Giải Pháp Phát Triển Tài Trợ Chuỗi Cung Ứng Đối Với Doanh Nghiệp Dệt May Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích Các giải pháp phát triển hoạt động tài trợ chuỗi cung ứng đối với các doanh nghiệp dệt may việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lại Thị Thảo Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Thị Nhàn
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Tài Trợ Chuỗi Cung Ứng Cho Doanh Nghiệp Dệt May Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giải Pháp Tài Trợ Chuỗi Cung Ứng Cho Doanh Nghiệp Dệt May Việt Nam

Giải pháp tài trợ chuỗi cung ứng (Supply Chain Finance - SCF) đang trở thành một yếu tố quan trọng trong việc tối ưu hóa hoạt động của các doanh nghiệp dệt may tại Việt Nam. Ngành dệt may, với đặc thù cần lượng vốn lớn và quy trình sản xuất phức tạp, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì dòng tiền và quản lý tài chính. Việc áp dụng các giải pháp tài trợ chuỗi cung ứng không chỉ giúp cải thiện khả năng thanh khoản mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.

1.1. Khái niệm và vai trò của tài trợ chuỗi cung ứng

Tài trợ chuỗi cung ứng là một phương thức tài chính giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền thông qua việc sử dụng các công cụ tài chính như chiết khấu chứng từ và bao thanh toán. Điều này giúp doanh nghiệp dệt may cải thiện khả năng thanh toán và giảm thiểu rủi ro tài chính.

1.2. Lợi ích của tài trợ chuỗi cung ứng đối với doanh nghiệp dệt may

Việc áp dụng tài trợ chuỗi cung ứng mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp dệt may, bao gồm tăng cường khả năng tiếp cận vốn, giảm chi phí tài chính và cải thiện mối quan hệ với các nhà cung cấp. Điều này giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất ổn định và phát triển bền vững.

II. Thách thức trong việc áp dụng tài trợ chuỗi cung ứng cho doanh nghiệp dệt may

Mặc dù tài trợ chuỗi cung ứng mang lại nhiều lợi ích, nhưng doanh nghiệp dệt may Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc áp dụng. Các vấn đề như thiếu hiểu biết về các công cụ tài chính, quy trình phức tạp và yêu cầu công nghệ cao từ ngân hàng thương mại là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu hiểu biết về tài chính chuỗi cung ứng

Nhiều doanh nghiệp dệt may chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của tài trợ chuỗi cung ứng, dẫn đến việc không tận dụng được các công cụ tài chính hiện có. Việc nâng cao nhận thức và đào tạo là cần thiết để giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về SCF.

2.2. Quy trình phức tạp và yêu cầu công nghệ

Quy trình tài trợ chuỗi cung ứng thường yêu cầu các thủ tục giấy tờ phức tạp và nền tảng công nghệ cao. Điều này gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp dệt may, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính này.

III. Phương pháp tài trợ chuỗi cung ứng hiệu quả cho doanh nghiệp dệt may

Để tối ưu hóa hoạt động tài trợ chuỗi cung ứng, doanh nghiệp dệt may cần áp dụng các phương pháp tài chính hiện đại và hiệu quả. Việc hợp tác với các ngân hàng thương mại và các công ty công nghệ sẽ giúp cải thiện quy trình tài trợ và nâng cao hiệu quả tài chính.

3.1. Hợp tác với ngân hàng thương mại

Doanh nghiệp dệt may cần thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với các ngân hàng thương mại để tận dụng các dịch vụ tài chính như chiết khấu chứng từ và bao thanh toán. Sự hợp tác này sẽ giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng thanh khoản và giảm thiểu rủi ro tài chính.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong tài trợ chuỗi cung ứng

Việc áp dụng công nghệ, đặc biệt là công nghệ blockchain, vào quy trình tài trợ chuỗi cung ứng sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả. Công nghệ này cho phép theo dõi và quản lý dòng tiền một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tài trợ chuỗi cung ứng

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng tài trợ chuỗi cung ứng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho các doanh nghiệp dệt may tại Việt Nam. Các doanh nghiệp đã cải thiện được khả năng thanh khoản và giảm thiểu rủi ro tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

4.1. Kết quả từ các doanh nghiệp dệt may lớn

Nhiều doanh nghiệp dệt may lớn đã áp dụng thành công các giải pháp tài trợ chuỗi cung ứng, giúp họ duy trì hoạt động sản xuất ổn định và phát triển bền vững. Các kết quả này cho thấy tiềm năng lớn của SCF trong ngành dệt may.

