Ảnh Hưởng Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Quỳ Châu

Công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, từ cơ chế chính sách đến năng lực của cán bộ và sự phối hợp giữa các đơn vị. Việc xác định rõ các yếu tố này là cơ sở để đề xuất các giải pháp phù hợp và hiệu quả. Các yếu tố này có thể chia thành các nhóm chính như cơ chế chính sách, hệ thống tổ chức, đối tượng thụ hưởng và cơ chế phối hợp. Việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những thách thức và cơ hội trong công tác kiểm soát chi tại Kho bạc huyện Quỳ Châu.

3.1. Cơ Chế Chính Sách Về Quản Lý Ngân Sách

Các quy định, thông tư, nghị định về quản lý ngân sách nhà nước có ảnh hưởng trực tiếp đến công tác kiểm soát chi. Sự chồng chéo, thiếu đồng bộ hoặc không phù hợp của các văn bản pháp luật có thể gây khó khăn cho việc thực hiện kiểm soát. Cần rà soát và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật để đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng và dễ thực hiện.

3.2. Năng Lực Cán Bộ Kiểm Soát Chi Ngân Sách

Trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và ý thức trách nhiệm của cán bộ kiểm soát chi đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của công tác này. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ, đồng thời có cơ chế khuyến khích, động viên để họ làm việc hiệu quả hơn. Kết quả nghiên cứu đề tài cho thấy có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát chi NSNN thường xuyên qua KBNN huyện Quỳ Châu. Tác giả đã hệ thống và phân tích các yếu tố ảnh hưởng theo 4 nhóm bao gồm: các nhân tố thuộc về cơ chế, chính sách; các nhân tố thuộc về hệ thống tổ chức, bộ máy thực hiện kiểm soát chi ngân sách nhà nước; các nhân tố thuộc về đối tượng thụ hưởng; và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị trong quản lý chi thường xuyên.

IV. Giải Pháp Tăng Cường Kiểm Soát Chi Tại Kho Bạc Quỳ Châu

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc huyện Quỳ Châu, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và cải thiện sự phối hợp giữa các đơn vị. Các giải pháp này cần được xây dựng dựa trên những đánh giá khách quan về thực trạng và những yếu tố ảnh hưởng, đồng thời phải phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

4.1. Hoàn Thiện Cơ Chế Chính Sách Về Chi Ngân Sách

Cần rà soát và sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý chi ngân sách nhà nước để đảm bảo tính đồng bộ, rõ ràng và dễ thực hiện. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc xây dựng các quy định cụ thể về định mức chi tiêu, tiêu chuẩn, chế độ để hạn chế tình trạng chi tiêu lãng phí, sai mục đích. Trên cơ sở đánh giá thực trạng và phân tích những yếu tố ảnh hưởng, tác giả đã đưa ra các định hướng nhằm tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Quỳ Châu. Các định hướng này bao gồm: thống nhất trong công tác chỉ đạo, điều hành NSNN từ Trung ương đến địa phương; hoàn thiện phương thức cấp phát NSNN theo dự toán; cải tiến quy trình cấp phát, thanh toán; bảo đảm sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả tiền của của Nhà nước.

4.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Kiểm Soát Chi

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ kiểm soát chi để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và ý thức trách nhiệm. Đồng thời, cần có cơ chế đánh giá, khen thưởng, kỷ luật rõ ràng để khuyến khích cán bộ làm việc hiệu quả. Dựa trên các định hướng đã được xác định, các giảm pháp cụ thể và chi tiết hơn cũng đã được đề xuất và trình bày cụ thể.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Vào Kiểm Soát Chi Quỳ Châu

Việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào công tác kiểm soát chi là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. CNTT giúp tăng cường tính minh bạch, chính xác và hiệu quả của quy trình kiểm soát, đồng thời giảm thiểu thời gian và chi phí. Việc xây dựng và triển khai các phần mềm quản lý ngân sách, hệ thống thông tin báo cáo và các công cụ hỗ trợ ra quyết định là rất quan trọng.

5.1. Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Quản Lý Ngân Sách

Xây dựng hệ thống thông tin quản lý ngân sách đồng bộ, kết nối giữa các đơn vị liên quan để đảm bảo thông tin được chia sẻ kịp thời và chính xác. Hệ thống này cần có các chức năng như lập dự toán, phân bổ ngân sách, kiểm soát chi, kế toán ngân sách và báo cáo tài chính.

