CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KINH DO ANH DỊCH VỤ LỮ HÀNH 1.1 Lữ hành và sự hình thành hoạt động kinh doanh lữ hành 1.1 Lữ hành Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về lữ hành. Trong nội dung nghiên cứu của đề tài này xin trình bày hai quan niệm: Theo quan niệm chung “ Lữ hành là sự đi lại di chuyển của con người từ nơi này đến nơi khác”. T heo cách đề cập này thì hoạt động du lịch bao gồm yếu tố lữ hành, nhưng không phải tất cả các hoạt động lữ hành đều là du lịch. 17 Th eo quan niệm của Việt Nam “Lữ hành chỉ là một lĩnh vự c kinh doanh trong ngành du lịch, lữ hành bao gồm những hoạt động tổ chứ c, sắp xếp các chương trình du lịch cho khách”.2 Sự ra đời của hoạt động kinh doanh lữ hành.
Cách đây gần 2 thế kỷ, Thomas Cook, một nhà du lịch và nhà kinh tế Anh đã sớm nhìn ra yêu cầu cần có các tổ chứ c d u lịch. Năm 1841 ông đã tổ chức một chuyến tham quan đặc biệt trên t àu hoả Leicester đến Lafburroy(dài 12 dặm) cho 570 khách đi dự hội nghị. Giá dịch vụ vận chuyển là 1Sterling một hành khách. Chuyến đi rất thành công đã mở ra dịch vụ tổ chức các chuyến lữ hành cho du khách.
Năm 1942, Th om as Cook tổ chức văn phòng du lịch đầu tiên có t ính chuyên nghiệp ở Anh (và cũng là văn phòng đầu tiên có tính chuyên nghiệp trên thế giới) với chứ c năng tổ chức cho công dân Anh đi du lịch khắp nơi. Đây là một mốc quan trọng đánh dấu sự hình thành một loại tổ chức kinh doanh du lịch rất quan trọng, các hãng du lịch hay còn gọi là các hãng lữ hành(T ravel A gency) làm cầu nối giữ a khách du lịch và bộ phận phục vụ du lịch để hoạt động du lịch thuận lợi và nhịp nhàng. Cũng từ đây ngành công nghiệp lữ hành Travel Industy) bắt đầu hình thành. Việt Nam nhu cầu đi du lịch đã xuất hiện từ thời kỳ phong kiến nhưng chủ yếu là các chuyến đi của các vua chúa, quan lại, những người hành hư ơng chứ chưa phổ biến trong xã hội, các chuyến đi này cũng chủ yếu là tự cung tự cấp.
Cho đến ngày 9/7/1960, theo nghị định 26/CP của Chính Phủ, Tổng cục Du lịch Việt Nam được thành lập(tiền thân là Công ty Du Lịch Việt Nam) thì hoạt động kinh doanh lữ hành mới thực sự hình thành song do đất nước còn bị chia cắt và cản trở bởi cuộc chiến tranh chống t hực dân Pháp và đế quốc M ỹ nên hoạt động kinh doanh lữ hành thời kỳ này cũng chư a phát triển. Khi đất nước thống nhất do điều kiện kinh tế còn khó khăn, hoạt động kinh doanh lữ hành cũng chỉ phát triển trong phạm vi quốc gia và số lượng không nhiều các chuyên gia Liên Xô sang Việt Nam khôi phục đất nước. Hoạt động kinh doanh lữ hành mới chỉ thự c sự phát triển vào thời kỳ nền kinh t ế nước ta chuyển đổi sang nền kinh tế thị trư ờng(tháng 12/1986). Th ị trường kinh doanh lữ hành tr ở nên sôi động hơn, các doanh nghiệp đa d ạng về thành phần sở 18 hữu, về sản phẩm và chất lư ợng.
Cầu lữ hành cũng phát triển cả ở cầu quốc tế đến và đi.1: Kết quả kinh doanh của ngành du lịch Việt Nam trong 03 năm qua Năm Lượng khách quốc tế (lượt người) So với năm trước Năm 2007 4.359 - 10,9% Tính ñeán heát thaùng 07/2010, caû nöôùc ñaõ ñoùn ñöôïc 410.000 löôït khaùch quoác teá, taêng 9,1% so vôùi thaùng tröôùc ñoù vaø taêng 51,1% so vôùi cuøng kì naêm 2009.Tính chung töø ñaàu na êm tôùi nay caû nöôùc ñoùn treân 2,9 trie äu löôït khaùch nöôùc ngoaøi ñeán Vieät Nam.Trong ñoù khaùch ñeán vôùi muïc ñích du lòch vaø nghæ döôõng laø treâ n 1,8 trie äu löôït, ñeá n vì coâng vieä c laø 586 .000 löôït, khaù ch thaêm thaân nhaân hôn 347. Möùc taêng cao nhaát thuoäc veà thò tröôøng khaùch Trung Quoác(95,4%) Campuchia (93,1%), Thaùi lan(32,1%)Haøn Quoác(31 ,1%). (nguoàn baùo Coâng an Tp.HCM soá ra ngaøy 03/08/2010 (muïc thoâng tin thò tröôøng ). Nhö vaäy thò tröôøng khaùch taê ng maïnh chuû yeáu laø caùc thò tröôøng khu vöïc Chaâu aù, caùc thò tröôøng khaùc taêng kho âng ñaùng keå.