4.2. Bài học từ các doanh nghiệp nhỏ

Các doanh nghiệp nhỏ cũng có thể học hỏi từ những kinh nghiệm của các doanh nghiệp lớn trong việc áp dụng tài trợ chuỗi cung ứng. Việc chủ động tìm kiếm thông tin và hợp tác với ngân hàng sẽ giúp họ vượt qua các rào cản tài chính.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tài trợ chuỗi cung ứng

Tài trợ chuỗi cung ứng đang trở thành một yếu tố quan trọng trong việc phát triển bền vững của ngành dệt may Việt Nam. Với sự hỗ trợ từ ngân hàng và chính phủ, doanh nghiệp dệt may có thể tối ưu hóa hoạt động tài chính và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

5.1. Triển vọng phát triển tài trợ chuỗi cung ứng

Triển vọng phát triển tài trợ chuỗi cung ứng trong ngành dệt may là rất lớn. Các doanh nghiệp cần chủ động áp dụng các giải pháp tài chính hiện đại để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Vai trò của chính phủ trong việc hỗ trợ doanh nghiệp

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp dệt may trong việc tiếp cận tài chính và nâng cao năng lực công nghệ. Điều này sẽ giúp ngành dệt may phát triển bền vững và cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. NHỮNG VẪN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHUỖI CUNG ỨNG VÀ TÀI TRỢ CHUỖI CUNG ỨNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Chuỗi cung ứng và tài trợ chuỗi cung ứng 1. Chuỗi cung ứng 1.

Chuỗi cung ứng chung Theo Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), chuỗi cung ứng vật chất (Physical Supply Chain - PSC) là một hệ thống bao gồm các tổ chức, con người, hoạt động, thông tin và các nguồn lực liên quan đến việc chuyển một sản phẩm hoặc dịch vụ từ người bán sang người mua, trong nước hoặc xuyên biên giới. Các hoạt động của chuỗi cung ứng vật chất biến đổi tài nguyên thiên nhiên, nguyên liệu thô và các thành phần thành bán thành phẩm và thành phẩm được giao cho khách hàng cuối cùng. Nó là cơ sở để phát sinh các yêu cầu tài chính và được hỗ trợ bởi các hoạt động trong chuỗi cung ứng tài chính. Theo (Lee & Bilington, 2018), chuỗi cung ứng là hệ thống các công cụ để chuyển hóa nguyên liệu thô từ bán thành phẩm tới thành phẩm, chuyển tới người tiêu dùng thông qua hệ thống phân phối.

Còn theo (Ganeshan & Harrison, 2005) thì chuỗi cung ứng là một chuỗi hay một tiến trình bắt đầu từ nguyên liệu thô cho tới khi sản phẩm làm ra hay dịch vụ tới tay người tiêu dùng cuối cùng. Chuỗi cung ứng là một mạng lưới các lựa chọn về phân phối và các phương tiện để thực hiện thu mua nguyên vật liệu, biến đổi các nguyên liệu này qua khâu trung gian để sản xuất ra sản phẩm, phân phối sản phẩm này tới tay người tiêu dùng” Vậy ‘‘Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các doanh nghiệp tham gia, một cách trực tiếp hay một cách gián tiếp, trong việc đáp ứng nhu cầu khách hàng’. Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm nhà sản xuất và nhà cung cấp.1 Ví dụ về chuỗi cung ứng và các chi phí liên quan Nguồn: Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), 2015 Chuỗi cung ứng thực tế không chỉ bao gồm nhà sản xuất và nhà cung cấp, mà còn bao gồm các bên liên quan như công ty vận tải, nhà kho, nhà bán lẻ và khách hàng của nó. Ví dụ một chuỗi cung ứng bắt đầu với các doanh nghiệp sản xuất hàng thép như hình kể trên – và bán chúng cho các doanh nghiệp sản xuất linh kiện.

Các doanh nghiệp này, đóng vai trò như người đặt hàng và sau khi nhận các yêu cầu về chi tiết kỹ thuật từ các nhà sản xuất cuối cùng, họ sẽ tiếp tục chế biến vật liệu này thành các vật liệu thích hợp. Đến lượt mình, các nhà sản xuất linh kiện phải đáp ứng các yêu cầu từ khách hàng của họ - nhà sản xuất sản phẩm cuối cùng. Đầu ra của quá trình này là các linh kiện hay các chi tiết trung gian (như ống thép, những chi tiết cần thiết. Nhà sản xuất sản phẩm cuối cùng (các công ty như xây dựng, sản xuất nội thất, đồ gia dụng) lắp ráp sản phẩm hoàn thành, bán chúng cho người bán sỉ hoặc nhà phân phối, để rồi những thành viên này sẽ bán chúng lại cho nhà bán lẻ, những người thực hiện sứ mệnh đưa sản phẩm đến người tiêu dùng cuối cùng.