5.2. Triển Khai Thanh Toán Điện Tử Trong Chi Ngân Sách

Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị sử dụng ngân sách thực hiện thanh toán điện tử. Thanh toán điện tử giúp giảm thiểu rủi ro, tăng cường tính minh bạch và tiết kiệm thời gian, chi phí.

VI. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Kiểm Soát Chi Ngân Sách

Nghiên cứu này đã đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc huyện Quỳ Châu. Các giải pháp này tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng CNTT và cải thiện sự phối hợp giữa các đơn vị. Để các giải pháp này được triển khai hiệu quả, cần có sự quan tâm chỉ đạo của các cấp lãnh đạo và sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị liên quan.

6.1. Kiến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Quản Lý Nhà Nước

Đề nghị các cơ quan quản lý nhà nước tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý ngân sách nhà nước, đảm bảo tính đồng bộ, rõ ràng và dễ thực hiện. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về kiểm soát chi.

6.2. Kiến Nghị Đối Với Kho Bạc Nhà Nước

Đề nghị Kho bạc Nhà nước tiếp tục đầu tư vào công nghệ thông tin, nâng cao năng lực cán bộ và cải thiện quy trình nghiệp vụ để nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp với các đơn vị liên quan để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của việc sử dụng ngân sách nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý và kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò then chốt trong việc duy trì vận hành bộ máy công quyền, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao kỷ cương tài chính công. Tại địa bàn vùng cao như huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An với diện tích tự nhiên 1.056,67 km2, quy mô dân số 54.236 người (trong đó đồng bào dân tộc Thái chiếm tới 80%), quy mô chi ngân sách hàng năm rất lớn. Điển hình trong năm 2018, tổng chi ngân sách huyện đạt 1.118,9 tỷ đồng, bao gồm chi ngân sách cấp huyện là 434,5 tỷ đồng và cấp xã là 79,6 tỷ đồng. Nguồn lực chi thường xuyên chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng cơ cấu chi tiêu công của địa bàn.

Mặc dù giữ vai trò huyết mạch, thực tiễn công tác kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) huyện Quỳ Châu giai đoạn 2015 - 2018 vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Tình trạng lập dự toán thiếu chuẩn xác, hồ sơ thanh toán sai lệch so với quy chế chi tiêu nội bộ, sai mẫu dấu chữ ký và việc lạm dụng tạm ứng tiền mặt kéo dài gây nguy cơ thất thoát vốn nhà nước. Đề tài tập trung phân tích thực trạng kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN Quỳ Châu trong giai đoạn 4 năm (2015 - 2018), đánh giá mức độ tuân thủ định mức và nhận diện các yếu tố cản trở. Ý nghĩa cốt lõi của nghiên cứu là xác lập hệ thống giải pháp nâng cao tính minh bạch, giảm tỷ lệ chứng từ vi phạm xuống dưới mức 5% và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết quản lý tài chính công hiện đại và mô hình quản trị chi tiêu công dựa trên kết quả đầu ra. Hai mô hình nền tảng bao gồm: lý thuyết kiểm soát nội bộ khu vực công và mô hình quản lý ngân quỹ tích hợp qua Hệ thống thông tin quản lý Ngân sách và Kho bạc (TABMIS). Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa theo Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 và Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí số 44/2013/QH13, bao gồm:

• Chi thường xuyên NSNN: Nhiệm vụ chi nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và thực hiện các chính sách an sinh xã hội định kỳ.
• Kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN: Quá trình cơ quan kho bạc sử dụng công cụ pháp lý và nghiệp vụ để kiểm tra, giám sát tính hợp pháp, hợp lệ của các khoản chi trước, trong và sau khi xuất quỹ.
• Định mức và mục lục NSNN: Hệ thống tiêu chuẩn kinh tế - kỹ thuật bắt buộc để phân loại, đối chiếu các nghiệp vụ thanh toán theo 12 lĩnh vực luật định.

