CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU HÚT KHÁCH DU LỊCH ĐIỂM ĐẾN 1. Du lịch và điểm đến du lịch 1. Khái niệm du lịch Du lịch ra đời xuất phát từ mong muốn tìm hiểu thế giới xung quanh của con người. Con người luôn tò mò, muốn biết bên ngoài nơi cư trú của họ có cảnh vật ra sao, nền văn hóa của các dân tộc khác như nào hoặc đơn giản chỉ là tìm hiểu các loài động vật, thực vật trong tự nhiên.
Ngày nay, du lịch đã trở nên phổ biến và trở thành một ngành kinh tế mang lại nguồn thu ngoại tệ quan trọng cho đất nước. Có nhiều cách tiếp cận khác nhau để làm rõ khái niệm về du lịch, mỗi cách tiếp cận lại có thể có một khái niệm về du lịch. Theo Michael Coltman “Du lịch là sự kết hợp và tương tác của 4 nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du khách bao gồm: du khách, nhà cung ứng dịch vụ, cư dân sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch.” Tổ chức du lịch thế giới của Liên Hiệp Quốc (UNWTO) lại cho rằng “Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề và những mục dích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền.” Theo Giáo trình Kinh tế du lịch của nhóm tác giả Nguyễn Văn Đính, Trần Minh Hòa (2006) lại cho rằng “Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch, sản xuất, trao dổi hàng hóa và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng các nhu cầu về đi lại, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí, tìm hiểu và các nhu cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải đem lại lợi ích kinh tế chính trị - xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và cho bản thân doanh nghiệp.” Theo khoản 1 Điều 3 Luật Du lịch 2017: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian 13 không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác.
Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ trên cơ sở khai thác giá trị tài nguyên du lịch để thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch, theo khoản 5 Điều 3 Luật Du lịch 2017. Ngoài ra, để định nghĩa một cách đầy đủ và trọn vẹn ý nghĩa, Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) đã cho rằng “Sản phẩm du lịch là sự tổng hợp của 3 nhóm nhân tố cấu thành bao gồm Hệ thống dịch vụ, quản lý điều hành; Tài nguyên du lịch; Hệ thống cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật. Điểm đến du lịch Khi nói đến hoạt động du lịch là nói đến hoạt động rời khỏi nơi cư trú thường xuyên để đến một nơi khác nhằm thỏa mãn nhu cầu theo những mục đích khác nhau. Địa điểm mà khách du lịch lựa chọn trong chuyến đi có thể là một địa danh cụ thể, một khu vực, một vùng lãnh thổ, một quốc gia hay một châu lục.
Trong các tài liệu khoa học về du lịch, các địa điểm này được gọi chung là điểm đến du lịch. Dựa vào tài nguyên du lịch hay cơ sở dịch vụ, mục đích chuyến đi của du khách để phân loại điểm du lịch gồm: Điểm tài nguyên: Là một điểm du lịch có tài nguyên tự nhiên hoặc nhân tạo để du khách có thể đến tham quan, tìm hiểu. Có thể là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên đặc biệt, di tích lịch sử - văn hóa, công trình sáng tạo, các giá trị nhân văn khác,. Điểm chức năng: Là một điểm du lịch có dạng địa hình đặc biệt hay các công trình tôn giáo, câu lạc bộ văn hóa – tín ngưỡng hoặc vườn quốc gia, khu nghỉ dưỡng,.
thu hút khách du lịch đến để nghiên cứu, vui chơi, thể thao, mạo hiểm, chữa bệnh,. Điểm đến cuối cùng Điểm đến trung gian 14 1. Các yếu tố cấu thành điểm đến du lịch Để cấu thành nên điểm du lịch cần tập trung thỏa mãn 5 yếu tố cấu thành cơ bản – hay còn gọi là quy tắc 5A: Attractions – điểm đến hấp dẫn: Là bất kể những gì có giá trị thu hút du khách, ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến cho chuyến đi của họ. Các điểm hấp dẫn của một điểm đến du lịch dù mang đặc điểm nhân tạo, tự nhiên hay các sự kiến thì cũng tạo ra động lực ban đầu cho du khách.
Access – giao thông thuận tiện: Những điểm du lịch có hệ thống thuận tiện như đa dạng các phương tiện đến, di chuyển trong khu vực dễ dàng, an toàn và nhanh chóng. thường sẽ thu hút được nhiều khách đến hơn. Accommodation – nơi ăn uống nghỉ ngơi tiện nghi: Bao gồm dịch vụ lưu trú và ăn uống tại điểm đến, cung cấp đa dạng và gần như toàn diện nhu cầu cho một chuyến đi cơ bản. Amenities – các tiện nghi và dịch vụ hỗ trọ cá nhân: Không ít khách ngại mang vác đồ cồng kềnh khi đi du lịch nên có nhu cầu tìm mua các tiện nghi hay dịch vụ hỗ trợ cá nhân đểm đến để thuận lợi.