Khách hàng mua sản phẩm dựa trên cơ sở giá cả, chất lượng, tính sẵn sàng, sự bảo trì và danh tiếng với hy vọng rằng chúng thỏa mãn yêu cầu mà họ mong đợi. Trong trường hợp cần trả sản phẩm hoặc các chi tiết do không đáp ứng yêu cầu hoặc cần sửa chữa hoặc tái chế chúng, một qui trình ngược cũng rất cần thiết. Các hoạt động hậu cần ngược này cũng bao gồm trong chuỗi cung ứng. 8 Cùng với sự phát triển của sản xuất, của công nghệ thông tin, thì dây chuyền cung ứng này càng phức tạp, vai trò của công nghệ thông tin trong quản trị dây truyền cung ứng ngày càng lớn.

Tất cả các sản phẩm đến tay người tiêu dùng thông qua một vài hình thức của chuỗi cung ứng, có một số thì lớn hơn và một số thì phức tạp hơn rất nhiều. Với ý tưởng chuỗi cung ứng này, chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng chỉ có một nguồn tạo ra lợi nhuận duy nhất cho toàn chuỗi đó là khách hàng cuối cùng. Khi các doanh nghiệp riêng lẻ trong chuỗi cung ứng ra các quyết định kinh doanh mà không quan tâm đến các thành viên khác trong chuỗi, điều này rốt cuộc dẫn đến giá bán cho khách hàng cuối cùng là rất cao, mức phục vụ chuỗi cung ứng thấp và điều này làm cho nhu cầu khách hàng tiêu dùng cuối cùng trở nên thấp. Mỗi chuỗi cung ứng đều có một kiểu nhu cầu thị trường và các thách thức kinh doanh riêng nhưng bất kì doanh nghiệp trong bất kỳ chuỗi cung ứng nào cũng phải quyết định riêng và chung các lĩnh vực sau: Sản xuất: Trả lời câu hỏi thị trường muốn loại sản phẩm nào? Cần sản xuất bao nhiêu loại sản phẩm nào và khi nào? Hoạt động này bao gồm việc lập kế hoạch sản xuất chính theo công suất nhà máy, cân đối công việc, quản lý chất lượng và bảo trì thiết bị.

Hàng tồn kho: Ở mỗi giai đoạn trong một chuỗi cung ứng cần dự trữ bao nhiêu nguyên liệu, bán thành phẩm hay thành phẩm? Mục đích trước tiên của hàng tồn kho là hoạt động như một bộ phận giảm sốc cho tình trạng bất định trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, việc trữ hàng tồn rất tốn kém. Vận chuyển: Làm thế nào để vận chuyển hàng tồn từ vị trí chuỗi cung ứng này đến vị trí chuỗi cung ứng khác? Phân phối bằng hàng không và xe tải nói chung là nhanh chóng và đáng tin nhưng chúng thường tốn kém. Vận chuyển bằng đường biển và xe lửa đỡ tốn kém hơn nhưng thường mất thời gian trung chuyển và không đảm bảo.

Sự không đảm bảo này cần được bù bằng các mức độ trữ hàng tồn cao hơn. Thông tin: Phải thu thập bao nhiêu dữ liệu và chia sẻ bao nhiêu thông tin? Thông tin chính xác và kịp thời sẽ giúp lời cam kết hợp tác tốt hơn và quyết định đúng hơn. Có được thông tin tốt, người ta có thể có những quyết định hiệu quả về việc sản xuất cái gì và bao nhiêu, về nơi trữ hàng và cách vận chuyển tốt nhất. Chuỗi cung ứng ngành Dệt may Hình 1.