Quy trình kiểm soát vận hành dựa trên 5 công cụ chuẩn hóa theo Thông tư 39/2016/TT-BTC: kế toán NSNN, hệ thống mục lục NSNN, định mức phân bổ dự toán, hợp đồng kinh tế và hệ thống ứng dụng công nghệ tin học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình thu thập và phân tích dữ liệu kết hợp giữa phương pháp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp toàn bộ báo cáo thu chi ngân sách, biểu mẫu đối chiếu dự toán và hồ sơ từ chối thanh toán tại KBNN huyện Quỳ Châu trong giai đoạn 2015 - 2018.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra bảng hỏi cấu trúc trong năm 2018 với cỡ mẫu khảo sát là 62 đối tượng. Mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 12 cán bộ công chức KBNN Quỳ Châu (trong đó có 7 cán bộ trực tiếp kiểm soát chi) và 50 cán bộ phụ trách kế toán tại các đơn vị thụ hưởng ngân sách, UBND 11 xã và 1 thị trấn Tân Lạc.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phân tầng kết hợp toàn bộ nhằm bảo đảm tính đại diện của các nhóm đơn vị giao dịch.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả, phân tổ thống kê, phân tích tỷ trọng phần trăm (%) và so sánh chuỗi thời gian trên phần mềm Excel. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm định lượng chính xác sự biến động của 4 nhóm chi, đồng thời đo lường mức độ đồng thuận của cán bộ và khách hàng đối với quy trình kiểm soát hiện hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN Quỳ Châu đối với 4 nhóm chi trong giai đoạn 2015 - 2018 ghi nhận các phát hiện then chốt sau:

• Chi thanh toán cá nhân chiếm tỷ trọng chi phối: Đây là nhóm chi chiếm trên 65% tổng chi thường xuyên của địa phương. Khoản mục này tăng trưởng liên tục qua các năm do chính sách điều chỉnh mức lương cơ sở và tăng biên chế ngành giáo dục, y tế tại địa phương.
• Chi mua sắm, sửa chữa tài sản cố định giảm dần: Nhóm chi này giảm trung bình 12% mỗi năm trong giai đoạn 2015 - 2018. Nguyên nhân do huyện thực hiện chủ trương siết chặt kỷ luật đầu tư công và cắt giảm các khoản mua sắm trang thiết bị chưa cấp thiết.
• Nhóm "chi khác" diễn biến phức tạp và tăng nhanh: Chi phí tiếp khách, hội nghị, tuyên truyền có xu hướng tăng khoảng 8% đến 15% mỗi năm. Đây là nhóm chi gây khó khăn lớn nhất cho 5 cán bộ kiểm soát chi thường xuyên do chứng từ gốc phân tán và định mức chi tiêu nội bộ thiếu rõ ràng.
• Đánh giá quy trình, thủ tục: Kết quả điều tra cho thấy 64,5% đối tượng khảo sát đánh giá quy trình kiểm soát chi cơ bản hợp lý. Tuy nhiên, vẫn còn 35,5% ý kiến phản ánh thủ tục kiểm soát hồ sơ tạm ứng và thanh toán sửa chữa nhỏ còn rườm rà, thời gian xử lý kéo dài.

Thảo luận kết quả

Thực trạng kiểm soát chi tại KBNN Quỳ Châu phản ánh bức tranh chung của các đơn vị kho bạc tuyến huyện tại miền núi. Nguyên nhân của các sai sót chứng từ bắt nguồn từ việc trình độ kế toán xã, trường học còn hạn chế (nhiều vị trí là kiêm nhiệm), chưa cập nhật kịp thời Luật NSNN năm 2015. Bên cạnh đó, tình trạng dồn hồ sơ thanh toán vào tháng 12 hàng năm tạo áp lực xử lý quá tải cho bộ máy chỉ có 12 biên chế của KBNN Quỳ Châu.

Khi so sánh với kinh nghiệm thực tiễn tại KBNN huyện Vũ Thư (Thái Bình) – nơi kiên quyết từ chối 25 món chi thường xuyên sai chế độ với số tiền 0,12 tỷ đồng, hay KBNN TP Cao Lãnh (Đồng Tháp) từ chối 88,2 triệu đồng chứng từ không hợp lệ – KBNN Quỳ Châu cần nâng cao tính cương quyết trong công tác kiểm soát thanh toán.