Đáp ứng các điều này không chỉ ghi điểm với khách du lịch mà còn tăng thêm doanh thu cho cơ sở. Activities – các hoạt động khác: Bao gồm cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật, hoạt động ngoại khóa, vui chơi giải trí, sinh hoạt cộng đồng, khu mua sắm, sân golf, ngân hàng, bệnh viện. cũng là các yếu tố cấu thành điểm du lịch, thể hiện tính đa dạng và bổ sung của sản phẩm, dịch vụ. Việc xây dựng, duy trì và phát triển các điểm du lịch cần thỏa mãn 4 yếu tố chính là: - Có khả năng đẩy mạnh sự phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội tại địa phương.
- Bảo đảm giữ gìn được những giá trị văn hóa, tín ngưỡng, phong tục tập quán tốt đẹp đang tồn tại tại địa phương. - Bảo vệ được môi trường sinh thái. - Đảm bảo sự phát triển du lịch bền vững. Tài nguyên du lịch Theo Luật Du lịch 2017, Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên và các giá trị văn hóa làm cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch, khu du lịch, điểm du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch.
Tài nguyên du lịch bao gồm tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn. Tài nguyên du lịch tự nhiên gồm các yếu tố địa chất, địa hình, địa mạo, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái, cảnh quan thiên nhiên có thể sử dụng phục vụ mục đích du lịch. Tài nguyên du lịch nhân văn bao gồm truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, văn hóa, nghệ thuật, di tích lịch sử, phong tục tập quán, các loại hình nghệ thuật truyền thống và các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể khác có thể sử dụng phục vụ mục đích du lịch. Tài nguyên du lịch không chỉ có giá trị hữu hình mà còn sở hữu cả giá trị vô hình.
Giá trị vô hình của tài nguyên du lịch được thể hiện thông qua giá trị về chiều sâu của lịch sử, văn hóa đó có thể là những phong tục tập quán, lối sống của con người,. đồng thời phụ thuộc vào khả năng nhân thức cũng như đánh giá của du khách. Tài nguyên du lịch mang tính sở hữu chung bởi nguồn gốc của nó bắt nguồn từ tự nhiên hay hình thành tồn tại và biến đổi của tài nguyên du lịch thay đổi qua từng giai đoạn, bề dày lịch sử cho nên tài nguyên du lịch không thuộc quyền sở hữu của riêng ai. Sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch bao gồm các dịch vụ du lịch, các hàng hoá và tiện nghi cung ứng cho du khách, nó được tạo nên bởi sự kết hợp các yếu tố tự nhiên, cơ sở vật chất kĩ thuật và lao động du lịch tại một vùng, một địa phương nào đó.
Như vậy sản phẩm du lịch bao gồm những yếu tố hữu hình (hàng hoá) và những yếu tố vô hình (dịch vụ) để cung cấo cho du khách hay nó bao gồm các hàng hoá, các dịch vụ và tiện nghi phục vụ khách du lịch. Sản phẩm du lịch = Tài nguyên du lịch + các dịch vụ và hàng hoá du lịch. Thông thường người ta phân biệt sản phẩm du lịch gồm 2 phần: - Sản phẩm du lịch chính: Sản phẩm du lịch chính trả lời cho câu hỏi du 16 khách thực sự muốn gì, sản phẩm chính không phải là xác định theo thành phần chính của sản phẩm mà là dựa vào nhu cầu cần thỏa mãn chính của du khách hoặc là phần lợi ích của sản phẩm này khác với các sản phẩm cạnh tranhkhác. - Sản phẩm du lịch mở rộng: Sản phẩm du lịch mở rộng là toàn bộ những yếu tố liên quan đến du khách, là tổng thể các yếu tố nhìn thấy cũng như không nhìn thấy được cung cấp cho du khách.
Sản phẩm du lịch mở rộng đó là hình ảnh hay đặc tính của sản phẩm mà du khách cảm nhận được. Hình ảnh đó bao gồm những yếu tố vật lý như kiến trúc, cảnh quan, màu sắc. và những yếu tố tâm lý như bầu không khí, lối sống, sự sang trọng, đẳng cấp xã hội. Khách du lịch và phân loại khách du lịch 1.
Khái niệm khách du lịch Theo Nhà kinh tế học người Áo – Jozep Stemder “Khách du lịch là những người đặc biệt, ở lại theo ý thích ngoài nơi cư trú thường xuyên, để thỏa mãn những nhu cầu cao cấp mà không theo đuổi mục đích kinh tế.” Nhà kinh tế người Anh – Olgilvi lại cho rằng “Để trở thành khách du lịch cần có hai điều hiện sau: thứ nhất phải xa nhà một thời gian dưới 1 năm; thứ hai là phải dùng những khoản tiền kiếm được ở nơi khác.” Luật Du lịch 2017 lại đưa ra rằng “Khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc để nhận thu nhập ở nơi đến. Theo đó, khách du lịch bao gồm: khách du lịch nội địa, khách du lịch quốc tế đến Việt Nam và khách du lịch ra nước ngoài.