Doanh nghieä p löõ haønh 1.1 Khaùi nieäm vaø phaân loaïi doanh nghieäp löõ haønh Coù theå hieåu “Doanh nghieäp lö õ haønh laø ñôn vò coù tö caùch phaùp nhaân, haïch toaùn ñoäc laäp ñöôïc thaønh laäp nhaèm muïc ñích sinh lôøi baèng vi eäc giao dòch kyù keát caùc hôïp ñoàng du lòch vaø toå chöùc thö ïc hieän caùc chöông trình du lòch ñaõ baùn cho khaùch du lòch(thoâng tö soá 715/TCD L ngaøy 9/7/1994)”. 19 Theo caùch phaân loaïi cuûa Toång cuïc Du lòch, doanh nghieäp löõ haønh bao goàm 2 loaïi: Doanh nghieäp löõ haønh quoác teá vaø doanh nghieäp löõ haønh noäi ñòa. - Doanh nghieäp löõ ha ønh quoác teá: Laø doanh nghieäp coù traùch nhieäm xaây dö ïng baùn caùc chö ông trình du lòch troïn goùi hoaëc töøng phaàn theo yeâu caàu cuûa khaùch ñeå tröïc tieáp thu huùt khaùch ñeán Vieät Nam vaø ñöa coâng daân Vieät Nam , ngöôøi nöôùc ngoa øi cö truù ôû Vieät Nam ñi du lòch. Thöïc hieän caùc chöông trình du lòch ñaõ baùn hoaëc kyù hôïp ñoàng uyû thaùc töøng phaàn , troïn goùi cho caùc doanh nghieäp löõ haønh noäi ñòa.
- Doanh nghieäp kinh doanh löõ haønh noäi ñòa: Laø doanh nghieäp coù traùch nhieäm xaây döïng baùn vaø toå chöùc thöïc hieän caùc chöông trình du lòch noäi ñòa , nhaän uyû thaùc ñeå thöïc hieän dòch vuï, chöông trình du l òch cho khaù ch nöôùc ngoaøi ñaõ ñöôïc caùc doanh nghie äp löõ haønh quoác teá ñöa vaøo Vieä t Nam. Tuy nhieân, trong thöïc teá caù c doanh nghieäp löõ haønh khoâng chæ gheùp no ái caù c dòch vuï cuûa caùc nhaø cung caá p ñôn leû thaønh chöông trình du lòch chaøo baùn maø coøn tröïc ti eáp saûn xuaát ra caùc saûn phaåm du lòch hoaëc ñaïi l yù löõ haønh la øm trung gian baùn caùc saûn phaåm du lòch ñeå höôûng hoa hoàng. Töø ñoù, doanh nghieäp löõ haønh ñöôïc ñònh nghóa ñaà y ñuû nhö sau: “Doanh nghieäp löõ haønh laø moät loaïi hình doanh nghieäp ñaëc bieät kinh doanh chuû yeáu trong lónh vöïc xaâ y döïng, baùn vaø thöïc hieän caù c chöông trình du lòch troïn goùi cho khaùch du lòch. Ngoaøi ra, doanh nghieäp löõ haønh coøn coù theå tieán haønh caùc hoaït ñoäng trun g gian baùn saûn phaåm cuûa caùc nhaø cung caáp du lòch hoaëc thöïc hieän caùc hoaït ñoäng kinh doanh toång hôïp khaùc ñaûm baûo phuïc vuï caùc nhu caàu du lòch cuûa khaùch töø khaâu ñaàu tieân ñeán khaâu cuoái cuøng.2 Chöùc naêng vaø nhieän vuï cuûa doanh nghieäp löõ haønh.1 Chöùc naêng cuûa doanh nghieäp löõ haønh 20 Trong lónh vöïc hoaït ñoäng cuûa m ình doanh nghieäp löõ haønh thöïc hieä n chöùc naêng m oâi giôùi caùc dòch vuï trung gian, toå chöùc saûn xuaát caùc chöông trình du lòch vaø khai thaùc caùc chöông trình du lòch khaù c.