Để tối ưu hóa phân tích dữ liệu, các phát hiện nghiên cứu được trực quan hóa qua hai hệ thống biểu đồ:

• Biểu đồ cột chồng: Thể hiện cơ cấu tỷ trọng dịch chuyển của 4 nhóm chi (thanh toán cá nhân, chuyên môn nghiệp vụ, mua sắm tài sản, chi khác) qua chuỗi thời gian 2015 - 2018.
• Bảng tổng hợp kết hợp biểu đồ tròn: Minh họa tỷ lệ đánh giá mức độ hài lòng của 50 đơn vị sử dụng ngân sách đối với thời gian luân chuyển chứng từ và tỷ lệ hồ sơ bị trả lại do thiếu căn cứ pháp lý.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu lực kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Quỳ Châu, hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm cần được triển khai đồng bộ:

• Chuẩn hóa và điện tử hóa quy trình kiểm soát chứng từ: Chuyển dịch toàn diện từ phương thức giao dịch thủ công sang dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 của KBNN. Mục tiêu cắt giảm 30% thời gian xử lý hồ sơ, đạt 100% tỷ lệ đơn vị sử dụng ngân sách giao dịch qua mạng trong lộ trình 2020 - 2022 do KBNN Quỳ Châu chủ trì.
• Đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ kế toán cơ sở: Tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ hạch toán, cập nhật mục lục NSNN định kỳ 6 tháng/lần cho 100% cán bộ kế toán 11 xã, 1 thị trấn và các trường học. Mục tiêu giảm tỷ lệ chứng từ sai sót phải hoàn thiện lại xuống dưới 5% do UBND huyện Quỳ Châu phối hợp cùng KBNN thực hiện.
• Hoàn thiện và minh bạch quy chế chi tiêu nội bộ: Rà soát, chuẩn hóa 100% quy chế chi tiêu nội bộ của các đơn vị thụ hưởng ngân sách, loại bỏ các mức chi vượt trần quy định nhà nước. Nhiệm vụ này thực hiện hàng năm trước ngày 31 tháng 01 do Thủ trưởng các đơn vị dự toán chịu trách nhiệm toàn diện.
• Mở rộng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt: Triển khai chi trả lương và phụ cấp qua tài khoản cá nhân đạt tỷ lệ trên 95% cán bộ công chức toàn huyện. Giảm tỷ trọng tạm ứng tiền mặt xuống dưới 10% tổng giá trị thanh toán trong giai đoạn 2020 - 2023 dưới sự điều phối của KBNN tỉnh Nghệ An và các ngân hàng thương mại trên địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ kiểm soát chi và lãnh đạo hệ thống Kho bạc Nhà nước: Cung cấp khung phân tích thực chứng và bộ chỉ tiêu đánh giá rủi ro trong kiểm soát 4 nhóm chi thường xuyên cấp huyện miền núi.
• Thủ trưởng và kế toán trưởng các cơ quan hành chính sự nghiệp: Nắm bắt các lỗi sai chứng từ phổ biến, từ đó hoàn thiện hồ sơ dự toán và quy chế chi tiêu nội bộ đúng quy định của Bộ Tài chính.
• Cơ quan quản lý tài chính địa phương (Phòng Tài chính - Kế hoạch, Sở Tài chính): Sử dụng làm tài liệu tham chiếu để nâng cao chất lượng lập dự toán ngân sách đầu năm và phối hợp quản lý quỹ ngân sách chặt chẽ.
• Học viên, nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế và Tài chính công: Cung cấp nguồn tư liệu học thuật giá trị, bộ số liệu thực địa chi tiết và phương pháp phân tích thực trạng tài chính công cấp huyện.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao công tác kiểm soát chi thường xuyên tại huyện miền núi như Quỳ Châu lại gặp nhiều rủi ro?
Do địa bàn rộng 1.056,67 km2, giao thông cách trở và trình độ của kế toán viên cơ sở tại 11 xã còn hạn chế, dẫn đến việc lập chứng từ thanh toán tạm ứng, chi tiếp khách và sửa chữa nhỏ thường thiếu hóa đơn hợp lệ, gây khó khăn cho việc kiểm tra thực tế.

Căn cứ pháp lý chủ yếu nào cho phép KBNN Quỳ Châu từ chối thanh toán một khoản chi?
KBNN thực hiện quyền từ chối thanh toán dựa trên Điều 18 Luật NSNN năm 2015 và Thông tư 39/2016/TT-BTC khi hồ sơ chi không có trong dự toán được duyệt, sai tiêu chuẩn định mức, chữ ký mẫu dấu không khớp hoặc thiếu hóa đơn, chứng từ kế toán hợp pháp.