Chuỗi cung ứng Dệt may tại Việt Nam Nguồn: hiệp hội bông sợi việt nam Chuỗi cung ứng dệt may gồm 5 mắc xích chính: - Nguyên liệu thô: trong ngắn hạn Việt Nam không có lợi thế so sánh so với các nước khác vì việc sản xuất bông thường đạt hiệu quả theo qui mô. Trong khi đó, theo đại diện Tổng công ty Bông Việt Nam, đối với những diện tích đất trống rộng từ vài chục đến một trăm hecta ở Việt Nam để trồng bông hiện rất khan hiếm và điều kiện thổ nhưỡng tự nhiên cũng không phù hợp với cây bông. Muốn canh tác được trên những vùng đất này thì phải đầu tư toàn diện từ làm lại đất, xây dựng hệ thống thủy lợi phục vụ tưới tiêu tự động, trang bị máy móc cơ giới để thâm canh và thu hoạch thì mới đảm bảo được năng suất và chất lượng bông ở những vùng này. Tuy nhiên, theo tính toán của Tổng công ty Bông Việt Nam, nếu ngành bông có được nguồn vốn để đầu tư như trên thì chi phí cũng sẽ rất lớn, dẫn tới giá thành không cạnh tranh được với bông thế giới.

10 - Sản xuất nguyên phụ liệu: Đây là mắt xích quan trọng hỗ trợ cho ngành may mặc phát triển và là khâu thâm dụng đất đai và vốn. Đối với hàng may mặc, giá trị của phần nguyên phụ liệu chiếm tỷ trọng lớn và quyết định đến chất lượng sản phẩm. Nguyên phụ liệu trong ngành dệt may thường chia thành hai phần: nguyên liệu chính và phụ liệu. Nguyên liệu chính là thành phần chính tạo nên sản phẩm may mặc, chính là các loại vải.

Phụ liệu là các vật liệu đóng vai trò liên kết nguyên liệu, tạo thẩm mỹ cho một sản phẩm may mặc, gồm có hai loại phụ liệu chính là chỉ may và vật liệu dựng. Vật liệu dựng là các vật liệu góp phần tạo dáng cho sản phẩm may như: khóa kéo, cúc, dây thun… – Mạng lưới sản xuất (may): Đây là mắt xích thâm dụng lao động nhất nhưng lại có tỉ suất lợi nhuận thấp nhất chỉ chiếm khoảng 10-15% (Jocelyn Trần, 2011). May là khâu mà các nước mới gia nhập ngành thường chọn để thâm nhập đầu tiên vì nó không đòi hỏi đầu tư cao về công nghệ và rất thâm dụng lao động. Những nước đang tham gia ở khâu này thường thực hiện việc gia công lại cho các nước gia nhập trước, đây chính là đặc điểm chung của khâu sản xuất trong ngành dệt may thế giới.

Các quốc gia có ngành dệt may phát triển, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu từ lâu thường không còn thực hiện các công đoạn trong khâu này nữa mà hợp đồng gia công lại cho các quốc gia mới gia nhập ngành, có nguồn lao động giá rẻ và việc sản xuất nguyên phụ liệu đầu vào chưa phát triển như Bangladesh, Pakistan và Việt Nam. Đối với các doanh nghiệp tham gia hoạt động gia công, tỷ lệ giá trị thu về trong phân khúc may cũng sẽ khác nhau tùy theo phương thức xuất khẩu là CMT, FOB hay ODM. - Mạng lưới xuất khẩu: Đây là khâu thâm dụng tri thức, gồm các công ty may mặc có thương hiệu, các văn phòng mua hàng, và các công ty thương mại của các nước. Một trong những đặc trưng đáng lưu ý nhất của chuỗi dệt may do người mua quyết định là sự tạo ra các nhà buôn với các nhãn hiệu nổi tiếng, nhưng không thực hiện bất cứ việc sản xuất nào.

Họ được mệnh danh là những “nhà sản xuất không có nhà máy” do hoạt động sản xuất được gia công tại hải ngoại, điển hình như các công ty Mast Industries, Nike và Reebok. Các công ty này đóng vai trò trung gian kết hợp chuỗi cung ứng giữa các nhà may mặc, các nhà thầu phụ với các nhà bán lẻ toàn cầu. Trong chuỗi dệt may toàn cầu, chính các nhà buôn (trader), các nhà cung cấp là các trung gian đóng vai trò then chốt và nắm giữ phần lớn giá trị trong chuỗi mặc dù họ 11 không hề sở hữu nhà máy sản xuất nào. Hiện nay các nhà buôn, người mua ở Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc đang nắm đa số các điểm nút của mạng lưới này, đây được xem là “ba ông lớn” trong chuỗi cung ứng hàng dệt may thế giới.

- Mạng lưới tiếp thị: Mắt xích này bao gồm mạng lưới marketing và phân phối sản phẩm, đây cũng là khâu thâm dụng tri thức.