Vôùi chöùc naêng na øy doanh nghieäp lö õ haønh laø caàu noái giöõa cung vaø caàu du lòch, giöõ a khaùch du lò ch vaø caùc nha ø cung öùng cô baûn cuûa hoaït ñoäng löõ haønh ñöô ïc qui ñònh bôûi ñaëc trön g cuûa saûn phaåm du lòch vaø kinh doanh du lòch. Coøn vôùi chöùc naêng saûn xuaát, doanh n ghieäp lö õ haønh thöïc hieän xaâ y döïng caùc chöông trình du lòch troïn goùi phu ïc vuï nhu caàu cuûa khaùch. N goaøi hai chöùc naêng treân, doanh nghieäp löõ ha ønh coøn khai thaù c caùc dòch vuï ñaùp öùng nhu caàu cuûa khaù ch nhö caùc dòch vuï löu truù, aên uoáng, vaän chuyeån.2 Nhieäm vuï cuûa doanh nghieäp löõ haønh - Töø caùc chöùc naêng treân, doanh nghieäp löõ haønh thöïc hieän caùc nhieäm vuï quan troïng laø toå chöùc caùc hoaït ñoäng trung gian vaø toå chöùc caùc chöông trình du lòch troïn goùi, tröïc tieáp toå chöùc caùc chöông trình du lòch troïn goùi cho khaùch: - Toå chöùc caùc hoaït ñoäng trung gian, baùn vaø tieâu thu ï caùc saûn phaåm cuûa nhaø cung caáp dòch vuï du lò ch. Heä thoáng caùc ñieåm baùn, caùc ñaïi l yù du lòch taïo thaønh maïng löôùi phaân phoái saûn phaåm cuûa caùc nha ø cun g caáp dòch vuï du lòch.
Treân cô sôû ñoù ruùt ngaén hoaëc xoaù boû khoaûng caùch giöõa khaùch du lòch vaø caùc cô sôû ki nh doan h du lòch. - Toå chöùc caùc chöông trình du lòch troïn g oùi, caùc chöông trình naøy nhaèm lieân keát caùc saûn phaåm du lòch nhö vaän chu yeån, löu truù , vui chôi giaûi trí. thaønh moät saûn phaåm thoáng nhaát hoaøn haûo ñaùp ö ùng m oïi nhu caàu cuûa khaùch du lòch. Caùc chöông trình du lòch seõ xoaù boû nhöõng khoù khaên, lo ngaïi cuûa khaùch du lòch, ñoàng thôøi taïo cho hoï söï an taâm tin töôûng vaøo söï thaønh coâng cuûa chu yeán du lòch.
21 - Toå chöùc cung caáp caùc dòch vuï ñôn leû cho khaùch treân heä thoáng cô sôû vaät chaá t kyõ thuaät hieän coù ñeå ñaûm baûo phuïc vuï taát caû caùc nhu caàu cuûa khaùch töø khaâu ñaàu tieân tôùi khaâu cuoái cuøng.3 Vai troø cuûa doanh nghieä p löõ haønh.1 Ñoái vôùi k haùch du lòch Hieän nay ñi du lòch trôû thaønh m oät hieän töôïng phoå bieán, m oät nhu caàu thieát yeáu vôùi moïi ngöôøi. Du khaùch ñi du lòch seõ ñöôïc tieáp caän, gaàn guõi vôùi thieân nhieân hôn, ñöôïc soáng trong moâi tröô øng töï nhi eân trong saïch, ñöôïc taän höôûng khoâng khí trong la ønh. Ñi du lòch, du khaùch ñöôïc m ôû mang theâm taàm hieåu bieát veà vaên hoaù, xaõ hoäi cuõng nhö lòch söû cuûa ñaát n öôù c. Doanh nghieäp löõ haønh seõ giuùp khaùch haøng thoaû m aõn nhu caàu ñoù.
- Khi m ua caùc chöông trình du lòch troïn goùi , khaù ch du lòch ñaõ tieá t kieäm ñöôïc caû thôøi gian vaø chi phí cho vi eäc tìm kieám thoâng tin , toå chöùc saép xeáp boá trí cho chuyeán du l òch cuûa hoï. - Khaùch du lòch seõ ñöôïc thöøa höôûng nhöõng tri thöùc vaø kinh nghieäm cuûa chuyeân gia toå chöùc du lòch taïi caùc coâng ty löõ haønh, caùc chöông trình vöøa phong phuù haáp daãn vöøa taïo ñieàu kieän cho khaùch du lòch thöôûng thöùc m oät caùch khoa hoïc nhaát. - Moät lôïi theá khaùc la ø möùc giaù thaáp cuûa caùc chöông trình du lòch. Caù c doanh nghie äp löõ ha ønh coù khaû naêng giaûm giaù thaáp hôn raát nhieàu so vôùi möùc giaù coâng boá cuûa caùc nha ø cung caáp dòch vuï du lòch, ñieàu naøy ñaûm baûo cho caùc chöông trình du lòch luoân coù gia ù haáp daãn ñoái vôùi khaùch.