Khoản mục nào chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng chi thường xuyên tại Quỳ Châu?
Chi thanh toán cho cá nhân (tiền lương, phụ cấp, các khoản đóng góp theo lương) chiếm tỷ trọng lớn nhất, luôn đạt trên 65% tổng chi thường xuyên qua KBNN huyện trong suốt giai đoạn nghiên cứu 2015 - 2018.

Việc lạm dụng cấp tạm ứng kinh phí gây ra những hệ lụy gì cho công tác quản lý tài chính?
Lạm dụng tạm ứng làm giảm tính chính xác của số liệu kế toán thực chi trong năm, dẫn đến tồn đọng số dư tạm ứng kéo dài qua thời gian chỉnh lý quyết toán và tăng nguy cơ chiếm dụng hoặc sử dụng sai mục đích tiền mặt của Nhà nước.

Bài học kinh nghiệm nào từ các địa phương khác có thể áp dụng ngay cho KBNN Quỳ Châu?
Đó là bài học từ KBNN TP Cao Lãnh và KBNN Vĩnh Phúc về việc đẩy mạnh ứng dụng hệ thống TABMIS, triển khai mô hình giao dịch một cửa điện tử và kiên quyết từ chối các khoản chi sai định mức nhằm giữ vững kỷ cương tài chính.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua Kho bạc Nhà nước trong bối cảnh thực thi Luật NSNN năm 2015.
• Nghiên cứu phản ánh thực trạng chi tiêu công tại huyện Quỳ Châu giai đoạn 2015 - 2018 với quy mô ngân sách trên 1.118,9 tỷ đồng, chỉ rõ biến động của 4 nhóm chi thường xuyên.
• Chỉ ra các tồn tại cốt lõi: chi khác tăng nhanh, tỷ lệ hồ sơ sai sót còn cao (gần 35,5%) và việc quản lý các khoản tạm ứng tiền mặt chưa triệt để.
• Xác lập 4 giải pháp mang tính hành động cao với lộ trình 2020 - 2023 nhằm tinh gọn quy trình nghiệp vụ và số hóa công tác kho bạc.
• Kế hoạch tiếp theo đòi hỏi UBND huyện và KBNN Quỳ Châu phối hợp mở rộng dịch vụ công trực tuyến và chuẩn hóa 100% quy chế chi tiêu nội bộ. Hãy áp dụng ngay các giải pháp này để bảo đảm nguồn lực tài chính công được quản lý minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ THỦY GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN QUỲ CHÂU, TỈNH NGHỆ AN Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Mậu Dũng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 10 tháng 05 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thủy i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Mậu Dũng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế Tài nguyên & Môi trường, Khoa Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 10 tháng 05 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thủy ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình, sơ đồ, biểu đồ. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Cơ sở lý luận về chi thường xuyên ngân sách Nhà nước.

Nội dung đánh giá công tác kiểm soát chi theo khoản mục chi ngân sách nhà nước. Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình kiểm soát chi ngân sách nhà nước. Cơ sở thực tiễn. Một số kinh nghiệm về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước ở một số địa phương.

Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Khái quát tình hình cơ bản của huyện Quỳ Châu. Khái quát về Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu.

Phương pháp nghiên cứu của đề tài. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý thông tin và phân tích số liệu. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Kết quả kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu. Cơ sở pháp lý về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu. Khái quát kết quả thu, chi ngân sách Nhà nước huyện Quỳ Châu.

Kết quả kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước. Đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu. Đánh giá công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước so với dự toán. Đánh giá quy trình, thủ tục trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước.

Đánh giá phương thức kiếm soát chi. Đánh giá chung về công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại kho bạc huyện Quỳ Châu. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu. Các nhân tố thuộc về cơ chế, chính sách.

Các nhân tố thuộc về hệ thống tổ chức, bộ máy thực hiện kiểm soát chi ngân sách nhà nước. Các nhân tố thuộc về đối tượng thụ hưởng. Cơ chế phối hợp giữa các đơn vị trong quản lý chi thường xuyên. Định hướng và giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước qua Kho Bạc Nhà nước Quỳ Châu.

Mục tiêu và định hướng tăng cường công tác kiểm soát chi ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước. Một số giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Quỳ Châu. Kết luận và kiến nghị. 86 Tài liệu tham khảo.

90 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt KBNN Kho bạc Nhà nước KSC Kiểm soát chi NSNN Ngân sách Nhà nước TSCĐ Tài sản cố định UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Kết quả thu chi ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước huyên Quỳ Châu giai đoạn 2015 - 2018. Kết quả kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu giai đoạn 2015-2018. Kết quả kiểm soát chi các khoản thanh toán cá nhân.

Kết quả kiểm soát chi các khoản chuyên môn nghiệp vụ. Kết quả kiểm soát số chi so với dự toán được giao tại Kho bạc Nhà nước Quỳ Châu qua các năm 2015 - 2018. Tình hình bổ sung dự toán chi thường xuyên tại Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu. Tình hình điều chỉnh dự toán chi thường xuyên giai đoạn 2015 - 2018.

Kết quả đánh giá ý kiến của khách hàng về dự toán và quy chế chi tiêu nội bộ. Kết quả thực hiện kiểm soát điều kiện chi trả thanh toán đối với các khoản chi thanh toán cá nhân. Kết quả thực hiện kiểm soát điều kiện chi trả thanh toán đối với các khoản chi chuyên môn nghiệp vụ. Kết quả thực hiện kiểm soát điều kiện chi trả thanh toán đối với các khoản chi mua sắm sửa chữa tài sản cố định.

Kết quả thực hiện kiểm soát điều kiện chi trả thanh toán đối với các khoản chi khác. Ý kiến đánh giá về quy trình, thủ tục kiểm soát chi. Kết quả đánh giá ý kiến của khách hàng về việc hoàn thiện chứng từ. Kết quả đánh giá ý kiến của khách hàng về lập hồ sơ chứng từ thanh toán.

Kết quả thanh toán cá nhân qua tài khoản. Ý kiến đánh giá về phương thức kiểm soát chi. Kết quả thực hiện nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên của Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu. Bảng chi tiết kết quả số tiền từ chối thanh toán do các yếu tố khác nhau tại Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu.

Kết quả đánh giá ý kiến của khách hàng về trình độ năng lực của cán bộ kiểm soát chi. Kết quả đánh giá ý kiến của cán bộ Kho bạc Nhà nước về cơ sở vật chất kỹ thuật tại Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu. Kết quả đánh giá ý kiến của cán bộ kiểm soát chi về ý thức chấp hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi và tính chủ động của khách hàng. Kết quả đánh giá ý kiến của khách hàng về tạm ứng chi ngân sách Nhà nước.

Kết quả đánh giá ý kiến của cán bộ kiểm soát chi về trình độ năng lực của kế toán các đơn vị, những hồ sơ khó kiểm soát. 71 viii DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Quỳ Châu tỉnh Nghệ An. Bộ máy, tổ chức của Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu.

Quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN huyện Quỳ Châu. Kết quả kiểm soát chi mua sắm, sửa chữa tài sản cố định qua các năm 2015 - 2018. Kết quả KSC nhóm chi khác qua các năm 2015 - 2018. 47 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Thủy Tên luận văn: Giải pháp tăng cường kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An.

Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu - Góp phần hệ thống hoá các vấn đề lý luận liên quan đến công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN. - Đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN huyện Quỳ Châu. - Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN huyện Quỳ Châu. - Đề xuất định hướng và các giải pháp nhằm tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN huyện Quỳ Châu trong thời gian tới.

Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp để thu thập thông tin về nhân lực cán bộ công chức và các số liệu liên quan đến công tác quản lý Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Quỳ Châu. Tác giả cũng đã thu thập số liệu sơ cấp thông qua việc điều tra phỏng vấn cán bộ kho bạc nhà nước huyện Quỳ Châu và cán bộ phụ trách kế toán các đơn vị giao dịch. Thông tin thu thập được sắp xếp và thống kê theo các tiêu thức khác nhau, sử dụng các phương pháp phân tổ, phân nhóm với sự đánh giá kết quả qua tiện ích của phần mềm Excel. Tác giả cũng sử dụng phương pháp thống kê mô tả và thống kê so sánh để đưa ra các phân tích, đánh giá liên quan.

Kết quả nghiên cứu và giải pháp Tác giá đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận liên quan đến hoạt động kiểm soát chi thường xuyên NSNN như đặc điểm, vai trò, nội dung đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN. Đồng thời, tác giả cũng đưa ra các cơ sở thực tiễn và một số kinh nghiệm về kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua Kho bạc Nhà nước ở một số địa phương.